-Chien ñau giö lang,giö nöôc -Giup con ngöôi bieu lo tình cam +Thu phap nghe thuat noi bat ñöôc tac gia sö dung co hieu qua ñe the hien nhöng pham chat cua cay tre la phep nhan hoa,ñiep [r]
Trang 1Tuan 29 - Bai : 26,27
Tiet 109 - VB : CAY TRE VIET NAM
-Thep
I.MỤC TIÊU :
- Hiểu và cảm nhận được giá trị vẻ đẹp của cây tre – một biểu tượng về đất nước và dân tộc Việt Nam
- Nắm được những đặc sắc nghệ thuật cảu bài kí
II KIẾN THỨC CHUẨN:
1 Kiến thức :
- Hình ảnh cây tre trong đời sống và tinh thần của người Việt Nam
- Những đặc điểm nổi bật về giọng điệu, ngôn ngữ của bài ký
2 Kĩ năng :
- Đọc diễn cảm và sáng tạo bài văn xuôi giàu chất thơ bằng sự chuyển dịch giọng điệu phù hợp
- Đọc – hiểu văn bản ký hiện đại có nhiều yếu tố miêu tả, biểu cảm
- Nhận ra phương thức biểu đạt chính : miêu tả kết hợp biểu cảm, thuyết minh, bình luận
- Nhận biết và phân tích được tác dụng của các phép so sánh, nhân hóa, ẩn dụ
III HƯỚNG DẪN – THỰC HIỆN:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG
*Hoạt động 1: Khởi động
1.On ñònh:
2.Kiem tra:
Ñoc thuoc long ñoan van mieu ta canh trôi
moc tren bien ma em cho la hay nhat ? Cho
biet cam nhan cua em ve quang canh ño ?
3.Bai môi:
Van ban “Cay Tre Viet nam” la bai ma
nha bao Thep Môi viet ñe lam lôi bình cho
bo phim “Cay Tre Viet Nam” do cac nha
ñien anh Ba Lan thöc hien sau khi cuoc
khang chien chong Thöc dan Phap cua nhan
dan ta ket thuc thang lôi.Bai van noi ve cay
tre ô ñay cung chính la ñe noi ve ñat
nöôc,dan toc Viet Nam.Bôi cay tre chính la
bieu töông cua ñat nước ,la töông tröng cao
quy cua dan toc Viet nam
=>Ñoan van : “Sau tran bao,chan trôi……… la la nhòp canh”
=>Canh mat trôi moc tren bien la mot böc tranh tuyet ñep,röc rô,trang le va rong lôn
*Hoạt động 2 : Tìm hiểu chung
GV:Goi Hs ñoc chu thích(*)-sgk-trang
98-T2
GV:Hay trình bay nhöng hieu biet cua em
ve tac gia Thep Môi ?
HS: Trình bay ve tac gia theo chu thích(*)-sgk
I.Tac Gia-Tac Pham:
1.Tac Gia:
-Thep Môi (1925-1991),ten khai sinh la
Ha Van Loc,que ô quan Tay Ho-Ha Noi -Ngoai bao chí,Thep Môi con viet nhieu
Trang 2GV:Bo sung them ve cuoc ñôi,sö nghiep cua
tac gia,neu mot vai tac pham noi tieng
GV:Höông dan Hs ñoc van ban.
-Ñoan “tö ñau……nhö ngöôi”.Ô ñau ñoan
ñoc vôi giong nhe nhang,cuoi ñoan ñoc
to,nhòp ngat.
-Ñoan “tiep…… thuy chung”.Giong tram
lang,suy tö,luc ngot ngao,dòu dang.
-Ñoan “tiep…………chien ñau”.Giong phan
khôi,han hoan,khan tröông,soi noi.
-Ñoan cuoi:Giong bay bong,suy tö,tha
thiet,ran roi.
GV:Ñoc mau-Hs ñoc tiep.
GV:Hay cho biet y chính cua van ban?
GV:Tìm bo cuc va neu y chính cua moi ñoan
?
