Bài giảng Ngữ văn tiết 52: Số từ và lượng từ

1.Bài tập: a.Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ cần sắm những gì, vua bảo: “ Một trăm ván cơm nếp, một trăm nệp bánh chưng và voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ một đôi” S[r]

Giáo viên: NGUYỄN MINH CHÍ TRƯỜNG THCS THỊ CẦU

tra

bài

cũ?

Thế nào là cụm danh từ? Lấy ví dụ

minh họa và đặt câu

?

Lop8.net

Trả lời: Cụm danh từ là tổ hợp từ do danh từ

và một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo

*Ví dụ: một giáo viên, những em học sinh…

* Đặt câu:

Mẹ em là một giáo viên

Tiết 52: SỐ TỪ VÀ LƯỢNG TỪ

I Số từ

1.Bài tập:

a Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ cần sắm những gì, vua bảo: “ Một trăm ván cơm nếp, một trăm nệp bánh chưng và voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ một đôi”

( Sơn Tinh, Thủy Tinh)

b Tục truyền đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng Gióng

có hai vợ chồng ông lão chăm chỉ làm ăn và có tiếng

là phúc đức

( Thánh Gióng)

Các từ được in đậm bổ

sung ý nghĩa cho những

từ nào? Lop8.net

1.Bài tập:

a.Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ cần sắm những gì, vua bảo:

“ Một trăm ván cơm nếp, một trăm nệp bánh chưng và voi

chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ

một đôi”

( Sơn Tinh, Thủy Tinh)

Các từ được in đậm

đứng ở vị trí nào

trong cụm từ và bổ

sung ý nghĩa gì ?

-Đứng trước danh từ

- Bổ sung ý nghĩa về

số lượng

b Tục truyền đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng

Gióng có hai vợ chồng ông lão chăm chỉ làm ăn

và có tiếng là phúc đức.

( Thánh Gióng)

Từ được in đậm

đứng ở vị trí nào

trong cụm từ và bổ

sung ý nghĩa gì ?

-Đứng sau danh từ

- Bổ sung ý nghĩa về

số thứ tự

Lop8.net

? Em hiểu như thế nào là

số từ?

*Ghi nhớ ý 1: Số từ là những từ chỉ số

lượng và thứ tự của sự vật Khi biểu thị

số lượng của sự vật, số từ thường đứng

trước danh từ Khi biểu thị thứ tự, số từ

đứng sau danh từ

? Lấy Ví dụ về số từ trong những văn bản đã học?

a Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ cần sắm những gì, vua bảo: “ Một trăm ván cơm nếp, một trăm nệp bánh

chưng và voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ một đôi”

( Sơn Tinh, Thủy Tinh)

? Từ đôi

đứng ở

vị trí nào

trong

cụm từ

và ý

nghĩa

của từ

đó?

-Đôi: đứng sau số từ

- Ý nghĩa: chỉ số lượng là hai

-Đôi: không phải số từ vì đôi

không mang đặc điểm của số từ

? Từ đôi

có phải

số từ

không?

Vì sao

Lop8.net

? Trong mô hình

cụm danh từ, từ

đôi đứng ở

vị trí nào ?

Phần trước Phần trung tâm Phần sau

t2 t1 T1 T2 s1 s2

Một đôi trâu

- Vị trí của danh từ chỉ đơn vị

1 Hai chiếc dép

2 Một đôi chiếc dép đúng, cách nói nào ? Cách nói nào

sai? Vì sao?

1 Hai chiếc dép => đúng

2 Một đôi chiếc dép => sai

Có thể nói: Một đôi dép

? Từ đôi mang đặc

điểm của từ loại

nào?

1.Đôi: là danh từ chỉ đơn vị gắn với ý nghĩa số lượng

1 *Ghi nhớ ý 2: Cần phân biệt số từ với

những danh từ chỉ đơn vị gắn với ý

nghĩa số lượng

? Khi sử dụng số

từ cần lưu ý điều

gì?

? Tìm thêm các từ

có ý nghĩa khái quát và công dụng

như từ đôi?

các từ có ý nghĩa khái quát và công dụng

như từ đôi: Cặp, tá, chục….

