Quản lý hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp trên địa bàn thành phố thái bình, tỉnh thái bình

Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn luận văn được thực hiện nhằm đề xuất một số giải pháp giúp công tác quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá giá

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM THỊ PHƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI BÌNH, TỈNH THÁI BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2021

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM THỊ PHƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI BÌNH, TỈNH THÁI BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lí giáo dục

Mã số: 8.140114

Cán bộ hướng dẫn khoa học:

PGS.TS DƯƠNG GIÁNG THIÊN HƯƠNG

HÀ NỘI - 2021

LỜI CẢM ƠN

Luận văn “Quản lý hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn

nghề nghiệp trên địa bàn thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình” đã được

hoàn thành theo đúng chương trình đào tạo thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục của trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội

Để hoàn thành luận văn này, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn đến Ban giám hiệu, các thầy cô giáo đã tận tình giảng dạy và tạo mọi điều kiện thuận

trong trình học tập và nghiên cứu tại Trường

Tôi cũng chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Thái Bình và các phòng/ban liên quan; hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và giáo viên các trường tiểu học trên địa bàn Thành phố đã tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ, hỗ trợ, cung cấp số liệu trong quá trình tôi thực hiện luận văn này

Tôi xin đặc biệt bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới PGS.TS Dương Giáng Thiên Hương, người trực tiếp hướng dẫn khoa học trong suốt quá trình nghiên cứu để tôi hoàn thành luận văn này

Xin được gửi tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp lời cảm ơn vì đã dành

sự quan tâm, động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Hà Nội, ngày 12 tháng 12 năm 2020

Tác giả luận văn

Phạm Thị Phương

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

GVTH: Giáo viên tiểu học

SD: Độ lệch chuẩn (Standard Deviation)

MỤC LỤC

Trang

Lời cảm ơn i

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt ii

Danh mục các bảng vii

Danh mục biểu đồ, các hình ix

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN 6

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6

1.2 Một số khái niệm liên quan đến đề tài 11

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục và quản lý nhà trường 11

1.2.2 Đánh giá và đánh giá giáo viên 14

1.2.3 Chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông 17

1.2.4 Quản lý hoạt động đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp 17

1.3 Đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên 17

1.3.1 Mục đích của việc đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên 17

1.3.2 Tiêu chuẩn và tiêu chí đánh giá 18

1.3.3 Yêu cầu đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên 21

1.3.4 Triển khai quy trình đánh giá 21

1.3.5 Xếp loại kết quả đánh giá 22

1.4 Hiệu trưởng trường tiểu học trong quản lý đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên 23

1.4.1 Vị trí, vai trò của hiệu trưởng trường tiểu học 23

1.4.2 Nhiệm vụ và quyền hạn của hiệu trưởng trường tiểu học 24

1.4.3 Hiệu trưởng trường tiểu học trong quản lý đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên 26

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý của hiệu trưởng đối

với hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp

giáo viên 27

1.5.1 Các yếu tố khách quan 27

1.5.2 Các yếu tố chủ quan 29

Kết luận Chương 1 30

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI BÌNH 31

2.1 Khái quát điều kiện kinh tế, xã hội, giáo dục tỉnh Thái Bình và thành phố Thái Bình 31

2.1.1 Điều kiện kinh tế, xã hội 31

2.1.2 Giáo dục phổ thông và giáo dục tiểu học 32

2.2 Khái quát quá trình khảo sát 46

2.2.1 Mục đích khảo sát 46

2.2.2 Nội dung khảo sát 47

2.2.3 Đối tượng khảo sát 47

2.2.4 Phương pháp khảo sát 48

2.2.5 Xử lý số liệu 49

2.3 Thực trạng hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên trên địa bàn thành phố Thái Bình 49

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên trên địa bàn thành phố Thái Bình 60

2.4.1 Công tác lập kế hoạch cho hoạt động đánh giá 60

2.4.2 Công tác tổ chức đánh giá 61

2.4.3 Công tác lãnh đạo, chỉ đạo đánh giá 62

2.4.4 Công tác kiểm tra, đánh giá kết quả đánh giá 63

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động đánh giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên trên địa bàn thành phố Thái Bình 64

2.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động đánh giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên trên địa bàn thành phố Thái Bình 65

2.6.1 Điểm mạnh 66

2.6.2 Điểm yếu (W) 66

2.6.3 Cơ hội (O) 67

2.6.4 Thách thức (T) 67

Kết luận Chương 2 68

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI BÌNH 69

3.1 Nguyên tắc đề xuất giải pháp 69

3.1.1 Đảm bảo tính mục tiêu 69

3.1.2 Đảm bảo tính thực tiễn 69

3.1.3 Đảm bảo tính hệ thống 69

3.1.4 Đảm bảo tính hiệu quả 69

3.1.5 Đảm bảo tính khả thi 70

3.2 Một số giải pháp quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên trên địa bàn thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình 70

3.2.1 Tổ chức nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về chuẩn nghề nghiệp giáo viên và mục đích, ý nghĩa của việc đánh giá 70

3.2.2 Tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý và đánh giá cho các lực lượng tham gia vào quá trình đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp 73

3.2.3 Thay đổi quy trình lập kế hoạch hoạt động đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên 75

3.2.4 Kiện toàn công tác tổ chức và chỉ đạo hoạt động đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên 77

3.2.5 Tăng cường kiểm tra, đánh giá hoạt động đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên 78

3.3 Mối quan hệ giữa các giải pháp đề xuất 80

3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của giải pháp đề

xuất 80

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 80

3.4.2 Nội dung và phương pháp tiến hành 80

3.4.3 Kết quả khảo nghiệm năm giải pháp đã đề xuất 81

Kết luận Chương 3 86

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 87

TÀI LIỆU THAM KHẢO 90 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Số trường học, lớp học và học sinh phổ thông trên địa bàn

tỉnh Thái Bình năm 2019 33 Bảng 2.2 Số lớp học và học sinh tiểu học trên địa bàn thành phố Thái

Bình năm học 2020-2021 33 Bảng 2.3 Số giáo viên phổ thông trực tiếp giảng dạy trên địa bàn tỉnh

Thái Bình năm 2019 35 Bảng 2.4 Số lượng cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên tại các

trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Bình năm học 2020-2021 35 Bảng 2.5 Trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên

và nhân viên tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Bình năm học 2020-2021 36 Bảng 2.6 Trình độ ngoại ngữ của đội ngũ cán bộ quản lý, GV và nhân

viên tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Bình năm học 2020-2021 38 Bảng 2.7 Trình độ tin học của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và

nhân viên tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Bình năm học 2020-2021 38 Bảng 2.8 Trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo

viên và nhân viên tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Bình năm học 2020-2021 39 Bảng 2.9 Kết quả đánh giá về hình thành và phát triển phẩm chất cho

học sinh tiểu học trong năm học 2019-2020 40 Bảng 2.10 Kết quả đánh giá về hình thành và phát triển năng lực cho

học sinh tiểu học trong năm học 2019-2020 41 Bảng 2.11 Kết quả đánh giá về mức độ hoàn thành các môn học cho

học sinh tiểu học trong năm học 2019-2020 41 Bảng 2.12 Bảng tổng hợp đối tượng và cỡ mẫu khảo sát 48 Bảng 2.13 Tỷ lệ % đối tượng nhiên cứu đã được tập huấn về bộ tiêu

chuẩn/tiêu chí đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên 49

Bảng 2.14 Tỷ lệ % đối tượng nghiên cứu đã tham gia vào quá trình tự

đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên 50 Bảng 2.15 Điểm trung bình mức độ thực hiện các tiêu chí đánh giá giáo

viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp 51 Bảng 2.16 Nhận xét của đối tượng nghiên cứu về mức độ chính xác của

việc áp dụng chuẩn nghề nghiệp để đánh giá giáo viên tiểu học 52 Bảng 2.17 Nhận xét của đối tượng nghiên cứu về mức độ chính xác của

kết quả đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp 54 Bảng 2.18 Một số khó khăn của tổ chuyên môn trong quá trình đánh

giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên (n=66) 58 Bảng 2.19 Tổng hợp kết quả xếp loại đánh giá GVTH theo chuẩn nghề

nghiệp giáo viên trên địa bàn thành phố Thái Bình năm học 2019-2020 59 Bảng 2.20 Thực trạng công tác tổ chức hoạt động đánh giá GVTH theo

chuẩn nghề nghiệp giáo viên (n=36) 61 Bảng 2.21 Thực trạng công tác lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động đánh giá

