Giáo án Ngữ văn lớp 6 - Tiết 3, tiết 4

- Kiến thức:Huy động kiến thức của HS về các loại văn bản mà HS đã biết.Hình thành sơ bộ các khái niệm: Văn bản, mục đích giao tiếp, phương thức biểu đạt.Dùng văn bản nghị luận thuyết mi[r]

Mai Thũ Thu Hửụng 9

Tieỏt PPCT:3

Ngaứy daùy:25.08.10

1 Muùc tieõu: Giuựp HS

- Kieỏn thửực: Hieồu ủửụùc theỏ naứo laứ tửứ vaứ ủaởc ủieồm caỏu taùo tửứ Tieỏng Vieọt

- Kú naờng:Reứn kyừ naờng sửỷ duùng tửứ

-Thaựi ủoọ: Giaựo duùc HS yeõu tieỏng Vieọt,laứm cho tieỏng Vieọt trong saựng

2 Chuaồn bũ: GV: Taứi lieọu tham khaỷo, baỷng phuù

HS:.Vụỷ SGK,VBTNV 6, bp

3 Phửụng phaựp daùy hoùc: Qui naùp, ủaứm thoaùi,thaỷo luaọn nhoựm

4 Tieỏn trỡnh:

4.1.OÅn ủũnh toồ chửực: kieồm dieọn

4.2.Kieồm tra baứi cuừ: kieồm tra sửù chuaồn bũ cuỷa hs

4.3.Giaỷng baứi mụựi:ễÛ baọc tieồu hoùc chuựng ta ủaừ tỡm hieồu veà tieỏng vaứ tửứ ẹeồ hieồu saõu hụn veà tửứ vaứ caỏu taùo tửứ TV tieỏt naứy chuựng ta seừ ủi vaứo tỡm hieồu

Hoaùt ủoọng cuỷa gv vaứ hs Noọi dung baứi hoùc

Hoạt động 1

GV treo bảng phụ có ghi ví dụ

Ví dụ :a Thần/dạy/dân/cách/trồng trọt/chăn

nuôi/và/cách/ ăn ở.

b Ngửụứi /con trửụỷng /ủửụùc/ toõn /leõn

/laứm/ vua

? Câu trên có bao nhiêu tiếng và bao nhiêu từ ?

-a : 9 từ 23% phân cách = dấu gạch chéo)

-b :7 tửứ

-9 tửứ,7 tửứ keỏt hụùp vụựi nhau taùo neõn 1 ủụn vũ trong

vaờn baỷn : Con Roàng,chaựu Tieõn.Vaọy ủụn vũ trong

vaờn baỷn laứ gỡ ?

-ẹụn vũ aỏy goùi laứ caõu

->Nhử vaọy tửứ laứ ủụn vũ taùo neõn caõu

-Goùi hs ủoùc ghi nhụự SGK/13

-BT nhanh : Cho caực tửứ sau haừy choùn tửứ thớch hụùp

ủeồ ủaởt thaứnh caõu :em,chuựng em,ngaứy ,naựo

nửực,khai giaỷng,chuaồn bũ,cho ,naờm hoùc,mụựi

-Trong caõu a treõn,caực tửứ coự gỡ khaực nhau veà caỏu

taùo ?

-Khaực nhau veà soỏ tieỏng-coự tửứ chổ coự 1 tieỏng-coự tửứ

goàm 2 tieỏng

? Vaọy tiếng là gì ?

- Tiếng là âm thanh phát ra Mỗi tiếng là một âm

tiết

 Tiếng là đơn vị cấu tạo nên từ

? Khi nào 1 tiếng 3% coi là 1 từ?

- Khi 1 tiếng coự theồ trửùc tieỏp dùng để tạo câu, tiếng

ấy trở thành từ

->Noựi caựch khaực tieỏng laứ ủụn vũ taùo neõn tửứ

-Xaực ủũnh soỏ tửứ,soỏ tieỏng trong caõu b :

I Từ laứ gỡ ?

-Từ là đơn vị ngôn ngữ nhỏ nhất dùng để đặt câu

* Ghi nhớ : SGK/ 13

-Tiếng là đơn vị cấu tạo nên từ

-ẹụn vũ taùo neõn tửứ laứ tieỏng

Tệỉ VAỉ CAÁU TAẽO CUÛA Tệỉ TIEÁNGVIEÄT

b.Tửứ :Ngửụứi /con trửụỷng /ủửụùc/ toõn /leõn /laứm/

vua

Tieỏng : Ngửụứi /con /trửụỷng /ủửụùc/ toõn /leõn /laứm/

vua

BT nhanh : Haừy xaực ủũnh soỏ lửụùng tieỏng cuỷa moói

tửứ vaứ soỏ lửụùng tieỏng trong caõu sau :

-Em/ ủi /xem/ voõ tuyeỏn truyeàn hỡnh/ taùi/ caõu laùc

boọ /nhaứ maựy /giaỏy

Hoạt động 2

phửực

Giáo viên treo bảng phụ ghi bảng phân loại từ

? Hãy điền các từ trong câu trên vào bảng phân

loại?

