II/ C¸c kÜ n¨ng c¬ b¶n ®îc gi¸o dôc - Giao tiếp, ứng xử: biết các phương thức biểu đạt và việc sử dụng văn bản theo những phương thức biểu đạt khác nhau để phù hợp với mục đích giao tiế[r]
Trang 1Tuần 1
Ngày soạn: 25/8/2012 Ngày dạy: 27/8/2012
Lớp :6A, 6B
I/ ! TIấU " #$
1/ Kiến thức:
hái niêm thể loại truyền thuyết
hân vật,sự kiện,cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết giai đoạn đầu
2/ Kỹ năng:
èn kỹ năng đọc diễn cảm văn bản truyền thuyết
hận ra những sự việc chính của truyện
3/ Thỏi () :
- Giáo dục lòng tự hào về nguồn gốc tổ tiên
II/ *+, PHÁP VÀ PTDH
- PP động não
- PP thảo luận nhóm
2 tiện dạy học
- GV: Giỏo ỏn, SGK
- HS: SGK, bài
III Tiến trình lên lớp
1 Khám phá
2 Kết nối
cú
Trang 2Hoạt động của giáo viên và học học sinh Nội dung
23 (45 1
*) Đọc :
GV yêu cầu: Đọc to rõ ràng chú ý nhấn
gịong các chi tiết li kỳ, thể hiện 2 lời thoại
của Lạc Long Quân - Âu cơ
+ LLQ: Ân cần chậm rãi
+Âu cơ: Giọng lo lắng, than khổ
- GV đọc mẫu- gọi học sinh đọc h/s nhận
xét
- Cho h/s đọc chú thích chú ý các chú thích
1-2-3-4-5-7
? Em hiểu truyền thuyết là gì ?
- Truyện dân gian truyền miệng kể về các
nhân vật, sự kiện liên quan đến lịch sử
thời qúa khứ.
- có yếu tố T U kì ảo.
- Thể hiện thái độ, cách đánh giá của nhân
dân đối với các sự kiện và nhân vật LS.
GV: Truyền thuyết con rồng cháu tiên thuộc
nhóm các tác phẩm truyền thuyết thời đại
Hùng D giai đoạn đầu.
phần?
(Chia làm 3 phần
Đ1 Từ đầu đến long trang Giới thiệu
Lạc Long Quân và Âu Cơ
Đ2 Tiếp lên !7 Chuyện Âu Cơ
sinh nở kì lạ và LLQ và Âu Cơ chia con
Đoạn 3 Còn lại Giải thích nguồn gốc
con Rồng, cháu Tiên.
6' HS (68 93' (23 1
chính?
- 2 nhân vật LLQ và Âu cơ
(Nguồn gốc, hình dáng)
(LLQ: Là con trai thần biển vốn nòi giống
quen sống ở X X 5 sức khoẻ vô địch,
có nhiều phép lạ)
? Lạc Long Quân có những việc làm gì?
I Tìm hiểu chung
1 Khái niệm
- Truyện dân gian truyền miệng
kể về các nhân vật, sự kiện liên quan đến lịch sử thời qúa khứ.
- có yếu tố T U kì ảo.
- Thể hiện thái độ, cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện
và nhân vật LS.
2 Bố cục: 3 phần
II Tỡm '< = >
1 Giới thiệu Lạc Long Quân -
Âu cơ:
Lạc Long Quân - Âu Cơ
- Nguồn gốc: thần Tiên
Trang 3- Giúp dân diệt trừ tinh, hồ tinh, mộc
tinh Dạy dân cách trồng trọt, chăn nuôi,
ăn ở.
? Qua những chi tiết đó em thấy Lạc Long
=>Lạc Long Quân là vị thần có tài, có sức
khoẻ vô địch, có công với dân về mọi mặt,
!U mọi 7 yêu quý.
? Hình ảnh Âu cơ *+, giới thiệu ra sao?
