Thực hiện một vài điều đơn giản đều đặn có thể có tác dụng rõ rệt.....
Trang 1Am hiểu Tiền bạc
Cách thức làm cho tiền bạc sinh lợi
Trang 2Lập kế hoạch về tiền bạc của mình và làm đúng kế hoạch
Thảo và cập nhật kế hoạch chi tiêu cho mình
Tập thói quen tiết kiệm – nên cố gắng tiết kiệm càng nhiều và càng đều đặn càng tốt
Quý vị có thể làm nhiều điều khác nữa:
• Hãy xem xét thật kỹ những món nợ và thẻ tín dụng và xem quý vị có thể nào gộp chúng lại được hay không hoặc điều chỉnh một số thói quen tiêu xài của mình
• Hãy tìm những cơ hội để làm cho tiền bạc của quý vị sinh lợi nhiều hơn bằng cách đầu tư và kiểm xem mình
đã đóng góp đủ vào quỹ hưu bổng hay chưa
• Hãy nghĩ đến những kế sách để bảo vệ tiền bạc của quý vị, chẳng hạn như bảo đảm là quý vị mua bảo hiểm đúng mức
• Hãy hỏi thăm nhiều nơi và thu thập thông tin và hướng dẫn nếu không biết rõ cách thức quản lý tiền bạc của mình hoặc nếu cần được giúp đỡ
Tập hướng dẫn này trình bày chi tiết về những điểm này và những vấn đề khác để giúp quý vị hiểu rõ hơn về tiền bạc của mình
Trang 3Lợi tức
Chi tiêu
Tính ra những nguồn lợi tức đều đặn của mình.
Tính những khoản chi tiêu đều đặn Hãy nhớ sử dụng cùng khoảng thời gian mà quý vị
đã dùng để tính ra những lợi tức của mình
Kế tiếp, cộng các khoản chi tiêu lại để tính tổng chi tiêu.
Nguồn lợi tức Số tiền thu nhập mỗi thời kỳ
Lương bổng (sau khi trừ thuế) $
Tiền cấp dưỡng hoặc Trợ cấp của Chính phủ $
Tiền bảo dưỡng con cái hoặc những món tiền khác $
Tiền lời định kỳ của tiền tiết kiệm $
Lợi tức định kỳ của những khoản đầu tư (chẳng hạn như tiền thuê nhà của bất động sản đầu tư, phần lợi nhuận của quỹ quản lý hoặc cổ tức của cổ phần) $
Những nguồn lợi tức khác $
Tổng lợi tức $
Chi tiêu trong nhà Chi tiêu Giáo dục Tiền thuê nhà $ Học phí $
Sửa chữa $ Học phí Đại học hoặc TAFE $
Ga $ Học phí dạy kèm $
Điện $ Sách vở và đồng phục $
Nước $ Cắm trại, du ngoạn $
Điện thoại/di động $ Sơ kết $
Lệ phí nóc gia $ Tiền trả nợ Lệ phí chung cư $ Nợ vay mua nhà $
Internet $ Nợ vay mua xe $
Truyền hình Cáp $ Tiền HECS hay HELP $
Bàn ghế $ Thẻ tín dụng $
Đồ điện $ Nợ cá nhân $
Đồ chạp phô $ Thẻ mua hàng $
Làm vườn $ Mua trả góp (Lay-bys) $
Sơ kết $ Sơ kết $
Trang 4Cần biết những điều mách
bảo về cách thức sử dụng kế
hoạch chi tiêu?
