* Hướng dẫn tìm hiểu các kiểu HS quan sát văn bản và phương thức biểu đạt của văn bản GV treo b¶ng phô cã kÎ c¸c kiÓu văn bản ứng với các phương thức biểu đạt như SGK Kiểu văn bản, phư[r]
Trang 1Ngàysoạn Bài 1: Phần Văn
Dạy: 6a Tiết 1 : Văn bản
6b Con rồng cháu tiên
6c ( Truyền thuyết)
Tuần 1 :
A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh
1 Kiến thức : đầu nắm % sơ ' % định nghĩa truyền thuyết
- Hiểu % nội dung, ý nghĩa của truyền thuyết " Con Rồng cháu Tiên
2 Ký năng: Kể, tóm tắt % truyện
3 Nhận biết: Chỉ ra và hiểu % ý nghĩa của những chi tiết D % 1 kì ảo của
hai truyện
B.Chuẩn bị:
- Giáo viên: soạn bài, đọc các tài liệu tham khảo có liên quan đến bài soạn, tranh
minh hoạ % cấp
- Học sinh: đọc bài và soạn bài, trả lời các câu hỏi ở cuối mỗi bài
C Các hoạt động dạy học :
1 ổn định :
2 Kiểm tra :
3 Bài mới :
Hoạt động của gv Hoạt động của hs Nội dung bài
học
* dẫn tìm hiểu chung.
- - dẫn đọc
-Phát âm đúng, giọng đọc đúng
- Chú ý: giọng, lời nói của LLQuân
khẳng khái, rõ ràng, lời của Âu Cơ:
dịu dàng, thắc mắc
GV: đọc mẫu 1 đoạn,
GV: nhận xét, sửa lỗi( nếu có)
GV cho h/s tìm hiểu kỹ các chú thích
1,2,3,4- đây là các từ có nguồn gốc từ
Hán Việt Vậy cách hiểu từ HánViệt
ntn? Tại sao nó lại có trong
TiếngViệt, các tiết TV sẽ giúp ta hiểu
rõ hơn
? Hãy đọc chú thích dấu sao sgk ?
?Truyện truyền thuyết là gì ?
GVbổ sung: Thực ra tất cả các thể
loại, tác phẩm đều có cơ sở lịch sử
Truyền thuyết Việt Nam có mối quan
hệ chặt chẽ với thần thoại
- HS nghe và đọc theo yêu cầu
2 h/s đọc tiếp
- Các NV và sự kiện liên quan đến lịch sử
- Là truyện DG J
có chi tiết D % kỳ
ảo
I Tìm hiểu chung
1 Thế nào là
truyền thuyết ?
- Truyền thuyết : (SGK trang 3)
Trang 2những yếu tố thần thoại ấy đã %
lịch sử hoá Thể thần thoại cổ đã
% biến đổi thành những truyện kể
về lịch sử nhằm suy tôn tổ tiên đã có
công dựng và ca ngợi những sự
tích thời dựng
GV giới thiệu qua các truyện truyền
thuyết sẽ học ở lớp 6
?Truyện con Rồng cháu Tiên thuộc
loại truyện gì ? Vì sao ?
? Em hãy cho biết truyện này có thể
chia thành mấy đoạn? nội dung mỗi
đoạn?
* dẫn đọc hiểu nội dung ý
nghĩa truyện
? Kể tóm tắt đoạn 1, và nêu lại nội
dung chính ?
? Em biết gì về nguồn gốc, hình dạng
của Lạc long Quân và Âu Cơ?
?Em có nhận xét gì về những chi tiết
miêu tả nguồn gốc và hình dạng của
Long Quân và Âu Cơ?
? Cảm nhận của em về sự kỳ lạ, lớn
lao, đẹp đẽ của Long Quân và Âu
Cơ? học sinh phát biểu- Giáo viên
kết luận->
->Đó chính là vẻ đẹp anh hùng mà
tình nghĩa của dân tộc VN
? Đôi trai tài giái sắc này gặp nhau và
có kết quả thế nào ?