Ñe thay ñöôc pham chat cua cay tre nhö the
nao,ta tien hanh phan tích van ban
-HS nghe
-HS lắng nghe và đọc
HS:Neu len ñai y cua bai
HS:Tìm bo cuc cua bai van
+Ñ1:”Tö ñau…… nhö ngöôi”
=>Cay tre va nhöng pham chat ñang quy
+Ñ2:”Tiep………….chung thuy”
=>Sö gan bo cua cay tre trong cuoc song va trong lao ñong
+Ñ3:”Tiep……….chien ñau”
=>Tre sat canh vôi con ngöôi trong chien ñau
+Ñ4:Phan con lai
=>Tre la ngöôi ban ñong hanh cua dan toc ta trong hien tai va töông lai
but ky va thuyet minh phim
2.Tac Pham:
a.Ñai Y:
Bai van noi len sö gan bo than thiet va lau ñôi cua cay tre vôi con ngöôi Viet nam trong ñôi song,san xuat,chien ñau.Cay tre
co nhöng ñöc tính quy bau va la bieu töông cua con ngöôi Viet nam:ngay thang,thuy chung,can ñam
b.Bo Cuc:
van ban co the chia lam bon ñoan
*Hoạt động 3 : Phân tích
-Tìm hieu pham chat cua cay tre ñöôc the
hien trong bai
GV:Tìm trong ñoan(1) va cac ñoan khac
trong bai nhöng pham chat nao cua cay tre
ña ñöôc the hien va ña ñöôc the hien bang
bien phap nghe thuat nao ?
-HS:Tìm va phat hien
+Tac gia ca ngôi nhieu pham chat cua cay tre:
-Moc xanh tot ô moi nôi -Mam non moc thang -Moc mac,nhun nhan,cöng cap,deo
II.Phan Tích:
1 Nội dung :
Trang 3GV:Cay tre co nhöng pham chat gì ñang quy
?
GV:Tö nhöng pham chat ñang quy cua cay
tre gôi len cho em suy nghó gì?Suy nghó ve
ai ? Vì sao co the suy nghó nhö the ?
Ben canh nhöng pham chat ñang quy cua
cay tre,cay tre con gan bo mat thiet vôi con
ngöôi,dan toc Viet nam.Ñe thay ro sö gan bo
ño ta tìm hieu sang phan sau.
-Tìm hieu sö gan bo cua cay tre vôi con
ngöôi va dan toc Viet nam
GV:Goi Hs ñoc lai cau hoi(2)-sgk.
GV:Ñe lam ro y “Cay tre la ngöôi ban than
thiet cua nong dan Viet nam,ban than cua
nhan dan Viet nam”,bai van ña ñöa ra hang
loat nhöng bieu hien cu the.Em hay:
a.Tìm nhöng chi tiet,hình anh the hien sö gan
dai,vöng chac,thanh cao,gian dò…
-Chí khí nhö con ngöoi
-Gan bo lam ban vôi con ngöôi trong nhieu hoan canh
-Thang than,bat khuat
-Chien ñau giö lang,giö nöôc -Giup con ngöôi bieu lo tình cam +Thu phap nghe thuat noi bat ñöôc tac gia sö dung co hieu qua ñe the hien nhöng pham chat cua cay tre
la phep nhan hoa,ñiep tö ñiep ngö,cac tính tö…
=>Vôi bien phap nghe thuat tren nham ca ngôi cong lao va pham chat cua cay tre
=>Nhöng pham chat noi bat cua cay tre:ngay thang,can cu,moc mac,töôi tan,nhun nhan,cöng cap,deo dai,vöng chac,thanh cao,gian dò,gan gui,thuy chung…
=>Tö pham chat ñang quy cua cay tre lam em lien töông ñen pham chat cua ngöôi nong dan,nhan dan hay ño cung la pham chat cua dan toc Viet Nam.Vì trai qua qua trình döng nöôc va giö nöôc thì dan toc
ta the hien ñay ñu nhöng pham chat ño
-HS nghe
-HS chú ý
-HS đọc
+Nhöng hình anh,chi tiet the hien
sö gan bo cua cay tre vôi con ngöôi:
a Cây tre gắn bó với con người Việt Nam :
- Trong sinh hoạt , trong lao động
Trang 4bo cua cay tre vôi con ngöôi trong lao ñong
va trong cuoc song hang ngay ?
b.Neu gia trò cua cac bien phap nhan hoa ña
ñöôc sö dung ñe noi ve cay tre va sö gan bo
cua cay tre vôi con ngöôi?
GV:Ngoai bien phap nghe thuat nhan
hoa,tac gia ña sö dung nhöng bien phap nghe
thuat nao khac,thö tìm ?