Xin xem trang 5
Tiền đăng bộ xe $ Đóng góp vào Quỹ hưu bổng $
Đậu xe $ Tiết kiệm đều đặn $
Nhiên liệu $ Đầu tư đều đặn $
Sửa chữa/bảo trì $ Sơ kết $
Chuyên chở Công cộng $ Các chi tiêu khác Sơ kết $ Gởi trẻ $
Chi tiêu Cá nhân Tiền bảo dưỡng con cái $
Quần áo và giày dép $ Quà tặng $
Cắt/Uốn tóc và thẩm mỹ $ Hiến tặng $
Sơ kết $ Sở thích và thể thao $
Chi tiêu cho sức khỏe Lệ phí đặt mua dài hạn $
Bác sĩ $ Báo và tạp chí $
Tiền thuốc $ Phim và DVD $
Nha sĩ $ Nhà hàng và ‘takeaway’ $
Sơ kết $ Rượu và thuốc lá $
Bảo hiểm Thức ăn cho động vật nuôi kiểng $
Nhà và đồ đạc $ Chi tiêu khác cho động vật nuôi kiểng $
Xe $ $
Sức khỏe $ $
Bảo đảm Lợi tức $ $
Nhân thọ $ $
Sơ kết $ Sơ kết $
Tổng Chi tiêu $
Trang 5Bất luận quý vị là ai – đang đi học hoặc đã nghỉ hưu – những kiến thức và hiểu biết ngày càng nhiều về tài chánh
có thể giúp cho quý vị có nhiều lựa chọn hơn và làm cho vị có cuộc sống tươm tất hơn
Tôi hoan hỉ đem đến cho quý vị tập hướng dẫn này trong khuôn khổ của chiến dịch phổ biến thông tin và nâng cao nhận thức về tài chánh của Chính phủ Liên bang Úc Chính phủ Liên bang Úc đã thành lập Hội Truyền bá Kiến thức Tài chánh (Financial Literacy Foundation) để giúp cho tất cả dân chúng Úc mở mang kiến thức về tài chánh và quản lý tiền bạc của họ hữu hiệu hơn
Sự hiểu biết về tiền bạc có thể có lợi bất luận tuổi tác hay lợi tức của quý vị Tôi khuyến khích quý vị nên đọc tập sách này và nhận định xem quý vị có thể nắm lấy phần chủ động bằng cách nào và làm cho tiền bạc sinh lợi nhiều hơn cho mình
Dân biểu Peter Dutton MP
Bộ trưởng Đặc trách Huê Lợi (Minister for Revenue)
và Phụ tá Tổng trưởng Ngân khố (Assistant Treasurer)
Lời dẫn nhập
Dân Biểu Peter Dutton MP
Trang 6Biết tiền của mình được dùng vào những món gì
Lập kế hoạch chi tiêu và thảo kế hoạch về tiền bạc của quý vị 5
Làm cho tiền bạc sinh lợi nhiều hơn
Tiết kiệm 11Đầu tư 13
Nợ và thẻ tín dụng – nắm phần kiểm soát nợ nần của quý v
Chọn thể thức cho vay hoặc thẻ tín dụng và những bước để quản lý nợ nần 17
Tiền dành cho lúc quý vị nghỉ hưu
Hưu bổng 23
Bảo vệ tiền bạc của quý vị
Bảo hiểm 29Quyền lợi và trách nhiệm 31Những âm mưu bịp bợm 32
Thu thập thông tin và hướng dẫn
Trang 7Phần giới thiệu Người ta thường hỏi tôi, ‘Bí quyết giữ tiền là gì?’ Câu trả lời của tôi là có một vài thói quen căn bản
về tiền bạc có thể làm thay đổi mọi chuyện một cách đáng kể Hiểu biết về tiền bạc rất có lợi
Hiểu biết về tiền bạc có nghĩa là chúng ta biết mình có bao nhiêu tiền và chi tiêu vào những khoản nào Điều này có nghĩa là chúng ta có khả năng tận dụng số tiền mình có được, đồng thời nó cũng
có nghĩa là quý vị bảo vệ được những gì thuộc về mình
Bất luận quý vị là ai hoặc kiếm được bao nhiêu tiền, nắm phần kiểm soát về tiền bạc là chuyện dễ hơn quý vị nghĩ Tập hướng dẫn này có thể giúp quý vị am hiểu tiền bạc rõ ràng hơn Hẳn nhiên, tập sách nhỏ này không thể trình bày những hướng dẫn chi tiết bởi lẽ điều này phụ thuộc hoàn cảnh
cá nhân quý vị, nhưng trong tập sách có vô số thông tin có thể giúp quý vị làm cho đồng tiền của mình sinh lợi nhiều hơn
Tôi khuyến khích quý vị hãy tận dụng những thông tin trong tập hướng dẫn này và tại trang mạng
(website) của Financial Literacy Foundation www.australia.gov.au/understandingmoney Xin
nhớ, tiền là tiền của quý vị, và học cách thức tận dụng đồng tiền đó có thể có lợi lắm Hãy nắm phần chủ động
Paul Clitheroe
Chủ tịch, Financial Literacy Foundation Advisory Board
Paul Clitheroe
3.
