Giáo án Toán lớp 1 - Bài 68: Thực hành đo độ dài

Giúp học sinh nắm vững mục đích của giao tiếp văn bản, khái niệm văn bản và phương thức biểu đạt, các kiểu văn bản.. Rèn kỹ năng nhận biết đúng các kiểu văn bản đã học.[r]

Trang 1

Ngày 20 tháng 08 năm 2009

Tiết 1-2 Văn bản

Con rồng, cháu tiên

HDĐT: Bánh chưng bánh giầy

Tiết 1 văn bản: Con rồng, cháu tiên

A Mục tiêu cần đạt

- Giúp học sinh nắm được khái niệm về truyền thuyết, cách giải thích rất hay về nguồn gốc giống nòi, niềm tự hào về nguồn gốc, đề cao truyền thống

đoàn kết

- Nắm vững ghi nhớ

- Tích hợp với Tiếng Việt ở: từ đơn, từ phức, cấu tạo từ với Tập làm văn: văn bản, phương thức biểu đạt

- Bước đầu rèn luyện kỹ năng đọc, nghe, kể

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: Tranh, bài soạn

- Học sinh: Bài soạn, sách vở

C Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động của giáo viên Định hướng hoạt động của học sinh HĐI Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra vở -

Sgk - hướng dẫn soạn bài

HĐII Giới thiệu bài mới

Ca dao có câu rằng:

Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung

một giàn

Đó là một câu hát rất giàu ý nghĩa về

truyền thống đoàn kết và rất có hình

ảnh về cội nguồn "một giàn" của dân

tộc Việt Nam

Từ xa xưa đã có một truyền thuyết rất

hay của người Việt về cội nguồn cao

quý đẹp đẽ của người Việt Đó chính

là truyền thuyết Con Rồng, Cháu Tiên

mà chúng ta sẽ tìm hiểu hôm nay

HĐIII Bài mới

- Yêu cầu học sinh đọc chú thích

- Gviên đọc mẫu

- Học sinh trình vở soạn

- Học sinh nghe

I đọc hiểu chú thích

- Học sinh đọc

Trang 2

Kể tóm tắt

- Kiểm tra giải thích các chú thích

Hoạt động.2 Tìm hiểu chi tiết

truyện.

? Lạc Long Quân và Âu Cơ là ai?

Hình dáng của họ thế nào?

? Nhận xét tài năng của Lạc Long

Quân?

Đó là trí tưởng tượng của người

Việt cổ về sự kỳ lạ, tài năng phi

thường của 2 vị tổ đầu tiên

Như vậy trong trí tưởng tượng mộc

mạc của người Việt cổ, nguồn gốc

dân tộc chúng ta thật cao đẹp, là con

cháu Thần Tiên, là kết quả một tình

yêu, một mối lương duyên Tiên Rồng

Cái lõi của lịch sử là sự phát triển

của cộng đồng dân tộc, đến thời điểm

mở mang đất nước về 2 hướng: Biển

và Rừng

? Nửa cuối truyện cho ta biết thêm

điều gì về xã hội, phong tục, tập quán

của người Việt cổ xưa?

Hoạt động.3 hướng dẫn HS rút ra ý

nghĩa của truyện

? Chi tiết hoang đường, kỳ ảo là

gì? Vai trò của nó trong các truyền

thuyết? Mối liên quan xa xôi của nó

với sự thật lịch sử?

- Học sinh theo dõi

* Truyền thuyết (gạch dưới *) tập quán, nòi, vô địch

II Tìm hiểu chi tiết

1 Giải thích cội nguồn của dân tộc Việt Nam

Phát hiện - nhận xét

- Lạc Long Quân: Con trai Thần biển - ở nước

- Âu Cơ: con gái Thần nông - ở núi

Chàng thì khôi ngô tuấn tú, nàng thì xinh đẹp

Lạc Long Quân tài năng vô địch

Thảo luận ý nghĩa của chi tiết

"Cái bọc trăm trứng, nở ra trăm con"

Chi tiết lạ mang tính chất hoang

đường nhưng rất giàu ý nghĩa Nó bắt nguồn từ thực tế Từ đồng bào - cùng một bọc

(Xem tranh minh họa)