GV chuyển ý: đôi trai tài gái sắc gặp
nhau, yêu nhau, kết duyên với nhau
Vậy việc kết duyên và chuyện sinh
nở của Âu Cơ có gì lạ-> phần 2
? Em hãy tóm tắt lại việc kết duyên
và sinh nở của Lạc Long Quân và Âu
Cơ ?
HS trả lời
- Đ1 : Từ đầu đến Long Trang -> Giới thiệu NV
- Đ2: Tiếp đến lên J -> việc kết duyên của LLQ và ÂC
- Đ3: Còn lại -> Kết truyện
*Nguồn gốc : đều là thần
- Long Quân :nòi rồng, con thần Long Nữ
- Âu Cơ: nòi tiên, thuộc
họ thần Nông
*Hình dạng:
- Long Quân có sức khoẻ vô địch, có nhiều phép lạ…
- Âu Cơ xinh đẹp tuyệt trần
-> HS suy nghĩ trả lời
- LLQ mang vẻ đep hùng dũng , nhân hậu
- ÂC mang vẻ đẹp dịu dàng trong sáng
- HS tóm tắt
* Rồng ở biển cả, Tiên ở núi cao gặp nhau yêu
2 Văn bản
- Thể loại: Truyền thuyết
- Bố cục : 3 đoạn
II.Tìm hiểu văn bản:
nhân vật
->Bằng chi tiết
D % cho thấy sự kì lạ,
đẹp đẽ, lớn lao Của LLQ và ÂC
2 Diễn biến
truyện
Trang 3? Em có nhận xét gì về các chi tiết
này?
? Em hiểu thế nào là chi tiết D
% kỳ ảo trong truyện truyền
thuyết? Vai trò của nó trong truyện?
? Vậy theo em chuyện kết duyên và
sinh nở của Âu Cơ J X muốn
chúng ta nghĩ gì về nòi giống ?
=> Giải thích cội nguồn của dân tộc
Việt Nam:Toàn thể nhân dân ta đều
sinh ra trong một bọc, cùng chung
một nòi giống tổ tiên Từ đó mà 2
tiếng đồng bào thiêng liêng ruột thịt
đã vang lên tha thiết giữa lúc Bác Hồ
đọc tuyên ngôn độc lập 2.9.1945 khai
sinh ra Việt Nam dân chủ cộng
hòa “Tôi nói đồng bào nghe rõ
không?” - J đã nhắc lại 2 tiếng
đồng bào, từ câu chuyện Bố Rồng, mẹ
Tiên trong ngày mở X
Kết cục của câu truyện ntn ?
GV treo tranh:
?Em hãy quan sát tranh, theo dõi
đoạn 3 và cho biết chuyện gì đã xảy
ra với gia đình Long Quân và Âu Cơ
?
? Vì sao họ lai chia con ?
? Long Quân và Âu Cơ đã chia con
thế nào ? Chia vậy để làm gì
?
? Tuy chia tay họ vẫn hẹn
điều gì ?
? Điều đó cho thấy , nhân dân Việt
Nam có nguyện gì ?
GV J Việt Nam ta dù ở miền
xuôi hay miền %…, ngoài
đều cùng chung một cội nguồn, đều
là con của Long Quân và Âu Cơ
(Đồng bào: cùng 1 bọc trứng sinh ra),
nhau kết duyên
* Âu Cơ có mang sinh ra cái bọc trăm trứng, nở thành 100 con trai Đàn con không cần bú mớm tự lớn nh thổi, mặt mũi khôi ngô, khỏe mạnh nh thần
- Là những chi tiết hoang J kỳ ảo
- HS thảo luận nhóm
- Họ đã chia con
( HS thảo luận )
* Chia con:
- 50 xuống biển
- 50 lên rừng
- Cai quản 4 &
- Lúc gặp khó khăn thì
giúp đỡ nhau
- HS suy nghĩ trả lời
- HS trả lời
=>Băng những chi tiết D
% hoang J Giải thích nòi giống của dân tộc ta vô cùng cao quý, thiêng liêng
3 Kết thúc truyện
Trang 4vì vậy phải luôn & yêu, đoàn
kết
Liên hệ: ? Chúng ta đã làm %
những gì để thực hiện ý nguyện này
của Long Quân và Âu Cơ? (Hai cuộc
kháng chiến chống Pháp và chống
Mỹ)
? Bản thân chúng ta đã làm % gì
thể hiện sự đoàn kết đó
* dẫn tổng kết
?Truyện cho ta biết thêm điều gì về
nòi giống DT ?