GV:Em hieu nhö the nao ve cau van xuoi
sau: “Coi xay tre,nang ne quay.Tö nghìn ñôi
nay,xay nam thoc”.Cau van tren tac gia sö
dung nghe thuat gì ?
Trong qua khö va trong hien tai,cay tre ña va
ñang la ngöôi ban than,ngöôi ñong chí gan
bo keo sôn,chia se vui buon vôi dan toc Viet
nam.Nhöng trong the ky 21 va xa hôn,trong
töông lai,trong thôi ñai van minh cong
nghiep va hau cong nghiep……thì vai tro va
moi quan he cua cay tre vôi con ngöôi Viet
nam se ra sao ? Se nhat phai dan ? Tre se bò
lang quen,bò thay the ?Phai chang se tôi mot
ngay tren ñat nöôc nay se khong tìm thay
-Co mat ô khap nôi -Bao boc xom lang -Giup ngöôi nong dan trong sinh hoat va lao ñong hang ngay cung nhö sinh hoat van hoa………
=>Cay tre gan bo vôi con ngöôi that mat thiet,ngoai ra tre con gan
bo vôi dan toc Viet Nam trong cac cuoc chien ñau giö nöôc va giai phong dan toc
=>Gia trò cua cac phep nhan hoa:
-Tre la ngöôi ban than…
-Tre an ô vôi ngöôi………gan lien vôi moi sinh hoat
-Tre la canh tay cua ngöôi nong dan……
-Tre………chia se nhöng kho khan…
=>Cac phep nhan hoa ke tren,tac gia ña khac hoa noi bat moi quan
he than thiet,gan bo thuy chung giöa tre va ngöôi
+Tac gia sö dung nghe thuat ñiep
tö “tre”,ñiep ngö “döoi bong tre”
nham nhan manh sö gan bo cua cay tre vôi con ngöôi
+Vôi cach ngat nhòp ngan,kha ñeu ñan: 3/3/4/3,van löng “ay” lay 4 lan ña gôi cho ngöôi ñoc hình dung phan nao sö ngheo kho,vat va,lam lu,quanh quan,buon nan,nang ne cua cuoc ñôi ngöôi nong dan Viet nam chung ta bao the ky
+Hình anh coi xay tre ña thanh hoan du.(Gv goi Hs nhac lai phep
tu tö hoan du ?)
- Trong cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc
- Trong đời sống tinh thần
- Trên con đường đi đến tương lai
b Hình ảnh cây tre mang ý nghĩa : -Tượng trưng cho con người Việt Nam
cần cù , sáng tạo anh hùng , bất khuất -Tương trưng cho đất nước Việt nam
2 Nghệ thuật :
- Kết hợp giữa chính luận và trữ tình
- Xây dựng hình ảnh phong phú , chọn lọc , vừa cụ thể , vừa mang tính biểu tượng -Lựa chọn lời văn giàu nhạc điệu và có tính biểu cảm cao
- Sử dụng thành công các phép so sánh , nhân hóa , điệp ngữ
3 ý nghĩa :
Văn bản cho thấy vẽ đẹp và sự gắn bó của cây tre với đời sống dân tộc ta Qua đó cho thấy tác giả là người có hiểu biết về cây tre , có tình cảm sâu nặng , có niềm tin và tự hào chính đáng về cây tre Việt Nam
Trang 5
mot bong tre xanh ? Ñe thay ro ñieu ño ta ñi
vao tìm hieu tiep tuc phan cuoi van ban.
*Hoat ñong 4:
*Muc tieu:Cay tre tiep tuc gan bo than thiet
vôi dan toc Viet nam trong hien tai va trong
töông lai
GV:Y/c Hs chu y vao ñoan cuoi.
GV:Khi nghe tieng nhac cua truc,cua
tre,tieng sao dieu trong chieu he long gio.Em
co cam xuc nhö the nao ? Tieng nhac cua
ñong que gôi cho em lien töông ñen ñieu gì ?
GV:Trong ñoan cuoi,hình anh nao co y
nghóa ñac biet ? Giai thích vì sao ?
GV:Trong thöc te hien nay,tren khap ñat
nöôc ta,qua trình ño thò hoa,cong nghiep hoa
ñang dien ra rat nhanh.Qua that sat thep va
be tong ña lan dan tre nöa.Mau xanh cua tre
cö giam dan,roi mat dan… ñieu nay nen
möng hay tiec? Hay neu y kien cua rieng em
?