(Nguồn gốc, hình dáng, tài năng)
+ Có nguồn gốc cao quý: thuộc dòng dõi
Tiên, họ Thần Nông ở vùng núi cao
Bắc + Có nhan sắc “ xinh đẹp tuyệt trần ”
?Em có nhận xét gỉ về H/a LLQ và Âu cơ ?
? Tại sao tác giả dân gian không #+Q
#+, LLQ và Âuu cơ có nguồn gốc từ các
loài vật khác mà #+Q #+, LLQ nòi rồng,
Âu Cơ dòng dõi tiên? Điều đó có ý nghĩa gì?
dòng dõi Tiên - Rồng mang ý nghĩa thật
sâu sắc Bởi rồng là 1 trong bốn con vật
thuộc nhóm linh mà nhân dân ta tôn sùng
và thờ cúng Còn nói đến Tiên là nói đến vẻ
đẹp toàn mĩ không gì sánh !U NT
U LLQ nòi Rồng, Âu Cơ nòi Tiên phải
chăng tác giả dân gian muốn ca ngợi
nguồn gốc cao quí và hơn thế nữa muốn
thần kì hoá, linh thiêng hoá nguồn gốc
giống nòi của dân tộc VN ta.
? Vậy qua các chi tiết trên, em thấy hình
#+, LLQ và Âu Cơ hiện lên + thế nào?
Đẹp kì lạ, lớn lao với nguồn gốc vô cùng
cao quí.
tinh những gì đẹp đẽ nhất của con V5
thiên nhiên, sông núi
gặp nhau đem lòng yêu nhau rồi trở thành
vợ chồng Cuộc tình duyên của họ ra sao?
Chúng ta tiếp tục tìm hiểu.
Gọi h/s đọc tiếp lớn nhanh thần
- Hình dáng: mình Xinh đẹp rồng ở X X tuyệt trần
- Tài năng: có nhiều phép lạ, giúp dân diệt trừ yêu quái
=>Lạc Long Quân và Âu Cơ đều
là thần, nguồn gốc cao quý.
Trang 4? Laùc Long Quaõn vaứ AÂu cụ ủaừ gaởp nhau
ntn ?
*Âu Cơ và Lạc Long Quân gặp nhau đem
lòng yêu nhau rồi trở thành vợ chồng sống
ở cung điện Long Trang
Tiên ở non cao.
Gặp nhau đem lòng yêu nhau -đi đến kết
duyên vợ chồng.
Tình yêu kỳ lạ này là sự kết tinh
những gì đẹp nhất của con 7 và thiên
nhiên sông núi.
? Âu Cơ sinh nở + thế nào?
- Âu Cơ sinh ra một cái bọc trăm trứng, nở
thành một trăm con, không bú mớm, lớn
nhanh thổi, khôi ngô đẹp đẽ khoẻ
mạnh thần.
? Em có Nxét gì về sự sinh nở của bà Âu cơ
<Kỳ lạ không có thật >
? H/a ’ ‘ Bọc trăm trứng, nở ra 100 con có ý
nghĩa ntn ?
? H/a ’ : Con nào con nấy hồng hào +
thần, có ý nghĩa gì ?
- Kđịnh dòng máu thần tiên, p/c đẹp đẽ về
dáng vóc cơ thể cũng trí tuệ của con
7 VN
GV bình: Chi tiết lạ mang tính chất hoang
!7 rất thú vị và giàu ý nghĩa Nó
bắt nguồn từ thực tế rồng, rắn đề đẻ trứng
Tiên (chim) cũng để trứng Tất cả mọi
7 VN chúng ta đều sinh ra từ trong
cùng một bọc trứng (đồng bào) của mẹ Âu
Cơ DTVN chúng ta vốn khoẻ mạnh, 7
tráng, đẹp đẽ, phát triển nhanh nhấn
mạnh sự gắn bó chặt chẽ, keo sơn, thể hiện
ý nguyện đoàn kết giữa các cộng đồng
7 Việt.
đã xẩy ra?