Trang 8Biết tiền của quý vị được
dùng vào những món gì
Trang 9Cách thức sử dụng
bản kế hoạch chi tiêu
Quý vị có nhận thấy dường như tiền của mình cứ như luôn bị không cánh mà bay? Có bao giờ quý vị nghĩ đến việc thảo kế hoạch chi tiêu, nhưng lại dẹp qua một bên vì ‘nó khó quá’ hay không? Lập kế hoạch chi tiêu và có kế hoạch cho tiền bạc của mình không phải là chuyện khó khăn và nó có thể giúp quý vị thực hiện được những điều mình thực sự mong muốn
Ở phần trước của tập hướng dẫn có bản kế hoạch chi tiêu (budget planner) để giúp quý vị tính số tiền
kiếm được và chi tiêu vào những món gì
Khởi đầu bằng cách viết xuống tất cả những nguồn lợi tức và tất cả những món chi tiêu của quý vị Quý vị phải quyết định xem kế hoạch chi tiêu này sẽ lấy chuẩn là hàng tuần, mỗi hai tuần hoặc hàng tháng Một số người thích thảo kế hoạch chi tiêu trùng với kỳ lương Khi đã có quyết định, phải chắc chắn tất cả những con số quý vị viết xuống đều thuộc cùng một thời kỳ
Khi đã tính được những lợi tức và chi tiêu, quý vị sẽ biết khoản lợi tức đều đặn mà quý vị thu thập được và
số tiền này được dùng để chi cho những món gì trong thời kỳ đã chọn Trừ tổng chi tiêu từ tổng lợi tức để biết kết quả
TỔNG LỢI TỨC – TỔNG CHI TIÊU = ?
Trang 10Tôi làm gì với
kế hoạch chi tiêu của mình?
Có phải kết quả có được là điều mà quý vị dự kiến hay không? Nếu quý vị tiêu hết khoản lợi tức (hay thậm chí còn tiêu nhiều hơn), bản kế hoạch chi tiêu có thể cho quý vị thấy mình có thể bớt được những món chi tiêu nào Nếu cần tiêu xài bớt đi, quý vị nên chia những món chi tiêu của mình thành hai nhóm: cần thiết và phụ trội Đây là kế hoạch chi tiêu của quý vị, do đó, quý vị có thể quyết định những món nào là cần thiết và những món nào quý vị có thể chi tiêu ít hơn
Nếu còn dư tiền, hãy tính đến chuyện nên sử dụng số tiền này như thế nào Nắm phần kiểm soát về nợ nần
là điều quan trọng và quý vị có thể quyết định tăng thêm số tiền trả góp nợ hoặc thẻ tín dụng hoặc quý vị có thể sắp xếp để trừ một số tiền định kỳ và bỏ vào tài khoản tiết kiệm hay đầu tư riêng biệt
Làm gì cũng được, phải chắc chắn là quý vị sử dụng bất cứ khoản tiền dư nào cho đúng chỗ
Những điều mách bảo để giúp quý vị chi tiêu khôn ngoan hơn
Lập danh sách mua đồ khô/thực phẩm và đi mua sắm theo giới hạn định trước
Bỏ thẻ tín dụng ở nhà
Đem theo phần ăn trưa đi làm
Nên mua thẻ cào trả trước để xài cho điện thoại di động của quý vị
Tính chuyện thuê sản phẩm xài thử rồi hãy mua – quý vị có thể nhận thấy sản phẩm này không đúng ý quý vị
6.