GVTH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên (n=36) 62 Bảng 2.22 Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá kết quả của hoạt động

đánh giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên (n=36) 63 Bảng 2.23 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý của hiệu trưởng

đối với hoạt động đánh giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên 64 Bảng 3.1 Đánh giá của đối tượng nghiên cứu về tính cấp thiết của các

giải pháp đề xuất (n=36) 82 Bảng 3.2 Điểm trung bình về tính cấp thiết của các giải pháp đề xuất

(n=36) 83 Bảng 3.3 Đánh giá của đối tượng nghiên cứu về tính khả thi của các

giải pháp đề xuất (n=36) 84 Bảng 3.4 Điểm trung bình về tính khả thi của các giải pháp đề xuất (n=36) 84

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, CÁC HÌNH

Biểu đồ 2.1 So sánh số lượng học sinh trên một lớp học ở các trường

tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Bình với một số số liệu 34

Biểu đồ 2.2 Trình độ chuyên môn của đội ngũ giáo viên tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Bình năm học 2020-2021 (n=526) 37

Biểu đồ 2.3 Nhận xét của đối tượng nghiên cứu về mức độ chính xác của việc áp dụng chuẩn nghề nghiệp để đánh giá giáo viên tiểu học (n=96) 53

Biểu đồ 2.4 Nhận xét của đối tượng nghiên cứu về mức độ chính xác của kết quả đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp (n=96) 54

Biểu đồ 2.5 Một số khó khăn của giáo viên tiểu học trong quá trình tự đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên (n=96) 55

Biểu đồ 2.6 Thực trạng công tác lập kế hoạch cho hoạt động đánh giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên (n=36) 60

Biểu đồ 2.7 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên (n=36) 65

Hình 1.1 Tác động của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý 12

Hình 1.2 Bốn chức năng cơ bản của quản lý 12

Hình 1.3 Tóm tắt 5 tiêu chuẩn nghề nghiệp của giáo viên tiểu học 21

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục tiểu học được xem là cấp học nền tảng và bắt buộc trong hệ thống giáo dục quốc dân, góp phần hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục bước vào trung học cơ sở Đây cũng là những tiền đề

cơ bản của quá trình hình thành nhân cách, phẩm chất và năng lực cần thiết cho người công dân tương lai, đồng thời tạo tiền đề cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội đất nước [21], [34]

Với vai trò của mình, đội ngũ giáo viên có đóng góp quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở cấp tiểu học nói riêng và sự nghiệp phát triển giáo dục của Việt Nam nói chung Vì vậy, yêu cầu xây dựng đội ngũ giáo viên tiểu học phục vụ công tác đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục là cần thiết, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu và đòi hỏi của giáo dục phổ thông hiện nay

Cuộc cách mạng khoa học công nghệ 4.0, thông tin, truyền thông và kinh tế tri thức ngày càng phát triển mạnh mẽ đã tạo cơ hội đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức đối với sự nghiệp phát triển giáo dục và đào tạo của nước ta Ngày 04/11/2013 Ban chấp hành Trung ương Đảng ban hành Nghị quyết số 29-NQ/TW “Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” [4] Muốn giáo dục và đào tạo thực hiện tốt sứ mệnh của mình thì bên cạnh việc đổi mới toàn diện từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách thì cần phải xây dựng đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, phù hợp

về cơ cấu, có trình độ chuyên môn và phẩm chất chính trị và đạo đức tốt Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020 đã chỉ rõ, phát triển đội ngũ nhà

giáo và cán bộ quản lý giáo dục là giải pháp then chốt để đạt được mục tiêu

“Đến năm 2020, nền giáo dục nước ta được đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế; chất lượng giáo dục được nâng cao một cách toàn diện,v.v ” [35]

Chiến lược Phát triển giáo dục 2011-2020 cũng đã chỉ ra những bất cập, yếu kém của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục: “Một bộ phận nhà giáo và cán bộ quản lý chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục trong thời kỳ mới Vẫn còn một bộ phận nhỏ nhà giáo và cán bộ quản lý có biểu hiện thiếu trách nhiệm và tâm huyết với nghề, vi phạm đạo đức và lối sống, ảnh hưởng không tốt tới uy tín của nhà giáo trong xã hội Năng lực của một bộ phận nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục còn thấp” [35] Năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục chưa ngang tầm với yêu cầu phát triển của sự nghiệp giáo dục [28]

Đánh giá, xếp loại là một trong những nội dung để quản lý và phát triển đội ngũ công chức, viên chức nói chung và giáo viên nói riêng Hiện nay, công tác đánh giá giáo viên được tiến hành theo các hình thức khác nhau như đánh giá theo quy định công chức, viên chức; khảo sát định kỳ chất lượng Tuy nhiên các hình thức đánh giá trên còn bộc lộ hạn chế như tiêu chí đánh giá đang còn định tính, nặng về đánh giá lý thuyết, kiến thức,v.v [1] Chính

vì vậy, ngày 22/8/2018 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành “Quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông” (kèm theo Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT [8], sau đây gọi là chuẩn nghề nghiệp giáo viên) Chuẩn nghề nghiệp giáo viên hiện là hình thức đánh giá, xếp loại giáo viên được áp dụng phổ biến hiện nay tại các trường phổ thông

Một trong những mục đích ban hành chuẩn nghề nghiệp giáo viên nhằm làm căn cứ để các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng giáo viên xây dựng, phát triển chương trình và tổ chức đào tạo, bồi dưỡng phát triển phẩm chất, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông [11] Kết

quả của hoạt động đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên được xem là một căn cứ quan trọng để ngành giáo dục xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên nhằm đáp ứng mục tiêu và yêu cầu đổi mới giáo dục [16] Do vậy, hoạt động đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp cần phải đặc biệt được coi trọng tại mỗi nhà trường Với vai trò là chủ thể quản lý, hiệu trưởng là người quyết định và chịu trách nhiệm cuối cùng về kết quả đánh giá giáo viên Việc thực hiện đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp tại nhà trường do đó có tốt hay không phụ thuộc vào nhận thức và năng lực quản lý của hiệu trưởng

Chuẩn nghề nghiệp giáo viên theo Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT được bắt đầu áp dụng từ năm học 2018-2019 với nhiều điểm mới trong cả tiêu chí lẫn cách đánh giá Tuy nhiên cho đến nay chưa có công trình nghiên cứu nào tìm hiểu thực trạng và đưa ra giải pháp cải thiện công tác quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp Vậy công tác quản lý hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp đang triển khai như thế nào và gặp những khó khăn gì? Những giải pháp nào giúp công tác quản lý được hiệu quả hơn? Để trả lời cho các câu hỏi đó, tác giả chọn vấn đề:

“Quản lý hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp trên địa bàn thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình” làm đề tài luận văn của mình

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn luận văn được thực hiện nhằm đề xuất một số giải pháp giúp công tác quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học (GVTH) theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Bình được hiệu quả hơn Từ đó góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học của địa phương đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động đánh giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên

4 Câu hỏi nghiên cứu

1) Thực trạng công tác quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên trên địa bàn thành phố Thái Bình hiện nay như thế nào và những yếu tố ảnh hưởng là gì?