? Khi biết mình là dòng dõi tiên rồng
thì em có suy nghĩ gì ?
? Em hãy nêu ý nghĩa lịch sử của
chuyện là gì?
Em có nhận xét gì về cách xây dựng
truyện ?
? Hãy kể diễn cảm lại truyện ?
4 Củng cố dăn dò
? Hãy tìm những câu truyện khác ,
cũng giải thích về nguồn gốc ? Cho
biết sự giống nhau ?
- Làm bài tập 1, 2, 3 sách ngữ văn
(BT) ở nhà
- HS thảo luận nhóm
- học sinh liên hệ bản thân
- Tự hào về dòng dõi của mình… Nguyện cố gắng học tập tốt để xứng đáng với cội nguồn
* ý nghĩa:
Chuyện giải thích nguồn gốc các dân tộc sống trên
đất Việt Nam
- HS đọc ghi nhớ
- HS kể truyện
Thể hiện ý nguyện đoàn kết, thống nhất của nhân dân ta
ở mọi miền đất
trả lời
III- Tổng kết
- Ghi nhớ: SGK
III Luyện tập :
Trang 5Ngày soạn:
Dạy :
Tuần 1
Tiết 2 :Văn bản:
[- dẫn học thêm)
A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh
1, Kiến thức : - Nắm % nội dung và ý nghĩa truyện "Bánh , bánh giầy
2 Kỹ năng : - Rèn luyện kỹ năng đọc , phân tích kể chuyện truyền thuyết
- Tóm tắt truyện
3, Nhận biết : Hiểu % nguồn góc bánh * bánh giầy
B.Chuẩn bị :
- Giáo viên : Đọc sách giáo khoa ngữ văn 6, sách giáo viên ngữ văn 6, sách tham khảo có liên quan đến bài Tranh minh hoạ
- Học sinh: Đọc, chuẩn bị bài ở nhà
C Các hoạt động dạy học :
1 ổn định :
2 Kiểm tra: 1) Thế nào là truyện truyền thuyết ?
2) Kể các chi tiết D % kỳ ảo trong truyện “Con Rồng cháu Tiên”
Và cho biết em thích chi tiết nào nhất, vì sao ?
3 Bài mới : Giới thiệu bài:
Truyền thuyết ''Bánh
bánh * 1 bánh giầy trong ngày tết, đề cao sự thờ kính trời, đất và tổ tiên của nhân dân, đồng thời ca ngợi tài năng, phẩm chất của cha ông ta trong việc tìm tòi, xây dựng nền văn hóa đậm đà màu sắc, phong vị dân tộc
Hoạt động của gv Hoạt động của hs Nội dung bài học t- dẫn HS Đọc - tìm hiểu
chung văn bản
GV dẫn học sinh đọc
- Giọng đọc rõ ràng , rành mạch
, truyền cảm
- Gv đọc mẫu
- Cho học sinh đọc theo đoạn (
3 đoạn)
- Giáo viên nhận xét góp ý cách
đọc
- Giáo viên giúp các em hiểu kỹ
hơn về các chú thích 1, 3, 4,
? Văn bản thuộc thể loại nào ?
Thời gian truyện xảy ra ? các
nhân vật ?
- gọi học sinh đọc
- Hs suy nghĩ trả lời
I Tìm hiểu chung
- Thể loại : truyền thuyết
- Thời gian : Đời Hùng W &
Trang 6?Theo em văn bản có thể chia
làm mấy đoạn ?