Trang 11Làm theo kế hoạch chi tiêu có thể là điều khó khăn nếu quý vị không biết sẽ làm gì với số tiền tiết kiệm được Tốt nhất là nên đặt ra một số mục tiêu để quý vị biết mình cần đạt được điều gì và những điều này không cần phải to tát gì cả Những mục tiêu của quý vị tùy thuộc nhiều yếu tố như tuổi tác và những trách nhiệm đối với gia đình Quý vị có thể muốn:
• để dành tiền cho những việc quan trọng đối với quý vị hoặc gia đình
Quý vị có kế hoạch
cho tiền bạc
của mình không?
Biết tiền của quý vị được dùng vào những món gì
Hong điều mách bảo để giúp quý vị đặt ra những mục tiêu
Phải thực tế – nếu dự tính đạt những mục tiêu của mình bằng cách bỏ hết những món chi tiêu phụ trội, rất có thể là quý vị sẽ không làm theo kế hoạch chi tiêu được
Phải cụ thể – quý vị sẽ dễ đạt được những mục tiêu của mình nếu quý vị biết mình muốn gì và tại sao
Phải luôn hăng hái bằng cách đặt ra kỳ hạn phải đạt được những mục tiêu của mình
“ Tôi có thể tiết kiệm $5 một
ngày bằng cách đem thức
ăn trưa đi làm – tổng cộng
là $1200 một năm!”
7.
Trang 12Dự tính cho những chi tiêu không lường trước được
Quý vị nên để dành một số tiền để dùng vào những trường hợp khẩn cấp Để dành dần nếu cần Quý vị có thể quyết định mình cần phải dành riêng số tiền là bao nhiêu, nhưng mục đích của số tiền này là để dùng vào những chi tiêu không lường trước được, nhờ vậy quý vị có thể khỏi phải mượn nợ cá nhân hoặc nợ thẻ tín dụng Xin nhớ bỏ trả trở lại số tiền này ngay khi quý vị có thể làm được
Cập nhật
Cuộc sống quý vị luôn thay đổi, do đó, quý vị nên thường xuyên duyệt lại kế hoạch chi tiêu và những mục tiêu của mình Thí dụ như nếu lương của quý vị thay đổi, quý vị cần phải tính lại những ước tính về lợi tức của mình và những chuyện lớn như lập gia đình hoặc có con cũng làm cho quý vị phải hao tốn nhiều tiền bạc hơn Quý vị nên duyệt lại kế hoạch chi tiêu một hay hai lần một năm
Máy chụp hình kỹ thuật số
Quý vị thử dùng bảng dưới đây để đề ra những mục tiêu của mình Chúng tôi đã trình bày một ví dụ để giúp quý vị trong bước đầu
8.
Trang 13Những điều mách bảo để giúp trẻ em học hỏi về tiền bạc
Nêu gương tốt bằng cách quản lý khôn ngoan tiền bạc của quý vị
Khuyến khích các em dành dụm càng nhiều và càng đều đặn càng tốt
Mở tài khoản tiết kiệm dùng sổ băng để giúp các em theo dõi những khoản ký thác, rút tiền và tiền lời
Hãy làm cho dành dụm là chuyện vui thú bằng cách để cho các em đặt ra mục tiêu
Bàn chuyện
tiền bạc
Biết tiền của quý vị được dùng vào những món gì
Nhiều người chúng ta nhận thấy không tiện bàn chuyện tiền bạc với người gần gũi với mình Nếu quý vị và người phối ngẫu thỏa thuận với nhau về việc dùng tiền để làm gì và cách thức đạt được điều đó thì có thể tránh được sự hiểu lầm Ngoài ra cũng nên hiểu thái độ của mỗi người về chuyện tiền bạc Cùng nhau thảo
kế hoạch chi tiêu có thể là khởi điểm tốt
Nếu có con, hãy nói chuyện với con về tiền bạc Con quý vị sẽ học hỏi được rất nhiều từ quý vị về tiền bạc Đối với thanh thiếu niên, hãy thử những điều giản dị như so sánh giá cả khi quý vị dẫn em đi mua đồ chạp phô (đồ khô) hoặc giải thích cho em biết về giá trị khác nhau của tiền giấy và tiền cắc Quý vị có thể để cho con cái lớn tham gia lập kế hoạch chi tiêu của gia đình Ví dụ như cho em biết gia đình chi bao nhiêu tiền điện và nước và khuyến khích em nghĩ ra cách tiết kiệm những khoản chi tiêu này
9.