2) Cần triển khai các giải pháp nào để công tác quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên đạt được hiệu quả hơn?

5 Giả thuyết khoa học

Công tác quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên đã được thực hiện và đạt kết quả nhất định Tuy nhiên, trong quá trình triển khai vẫn gặp một số khó khăn nhất định từ các yếu tố khách quan và chủ quan Nếu thực hiện đồng bộ các giải pháp sẽ giúp công tác quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên được cải thiện, từ đó tác động tích cực đến chất lượng giáo viên của các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Bình

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hoá cơ sở lý luận về đánh giá và quản lý hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên

- Khảo sát và phân tích thực trạng công tác quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Bình

- Đề xuất một số giải pháp quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp trên địa bàn thành phố Thái Bình

7 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

7.1 Nội dung nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu lý luận và thực tiễn về quản lý hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên, trên cơ sở

đó đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động này

7.2 Địa bàn, thời gian nghiên cứu

Khảo sát được thực hiện tại 18 trường tiểu học công lập trên địa bàn thành phố Thái Bình thuộc tỉnh Thái Bình trong thời gian từ tháng 5/2019 đến tháng 10/2020

7.3 Khách thể khảo sát

Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng/tổ phó chuyên môn và giáo viên tại các trường tiểu học khảo sát

8 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu, phân tích, tổng hợp, phân loại, hệ thống hóa, khái quát hóa,v.v… các vấn đề lý luận có liên quan đến nội dung của đề tài

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: điều tra thực trạng công tác quản

lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Bình

- Phương pháp xử lý số liệu: Sử dụng phương pháp thống kê toán học và phần mềm Microsoft Excel để phân tích, xử lý số liệu thu thập được từ thực tiễn

9 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị luận văn có cấu trúc gồm

3 chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên trên địa bàn thành phố Thái Bình

Chương 3: Một số giải pháp quản lý hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên trên địa bàn thành phố Thái Bình, tỉnh

Thái Bình

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ

GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Một trong những xu hướng cải cách giáo dục phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới hiện nay là thực hiện hoạt động giáo dục, đào tạo và đánh giá giáo viên theo hệ thống các chuẩn nghề nghiệp Từ những quốc gia phát triển như ở Mỹ, Anh, Úc,v.v đến các quốc gia đang phát triển ở khu vực Đông Nam Á như Thái Lan, Malayxia, Indonesia, Timor Lester, Lào, Campuchia đều đang áp dụng hệ thống chuẩn nghề nghiệp trong việc đánh giá và phát triển đội ngũ giáo viên [16]

Năm 2017, các quốc gia khu vực Đông Nam Á trong đó có Việt Nam cũng đã nhóm họp, thảo luận và thống nhất xây dựng khung chuẩn nghề nghiệp giáo viên khu vực Đông Nam Á (SEA-TCF) với 4 nhóm năng lực thiết yếu trong đó có 136 tiêu chí chi tiết [43]

Ở nước ta, việc xây dựng các chuẩn nghề nghiệp cho giáo viên không chỉ nhằm mục đích đảm bảo chất lượng, hiệu quả, tính chuyên nghiệp trong giáo dục đào tạo, mà còn trong định hướng phát triển chuyên môn của đội ngũ giáo viên Giáo viên (GV) có vai trò quyết định đối với sự thành bại của việc đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục do vậy việc nâng cao năng lực nghề nghiệp của GV là rất cần thiết nhằm giúp họ có đủ phẩm chất, năng lực hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ dạy học [16]

Quản lý đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp là một trong những hoạt động trọng tâm mỗi năm học của các Sở Giáo dục & Đào tạo (GDĐT), Phòng GDĐT cũng như của các nhà trường Đây đồng thời cũng là nội dung quản lý quan trọng trong công tác quản lý trường học Chính vì vậy, vấn đề quản lý đánh giá GV theo chuẩn nghề nghiệp luôn được các nhà nghiên cứu

và quản lý giáo dục đề cập trong các công trình nghiên cứu, các bài viết như:

Tác giả Trần Kiều và Lê Đức Phúc (2001) trong bài viết “Cơ sở khoa học để xác định chuẩn cho trường mầm non nông thôn trong công tác chỉ đạo” đã đưa ra những vấn đề cơ bản như xác định khái niệm, thống nhất hệ thống chuẩn mực trong chỉ đạo thực hiện trên cơ sở mục tiêu giáo dục, chuẩn nghề nghiệp và “vùng phát triển gần nhất của trẻ mầm non”, mối quan hệ giữa chuẩn và điều kiện giáo dục, quan điểm hành động trong chỉ đạo,v.v [20]

Các tác giả Phan Sắc Long (2005) [23], Nguyễn Thị Ngọc Quyên (2007) [32] và Trần Ngọc Giao (2007) [14] đã nghiên cứu các vấn đề về mục đích của chuẩn nghề nghiệp, nội dung của chuẩn nghề nghiệp và việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên đang hành nghề để đáp ứng yêu cầu chuẩn đưa ra đồng thời đề xuất một số kiến nghị và giải pháp

Năm 2015, trong nghiên cứu tại Tứ Kỳ (Hải Dương), tác giả Đặng Thị Khánh đã chỉ ra một số khó khăn trong quá trình đánh giá và quản lý hoạt động đánh giá, xếp loại chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học theo Quyết định

số 14/2007/QĐ-BGDĐT ngày 04/5/2007 bao gồm: Tổ chuyên môn, đồng nghiệp có tâm lý né tránh việc đánh giá đồng nghiệp công khai; Giáo viên chưa có thói quen và nhu cầu tự đánh giá theo chuẩn; Lãnh đạo các trường chưa quan tâm tới việc gắn kết công tác bồi dưỡng thường xuyên với bồi dưỡng nâng cao mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp cho giáo viên [18]

Nghiên cứu về “Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp ở các trường tiểu học quận Tân Phú, thành phố Hồ Chí Minh”, tác giả Lâm Thị Ngọc Ánh đã chỉ ra rằng đa số hiệu trưởng và giáo viên đã có câu trả lời: “trong quá trình GV tự đánh giá, vẫn còn một số GV đánh giá kiến thức và kĩ năng sư phạm của bản thân cao hơn thực tế Có trường hợp GV trong tổ chuyên môn vẫn còn nể nang, ngại va chạm với đồng nghiệp khi tham gia đánh giá từng cá nhân trong tổ dẫn đến kết quả đánh giá của tổ cho

cá nhân có khi chưa sát với thực tế” Qua đó tác giả khẳng định, ở các trường tiểu học, việc thực hiện lập kế hoạch kiểm tra, đánh giá GV theo chuẩn nghề

nghiệp và thực hiện kiểm tra, đánh giá giáo viên thông qua tổ chuyên môn đã được thực hiện tốt nhưng khâu quản lý quá trình tự đánh giá của GV và tổ chuyên môn đánh giá GV, việc hướng dẫn giáo viên khắc phục hạn chế và đánh giá lại kết quả khắc phục hạn chế sau đánh giá giáo viên vẫn còn có khá nhiều bất cập, hạn chế [2]