Yêu cầu học sinh cần điền 3%  sau :

Vídụ:

Từ/đấy/nước/ta/chăm/nghề/trồngtrọt/chăn

nuôi/và/có/tục/ngày/Tết/làm/bánh/chưng/

bánh giầy.

? Dựa vào bảng phân loại, em hãy cho biết :

- Từ 1 tieỏng : từ, đấy, nước, ta, chăm, nghề, và, tục,

có, ngày, tết, làm

- Từ 2 tieỏng : trồng trọt

- Từ 2 tieỏng : chăn nuôi, bánh chưng, bánh giầy.

+? Từ đơn khác từ phức  thế nào ?

- Từ chỉ gồm 1 tiếng là từ đơn

- Từ gồm 2 hoặc nhiều tiếng là từ phức

+? Cấu tạo của từ láy và từ ghép có gì giống và

khác nhau ?

 Từ ghép và từ phức giống nhau về cách cấu tạo :

đều là từ phức gồm 2 hoặc nhiều tiếng tạo thành

* Khác nhau:

- Từ phức 3% tạo ra bằng cách ghép các tiếng có

nghĩa với nhau 3% gọi là từ ghép

- Từ phức có quan hệ láy âm giữa các tiếng 3%

gọi là từ láy

VD : nhà cửa, quần áo

VD : nhễ nhại, lênh khênh, vất va vất vưởng.

? Đơn vị cấu tạo nên từ là gì ?

Giáo viên kết luận những khái niệm cơ bản cần nhớ

- HS đọc ghi nhớ Sgk

Hoạt động 3

HS làm bài tập theo3 nhóm Các nhóm cử đại diện

lên trình bày kết quả , các nhóm khác nhận xét ,

GV kết luận

Hs y/c BT 1.2.3,4,5

II Tửứ ủụn,tửứ phửực :

- Từ chỉ gồm 1 tiếng là từ đơn

- Từ gồm 2 hoặc nhiều tiếng là từ phức

 Từ ghép và từ phức giống nhau về cách cấu tạo :

đều là từ phức gồm 2 hoặc nhiều tiếng tạo thành

* Khác nhau:

- Từ phức 3% tạo ra bằng cách ghép các tiếng có nghĩa với nhau 3% gọi là từ ghép

- Từ phức có quan hệ láy âm giữa các tiếng 3% gọi là từ láy

* Ghi nhớ : SGK/14 III Luyện tập Bài tập 1 :

a) Các từ nguồn gốc, con cháu thuộc kiểu từ ghép b) Từ đồng nghĩa với nguồn gốc, cội nguồn, gốc gác c) Từ ghép chỉ quan hệ thân thuộc cậu, mợ, cô dì, chú cháu, anh em.

Bài tập2 :

- Theo giới tính (nam, nữ) : ông bà, cha mẹ, anh chị, cậu mợ

dì cháu

Mai Thũ Thu Hửụng 11

Bài tập 3 : - Cách chế biến : bánh rán, bánh nướng, bánh hấp, bánh nhúng - Chất liệu làm bánh : bánh nếp, bánh tẻ, bánh khoai, bánh ngô, bánh đậu xanh - Tính chất của bánh : bánh gối, bánh quấn thừng, bánh tai voi

Bài tập 4 : - Những từ láy cũng có tác dụng mô tả đó : nức nở, sụt sùi, rưng rức Bài tập 5 :Các từ láy - Tả tiếng %f : khúc khích, sằng sặc - Tả tiếng nói : khàn khàn, lè nhè, thỏ thẻ, léo nhéo

- Tả dáng điệu 4.4 Cuỷng coỏ vaứ luyeọn taọp: GV treo baỷng phuù * ẹụn vũ caỏu taùo tửứ cuỷa Tieỏng Vieọt laứ gỡ? * Tửứ phửực goàm coự bao nhieõu tieỏng? 4.5 Hửụựng daón HS tửù hoùc ụỷ nhaứ: -Hoùc ghi nhụự-hoaứn chổnh bt -Chuaồn bũ: “Tửứ mửụùn”: Traỷ lụứi caực caõu hoỷi SGK + Theỏ naứo laứ tửứ thuaàn Vieọt, tửứ mửụùn + Nguyeõn taộc mửụùn tửứ * Ruựt kinh nghieọm: ………