Trang 14Hãy làm cho đồng tiền sinh
lợi cho quý vị
Trang 15Hãy làm cho đồng
tiền sinh lợi
cho quý vị
Tại sao phải lo dành dụm?
Sống theo kiểu hết kỳ lương này đến kỳ lương kế có thể làm cho quý vị bị căng thẳng thần kinh Dành riêng một số tiền có thể giúp quý vị bớt phải lo lắng và giúp quý vị có tiền để thanh toán những hóa đơn lớn hoặc những chi tiêu không lường trước được Khi số tiền dành dụm ngày càng nhiều, quý vị sẽ không phải thường xuyên dùng đến thẻ tín dụng và số tiền tiết kiệm của quý vị sẽ sinh lời Nếu kiên trì, quý vị sẽ đạt được những mục tiêu lớn hơn chẳng như mua xe, có tiền đặt cọc mua nhà, hay trả dứt nợ vay mua nhà sớm hơn
Cách thức bắt đầu
Bí quyết tiết kiệm thành công là điều đơn giản: hãy bắt đầu ngay từ bây giờ Quý vị có thể bắt đầu bằng cách dàn xếp thể thức tự động trừ tiền thẳng vào lương hoặc tài khoản vãng lai để quý vị khỏi quên dành dụm tiền
Nếu không biết chắc mình có thể dành dụm được bao nhiêu, xin xem Biết tiền được dùng vào những món
gì ở trang 5 Bằng không, quý vị có thể bắt đầu bỏ một phần lợi tức hàng tuần của mình vào tài khoản tiết
kiệm riêng biệt Không cần phải là số tiền lớn
Nếu để cho tiền tiết kiệm tích lũy, quý vị sẽ được hưởng tiền lời tích hợp (lãi kép) Đây là trường hợp quý
vị hưởng tiền lời trên số tiền quý vị ký thác cũng như khoản lời tích lũy được Dù quý vị chỉ dành dụm một ít tiền, sau một thời gian số tiền tiết kiệm được có thể sẽ khá lớn
Những điều mách bảo để giúp quý vị dành dụm
Bắt đầu bây giờ, bất luận khoản tiền dành dụm ít như thế nào đi nữa
Trả cho mình trước – tự động trừ vào lương khoản tiết kiệm
Bỏ khoản tiết kiệm vào tài khoản riêng biệt không có thẻ rút tiền ATM
Cố gắng dành dụm tất cả tiền lương được tăng thêm, ngoại bổng hoặc tiền bồi hoàn thuế
Hãy làm cho đồng tiền sinh lợi cho quý vị
Sức mạnh của tiền lời
tích hợp
Nếu quý vị bắt đầu dành
dụm bây giờ, trong một
thời gian dài hạn hơn, số
tiền dành dụm sẽ tích lũy
nhiều hơn bởi lẽ quý vị được
hưởng tiền lời trên khoản lời
của mình Sau một thời gian
quý vị sẽ có một số tiền
khá nhiều
11.