Kết quả nghiên cứu của Nguyễn văn Quang tại các trường tiểu học huyện Thuận Nam tỉnh Ninh Thuận năm 2018 cho thấy năng lực của đội ngũ hiệu trưởng về nghiệp vụ quản lý, khả năng sử dụng ngoại ngữ và ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý còn nhiều hạn chế Bên cạnh đó, trình độ và năng lực điều hành quản lý còn bất cập Các đợt kiểm tra chuyên

đề của Phòng GDĐT căn cứ vào tiêu chí đánh giá chuẩn hiệu trưởng của Bộ GDĐT cũng cho thấy một số hiệu trưởng chưa thực sự năng động, sáng tạo trong công việc; không thường xuyên dự báo được sự phát triển nhà trường để phục vụ cho việc xây dựng quy hoạch và kế hoạch nhà trường; chưa chủ động xây dựng kế hoạch chiến lược phát triển giáo dục của đơn vị; trước khi bổ nhiệm, hiệu trưởng chưa được đào tạo kiến thức quản lý hành chính Nhà nước, do đó lúng túng khi soạn thảo văn bản và xử lý thông tin có liên quan đến chuyên môn, nghiệp vụ cũng như công tác khác liên quan đến pháp luật; việc thực thi công vụ, khả năng tham mưu đề xuất, chỉ đạo và tổ chức thực hiện lĩnh vực quản lý nhà trường chưa sát với yêu cầu thực tế; kiến thức pháp luật, về tổ chức bộ máy, quản lý nhân sự và tài chính còn hạn chế Từ thực trạng đó tác giả đã đưa ra 6 biện pháp nhằm đổi mới hoạt động bồi dưỡng năng lực quản lý cho hiệu trưởng các trường tiểu học trên địa bàn [28]

Nghiên cứu của tác giả Phạm Văn Bình (2018) [5] về công tác quản lý đánh giá GV theo chuẩn nghề nghiệp đã chỉ ra một số yếu tố chính ảnh hưởng đến hoạt động này bao gồm: Nhận thức của cán bộ giáo viên về vai trò ý nghĩa của việc đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp trong việc nâng cao năng lực, phẩm chất của GV là chưa cao; mức độ chính xác của các công cụ đánh giá

còn chung chung; công tác đào tạo, bồi dưỡng GV; chế độ đãi ngộ cho GV; những vấn đề khi triển khai đánh giá,v.v Từ đó, tác giả cũng đã đưa ra 6 biện pháp quản lý hoạt động đánh giá GV theo chuẩn nghề nghề nghiệp ở các trường THCS thị xã Quảng Yên tỉnh Quảng Ninh bao gồm: (i) Tổ chức nâng cao nhận thức cho các CBQL, giáo viên về chuẩn nghề nghiệp giáo viên và mục đích, ý nghĩa của việc đánh giá GV theo chuẩn nghề nghiệp; (ii) Kế hoạch hóa hoạt động đánh giá xếp loại giáo viên theo chuẩn; (iii) Tổ chức bộ máy chỉ đạo thực hiện việc đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp có hiệu quả; (iv) Sử dụng hợp lý kết quả đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp với việc xây dựng, phát triển, bồi dưỡng, sử dụng đội ngũ GV; (v) Có cơ chế, chính sách, chế độ cho việc đánh giá, xếp loại giáo viên; (vi) Nâng cao hiệu quả quản lý công tác tự đánh giá, xếp loại của GV; phối hợp đồng bộ với đánh giá, xếp loại của các tổ chuyên môn và hiệu trưởng

Tác giả Phạm Thị Thùy Trang và cộng sự trong nghiên cứu “Một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Nhà Bè, thành phố Hồ Chí Minh” [41] đã chỉ ra 4 giải pháp đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá đối với đội ngũ giáo viên tiểu học Bao gồm:

(i) lập kế hoạch kiểm tra, đánh giá giáo viên: hiệu trưởng cần lập kế hoạch kiểm tra, đánh giá giáo viên mỗi năm học và phổ biến đến GV ngay từ đầu năm học để đánh giá giáo viên toàn trường nắm rõ và thực hiện Thể hiện

rõ phân công nhiệm vụ cho cán bộ quản lý, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn trong công tác kiểm tra, đánh giá;

(ii) Tổ chức kiểm tra GV theo kế hoạch và quy chế: Tiến hành dự giờ thăm lớp để kiểm tra, đánh giá GV về kiến thức, kỹ năng sư phạm, thái độ khi giảng dạy; kiểm tra việc thực hiện công tác giáo dục ngoài giờ lên lớp, chủ nhiệm lớp của GV; kiểm tra kết quả tiếp thu bài học của học sinh, kết quả học tập của học sinh;

(iii) Tổ chức đánh giá GV theo chuẩn nghề nghiệp: Nâng cao hiệu quả quá trình cá nhân GV tự nhận xét, đánh giá bản thân chính xác, trung thực theo chuẩn nghề nghiệp và chuẩn bị minh chứng cho các lĩnh vực đánh giá; đẩy mạnh quá trình tổ chuyên môn tiến hành đánh giá từng cá nhân GV trong tổ theo chuẩn nghề nghiệp; đánh giá GV theo chuẩn nghề nghiệp dựa trên kết quả kiểm tra GV, kết quả giáo dục học sinh và tham gia các hoạt động khác trong nhà trường của GV, kết quả tự đánh giá của GV, đánh giá của tổ trưởng chuyên môn

(iv) Công khai kết quả đánh giá đến GV và tiếp thu ý kiến phản hồi: Sau khi hoàn thành công tác đánh giá, hiệu trưởng công khai kết quả đánh giá đến GV, tiếp nhận tích cực các ý kiến phản hồi của GV để cải tiến việc kiểm tra, đánh giá GV trong các năm học tiếp theo

Quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông đã được Bộ trưởng Bộ GDĐT ban hành ngày 22/8/2018 kèm theo Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT [8] để đánh giá, xếp loại giáo viên tiểu học Đây là một trong những căn cứ quan trọng đối với các đơn vị quản lý giáo dục trong việc quản lý giáo viên phấn đấu đạt chuẩn nghề nghiệp, nhằm thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 [3] Tuy nhiên, việc vận dụng chuẩn nghề nghiệp vào đánh giá giáo viên và quản lý việc đánh giá như thế nào? Cho đến nay, chưa có nhiều công trình nghiên cứu một cách đầy đủ và

hệ thống về công tác quản lý hoạt động đánh giá giáo viên nói chung và giáo viên tiểu học nói riêng theo chuẩn nghề nghiệp được quy định tại Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT Trong khuôn khổ luận văn này, tác giả muốn xác định

rõ hơn cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng công tác quản lý của hiệu trưởng trong việc áp dụng chuẩn vào đánh giá, xếp loại GVTH Từ đó, đề xuất một

số giải pháp tăng cường quản lý cho hiệu trưởng trong việc đánh giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp trên địa bàn thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông trong giai đoạn hiện nay

1.2 Một số khái niệm liên quan đến đề tài

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục và quản lý nhà trường

1.2.1.1 Quản lý

Quản lý là một hoạt động xã hội bắt nguồn từ tính chất cộng đồng dựa trên sự phân công và hợp tác để thực hiện một công việc nhằm đạt được mục tiêu chung đề ra Do đối tượng quản lý khá đa dạng nên tùy thuộc vào từng lĩnh vực hoạt động cụ thể và từng giai đoạn phát triển của xã hội sẽ có những cách hiểu khác nhau về quản lý Quản lý là một hoạt động vừa khó khăn, phức tạp vừa là một nhân tố có ý nghĩa quyết định đến sự tồn tại và phát triển của xã hội, tổ chức, quốc gia và toàn cầu