………

………

………

………

Tieỏt PPCT:4

Ngaứy daùy:25.08.10

1 Muùc tieõu:Giuựp HS

- Kieỏn thửực:Huy ủoọng kieỏn thửực cuỷa HS veà caực loaùi vaờn baỷn maứ HS ủaừ bieỏt.Hỡnh thaứnh sụ boọ caực khaựi nieọm: Vaờn baỷn, muùc ủớch giao tieỏp, phửụng thửực bieồu ủaùt.Duứng vaờn baỷn nghũ luaọn thuyeỏt minh veà moõi trửụứng

-Kú naờng:Reứn luyeọn kyừ naờng giao tieỏp, nhaọn dieọn caực kieồu vaờn baỷn

-Thaựi ủoọ: Giaựo duùc HS yự thửực trong giao tieỏp teỏ nhũ,lũch sửù,dieón ủaùt roừ yự.Giaựo duùc baỷo veọ moõi trửụứng

2 Chuaồn bũ: GV: Taứi lieọu tham khaỷo, baỷng phuù

HS: SGK,VBT, chuaồn bũ baứi

3 Phửụng phaựp daùy hoùc:gụùi mụỷ, neõu vaỏn ủeà,thaỷo luaọn nhoựm

4 Tieỏn trỡnh:

4.1 OÅn ủũnh toồ chửực: kieồm dieọn

4.2 Kieồm tra baứi cuừ: kieồm tra duùng cuù hoùc taọp cuỷa hs

4.3 Giaỷng baứi mụựi:Trong ủụứi soỏng con ngửụứi, giao tieỏp ủoựng vai troứ quan troùng khoõng theồ thieỏu Trong giao tieỏp ngoõn ngửừ cuỷa con ngửụứi coự caực kieồu vaờn baỷn tửụng ửựng vụựi caực phửụng thửực bieồu ủaùt

cụ baỷn ẹeồ hieồu roừ hụn veà vaỏn ủeà naứy chuựng ta ủi vaứo tỡm hieồu “Giao tieỏp, vaờn baỷn vaứ phửụng thửực bieồu ủaùt”

đó biết, em làm thế nào ?

VD : Tôi thích vui

Chao ôi, buồn

Hoaởc ruỷ baùn tham gia 1 hoaùt ủoọng naứo ủoự cuỷa

trửụứng,thoõng baựo tớn,muoỏn thoồ loọ tỡnh caỷm cuỷa

mỡnh hoaởc ủeồ thoõng baựo vụựi nhau veà tin tửực cuỷa

baỷn beứ,coõng vieọc

-Em sẽ nói hay viết Tửực laứ caàn truyeàn ủaùt tử

tửụỷng nguyeọn voùng ủoự baống phửụng tieọn ngoõn

ngửừ->Caực hoaùt ủoọng trao ủoồi gaởp gụừ,baứn

baùc,thoõng baựo goùi laứ giao tieỏp

? Vaọy em hieồu theỏ naứo laứ giao tieỏp ?

? Chuựng ta duứng caựi gỡ ủeồ noựi hoaởc vieỏt ?

-Duứng tửứ ủeồ taùo caõu,moọt hoaởc nhieàu caõu

Gi aựo duùc moõi trửụứng ? Khi muốn biểu đạt 

I Tỡm hieồu chung veà vaờn baỷn vaứ phửụng thửực bieồu ủaùt:

1.Vaờn baỷn vaứ muùc ủớch giao tieỏp:

-Giao tieỏp duứng ngoõn tửứ ủeồ dieón ủaùt tử tửụỷng tỡnh caỷm

VAỉ PHệễNG THệÙC BIEÅU ẹAẽT

Mai Thũ Thu Hửụng 13

nào ?

-Ta coự theồ duứng 1 caõu hay nhieàu caõu ( chuoói caõu)

- Phải nói có đầu có đuôi  có mạch lạc, lý lẽ 

tửực laứ ta phaỷi taùo laọp vaờn baỷn

? Vaọy theo em hieồu vaờn baỷn laứ gỡ ?

Hủ 2 : Sửù lieõn keỏt cuỷa vaờn baỷn

? Em đọc câu ca dao :

Ai ơi giữ chí cho bền

Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai

? Câu ca dao trên sáng tác ra để làm gì ?