2 Ước nguyện muôn đời của dân tộc Việt Nam

Thảo luận: ý nghĩa chi tiết Lạc Long Quân và Âu Cơ chia tay, chia con

- Từ thực tế

- Sự đa dạng của các tộc người

- Lời dặn phản ánh ý nguyện đoàn kết, giúp đỡ, gắn bó lâu bền của các tộc người Việt

(Bàn luận)

- Biết thêm nhiều điều lý thú Tên nước đầu tiên: Văn Lang Thủ đô đầu tiên: Phong Châu Người con trưởng: Pò khun Hùng Vương

Trang 3

Xã hội Văn Lang thời Hùng Vương

là một xã hội văn hóa dù còn sơ khai

Hướng dẫn tổng kết

- Đọc nội dung ghi nhớ

* Nó tạo nên bản sắc đặc trưng của thể loại, tạo nên sự hấp dẫn đặc biệt của truyền thuyết

Hoạt động 1Hướng dẫn đọc,tìm

hiểu chú thích

I.Đọc,chú thích

- Yêu cầu đọc 1.Đọc:

Đọc mẫu

Kể tóm tắt

- Kiểm tra giải thích các chú thích 2 Chú thích

* Truyền thuyết (gạch dưới *) tập quán, nòi, vô địch

Hoạt động.2 Tìm hiểu chi tiết

truyện.

1 Giải thích cội nguồn của dân tộc Việt Nam

? Lạc Long Quân và Âu Cơ là ai?

Hình dáng của họ thế nào?

Phát hiện - nhận xét

- Lạc Long Quân: Con trai Thần biển - ở nước

- Âu Cơ: con gái Thần nông - ở núi Chàng thì khôi ngô tuấn tú, nàng thì xinh đẹp

? Nhận xét tài năng của Lạc Long

Quân? Lạc Long Quân tài năng vô địch

Đó là trí tưởng tượng của người

Việt cổ về sự kỳ lạ, tài năng phi

thường của 2 vị tổ đầu tiên Thảo luận ý nghĩa của chi tiết "Cái bọc trăm trứng, nở ra trăm con" Như vậy trong trí tưởng tượng mộc

mạc của người Việt cổ, nguồn gốc

dân tộc chúng ta thật cao đẹp, là con

cháu Thần Tiên, là kết quả một tình

yêu, một mối lương duyên Tiên Rồng

Chi tiết lạ mang tính chất hoang

đường nhưng rất giàu ý nghĩa Nó bắt nguồn từ thực tế Từ đồng bào - cùng một bọc

(Xem tranh minh họa)

Trang 4

2 Ước nguyện muôn đời của dân tộc Việt Nam

Thảo luận: ý nghĩa chi tiết Lạc Long Quân và Âu Cơ chia tay, chia con Cái lõi của lịch sử là sự phát triển

của cộng đồng dân tộc, đến thời điểm

mở mang đất nước về 2 hướng: Biển

và Rừng

- Từ thực tế

- Sự đa dạng của các tộc người

- Lời dặn phản ánh ý nguyện đoàn kết, giúp đỡ, gắn bó lâu bền của các tộc người Việt

? Nửa cuối truyện cho ta biết thêm

điều gì về xã hội, phong tục, tập quán

của người Việt cổ xưa?

(Bàn luận)

- Biết thêm nhiều điều lý thú Tên nước đầu tiên: Văn Lang Thủ đô đầu tiên: Phong Châu Người con trưởng: Pò khun Hùng Vương

Xã hội Văn Lang thời Hùng Vương

là một xã hội văn hóa dù còn sơ khai Hoạt động.3Hướng dẫn HS rút ra ý

nghĩa của truyện

Hướng dẫn tổng kết

- Đọc nội dung ghi nhớ

? Chi tiết hoang đường, kỳ ảo là

gì? Vai trò của nó trong các truyền

thuyết? Mối liên quan xa xôi của nó

với sự thật lịch sử?