Lạc Long Quân quen sống ở X X
Phải từ biệt vợ và đàn con trở về Thuỷ
Cung.
Âu cơ buồn tủi, tháng ngày mong mỏi thở
2.Chuyện Âu Cơ sinh nở kì lạ và LLQ và Âu Cơ chia con
a Âu Cơ sinh nở kì lạ:
Bọc trăm trứng, nở ra một trăm
7 con"
->Chi tiết kì lạ, mang tính chất hoang !7
=>Giải thích nguồn gốc DTVN cùng huyết thống, chung nguồn cội tổ tiên và sức mạnh của 7 DTVN
Trang 5than “ Sao chàng bỏ thiếp mà đi, không
cùng với thiếp nuôi đàn con nhỏ ”
cho biết tranh minh hoạ cảnh gì?
?LLQ chia con ntn? Để làm gì ?
- 50 7 con xuống biển;
- 50 )7 con lên núi
- Cùng nhau cai quản các dựng
xây đất X
?Việc chia con + vậy có ý nghĩa ntn?
- Cuộc chia tay thật cảm động do nhu cầu
phát triển của dân tộc Việt trong việc cai
quản đất đai rộng lớn.
? Câu truyện kết thúc với lời hen X Khi
có việc thì giúp đỡ đừng quên,lời hẹn dó có
ý nghĩa ntn?
- (Thể hiện tinh thần đoàn kết của nhân
dân ta, mọi 7 ở mọi vùng đất X đều
có chung một nguồn gốc, ý chí và sức
mạnh.
).
và giữ X của dân tộc ta đã chứng minh
hùng hồn điều đó Mỗi khi TQ bị lâm
nguy, ND ta bất kể trẻ, già, trai, gái từ
miền U đến miền xuôi, từ miền biển
đến miền rừng núi xa xôi đồng lòng kề vai
sát cánh đứng dậy diết kẻ thù Khi nhân
dân một vùng gặp thiên tai địch hoạ, cả
X đều đau xót, cơm xẻ áo, để
giúp đỡ %U qua hoạn nạn và ngày nay,
mỗi chúng ta ngồi đây cũng đã, đang và sẽ
tiếp tục thực hiện lời căn dặn của Long
Quân F$ kia bằng những việc làm thiết
thực.
? Trong tuyện dân gian có chi tiết
T U kì ảo Em hiểu thế nào là chi
tiết T U kì ảo?
- Chi tiết T U kì ảo là chi tiết
không có thật !U dân gian sáng tạo ra
nhằm mục đích nhất định.
? Trong truyện này, chi tiết nói về LLQ và
Âu Cơ; việc Âu Cơ sinh nở kì lạ là những
chi tiết T U kì ảo Vai trò của nó
b Âu Cơ và Lạc Long Quân chia
con:
- 50 7 con xuống biển;
- 50 )7 con lên núi
- Cùng nhau cai quản các
dựng xây đất X
Cuộc chia tay phản ánh nhu cầu phát triển DT: làm ăn, mở rộng bờ cõi và giữ vững đất đai
- Thể hiện ý nguyện đoàn kết,
thống nhất DT
Trang 6trong truyện này thế nào?
- ý nghĩa của chi tiết T U kì ảo
trong truyện:
+ Tô đậm tính chất kì lạ, lớn lao, đẹp đẽ
của các nhân vật, sự kiện.
+ Thần kì hoá, linh thiêng hoá nguồn gốc
giống nòi, dân tộc để chúng ta thêm tự hào,
tin yêu, tôn kính tổ tiên, dân tộc.
+ Làm tăng sức hấp dẫn của tác phẩm.
Gọi HS đọc đoạn cuối
? Em hãy cho biết, truyện kết thúc bằng
những sự việc nào?
- Con ,T lên ngôi vua, lấy hiệu Hùng
D5 lập kinh đô, đặt tên X
- Giải thích nguồn gốc của 7 VN là con
Rồng, cháu Tiên.