Trang 16Quý vị nên có kế hoạch hoặc mục tiêu để dành tiền vì quý vị sẽ biết đại khái mình cần phải dành dụm bao nhiêu và quý vị dễ tập trung vào kết quả cuối cùng, nhất là khi quý vị bị cám dỗ muốn xài tiền Quý vị có thể đặt ra mục tiêu nhỏ trước rồi tích lũy tiền dành dụm thành số tiền lớn hơn.
Tôi có thể để tiền tiết kiệm ở chỗ nào?
Quý vị có nhiều lựa chọn Một số người thích để tiền trong tài khoản không được phép đụng đến trong một thời gian như tài khoản ‘Christmas Club’ hoặc ký thác định kỳ Ngoài ra còn có rất nhiều tài khoản tiết kiệm qua mạng internet (trực tuyến)
Tại trang mạng (website) của các tổ chức như Cannex và InfoChoice, quý vị có thể so sánh những sản phẩm tiết kiệm khác nhau Muốn biết chi tiết liên lạc, xin xem trang 38
Những điều mách bảo để tìm tài khoản tốt nhất cho quý vị
Chọn tài khoản nào có lãi suất cao nhất theo nhu cầu của quý vị
Nếu nghĩ rằng mình sẽ dễ bị cám dỗ rút tiền ra, hãy bỏ tiền tiết kiệm vào tài khoản khó rút ra hơn
So sánh các lệ phí và những phí tổn khác
12.
Trang 17Quý vị không cần phải có nhiều tiền mới đầu tư được – chung qui chỉ là cách làm cho tiền quý vị sinh lợi nhiều hơn Một số người khởi đầu bằng một số tiền tiết kiệm nhỏ mà họ đã dành dụm được, còn người khác thì đầu tư một số tiền đều đặn Bí quyết là bắt đầu rồi tiếp tục đầu tư thêm theo khả năng của quý vị.
Đừng dồn tất cả vốn liếng vào một chỗ
Quý vị có thể cảm thấy lo ngại vì đầu tư là chuyện đầy bất trắc Nói chung, nếu quý vị muốn có mức thu
nhập hoặc lợi nhuận từ đầu tư càng cao chừng nào, chuyện bất trắc càng dễ xảy ra chừng nấy Những khoản
đầu tư với lợi nhuận thấp, thông thường, ít bất trắc hơn
Quý vị có thể giảm bớt sự bất trắc bằng cách trải tiền ra và đầu tư vào những hình thức đầu tư khác nhau – cách thức này gọi là đa dạng hóa Đây là cách thức tốt để giúp bảo vệ tiền bạc của quý vị, vì trường
hợp toàn bộ các khoản đầu tư của quý vị đều gặp trở ngại cùng một lúc là chuyện hãn hữu
Tôi có thể đầu tư vào những gì?
Quý vị có thể chọn từ vô số các cách thức đầu tư khác nhau Bốn lãnh vực chính – còn gọi là diện tài sản – là cổ phần, bất động sản, trái phiếu và tiền mặt
Đầu tư tiền
của quý vị
Hãy làm cho đồng tiền sinh lợi cho quý vị 13.
Trang 18Quý vị có thể trực tiếp đầu tư vào một số trong những diện tài sản này (chẳng hạn như mua cổ phần hoặc
mở tài khoản ký thác định kỳ) Những cách đầu tư khác có thể có tính cách gián tiếp – thí dụ như mua cổ phần hoặc bất động sản qua trung gian quỹ quản lý Với quỹ quản lý, tiền của quý vị sẽ được gộp chung với các nhà đầu tư khác và được mang đi đầu tư giùm quý vị
Nếu cần tiền trong trường hợp khẩn cấp và không muốn để tiền riêng hẳn ra một thời gian dài, quý vị có thể chọn cách đầu tư nào mà quý vị có thể dễ dàng chuyển thành tiền, như tài khoản tiết kiệm lãi suất cao Nếu sẵn lòng đầu tư thời gian dài hơn, quý vị có thể chọn bất động sản hoặc cổ phần, trị giá của những cách đầu
tư này giao động nhiều hơn nhưng, thông thường, mức lợi nhuận cao hơn
Cách đầu tư phù hợp cho quý vị sẽ tùy thuộc một số điều Hãy tự hỏi:
Quý vị muốn đầu tư trong thời gian bao lâu?