* Nó tạo nên bản sắc đặc trưng của thể loại, tạo nên sự hấp dẫn đặc biệt của truyền thuyết

E Hướng dẫn học bài ở nhà

1 Tập kể lại truyền thuyết Con Rồng - Cháu Tiên

Kể bằng lời của Lạc Long Quân hoặc Âu Cơ

2 ý nghĩa của một số chi tiết nghệ thuật

Ví dụ: Cái bọc trăm trứng

3 Tìm đọc thêm từ 1-3 truyện truyền thuyết về nguồn gốc các dân tộc khác

4 Soạn bài: Truyền thuyết Bánh chưng - Bánh giầy

_

Tiết 2:

Bánh chưng - bánh giầy

Trang 5

(Tự học có hướng dẫn )

A Mục tiêu cần đạt:

Giúp học sinh kể tóm tắt, nắm được ý nghĩa của phong tục - lễ nghi ca ngợi nhân vật tài năng

Tích hợp: nhân vật

- Giáo viên: Tranh, bài soạn

- Học sinh: Đem 2 thứ Bánh chưng - Bánh giầy

C Kiểm tra bài cũ

1 Kể lại tóm tắt truyền thuyết Con Rồng - Cháu Tiên và nêu ý nghĩa của truyện

2 ý nghĩa sâu xa lý thú của chi tiết cái bọc trăm trứng?

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

1 Giới thiệu bài mới

Mỗi khi tết đến xuân về người Việt Nam lại nhớ tới câu đối rất quen thuộc và rất nổi tiếng:

"Thịt mỡ dưa hành "

Bánh chưng - Bánh giầy là 2 thứ bánh rất ngon, rất bổ, không thể thiếu

được trong mâm cỗ tết của dân tộc Việt Nam Nó có nguồn gốc từ một câu chuyện truyền thuyết thời Vua Hùng - Truyền thuyết Bánh chưng - Bánh giầy

2 Hoạt động dạy học

Hoạt động 1.Hướng dẫn HS đọc

tìm hiểu chú thích 1.ĐọcĐọc,chú thích

Nêu yêu cầu đọc, kể

- Đọc mẫu - Hai em nối nhau đọc đến hết

- Gv kể một đoạn 2.Chú thích

- Cắt nghĩa các từ lang, chứng giám, sơn hào, hải vị

Hoạt động2.Hướng dẫn HS tìm

hiểu chi tiết truyện

1 Vua Hùng chọn người nối ngôi

? Vua chọn người nối ngôi trong

hoàn cảnh nào? Điều kiện và hình

thức thực hiện?

Phát hiện và thống kê chi tiết

- Hoàn cảnh truyền ngôi

- Tiêu chuẩn người nối nôi

- Hình thức thử thách

Trang 6

HĐ của giáo viên HĐ của học sinh

? Thử bàn luận về điều kiện và

hình thức truyền ngôi, ý nghĩa đổi

mới và tiến bộ so với đương thời?

(Thảo luận)

- Không theo lệ

- Chú trọng người tài trí hơn trưởng thứ, quan trọng phải thực là người tài,

có chí khí, tiếp tục được ý chí, sự nghiệp của vua cha Đó là quyết tâm

đời đời giữ nước và dựng nước

2 Cuộc đua tài của các Lang

a/ Các lang

Đọc: Các lang Tiên Vương

* Việc các Lang đua nhau tìm lễ vật quý, hậu - càng xa rời ý Vua Họ không hiểu cha mình, câu chuyện vì thế càng trở nên hấp dẫn

b/ Lang Liêu

Kể tóm tắt "Người buồn tròn"

(Xem tranh)

?Lang Liêu cũng là Lang nhưng

khác các Lang khác ở điểm nào? Vì

sao Lang Liêu buồn nhất? Vì sao thần

chỉ mách Lang Liêu?

(Thảo luận)

- Giành cho tài năng sáng tạo

- Lang Liêu theo lời mách bảo và sáng tạo ra 2 loại bánh rất ngon, rất

độc đáo - Người con vua này rất đỗi thông minh, khéo léo

3 Kết quả cuộc thi tài

? Tại sao Vua Hùng chấm Lang

Liêu được nhất Chi tiết Vua nếm

bánh và ngẫm nghĩ rất lâu có ý nghĩa

gì?

Đọc đoạn cuối (Trao đổi)

- Lễ vật Lang Liêu khác hẳn Nó vừa lạ vừa quen

- Lời phán định của Vua Hùng là lời phán định công bằng và sáng suốt Lang Liêu là người hội tụ đủ các điều kiện của một ông vua tương lai cả tài lẫn đức ý vua cũng là ý dân Văn Lang Hoạt động 3Tìm hiểu ý nghĩa truyện 4 Hướng dẫn tổng kết

Trang 7

HĐ của giáo viên HĐ của học sinh

? Truyền thuyết Bánh Chưng -

Bánh Giầy có ý nghĩa gì? Hs trình bày phần ghi nhớ

? Tại sao có thể nói đây là một

truyền thuyết rất tiêu biểu?