GV dẫn sang phần hai
4567 dẫn tìm hiểu nội
dung, ý nghĩa của truyện
? Nguyên nhân nào xảy ra
truyện ?
? Hoàn cảnh vua Hùng chọn
J nối ngôi ?
? Để chọn J nối ngôi vua
hùng có ý định chọn J
thế nào ?
? Em hãy so sánh cách chọn
&F nối ngôi của vua Hùng
với truyền thuyết ''Con Rồng
cháu Tiên'' ?
( Con Rồng cháu Tiên là chọn
J con cả , còn ở đây vua
hùng lại chọn J tài giỏi - đó
chính là sự tiến bộ …)
? Điều kiện chọn J nối
ngôi ở đây là gì ?
?Câu nói đó mang hình thức
loại câugì ?
? Từ đố em có nhận xét gì về
cách chọn J nối ngôi của
vua Hùng?
GV và ai sẽ giải % câu đố
của vua cha hs đọc tiếp phần 2
nêu lại nội dung chính
? Các lang giải đố thế nào ?
? Em nhận xét gì về cách suy
nghĩ của các Lang ?
GV : Hình thức vua thử tài các
- Đ1: từ đầu đến chứng giám : Nguyên nhân xảy
ra truyện
- Đ2 : tiếp đến nặn hình tròn ; Diễn biến truyện
- Đ3 : còn lại : Kết thúc truyện
-Vua Hùng muốn truyền ngôi
* Hoàn cảnh:
- Đất giặc ngoài đã
yếu, vua có thể tập trung chăm lo cho dân % no ấm
- Sức khỏe: vua đã già yếu, muốn truyền ngôi
*ý định:
- Về tài đức: phải nối %
chí vua
- Về thứ bậc trong gia
đình: không nhất thiết phải là con * D
- ĐK :'' Năm nay ,nhân lễ Tiên B & 1 ai làm vừa ý
ta, ta sẽ truyền ngôi cho ,
có Tiên B & chứng giám''
- câu đố
- Không đoán % ý vua cha , chỉ đua nhau làm cỗ thật hậu , thật ngon
- Nhân vật : Lang Liêu , vua Hùng …
- Bố cục : 3 phần
II Tìm hiểu văn bản
1 Nguyên nhân xảy
ra truyện
- Vua Hùng muốn truyền ngôi, chọn J nối trí vua không nhất thiết là con * D
2.Diễn biến truyện
* Các Lang
- Không hiểu ý vua cha , suy nghĩ thông
J hạn hep
Trang 7con một đề thi , một câu đố
để tìm J tài thông minh
đồng thời hiểu % ý mình …
? Trong cuộc đua tài này ai là
J buồn nhất ?
? Vì sao Lang Liêu là J
buồn nhất ?
? Hoàn cảnh của LL gần gũi với
số phận của các nhân vật nào
trong truyện cổ tích ?
? Chính vì thế chàng đã % ai
giúp đỡ ?
? Vì sao trong các con vua, chỉ
có Lang Liêu % thần giúp đỡ
?
?Theo em nhân vật thần ở đây là
chỉ ai ? vì sao?
? Em có nhận xét gì về chi tiết
“thần” % sử dụng ở đoạn
này?
giáo viên lý giải cho học
sinh hiểu vì sao truyện lại %
xếp vào thể loại truyền thuyết
GV : và LL đã làm gì
GV treo tranh
? Bức tranh miêu tả điều gì?
? Chi tiết này có ý nghĩa gì ?
? Qua đó cho thấy LL là J
ntn?
GV và cuộc đua tài đó có kết
quả ntn chúng ta tìm hiểu phần
3
HS theo dõi '' Đến ngày lễ
tiên B đến hết ''
? Vì sao hai thứ bánh của Lang
Liêu % vua cha chọn để tế
trời đất, Tiên B & 1 Lang Liêu
% nối ngôi vua?