Có nhiều quan niệm và cách tiếp cận khác nhau về quản lý Tác giả

Nguyễn Minh Đạo: “Quản lý là sự tác động chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn

các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người nhằm đạt tới mục tiêu đã đề ra” [13] Còn theo tác giả Hà Thế Ngữ thì: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý có hệ thống là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định Những mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mới của hệ thống mà người quản lý mong muốn” [25] Tác giả Nguyễn Lộc (2010) định nghĩa “Quản lý là quá trình lập

kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra công việc của các thành viên trong tổ chức và sử dụng mọi nguồn lực sẵn có để đạt mục tiêu của tổ chức” [22]

Như vậy có thể hiểu quản lý là một quá trình tác động có tổ chức, có mục đích của chủ thể quản lý (người quản lý) lên khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm sử dụng hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu Bản chất của quản lý là các hoạt động của chủ thể quản lý tác động lên các đối tượng quản lý để đạt được mục tiêu

đã xác định [34]

Hình 1.1 Tác động của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý

Quản lý có 4 chức năng cơ bản đó là: (i) Lập kế hoạch; (ii) tổ chức thực hiện kế hoạch; (iii) lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện kế hoạch; (iv) kiểm tra, đánh giá Các chức năng này là một chuỗi công việc kế tiếp nhau theo vòng khép kín, được lặp đi lặp lại

Hình 1.2 Bốn chức năng cơ bản của quản lý

1.2.1.2 Quản lý giáo dục

Ngày nay trong sự phát triển đất nước, quản lý nói chung và quản lý giáo dục nói riêng luôn là vấn đề thu hút sự quan tâm của các nhà lãnh đạo, các nhà khoa học và các nhà quản lý [12] Hoạt động giáo dục được tổ chức

và quản lý ở nhiều cấp độ khác nhau nhằm thực hiện có hiệu quả mục đích và các mục tiêu giáo dục phù hợp với từng giai đoạn phát triển của các thể chế chính trị - xã hội ở các quốc gia

Theo từ điển Tiếng Việt, quản lý giáo dục là: “Thực hành đầy đủ các

chức năng kế hoạch hoá, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra trên toàn bộ các hoạt động giáo dục và tất nhiên cả các cấu phần tài chính, vật chất của các hoạt động đó nữa” [42]

Theo tác giả Nguyễn Gia Quý thì “Quản lý giáo dục là sự tác động có ý

thức của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục tới mục tiêu đã định, trên cơ sở nhận thức và vận dụng đúng những quy luật khách quan của hệ thống giáo dục quốc dân” [31]

Tác giả P.V Khuđôminxky thì đưa ra định nghĩa “Quản lý giáo dục là

tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức, có mục đích của các chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống (từ Bộ GDĐT đến trường học) nhằm đảm bảo việc giáo dục cộng sản chủ nghĩa cho thế hệ trẻ, đảm bảo sự phát triển toàn diện và hài hòa của họ trên cơ sở nhận thức

và sử dụng các quy luật về giáo dục, của sự phát triển cũng như các quy luật khách quan của quá trình dạy học và giáo dục, của sự phát triển thể chất và

tâm lý của trẻ em” [dẫn theo tài liệu tham khảo số Error! Reference source

not found., tr.341]

Quản lý giáo dục bao gồm: (i) Chủ thể quản lý (bộ máy quản lý giáo dục các cấp); (ii) Khách thể quản lý (hệ thống giáo dục quốc dân, các trường học) và (iii) Quan hệ quản lý (mối quan hệ hai chiều giữa người học và người dạy, giữa người quản lý với người dạy và người học,v.v…) Các mối quan hệ này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đào tạo, chất lượng hoạt động của nhà trường cũng như của toàn bộ hệ thống giáo dục

1.2.1.3 Quản lý nhà trường

Theo M.I.Kônđacốp thì: “Quản lý nhà trường là một hệ thống xã hội

-sư phạm chuyên biệt Hệ thống này đòi hỏi những tác động có ý thức, có kế hoạch hướng đích của chủ thể quản lý đến tất cả các mặt đời sống nhà trường, nhằm đảm bảo sự vận hành tối ưu về các mặt xã hội - kinh tế, tổ chức

sư phạm của quá trình dạy học và giáo dục thế hệ đang trưởng thành” [dẫn

theo tài liệu tham khảo số Error! Reference source not found., tr.373]

Tác giả Phạm Minh Hạc đã đưa ra nội dung khái quát về khái niệm

quản lý nhà trường: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của

Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh” [15]

Còn theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý giáo dục là thực hiện đường lối

giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh” [19]

Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc [10], quản lý

giáo dục phải quán triệt, gắn bó với bốn chức năng, đó là: (i) Kế hoạch hoá:

Xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tự tương lai của tổ chức và các con

đường, biện pháp, cách thức để đạt được mục tiêu, mục đích đó (ii) Tổ chức:

Quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các

bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thành công các kế

hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức (iii) Lãnh đạo-chỉ đạo: Quá

trình chỉ đạo hay tác động; việc liên kết, liên hệ với người khác và động viên

họ hoàn thành những nhiệm vụ nhất định để đạt được mục tiêu của tổ chức

(iv) Kiểm tra: Theo dõi, giám sát các thành quả hoạt động và tiến hành những

hoạt động sửa chữa, uốn nắn nếu cần thiết

1.2.2 Đánh giá và đánh giá giáo viên

1.2.2.1 Đánh giá

Đánh giá là bộ phận hợp thành rất quan trọng và là một khâu không thể

tách rời của quá trình giáo dục và đào tạo Nếu coi giáo dục và đào tạo là một

hệ thống thì đánh giá đóng vai trò phản hồi của hệ thống đó Đánh giá có vai trò tích cực trong điều chỉnh hệ thống và là cơ sở để thực hiện hoạt động đổi mới giáo dục và đào tạo

Có nhiều định nghĩa khác nhau về đánh giá, tùy thuộc vào mục đích, cấp độ và đối tượng đánh giá mà mỗi định nghĩa đều nhấn mạnh hơn vào khía cạnh nào đó của lĩnh vực cần đánh giá Theo Từ điển tiếng Việt của Viện

ngôn ngữ học: “Đánh giá có nghĩa là nhận định giá trị Những từ có nghĩa

gần với đánh giá là phê bình, nhận xét, nhận định, bình luận, xem xét” [42]

Còn theo Trần Bá Hoành [17]: “Đánh giá là quá trình hình thành những nhận

định, phán đoán về kết quả của công việc dựa vào việc phân tích những thông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đã đề ra nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, điều chỉnh, nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc”

Như vậy có thể hiểu đánh giá là quá trình tiến hành có hệ thống để xác định mức độ mà đối tượng đạt được mục tiêu nào đó Đánh giá bao gồm sự

mô tả về định tính hay định lượng những kết quả đạt được và so sánh với mục tiêu ban đầu Từ kết quả đánh giá sẽ xác định mục tiêu đặt ra có phù hợp hay không, đồng thời xác định mức độ đạt được mục tiêu cũng như tiến trình thực hiện mục tiêu như thế nào trong tương lai

1.2.2.2 Đánh giá giáo viên

Từ khái niệm về đánh giá có thể hiểu đánh giá giáo viên là hoạt động xác định mức độ đạt được của giáo viên theo những mục tiêu đánh giá cụ thể

Đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp GV là việc xác định mức độ đạt được

về phẩm chất, năng lực của GV theo quy định của chuẩn nghề nghiệp GV [8]

Các hình thức đánh giá giáo viên đang được áp dụng hiện nay:

- Đánh giá theo quy định công chức, viên chức: Việc đánh giá theo quy định công chức, viên chức đã giúp GV phát huy ưu điểm, khắc phục nhược