? Việc kết thúc + vậy có ý nghĩa gì?
* GV: Cốt lõi sự thật LS là 7 mấy đời
vua Hùng trị vì còn một bằng chứng nữa
khẳng định sự thật trên đó là lăng T
niệm các vua Hùng mà tại đây hàng năm
vẫn diễn ra một lễ hội rất lớn đó là lễ hội
đền Hùng Lễ hội đó đã trở thành một
ngày quốc giỗ của cả dân tộc, ngày cả X
hành quân về cội nguồn:
Dù ai đi U về xuôi
Nhớ ngày gỗ tổ mùng 7 tháng ba
và chúng ta tự hào về điều đó Một lễ hội
độc đáo duy nhất chỉ có ở VN!
? Theo em truyện "Con rồng cháu tiên" có ý
nghĩa gì?
- Giải thích nguồn gốc, suy tôn nguồn
gốc cao quý, thiêng liêng của cộng đồng
7 Việt.
- Đề cao nguồn gốc chung và biểu hiện ý
nguyện đoàn kết thống nhất cả nhân dân
ta ở mọi miền đất X
- Góp phần xây dựng, bồi đắp những sức
mạnh tinh thần của dân tộc.
Gv Đó cũng chính là nội dung của ghi nhớ.
H/s đọc ghi nhớ sgk
Hoạt động 2: Luyện tập
- Nghệ thuật: Sử dụng các chi tiết
T U kì ảo.
3 Kết thúc truyện:
- Con ,T lên ngôi vua, lấy hiệu Hùng D5 lập kinh đô,
đặt tên X
Cách kết thúc muốn khẳng
Trang 7- HS kể diễn cảm truyện định nguồn gốc con Rồng, cháu
Tiên là có thật
III Tổng kết
* Ghi nhớ(SGK Tr 8)
IV/ Luyện tập
Kể diễn cảm truyện 3: Củng cố,dặn dò
- Giáo viên nhắc lại khái niệm truyền thuyết
- Nhắc lại nội dung chính và ý nghĩa của truyện
- Hoùc thuoọc phaàn ghi nhụự sgk / 8
- Soùan “ Baựnh Chửng , Baựnh Giaày”
IV.Rỳt kinh 5 'A; :
**********************************************************************
Tuần 1
Ngày soạn: 25/8/2012 Ngày dạy: 29/8/2012
Lớp :6A, 6B
' : 2
Trang 8+B C #D THấM: BÁNH + BÁNH "F
(Truyền thuyết)
I Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức:
văn bản
2.Kỹ năng:
- Đọc – hiểu 1 văn bản thuộc thể loại truyền thuyết
- Nhận ra những sự việc chính trong truyện
3.Thái độ:
- Giáo dục lòng tự hào về trí tuệ – văn hoá dân tộc
II/ *+, PHÁP VÀ PTDH
- PP động não
- PP thảo luận nhóm
2 tiện dạy học
- GV: Giỏo ỏn, SGK
- HS: SGK, bài
III tiến trình lên lớp
1 khám phá :
thích và nêu ý nghĩa của chi tiết đó?
2 Kết nối
'G' 'A bài:
: Thịt mỡ hành câu đối đỏ
Cây nêu, tràng pháo, bánh xanh
Các em có biết 2 thứ bánh đó bắt nguồn từ 1 truyền thuyết nào của thời Vua Hùng?
Đọc
Y/c: Giọng chậm rãi, t/c Chú ý lời của
thần trong giấc mộng của lang liêu
Giáo viên chia đoạn : giáo viên đọc đoạn
I Tỡm '< chung
Trang 91 Học sinh đọc đoạn 2, 3
+ Đoạn 1 : Từ đầu “ chứng giám “
+ Đoạn 2 : Tiếp “ hình tròn “
+ Đoạn 3 : Còn lại
- Giáo viên dẫn học sinh tìm hiểu
ý nghĩa của các từ khó ở mục chú thích
? Theo em, truyện có thể chia làm mấy
phần?