- Nêu ra 1 lời khuyên

? Nó muốn nói lên vấn đề gì (chủ đề gì)

- Chủ đề : giữ chí cho bền

? Hai câu 6 và 8 liên kết với nhau  thế nào (về

luật thơ và về ý) ?

- Câu 2 làm rõ thêm : giữ chí cho bền là không dao

? Theo em  vậy đã biểu đạt trọn vẹn 1 ý %* ?

Câu ca dao đó đã có thể coi là 1 văn bản %* ?

 Câu ca dao là một văn bản

giảng năm học có phải là 1 văn bản không ? vì

sao ?

- Là văn bản vì là chuỗi lời nói có chủ đề : nêu

thành tích năm qua, nêu nhiệm vụ năm học mới,

kêu gọi, cổ vũ giáo viên học sinh hoàn thành tốt

nhiệm vụ năm học  đây là văn bản nói

1 văn bản không?

 Văn bản viết, có thể thức, chủ đề

? Đơn xin học, bài thơ, truyện cổ tích, thiếp mời

có phải là văn bản không ?

 Đều là văn bản vì chúng có mục đích, yêu cầu,

thông tin và có thể thức nhất định

? Vaọy vaờn baỷn coứn ủoứi hoỷi yeõu caàu gỡ ?

- Noọi dung văn bản phaỷi có chủ đề thống nhất,

3% liên kết mạch lạc nhằm mục đích giao tiếp

- Văn bản có thể dài, ngắn, thậm chí chỉ 1 câu,

nhiều câu có thể viết ra hoặc 3% nói lên

- Văn bản phải thể hiện ít nhất 1 ý (chủ đề nào đó)

- Các từ ngữ trong văn bản phải gắn kết với nhau

chặt chẽ, mạch lạc

Những văn bản có các kiểu loại gì ? _3% phân loại

trên cơ sở nào  phần 2

Hoạt động 2

? Căn cứ vào đâu để phân loại các kiểu văn bản

GV treo bảng phụ có kẻ các kiểu văn bản ứng với

-Vaờn baỷn laứ chuoói lụứi noựi chuoói caõu

- Noọi dung văn bản phaỷi có chủ đề thống nhất 3% liên kết mạch lạc nhằm đạt mục đích giao tiếp

bản

* Căn cứ phân loại

- Theo mục đích giao tiếp : (để làm gì)

sát 6 mục đích giao tiếp khác nhau:

Mục đích giao tiếp

Miêu tả

Học sinh làm bài tập tình huống : ở sách giáo khoa

* Bài tập tình huống:

a) Văn bản : hành chính – công vụ : Đơn từ

chuyện

c) Văn bản miêu tả

d) Văn bản thuyết minh

e) Văn bản biểu cảm

g) Văn bản nghị luận

Học sinh nhắc lại nội dung cần đạt của tiết học ở

phần ghi nhớ

HS đọc to ghi nhớ

nhoựm thaỷo luaọn

Bt 1 : 5 đoạn văn, thơ trong sách giáo khoa thuộc

Bài tập 2 : Truyền thuyết ‘Con Rồng cháu Tiên’

thuộc kiểu văn bản nào ?, vì sao

* Ghi nhớ : SGK/17 III Luyện tập:

Bài tập 1 : biến sự việc b) Miêu tả vì tả cảnh thiên nhiên : Đêm trăng trên sông

c) Nghị luận vì thể hiện tình cảm, tự tin, tự hào của cô gái

d) Bieồu caỷm vỡ theồ hieọn tỡnh caỷm tửù tin,tửù haứo cuỷa coõ gaựi

cầu

Bài tập 2 :Truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên là:

động của họ theo 1 diễn biến nhất định

4.4 Cuỷng coỏ vaứ luyeọn taọp: GV treo baỷng phuù

* Nhaọn ủũnh naứo dửụựi ủaõy neõu ủuựng nhaỏt veà chửực naờng cuỷa vaờn baỷn? ( Giao tieỏp)

* Truyeàn thuyeỏt baựnh chửng, baựnh giaày thuoọc kieồu vaờn baỷn naứo? (Tửù sửù)

4.5 Hửụựng daón HS tửù hoùc ụỷ nhaứ:

- Hoùc ghi nhụự-hoaứn chổnh bt

-Chuaồn bũ: “Tỡm hieồu chung veà vaờn tửù sửù”: Traỷ lụứi caực caõu hoỷi SGK

YÙ nghúa vaứ ủaởc ủieồm chung cuỷa phửụng thửực tửù sửù

* Ruựt kinh nghieọm:

Mai Thò Thu Höông 15

………

………

………

………

………