GV:Trong hien tai va töông lai,tre con gan
bo vôi con ngöôi nöa hay khong ? Neu con
gan bo thì gan bo ô lónh vöc nao ?
*Hoat ñong 5:
HS:Quan sat ñoan van
HS:Tra lôi
+Lam cho tam hon dat dao,bay bong,theo tieng sao luc tram xuong,luc vut len
+Tieng nhac cua ñong que gôi ta nhô ñen hoan canh ñat nöôc thanh bình
+Hình anh co y nghóa ñac biet:”Tre gia mang moc”,mang moc tren phu hieu cua thieu nhi Viet nam,löa tuoi mang non cua nöôc Viet Nam dan chu cong hoa.Ño la bieu töông cua the he tre töông lai cua ñat nöôc.Nguyen Duy ña co nhöng cau thô nhö the:
“Nam qua ñi,thang qua ñi Tre gia mang moc co gì la ñau?”
=>Hình anh noi tiep cua cac the he con ngöôi Viet Nam tao nen dong chay lien tuc trong lòch sö dan toc ta,tao nen truyen thong ben vöng,tö hao
=>Ñieu nay nen möng nhöng cung rat ñang tiec
+Tre gan bo vôi con ngöôi bang cac gia trò van hoa va lòch sö cua
Trang 6*Muc tieu:Cung co noi dung va nghe thuat
GV:Van ban ña mieu ta cay tre vôi ve ñap
va nhöng pham chat gì ? Vì sao co the noi
cay tre la töông tröng cao quy cua dan toc
Viet nam ?
GV:Tac gia ña sö dung thanh cong nghe
thuat gì ? tac dung ra sao ?
GV:Viet van ban “Cay Tre Viet nam”,Thep
Môi the hien ñöôc tình cam,thai ño gì ñoi vôi
cay tre va nhöng ai khac ?
cay tre se van con mai trong ñôi song cua con ngöôi Viet nam,tre van la ban ñong hanh thuy chung cua dan toc ta tren con ñöông phat trien
HS:Tra lôi
+Tre co ve ñep bình dò va nhöng pham chat ñang quy
HS:Tac gia sö dung thanh cong nghe thuat nhan hoa lam noi bat pham chat,sö gan bo cua cay tre vôi con ngöôi.Tre la bieu töông cua ñat nöôc Viet nam,dan toc Viet nam
HS:Tac gia ca ngôi,yeu quy cay tre,boc lo thai ño tran trong nhöng pham chat quy bau cua cay tre,cung ñat nöôc Viet nam,dan toc Viet Nam
*Hoạt động 4 : Luyện tập
GV:Goi Hs ñoc y/c bai tap 1
GV:Ñoc mot vai cau van,thô co noi ñan hình
anh cay tre ?
HS: Thöc hien BT1
”Con ô mien nam ra tham lang Bac
Ña thay trong söông hang tre bat ngat”
(Vieng Lang Bac-Vien Phöông)
“Lang toi sau luy tre mô xa tình yeu que höông nhöng nep nha”
(Ho Bac)
Trang 7*Hoạt động 5 : Củng cố - Dặn dò
* *Cung co:
+Tö van ban “Cay Tre Viet nam”,em co suy
nghó gì ve nha van,nha bao Thep Môi ?Em
co suy nghó gì khi hoc qua van ban “Cay Tre
Viet nam” ?
* * Dan do:
+Hoc thuoc long phan ghi trong vô,phan ghi
nhô
+Hoc thuoc long ñoan (1)
+Soan bai : “Cau Tran Thuat Ñôn”
*Chu y: Phan tích chu ngö,vò ngö cua cau
* * Hướng dẫn tự học :
- Đọc kĩ văn bản , nhớ được các chi tiết
, các hình ảnh so sánh , nhân hóa đặc sắc
- Hiểu vai trò của cây tre đối với cuộc
sống của nhân dân ta trong quá khứ , hiện tại
và tương lai
- Sư u tầm một số bài văn , bài thơ viết về
cây tre Việt nam
=>Hoc sinh tra lôi theo cam nhan,giao vien höông ñieu chænh cho phu hôp
(Thep môi the hien pham chat cöông nghò,cöng ran.Ta cang tö hao ñat nöôc va dan toc Viet Nam cua chung ta co tre la loai cay töông tröng tieu bieu cho tam hon,khí phach,tinh hoa cua dan toc.)