Quý vị có muốn loại đầu tư theo cách mà mình có thể bán mau lẹ nếu cần hay không?
Mức độ bất trắc mà quý vị cảm thấy yên trí và khả năng tài chánh của quý vị cho phép?
Kế hoạch của quý vị là gì? Quý vị muốn đạt được điều gì từ những cách đầu tư này?
14.
Trang 19Nếu còn bỡ ngỡ trong việc đầu tư, quý vị có thể học hỏi thêm bằng cách đọc những quyển sách, tạp chí và báo chí về tài chánh Ngoài ra, quý vị có thể nhờ người làm cố vấn về tài chánh để giúp quý vị chọn cách
thức đầu tư phù hợp nhất với tình trạng của quý vị Muốn biết thêm chi tiết, xin đọc phần Thu thập thông
tin và hướng dẫn ở trang 35
Coi chừng những cách đầu tư hứa hẹn lợi nhuận quá cao đến mức độ như khó tin Có thể đó là âm mưu bịp
bợm và quý vị có thể bị mất tiền Muốn biết thêm chi tiết, xin xem phần Hãy cảnh giác trước những âm
mưu bịp bợm ở trang 32.
Lệ phí, phí tổn và thuế khóa
Đa số các hình thức đầu tư đều tính lệ phí, phí tổn hoặc chi phí khác và có khi không dễ nhận ra Hãy bảo đảm quý vị tìm hiểu kỹ càng về lệ phí và phí tổn trước khi quyết định đầu tư, vì những chi phí này có thể làm tiêu hao đáng kể vào vốn đầu tư của quý vị
Ngoài ra, các khoản đầu tư của quý vị có thể bị đánh thuế Hãy bảo đảm quý vị biết rõ số tiền đầu tư của
mình sẽ bị đánh thuế như thế nào Hãy thảo luận với đại diện khai thuế có đăng ký nếu quý vị còn chưa rõ Quý vị cũng có thể liên lạc với Sở thuế Úc (Australian Taxation Office) để biết thêm chi tiết - muốn biết chi tiết xin xem trang 37
Hãy làm cho đồng tiền sinh lợi cho quý vị 15.
Trang 20Vay nợ và thẻ tín dụng – hãy nắm phần chủ động về nợ nần
Trang 21Vay nợ và thẻ tín dụng có thể là những cách thức hữu hiệu để giúp quý vị đạt được những ước muốn của mình trong cuộc sống Mắc nợ không phải là chuyện xấu miễn sao quý vị có thể trả nổi Thực vậy, đa số dân chúng Úc sẽ không thể làm chủ căn nhà mà không vay mượn Một vài bước then chốt có thể bảo đảm quý vị nắm phần chủ động về nợ nần chứ không phải ngược lại – chẳng hạn như dò hỏi nhiều nơi để vay nợ đúng chỗ và thanh toán thẻ tín dụng càng sớm càng tốt.
Một vài điều căn bản về nợ nần
Có nhiều hình thức nợ khác nhau Những hình thức nợ khác nhau có lãi suất, lệ phí và điều kiện khác nhau,
kể cả thời hạn quý vị phải trả dứt nợ (đối với vay mượn, điều này gọi là ‘kỳ hạn nợ’ (‘term’)
Chọn khoản vay mượn
Trước tiên, tìm khoản vay mượn với lãi suất thấp nhất Điều này sẽ có tác dụng đáng kể về số tiền quý vị
phải trả, đặc biệt là những món nợ dài hạn Hãy bảo đảm quý vị hiểu tất cả các điều kiện và qui định Một số khoản vay mượn có Lãi suất làm quen (‘honeymoon’) hoặc lãi suất ban đầu Lãi suất này có thể có vẻ hấp dẫn nhưng về lâu dài có thể đắt hơn
Vay nợ và thẻ tín
dụng – hãy nắm phần
chủ động về nợ nần
Những điều mách bảo trước khi quý vị vay mượn
Tính xem quý vị có thể vay bao nhiêu, kể cả khoản dự phòng trường hợp lãi suất tăng
Tính mức giới hạn sẽ vay mượn và phải tuân theo
Dành dụm càng nhiều càng tốt để có được số tiền cọc nhiều hơn và khỏi phải vay mượn nhiều quá
Vay nợ và thẻ tín dụng – hãy nắm phần chủ động về nợ nần 17.