- Hai thứ bánh làm vừa ý vua,
hợp ý vua
Qua việc Lang Liêu làm 2 thứ
bánh bánh để cúng tiên B &
và đã % vua truyền ngôi cho
? Vậy theo em Lang Liêu %
- HS suy nghĩ trả lời
- Chàng là J thiệt thòi nhất
- Mẹ mất sớm
- Từ khi lớn lên chỉ chăm
lo việc đồng áng ,trồng lúa , trồng khoai
- HS thảo luận
- Chàng hiểu % ý thần
và thực hiện % ý thần
- LL lấy gạo làm bánh
- Lấy gạo làm bánh khẳng
định không có gì quý hơn gạo, gạo nuôi sống con J
- Hai thứ bánh có ý nghĩa thực tế quý trọng nghề nông, quý trọng hạt gạo nuôi sống con J và là sản phẩm do chính con J làm ra
- Hai thứ bánh có ý D sâu xa [9 D trời, D
đất, D muôn loài)
* Lang Liêu
LL là J rất đỗi thông minh
3 Kết thúc truyện.
- Hai thứ bánh vừa có
ý nghĩa thực tế vừa có
ý nghĩa sâu xa
Trang 8truyền ngôi vậy có xứng
đáng không.?
?Theo em Lang Liêu có %
những phẩm chất nào mà đáng
để cho em học tập?
? ý nghĩa của truyền thuyết
“Bánh
* dẫn Tổng kết
? Nêu ý nghĩa cua TT bánh
, bánh giầy ?
GV sửa chữa
“ý nghĩa của phong tục ngày tết
nhân dân ta làm bánh -
bánh giầy” (đề cao nghề
nông…)
4.Củng cố dăn dò
Giáo viên dẫn học sinh
tìm hiểu các bài phân tích, bình
giảng, các dị bản của truyện
Bánh - bánh giầy.
- Chuẩn bị bài: Từ và cấu tạo
của từ tiếng Việt
- Học sinh thảo luận nhóm
HS đọc to ghi nhớ
HS làm bài tập 1
- Học sinh làm bài tập trả
lời
Lang Liêu xứng
đáng % nối ngôi vua
truyện:
- Giải thích nguồn
gốc của Bánh - bánh giầy
- Đề cao lao động, đề cao nghề nông
- Thể hiện sự thờ kính trời đất, tổ tiên của nhân dân ta
III Tổng kết
1 Ghi nhớ: sgk
IV Luyện tập
Câu 1:
Đề cao nghề nông, thờ kính trời đất, tổ tiên của nhân dân ta
phong tục tập quán thiêng liêng, giàu ý nghĩa Ngày tết gói bánh có ý nghĩa giữ gìn truyền thống văn hóa, đậm đà bản sắc dân tộc và làm sống lại chuyện bánh
1 bánh giầy
Ngày soạn
Dạy
Trang 9Tuần 1
Tiết 3 : Từ và cấu tạo của từ tiếng việt
A Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh
1 Kiến thức : Hiểu thế nào là từ và đặc điểm cấu tạo từ tiếng Việt cụ thể là:
- Khái niệm về từ
- Đơn vị cấu tạo từ (tiếng)
- Các kiểu cấu tạo từ (từ đơn, từ phức, từ ghép, từ láy)
2 Kỹ năng : Cách sử dụng từ trong khi nói và viết
3 Nhận biết : Nắm % tiếng , từ , các loại từ trong khi nói ,viết và trong các văn bản
B Chuẩn bị
- Giáo viên chuẩn bị bảng phụ có ghi ví dụ hình thành khái niệm
- Học sinh : đọc, chuẩn bị bài ở nhà
C Các hoạt động dạy học
1 ổn định:
2 Kiểm tra;
3 Bài mới :
Hoạt động của gv Hoạt động của hs Nội dung bài học
* 567 dẫn tìm hiểu
khái niệm về từ
GV treo bảng phụ có ghi ví
dụ
*Ví dụ :
Thần/dạy/dân/cách/trồng
trọt/chăn nuôi/và/cách/ ăn
ở
?Dựa vào dấu phân cách
cho biết câu trên có bao
nhiêu từ ?
? 9 từ ấy kết hợp với nhau
tạo nên một đơn vị trong
văn bản Đơn vị trong văn
bản ấy gọi là gì ?