? Nhận xét về nhân vật Lang Liêu?

Hoạt động 4Hướng dẫn HS làm luyện

tập

5 Luyện tập

- Đọc thêm

- Cảm nghĩ về nhân vật Lang Liêu

1 Đóng vai Vua Hùng kể lại truyền thuyết Bánh Chưng - Bánh Giầy

2 Viết một đoạn văn nêu cảm nghĩ về Lang Liêu

3 Soạn bài: Từ và cấu tạo của từ

_

Trang 8

Tiết 3:

từ và cấu tạo từ của tiếng việt

A kết quả cần đạt:

Củng cố và nâng cao một bước kiến thức về tiếng và từ đã học ở Tiểu học

Tích hợp với phần văn: Con Rồng - Cháu Tiên, Bánh Chưng - Bánh Giầy

với TLV: Giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt Luyện kỹ nặng nhận diện và sử dụng từ

- Giáo viên: Bài soạn - bảng phụ

- Học sinh: Ôn tập kiến thức Tiếng Việt lớp 5

Kiểm tra bài soạn Hướng dẫn soạn bài Tiếng Việt

Tiếng Việt - thứ ngôn ngữ rất giàu đẹp, giàu âm thanh, giàu hình ảnh, giàu nhạc điệu Vậy từ là do yếu tố nào tạo nên - nó có cấu tạo ra sao? qua bài học hôm nay chúng ta sẽ có nhận thức đầy đủ

HĐ của giáo viên HĐ của học sinh Rút KN sau tiết dạy

I Từ là gì?

? Trong câu "Thần dạy dân cách

trồng trọt, chăn nuôi và cách ăn ở" có

mấy từ?

1.Bài tập.Lập danh sách các tiéng và

từ trong câu ở SGK

- 9 từ và 12 tiếng

? Dựa vào dấu hiệu nào mà em biết

điều đó? - Vào nghĩa, cấu tạo của từ

9 từ ấy kết hợp với nhau để tạo nên

một đơn vị trong văn bản Con Rồng -

Cháu Tiên

? Đơn vị trong văn bản ấy gọi là

Trang 9

- Từ là đơn vị tạo nên câu

Gợi ý: chọn từ thích hợp để đặt

thành câu

- Đặt mỗi em 1 câu với các từ: nhà, làng, phố phường, em, nằm, sông Hồng, đã, lam, phong cảnh, rất, vô

cùng, tươi đẹp, cảnh vật

? Trong câu văn trên - các từ có gì

khác nhau về cấu tạo? - Khác về cấu tạo: Có từ chỉ có 1 tiếng

Có từ gồm 2 tiếng

? Vậy tiếng là gì?

? Khi nào 1 tiếng được coi là 1 từ? Có thể trực tiếp tham gia để tạo câu

Vậy Tiếng là đơn vị tạo nên từ Tiếng là đơn vị tạo nên từ

BT nhanh: Hãy xác định số lượng tiếng của mỗi từ và số lượng từ trong câu sau:

Em/đi/xem/vô tuyến truyền hình/

tại/câu lạc bộ/nhà máy giấy/

Hoạt động 2Tim hiểu phân loại từ

Tiếng Việt II Phân loại từ Đơn và từ Phức

1.Bài tập (SGK)

? Hãy tìm các từ 1 tiếng và 2 tiếng

trong các câu? chăn nuôi và có tục ngày tết làm bánh Từ đấy nước ta chăm nghề trồng trọt

chưng, bánh giầy

? Thế nào là từ đơn? Từ phức?

2 từ phức trồng trọt và chăn nuôi

có gì giống khác nhau? Giống: gồm 2 tiếngKhác: "chăn nuôi" gồm 2 tiếng có

quan hệ về nghĩa - từ ghép

"trồng trọt": quan hệ vê âm - từ láy Hoạt động 3 Hướng dấn H S rút ra

Đọc ghi nhớ Sgk Lưu ý 3 điểm

1 Tiếng đơn vị cấu tạo từ tiếng việt

là câu

2 Từ đơn: chỉ có 1 tiếng

Từ phức: có 2 tiếng trở lên

3 Phân biệt từ ghép và từ láy Hoạt động 4 Hướng dẫn HS làm

luyện tập IV Luyện tập

? Tìm 5 từ đơn; 5 từ phức

Trong 5 từ phức từ nào là từ ghép -

từ nào là từ láy?