Trang 22Ngoài ra, quý vị có thể cần phải chọn giữa lãi suất cố định và lãi suất thay đổi Đối với lãi suất thay đổi,
tiền trả nợ sẽ lên xuống theo mức lãi suất Với lãi suất cố định, quý vị có thể biết được chính xác số tiền trả
nợ là bao nhiêu trong thời hạn nhất định Quý vị cũng nên hỏi xem trường hợp mình có thể trả thêm tiền
mà không bị tính thêm lệ phí
So sánh các lệ phí và phí tổn – vì chúng có thể khác nhau rất nhiều giữa các hình thức cho vay Tất cả
quảng cáo của những hình thức cho vay đều phải có ‘lãi suất so sánh’ (comparison rate) Nhờ chi tiết
này quý vị có thể so sánh chi phí của mỗi khoản cho vay, kể cả tiền lời phải trả và đa số lệ phí và phí tổn Hãy xem các tạp chí và báo chí và dùng ‘comparison rate’ để so sánh những hình thức cho vay khác nhau Ngoài ra còn có những dịch vụ trực tuyến (qua mạng internet) để so sánh các hình thức cho vay, chẳng hạn như Cannex và InfoChoice – xin xem trang 38 để biết chi tiết
Trang 23Quý vị có cần phải nắm phần chủ động về nợ nần của mình không?
Nếu phân vân không biết có cần đối phó với nợ nần của quý vị hay không, hãy bắt đầu bằng cách viết ra trị giá của những gì quý vị sở hữu và tổng số tiền còn thiếu nợ vay mượn và thẻ tín dụng Nếu quý vị thiếu nợ nhiều hơn những gì mình sở hữu, quý vị có thể mắc nợ nhiều quá Nếu trả tiền nợ chật vật, điều đó có thể
là dấu hiệu cho thấy là quý vị nên tìm cách giảm bớt nợ nần
Quý vị cũng nên chia những món nợ thành ‘nợ có lợi’ và ‘nợ bất lợi’ Nợ có lợi là món nợ dùng để mua tài sản rất có thể sẽ sinh lợi tức hoặc lên giá sau một thời gian, như căn nhà hoặc món đầu tư Còn nợ bất lợi là món nợ dùng để mua những thứ, nói chung, sẽ mất dần giá trị, chẳng hạn như xe hơi và TV
“ Tôi nhận được lá thư cho
biết mức giới hạn của thẻ
tín dụng của tôi đã được
chấp thuận tăng thêm Tôi
nói ‘không’ bởi vì tôi lo
ngại mình sẽ không đủ
khả năng hoàn trả nợ thêm
được nữa.”
Vay nợ và thẻ tín dụng – hãy nắm phần chủ động về nợ nần
Những điều mách bảo về cách quản lý thẻ tín dụng của quý vị
Đừng xin thẻ tín dụng nếu quý vị không thể trả tiền nổi
Hỏi nhiều nơi để tìm thẻ phù hợp nhất cho quý vị
Hãy nhớ so sánh lãi suất lẫn lệ phí hành chánh và thời hạn miễn tiền lời của tiền thiếu nợ
Cố gắng trả dứt số tiền thiếu trước khi hết thời hạn không tính tiền lời
Đừng tăng thêm mức giới hạn tín dụng nếu quý vị không thể trả nổi, không thể kiềm chế được hoặc không cần thiết
19.