? vậy từ là dơn vị dùng
để làm gì?
? Xác định trong câu trên
có bao nhiêu tiếng ?
? Tiếng là gì ?
? Tiếng % dùng để làm
gì ?
- Từ có thể là 1 tiếng hoặc
là những tiếng kết hợp lại
mang ý nghĩa
? Khi nào 1 tiếng % coi
là 1 từ?
- 9 từ [ % phân cách = dấu gạch chéo)
- Gọi là câu
- Có 12 tiếng
- Tiếng là âm thanh phát ra
Mỗi tiếng là một âm tiết
- HS suy nghĩ trả lời
- Khi 1 tiếng dùng để tạo câu, tiếng ấy trở thành từ
I Khái niệm về từ :
- Từ là đơn vị ngôn ngữ
nhỏ nhất dùng để đặt câu.
Tiếng là đơn vị cấu
Trang 10Giáo viên cho HS rút ra
ghi nhớ thứ nhất về từ
GV giới thiệu sang phần hai
* 567 dẫn HS tìm hiểu
mẫu sgk.
- Giáo viên treo bảng phụ
ghi bảng phân loại từ
? Hãy điền các từ trong câu
trên vào bảng phân loại?
GV: Dựa vào bảng phân
loại, em hãy cho biết :
? Từ đơn khác từ phức
thế nào ?
? Cấu tạo của từ láy và từ
ghép có gì giống và khác
nhau ?
? Lấy ví dụ về từ láy và
ghép ? phân tích ?
vất va vất EL
Giáo viên kết luận những
khái niệm cơ bản cần nhớ -
HS đọc ghi nhớ Sgk
* 567 dẫn học sinh
Luyện tập
GV yêu cầu hs đọc bài tập
- HS đọc ghi nhớ
( học sinh đọc mẫu sgk)
*Mẫu1:
rồngtrọt/chănnuôi/và/có/tục/
nh giầy.
- HS thảo luận và điền %
sau :
- Từ đơn : từ, đấy, - ta, chăm, nghề, và, tục, có, ngày, tết, làm
- Từ láy : trồng trọt
- Từ ghép : chăn nuôi, bánh
- bánh giầy.
- HS lấy VD
+ VD : nhà cửa, quần áo + VD : nhễ nhại, lênh
khênh,
- Học sinh hoạt động độc lập
tạo nên từ
* Ghi nhớ : sgk( Trang
13 )
II Từ đơn và từ phức :
- Từ chỉ gồm 1 tiếng là từ
đơn
- Từ gồm 2 hoặc nhiều tiếng là từ phức
* Từ ghép và từ láy :
- Giống nhau về cách cấu tạo : đều là từ phức gồm
2 hoặc nhiều tiếng tạo thành
- Khác nhau:
+Từ ghép % tạo ra bằng cách ghép các tiếng
có nghĩa với nhau
- Từ láy có quan hệ láy
âm giữa các tiếng
* Ghi nhớ : sách giáo khoa
III Luyện tập
Bài tập 1 :
a) Các từ nguồn gốc, con
cháu là từ ghép
b,Từ đồng nghĩa là, cội
nguồn, gốc gác
c) Từ ghép chỉ quan hệ
thân thuộc cậu mợ, cô dì,
... Nội dung học t- dẫn HS Đọc - tìm hiểuchung văn
GV dẫn học sinh đọc
- Giọng đọc rõ ràng , rành mạch
, truyền cảm
- Gv đọc mẫu
- Cho học sinh đọc...
- Học sinh : đọc, chuẩn bị nhà
C Các hoạt động dạy học
1 ổn định:
2 Kiểm tra;
3 Bài :
Hoạt động gv Hoạt động hs Nội dung học
* 567 dẫn. ..
dụ
*Ví dụ :
Thần/dạy/dân /cách/ trồng
trọt/chăn ni /và /cách/ ăn
ở
?Dựa vào dấu phân cách
cho biết câu có bao
nhiêu từ ?
?