điểm, tiến bộ không ngừng trong việc nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, năng lực và hiệu quả công tác Tuy nhiên, trong quá trình đánh giá vẫn còn bộc lộ những hạn chế như: kết quả đánh giá chưa phản ánh đúng được thực chất năng lực của GV; chưa lấy hiệu quả công việc làm thước đo chủ yếu trong đánh giá công chức, viên chức; còn cảm tính, hình thức, đôi khi còn chiếu lệ; thiếu tính chiến đấu, thiếu tinh thần xây dựng trong đánh giá công chức, viên chức [1]

- Khảo sát định kỳ chất lượng GV: Bên cạnh đánh giá GV theo quy định công chức, viên chức, nhiều địa phương đã thực hiện đánh giá GV theo hình thức khảo sát định kỳ chất lượng GV Ưu điểm của hình thức này là cùng một lúc đánh giá được nhiều GV; kết quả đánh giá chính xác, phản ánh đúng thực tế Tuy nhiên, hình thức đánh giá này lại nặng về kiểm tra kiến thức, chưa đánh giá được năng lực thực tế của mỗi GV [1]

- Đánh giá GV theo chuẩn: Là đánh giá dựa vào các tiêu chí, tiêu chuẩn của chuẩn nghề nghiệp giáo viên do Bộ GDĐT ban hành Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học lần đầu tiên được áp dụng là chuẩn nghề nghiệp được ban hành theo Quyết định 14/2007/QĐ-BGDĐT ngày 4/5/2007 của Bộ trưởng Bộ GDĐT Thực tiễn cho thấy việc đánh giá, xếp loại GV theo chuẩn nghề nghiệp được thực hiện đúng quy trình, công khai, dân chủ với đầy đủ minh chứng Việc đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp thực sự đã làm cho GV nâng cao nhận thức trách nhiệm, từ đó mỗi cá nhân đều có ý thức

tự học, tự bồi dưỡng để hoàn thiện mình hơn Tuy nhiên, việc đánh giá, xếp loại giáo viên vẫn còn nặng về hình thức, chưa đi vào thực chất, tiêu chí đánh giá còn cảm tính, thiếu cụ thể, căn cứ xếp loại chưa rõ ràng [1] Kết quả cho thấy năng lực GV được đánh giá thường mang tính cào bằng, hầu hết đạt chuẩn, trong đó trên 90% đạt xuất sắc, gần như không phân biệt được GV có năng lực tốt với người còn hạn chế năng lực Đã có trường hợp đạt chuẩn nghề nghiệp xuất sắc nhưng vẫn vi phạm quy định của ngành [16] Để khắc

phục những hạn chế đó, ngày 22/8/2018 Bộ GDĐT đã ban hành quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông theo Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT để thay thế cho chuẩn nghề nghiệp theo Quyết định 14/2007/QĐ-BGDĐT Theo chuẩn này, giáo viên được đánh giá theo tiêu chuẩn, tiêu chí và xếp loại theo mức đạt được các tiêu chí đó [8]

1.2.3 Chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông

Theo từ điển Tiếng Việt, chuẩn có ba nghĩa như sau: (i) Là cái được chọn làm căn cứ để đối chiếu, để hướng theo đó làm cho đúng; (ii) Là cái được chọn làm mẫu để thể hiện một đơn vị đo lường; (iii) Là cái được công nhận là đúng theo quy định hoặc theo thói quen trong xã hội [42]

Chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông là hệ thống phẩm chất, năng lực mà giáo viên cần đạt được để thực hiện nhiệm vụ dạy học và giáo dục học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông [8]

1.2.4 Quản lý hoạt động đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp

Dựa trên khái niệm về quản lý, có thể hiểu quản lý hoạt động đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp được hiểu là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý (Bộ GDĐT, Sở GDĐT, Phòng GDĐT, Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng,v.v ) đến khách thể quản lý (giáo viên tại các trường phổ thông) nhằm đảm bảo hoạt động đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp đạt được kết quả mong muốn một cách hiệu quả nhất

Về bản chất, đây là quá trình tác động có định hướng của chủ thể quản

lý với công cụ là các tiêu chuẩn của chuẩn nghề nghiệp giáo viên tới các thành tố tham gia vào quá trình đánh giá giáo viên nhằm thực hiện mục tiêu đánh giá giáo viên đáp ứng các yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp

1.3 Đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên

1.3.1 Mục đích của việc đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên

Đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên được thực hiện với 4 mục đích sau [8]:

1) Giáo viên tự đánh giá phẩm chất, năng lực; xây dựng và thực hiện kế hoạch rèn luyện phẩm chất, bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp

vụ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục;

2) Cơ sở giáo dục phổ thông đánh giá phẩm chất, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên; xây dựng và triển khai kế hoạch bồi dưỡng phát triển năng lực nghề nghiệp của giáo viên đáp ứng mục tiêu giáo dục của nhà trường, địa phương và của ngành giáo dục;

3) Cơ quan quản lý nhà nước nghiên cứu, xây dựng và thực hiện chế

độ, chính sách phát triển đội ngũ giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông; lựa chọn, sử dụng đội ngũ giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông cốt cán;

4) Cơ sở đào tạo, bồi dưỡng giáo viên xây dựng, phát triển chương trình và tổ chức đào tạo, bồi dưỡng phát triển phẩm chất, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông

1.3.2 Tiêu chuẩn và tiêu chí đánh giá

Chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông kèm theo Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT với 5 tiêu chuẩn và 15 tiêu chí [8]

- Tiêu chuẩn 1 Phẩm chất nhà giáo, gồm 2 tiêu chí: (1) Đạo đức nhà

giáo; (2) Phong cách nhà giáo

Giáo viên tiểu học phải đáp ứng những quy định về đạo đức, rèn luyện nhà giáo biểu hiện ở việc chia sẻ những kinh nghiệm, hỗ trợ đồng nghiệp trong rèn luyện đạo đức và tạo dựng phong cách nhà giáo đúng mực Ở phương diện đạo đức nhà giáo, giáo viên phải là tấm gương mẫu mực về nhà giáo và hỗ trợ đồng nghiệp trong rèn luyện đạo đức nhà giáo

Về phong cách nhà giáo, bên cạnh tác phong làm việc phù hợp với công việc giáo viên tiểu học, nhà giáo phải có ý thức tự rèn luyện phong cách mẫu mực phù hợp với học sinh, tích cực giúp đỡ đồng nghiệp trong hoạt động giảng dạy và rèn luyện đạo đức và tạo dựng phong cách nhà giáo

- Tiêu chuẩn 2 Phát triển chuyên môn, nghiệp vụ, gồm 5 tiêu chí: (3)

Phát triển chuyên môn bản thân; (4) Xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; (5) Sử dụng phương pháp dạy học và giáo dục theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; (6) Kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; (7) Tư vấn và hỗ trợ học sinh

Giáo viên tiểu học phải chủ động nghiên cứu, cập nhật kịp thời yêu cầu đổi mới về kiến thức chuyên môn; vận dụng sáng tạo, phù hợp các hình thức, phương pháp và lựa chọn nội dung học tập, bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn của bản thân Bên cạnh đó, cần hướng dẫn, hỗ trợ đồng nghiệp

và chia sẻ kinh nghiệm về phát triển chuyên môn của bản thân nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

Giáo viên tiểu học còn phải thực hiện song song chức năng tạo động lực cho học sinh vươn lên trong học tập Bên cạnh kỹ năng, kiến thức, năng lực giảng dạy giáo viên phải biết nắm bắt tâm lý học sinh để thực hiện hiệu quả các biện pháp tư vấn và hỗ trợ phù hợp với từng đối tượng học sinh trong hoạt động dạy học và giáo dục

- Tiêu chuẩn 3 Xây dựng môi trường giáo dục, gồm 3 tiêu chí: (8)