- HS đọc phần 1
? Vua Hùng chọn 7 nối ngôi trong
hoàn cảnh nào?
? ý định của vua ra sao?(qua điểm của
vua về việc chọn 7 nối ngôi)
ý của vua: 7 nối ngôi vua phải nối
!U chí vua, không nhất thết là con
,T` Vua chọn 7 nối ngôi bằng
hình thức gì?
* GV: Trong truyện dân gian giải đố là1
trong những loại thử thách khó khăn đối
với nhân vật
? Điều kiện và hình thức truyền ngôi có
gì đổi mới và tiến bộ so với ! thời?
? Qua đây, em thấy vua Hùng là vị vua
thế nào?
(Không hoàn toàn theo lệ truyền ngôi từ
các đời chỉ truyền cho con
,T Vua chú trọng tài chí hơn
,T thứ Đây là một vị vua anh minh)
- Cho HS đọc phần 2
? Để làm vừa ý vua, các ông Lang đã
làm gì?
- Các ông lang thi nhau làm cỗ thật hậu,
thật ngon.
GV: Còn Lang Liêu chỉ có những thứ
tầm
?Vì sao Lang Liêu !U thần báo mộng?
- Lang Liêu:
+ Trong các con vua, chàng là 7
* Bố cục: 3 phần
a Từ đầu chứng giám
b Tiếp hình tròn
c Còn lại II.Tỡm '< =
1 Mở truyện: Vua Hùng chọn 7 nối ngôi
- Hoàn cảnh: giặc ngoài đã yên, đất
X thái bình, ND no ấm, vua đã già muốn truyền ngôi.
- ý của Vua không nhất thiết con ,T
- Hình thức: điều vua đòi hỏi mang tính chất một câu đố để thử tài.
năng,không phân biệt con ,T5
thứ.
2 Diễn biến truyện: Cuộc thi tài giữa các ông lang
- Các quan lang: Đua nhau tìm lễ vật thật quí, thật hậu
- là 7 thiệt thòi nhất
- Tuy là con vua phận gần gũi dân lo việc đồng áng
- Là 7 duy nhất hiểu !U ý thần và
Trang 10rhiệt thòi nhất
+ Tuy là Lang từ khi lớn lên
chàng ra ở riêng, chăm lo việc đồng áng,
trồng lúa, trồng khoai Lang Liêu thân
thì con vua phận thì gần gũi với
dân
G:Thần - chính là dân .Việc thần hiện
ra mách bảo cho LLiêu là chi tiết
rất cổ tích Các nhan vật mồ côi, bất
thú vị ở đây là gì ? (Không làm hộ, chỉ mách bảo )
?Vì sao thần chỉ mách bảo mà không
làm giúp lễ vật cho lang Liêu?
- Thần vẫn dành chỗ cho tài năng sáng
tạo của Lang Liêu.
- Từ gợi ý, lang Liêu đã làm ra hai loại
bánh.
* GV: Các nhân vật mồ côi, bất hạnh
!U thần, bụt hiện lên giúp đỡ
mỗi khi bế tắc.
? Kết quả cuộc thi tài giữa các ông Lang
thế nào?
- Lang Liêu !U chọn làm 7 nối
ngôi.
? Vì sao hai thứ bánh của lang Liêu
!U vua chọn để tế Trời, Đất, Tiên
D và Lang Liêu !U chọn để nối
ngôi vua?
- Hai thứ bánh của Lang Liêu vừa có ý
nghĩa thực tế: quí hạt gạo, trọng nghề
nông (là nghề gốc của đất X làm cho
ND !U no ấm) vừa có ý nghĩa sâu xa:
Đề cao sự thờ kính Trời, Đất và tổ tiên
của nhân dân ta.