- Hs lên bảng - chấm - cho điểm

- Làm bài bổ trợ: tìm các từ ghép, láy Ruộng nương, ruộng rẫi, nương rẫy, ruộng vườn, vườn tược, đền chùa, đền

đài, miếu mạo, lăng tẫm, lăng kinh, lăng loàn, lăng nhăng

1 Thuộc ghi nhớ

Trang 10

2 Làm các bài tập 3, 4, 5, 6

3 Soạn bài: Giao tiếp văn bản

_

Tiết 4:

giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt

A Mục tiêu cần đạt:

Giúp học sinh nắm vững mục đích của giao tiếp văn bản, khái niệm văn bản và phương thức biểu đạt, các kiểu văn bản Rèn kỹ năng nhận biết đúng các kiểu văn bản đã học

- Giáo viên: Bài soạn, bảng phụ, một số tranh, một vài đoạn văn

- Học sinh: Đọc thuộc một số bài thơ, câu tục ngữ, ca dao

Kiểm tra vở soạn - hướng dẫn soạn Tập làm văn Chưa bài tập về nhà T3

Tập làm văn là một phân môn thực hành tổng hợp ở lớp 6, chương trình TLV theo hướng tích hợp nó kết hợp chặt chẽ với phần Tiếng Việt và Văn học Học Tiếng Việt và Văn học tốt sẽ có kết quả tốt cho phân môn Tập làm văn Hôm nay là bài học mở đầu cho phân môn này

Hoạt động 1.Tìm hiểu chung về văn

bản và phương thức biểu đạt I Tìm hiểu chung về văn bản và

phương thức biểu đạt.

1 Văn bản và mục đích giao tiếp

Đọc 3 ví dụ a.Bài tập: Tim hiểu các tình huống ở

SGK

? Từng câu - từng đoạn lời trên

được viết, nói ra để làm gì?

? Từng câu, đoạn, lời trên nói lên

gì?

(Hs thảo luận)

Trang 11

HĐ của giáo viên HĐ của học sinh Rút KN sau tiết dạy

? Trong từng câu, từng lời trên các

thành phần, yếu tố của chúng liên kết

với nhau như thế nào?

* Mục đích giao tiếp:

- Giao tiếp là hoạt động truyền đạt, tiếp nhận thông tin bằng ngôn từ

- Ngôn từ là phương tiện quan trọng nhất để giao tiếp

Vậy, văn bản là gì? *Văn bản là chuỗi lời nói hoặc viết

có chủ đề thống nhất được liên kết mạch lạc nhằm đạt mục đích giao tiếp

- Văn bản có thể ngắn (1 câu) có thể dài, rất dài

- Thể hiện ít nhất 1 ý

- Các từ ngữ phải gắn kết mạch lạc, chặt chẽ

2 Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt

(Bảng phụ - kiểu văn bản - phân

tích biểu đạt - mục đích giao tiếp) * Căn cứ để phân loại.* 6 kiểu văn bản ứng với 6 phương

thức biểu đạt và mục đích giao tiếp khác nhau

? Căn cứ để phân loại?

? Có mấy kiểu văn bản?

Đọc 6 tình huống Sgk

Thảo luận và xếp vào các loại văn bản thích hợp

Hoạt động 2HS rút ra nội dung ghi

Rút ra những điều ghi nhớ

Đọc phần này Sgk Hoạt động 3.Hướng dẫn HS làm bài

? Đọc 5 đoạn văn, thơ Sgk - thuộc

các phương thức biểu đạt nào? Hs nghe - thảo luậna, tự sự d, biểu cảm

b, miêu tả e, thuyết minh

c, nghị luận

? Truyền thuyết đã học thuộc kiểu

văn bản nào? Vì sao?

1 Học thuộc ghi nhớ - nhất là phương thức biểu đạt

Tự đọc một số văn bản và đánh giá thuộc phân tích biểu đạt

2 Bài tập 3, 4

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	291,52 KB