Xây dựng văn hóa nhà trường; (9) Thực hiện quyền dân chủ cơ sở trong nhà trường; (10) Thực hiện và xây dựng trường học an toàn, phòng chống bạo lực học đường

Giáo viên cần phải thực hiện để xây dựng một môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh dân chủ, phòng, chống bạo lực học đường Giáo viên phải là tấm gương mẫu mực, chia sẻ kinh nghiệm trong việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong nhà trường Giáo viên cũng là cầu nối để học sinh, phụ huynh, người giám hộ của học sinh, đồng nghiệp trong trường phát huy

và thực hiện quyền dân chủ của mình

Giáo viên phải là điển hình tiên tiến về thực hiện và xây dựng trường học an toàn, phòng chống bạo lực học đường; phát hiện, phản ánh, ngăn chặn,

xử lí kịp thời các trường hợp vi phạm quy định về trường học an toàn, phòng

chống bạo lực học đường (nếu có)

- Tiêu chuẩn 4 Phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã

hội, gồm 3 tiêu chí: (11) Tạo dựng mối quan hệ hợp tác với cha mẹ hoặc người giám hộ của học sinh và các bên liên quan; (12) Phối hợp giữa nhà trường, gia đình, xã hội để thực hiện hoạt động dạy học cho học sinh; (13) Phối hợp giữa nhà trường, gia đình, xã hội để thực hiện giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh

Giáo viên phải tạo dựng mối quan hệ lành mạnh, tin tưởng với cha mẹ hoặc người giám hộ của học sinh và các bên liên quan để thông báo, trao đổi

về quá trình học tập, rèn luyện của học sinh Đồng thời cần giải quyết kịp thời các thông tin phản hồi từ cha mẹ hoặc người giám hộ của học sinh và các bên liên quan về giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh

- Tiêu chuẩn 5 Sử dụng ngoại ngữ hoặc tiếng dân tộc, ứng dụng công

nghệ thông tin, khai thác và sử dụng thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục, gồm 2 tiêu chí: (14) Sử dụng ngoại ngữ hoặc tiếng dân tộc; (18) Ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác và sử dụng thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục

Giáo viên cần biết và trao đổi được thông tin về những chủ đề đơn giản, quen thuộc hàng ngày hoặc chủ đề đơn giản, quen thuộc liên quan đến hoạt động dạy học, giáo dục bằng tiếng Anh hoặc tiếng dân tộc đối với những vị trí việc làm yêu cầu sử dụng tiếng dân tộc

Bên cạnh đó GV cần ứng dụng công nghệ thông tin và học liệu số trong hoạt động dạy học, giáo dục; cập nhật và sử dụng hiệu quả các phần mềm; khai thác và sử dụng thiết bị công nghệ trong hoạt động dạy học, giáo dục

Hình 1.3 Tóm tắt 5 tiêu chuẩn nghề nghiệp của giáo viên tiểu học 1.3.3 Yêu cầu đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên

Điều 9 của Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT đã đưa ra 3 yêu cầu đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên [8] Cụ thể như sau:

Yêu cầu 1: Khách quan, toàn diện, công bằng và dân chủ

Yêu cầu 2: Dựa trên phẩm chất, năng lực và quá trình làm việc của giáo viên trong điều kiện cụ thể của nhà trường và địa phương

Yêu cầu 3: Căn cứ vào mức của từng tiêu chí đạt được và có các minh chứng xác thực, phù hợp

1.3.4 Triển khai quy trình đánh giá

Quy trình đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên được thực hiện qua 3 bước [8]:

- Bước 1: Giáo viên tự đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên theo

chu kỳ một năm một lần vào cuối năm học

Đây là bước quan trọng trong hoạt động đánh giá giáo viên theo chuẩn

nghề nghiệp Giáo viên tự khẳng định năng lực nghề nghiệp của bản thân, tự tìm ra điểm mạnh, điểm yếu theo các yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp từ đó có

kế hoạch tự bồi dưỡng, hoặc tham gia các lớp bồi dưỡng, phấn đấu nâng cao năng lực nghề nghiệp

- Bước 2: Cơ sở giáo dục phổ thông tổ chức lấy ý kiến của đồng nghiệp

trong tổ chuyên môn đối với GV được đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp GV

Tổ chuyên môn, đồng nghiệp tham gia đánh giá thông qua các nhận xét, đóng góp ý kiến nhằm động viên, phân tích, giúp đỡ giáo viên phát triển năng lực nghề nghiệp Tổ trưởng có trách nhiệm thống nhất ý kiến giữa người được đánh giá với các thành viên trong tổ và ghi kết quả đánh giá của tổ vào phiếu đánh giá

- Bước 3: Người đứng đầu cơ sở giáo dục phổ thông thực hiện đánh giá

và thông báo kết quả đánh giá giáo viên trên cơ sở kết quả tự đánh giá của giáo viên, ý kiến của đồng nghiệp và thực tiễn thực hiện nhiệm vụ của giáo viên thông qua minh chứng xác thực, phù hợp

Người đứng đầu cơ sở giáo dục phổ thông tổ chức đánh giá giáo viên theo chu kỳ hai năm một lần vào cuối năm học Trong trường hợp đặc biệt (ví dụ: cơ quan quản lý các cấp chọn, cử người tham gia các khóa đào tạo,v.v ), được sự đồng ý của cơ quan quản lý cấp trên, người đứng đầu cơ sở giáo dục phổ thông rút ngắn chu kỳ đánh giá và thực hiện đánh giá giáo viên một năm một lần vào cuối năm học theo đầy đủ quy trình theo quy định [7]

1.3.5 Xếp loại kết quả đánh giá

Ngày 01/10/2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 4530/BGDĐT-NGCBQLGD [7] về việc hướng dẫn thực hiện Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT ngày 22/8/2018 Thông tư đã hướng dẫn rõ cách thức đánh giá, đặc biệt là việc tìm minh chứng làm căn cứ để xếp loại kết quả đánh giá Xếp loại kết quả đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp được chia thành 04 mức tương đương với mức đạt được các tiêu chí Cụ thể:

- Đạt chuẩn nghề nghiệp giáo viên ở mức tốt: Có tất cả các tiêu chí đạt

từ mức khá trở lên, tối thiểu 2/3 tiêu chí đạt mức tốt, trong đó có các tiêu chí tại Điều 5 (Tiêu chuẩn 2 - Phát triển chuyên môn, nghiệp vụ) đạt mức tốt;

- Đạt chuẩn nghề nghiệp giáo viên ở mức khá: Có tất cả các tiêu chí đạt

từ mức đạt trở lên, tối thiểu 2/3 tiêu chí đạt từ mức khá trở lên, trong đó các tiêu chí tại Điều 5 đạt mức khá trở lên;

- Đạt chuẩn nghề nghiệp giáo viên ở mức đạt: Có tất cả các tiêu chí đạt

từ mức đạt trở lên;

- Chưa đạt chuẩn nghề nghiệp giáo viên: Có tiêu chí được đánh giá

chưa đạt (tiêu chí được đánh giá chưa đạt khi không đáp ứng yêu cầu mức đạt của tiêu chí đó)