- Hai thứ bánh hợp ý vua chứng tỏ tài
đức của con 7 có thể nối chí vua
Đem cái quí nhất của trời đất của ruộng
đồng do chính tay mình làm ra mà tiến
cúng Tiên D5 dâng lên vua thì đúng
là con 7 tài năng, thông minh, hiếu
thảo.
? Lang Liêu đã biết làm 2 thứ bánh để
dâng vua chứng tỏ Lang liêu là 7
thế nào?
thực hiện !U ý thần (Thông minh biết
lấy gạo làm bánh)
3 Kết thúc truyện: Kết quả cuộc thi Lang Liêu !U chọn nối ngôi Vua
- Hai thứ bánh có ý nghĩa thực tế (Sản phẩm nghề nông =>Quý trọng nghề nông và hạt gạo.
- Hai thứ bánh có ý T sâu xa ( NU , trời, đất Bánh hình tròn ->
bánh giầy Bánh hình vuông -> bánh
- Hai thứ bánh hợp ý vua, chứng tỏ !U tài đức của con 7 có thể nối chí vua.
=> Thông minh,có lòng hiếu thảo,chân thành.
* ý nghĩa của truyện:
- '' thớch 5K 5L8
- # cao lao ()5 5 nụng
- NG8 ;O = PQ cụng minh 8RM vua
Trang 11? Truyền thuyết bánh bánh giầy
có những ý nghĩa gì?
- Giải thích nguồn gốc hai loại bánh cổ
truyền.
- Giải thích phong tục làm bánh
bánh giầy và tục thờ cúng tổ tiên của
7 Việt.
- Đề cao nghề nông trồng lúa X
- Quan niệm duy vật thô sơ về Trời, Đất.
- X mơ vua sáng, tôi hiền, đất X
thái bình, nhân dân no ấm .
?Nhân xét NT tiêu biểu cho truyện ?
(Nhiều chi tiết NT tiêu biểu cho truyện
DG)
Gv Đó cũng chính là nội dung của ghi nhớ.
H/s đọc ghi nhớ sgk
Hoạt động 3: Thực hành
1- Bài tập 1:
- Trao đổi ý kiến về phong tục ngày tết
làm bánh bánh giầy
ý nghĩa: Đề cao nghề nông - trồng lúa,
giải thích
- XD phong tục tập quán của nd từ
những điều giản dị - Giữ gìn bản sắc dân
tộc
2/ Bài tập 2:
- Chọn chi tiết thích nhất và giải thích
vì sao thích
- LL mộng thấy thần đến mách bảo -
Tăng phần hấp dẫn truyện Nêu bật giá
trị hạt gạo, trân trọng quí sản phẩm làm
ra.
- Lời vua nói về 2 loại bánh - ý nghĩa TT
t/c của ND về 2 loại bánh và phong tục
làm bánh
- NT: Kể chuyện cô đọng, giàu hình ảnh.
III Tổng kết
* Ghi nhớ: SGK tr 12 IV- Luyện Tập:
3: Củng cố,dặn dò
- GV hệ thống bài:
- Nêu nội dung chính và nghệ thuật kể chuyện
- Học ghi nhớ, ý nghĩa truyện
- Kể tóm tắt truyện
- Chuẩn bị bài “Từ và câu từ TV
IV.Rỳt kinh 5 'A; :
... IV- Luyện Tập:3: Củng cố,dặn dò
- GV hệ thống bài:
- Nêu nội dung nghệ thuật kể chuyện
- Học ghi nhớ, ý nghĩa truyện
- Kể tóm tắt truyện
-. ..
văn
2.Kỹ năng:
- Đọc – hiểu văn thuộc thể loại truyền thuyết
- Nhận việc truyện
3.Thái độ:
- Giáo dục lịng tự hào trí tuệ – văn hố...
- Hai thứ bánh có ý nghĩa thực tế (Sản phẩm nghề nông =>Quý trọng nghề nông hạt gạo.
- Hai thứ bánh có ý T sâu xa ( NU , trời, đất Bánh hình trịn -& gt;