Lop8.net

Ghi nhớ

* Số từ là những từ chỉ số lượng và thứ tự của sự vật Khi biểu thị số lượng của sự vật, số từ thường đứng trước danh từ Khi biểu thị thứ tự, số từ đứng sau

danh từ

* Cần phân biệt số từ với những danh từ chỉ đơn vị

gắn với ý nghĩa số lượng

Bài tập nhanh: Tìm số từ trong đoạn văn sau:

a.Lần thứ hai cất lưới lên cũng thấy nặng tay, Thận không ngờ thanh sắt vừa rồi lại chui vào lưới mình Chàng lại ném nó xuống sông Lần thứ ba, vẫn thanh sắt ấy mắc vào lưới

Lấy làm lạ, Thận đưa thanh sắt lại cạnh mồi lửa nhìn

xem Bỗng chàng reo lên:

- Ha ha ! Một lưỡi gươm ! ( Theo Sự tích Hồ Gươm)

Lop8.net

II Lượng từ:

1.Bài tập 1:

2 a.(…) Các hoàng tử phải cởi giáp xin hàng Thạch Sanh sai dọn một bữa cơm thết đãi những kẻ thua trận Cả

mấy vạn tướng lĩnh, quân sĩ thấy Thach Sanh chỉ cho

dọn ra vẻn vẹn có một niêu cơm tí xíu, bĩu môi, không muốn cầm đũa

3 ( Thach Sanh)

1.Bài tập 1:(…) Các hoàng tử phải cởi giáp xin hàng.

Thạch Sanh sai dọn một bữa cơm thết đãi những kẻ thua

1 trận Cả mấy vạn tướng lĩnh, quân sĩ thấy Thach Sanh chỉ

2 cho dọn ra vẻn vẹn có một niêu cơm tí xíu, bĩu môi, không

3 muốn cầm đũa

4 ( Thach Sanh)

? Các từ được in đậm bổ sung ý nghĩa cho từ nào

?

? Các từ được in đậm

đứng ở vị trí nào trong cụm từ và bổ sung ý nghĩa gì ?

- Đứng trước danh từ, bổ sung ý nghĩa về lượng (lượng nhiều) cho danh từ

Lop8.net

b Đầu lòng hai ả tố nga,

Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân

Mai cốt cách tuyết tinh thần,

Mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười

(Nguyễn Du)

- Bổ sung ý nghĩa về lượng ( lượng ít)

? Thế nào là lượng

từ ?

* Ghi nhớ ý 1:Lượng từ là những từ chỉ lượng ít hay nhiều của sự vật

? Kể tên một số lượng từ trong những văn

bản đã học?

1 Ví dụ: Cả bọn thấy mệt mỏi, rã rời, mỗi người một việc, ( Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng); các thầy…… ( Thầy bói

xem voi)

Lop8.net

? So sánh lượng từ với số từ có gì giống

và khác nhau?

*Giống nhau:

- Đều đứng trước danh từ và bổ sung ý nghĩa cho danh từ

*Khác nhau:

-Số từ chỉ số lượng hoặc thứ tự của sự vật

- Lượng từ chỉ lượng ít hay nhiều của sự vật

? Xếp các lượng từ nói trên vào mô hình

cụm danh từ?

2

Nhữn g

Cả mấy vạn tướng lĩnh, quân sĩ

? Dựa vào vị trí trong cụm danh từ, chia

lượng từ thành mấy nhóm?

• Lượng từ chia làm hai nhóm:

-Nhóm chỉ ý nghĩa toàn thể: cả

1.Các hoàng tử,

2.những kẻ thua trận,

3.Cả mấy vạn tướng

lĩnh, quân sĩ,

4 Mỗi người

- Nhóm chỉ ý nghĩa tập hợp hay phân phối: các, những, mấy,

? Tìm thêm những từ có ý nghĩa

và công dụng tương tự?

-Nhóm chỉ ý nghĩa toàn thể:

- Nhóm chỉ ý nghĩa tập hợp hay phân phối

Tất cả, tất thảy…

Mỗi, từng…

*Ghi nhớ ý 2:Dựa vào vị trí trong cụm danh từ, có thể chia lượng từ

thành hai nhóm :

•Nhóm chỉ ý nghĩa toàn thể;

•Nhóm chỉ ý nghĩa tập hợp hay phân phối

Lop8.net