1.4 Hiệu trưởng trường tiểu học trong quản lý đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên

1.4.1 Vị trí, vai trò của hiệu trưởng trường tiểu học

Vị trí, vai trò của hiệu trưởng đối với trường học đã được các tác giả trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu Kinh nghiệm phát triển GDĐT của một số nước tiên tiến trên thế giới đã chỉ rõ hiệu trưởng có vai trò quan trọng đối với sự tồn tại, phát triển nhà trường, nâng cao chất lượng giáo dục và sự thành công của mỗi nhà trường [29] Tác giả Marke Anderson khẳng định hiệu trưởng có vị trí ảnh hưởng quyết định đến chất lượng, hiệu quả của nhà trường [trích dẫn từ tài liệu tham khảo 29, tr.9] Còn tác giả Henry Mintzbeg cho rằng hiệu trưởng vừa là người đại diện của tổ chức; người lao động; người liên lạc; người tiếp nhận thông tin; người phổ biến thông tin; người phát ngôn; nhà doanh nghiệp; người khắc phục khó khăn; người phân phối nguồn lực; người đàm phán [24] Trong cuốn sách “Công tác quản lý trường tiểu học” [33], tác giả Thái Văn Thành và Dương Thị Thanh Thanh đã xác định vai trò hiệu trưởng trường tiểu học là người xây dựng và chỉ đạo kế hoạch chiến lược phát triển nhà trường; tổ chức quá trình quản lý dạy học và

giáo dục; phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh; bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên; lãnh đạo

sự thay đổi nhà trường, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông; định hướng giá trị xây dựng văn hóa nhà trường

Từ kết quả tổng hợp các tài liệu và nghiên cứu trước đó, tác giả Nguyễn Văn Quang đã chỉ ra 6 vai trò của hiệu trưởng trường tiểu học như sau: 1) Xây dựng và chỉ đạo thực hiện kế hoạch chiến lược phát triển nhà trường; 2)

Tổ chức, quản trị quá trình dạy học, giáo dục toàn diện; 3) Phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo định hướng phát triển năng lực học sinh; Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá theo định hướng tiếp cận năng lực của học sinh; 4) Bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm, nghiên cứu khoa học cho đội ngũ GV; 5) Lãnh đạo sự thay đổi nhà trường, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục; 6) Định hướng giá trị, xây dựng văn hóa nhà trường [29]

1.4.2 Nhiệm vụ và quyền hạn của hiệu trưởng trường tiểu học

Hiệu trưởng là người đứng đầu, chịu trách nhiệm quản lý, điều hành các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường Theo Điều lệ trường tiểu học [9], hiệu trưởng có 10 nhiệm vụ và quyền hạn được quy định như sau:

(i) Xây dựng chiến lược và kế hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học, giáo dục; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền

(ii) Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng thi đua khen thưởng; hội đồng kỉ luật, hội đồng tư vấn trong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó; cử giáo viên làm Tổng phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong

Hồ Chí Minh

(iii) Thực hiện các nhiệm vụ quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên theo

quy định của pháp luật và hướng dẫn của cơ quan quản lý giáo dục; xây dựng

kế hoạch phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên, nhân viên; động viên

và tạo điều kiện cho GV và nhân viên tham gia các hoạt động đổi mới giáo dục; thực hiện đánh giá, xếp loại GV, nhân viên theo quy định của Bộ GDĐT; tham gia quá trình tuyển dụng, thuyên chuyển, sắp xếp GV; tổ chức các bước giới thiệu nhân sự đề nghị cấp có thẩm quyền bổ nhiệm phó hiệu trưởng

(iv) Quản lý, tiếp nhận học sinh, cho phép học sinh chuyển trường; quyết định kỉ luật, khen thưởng học sinh; phê duyệt kết quả đánh giá học sinh, danh sách học sinh lên lớp, lưu ban; tổ chức kiểm tra công nhận việc hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và các đối tượng khác trên địa bàn trường phụ trách

(v) Tổ chức triển khai thực hiện chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học theo quy định của Bộ GDĐT; sách giáo khoa, nội dung giáo dục của địa phương theo quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh Thực hiện quản lý,

sử dụng và lựa chọn các xuất bản phẩm tham khảo sử dụng trong nhà trường theo quy định của Bộ GDĐT

(vi) Tham gia sinh hoạt cùng tổ chuyên môn; tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ, năng lực quản lý Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lý; tham gia giảng dạy theo quy định về định mức tiết dạy đối với hiệu trưởng

(vii) Quản lý hành chính; quản lý và tự chủ trong việc sử dụng các nguồn tài chính, tài sản của nhà trường theo quy định

(viii) Tổ chức thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở; thực hiện xã hội hoá giáo dục, phối hợp tổ chức, huy động các lực lượng xã hội cùng tham gia hoạt động giáo dục, phát huy vai trò của nhà trường đối với cộng đồng xã hội

(ix) Xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường theo quy định của Pháp luật

(x) Được hưởng chế độ phụ cấp đối với nhà giáo và các chính sách ưu đãi theo quy định

1.4.3 Hiệu trưởng trường tiểu học trong quản lý đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên

Với hoạt động đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp, khoản 1 Điều 16 của Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT đã quy định rõ vai trò của hiệu trưởng bao gồm [8]:

Thứ nhất, người đứng đầu cơ sở giáo dục phổ thông chỉ đạo, tổ chức

đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên; cập nhật, báo cáo cơ quan quản lý cấp trên kết quả đánh giá GV theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên;

Thứ hai, xây dựng và thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, phát triển

đội ngũ giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông theo thẩm quyền dựa trên kết quả đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên;

Thứ ba, tham mưu với cơ quan quản lý cấp trên, chính quyền địa

phương về công tác quản lý, bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông dựa trên kết quả đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên

Dựa trên 4 chức năng của quản lý, có thể khái quát hóa công tác quản

lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên như sau:

- Lập kế hoạch đánh giá: Hiệu trưởng là người chủ trì trong việc xây

dựng kế hoạch chi tiết đối với hoạt động đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp Để hoạt động đánh giá hiệu quả, kế hoạch cần phải đảm bảo mục tiêu

có tính khả thi, nội dung, các bước triển khai; phù hợp với đặc điểm, điều kiện thực tiễn của trường; có tính đồng bộ từ khâu giáo viên tự đánh giá, tổ chuyên môn đánh giá, đến hoạt động đánh giá của hiệu trưởng

- Quản lý việc tổ chức đánh giá: Thành lập hội đồng đánh giá, xếp loại

giáo viên, đồng thời phân công công việc cụ thể cho từng bộ phận để phát huy vai trò tích cực, chủ động và tạo ra sự đồng bộ về cơ cấu và chức năng giữa các bộ phận

- Chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch đánh giá: Hiệu trưởng là người trực

tiếp chỉ đạo các bộ phận triển khai đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp theo kế hoạch Tổ chức bồi dưỡng năng lực đánh giá, xếp loại giáo viên theo các nguyên tắc, yêu cầu, các tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá giáo viên Chỉ đạo, phối hợp các lực lượng đánh giá từ phía nhà trường và các tổ chức có liên quan để đảm bảo hoạt động đánh giá được diễn ra thông suốt, đúng tiến độ và đảm bảo hiệu quả

- Kiểm tra, đánh giá kết quả đánh giá: Hiệu trưởng cần thường xuyên

kiểm tra, nhắc nhở giáo viên và các bộ phận tham gia bồi dưỡng, đánh giá xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp Tổ chức giám sát chặt chẽ từ khâu giáo viên tự đánh giá, xếp loại cho đến hoạt động đánh giá của tổ chuyên môn

và hội đồng đánh giá nhà trường Sau đó tiến hành hoạt động rút kinh nghiệm việc đánh giá, xếp loại giáo viên Để hoạt động kiểm tra, đánh giá đạt hiệu quả thì tiêu chí kiểm tra, đánh giá phải được xác định rõ ràng, cụ thể, phù hợp

và gắn với tình hình thực tế của nhà trường, với chỉ đạo của ngành Bên cạnh

đó công tác kiểm tra, đánh giá cần được thực hiện một cách công khai, minh bạch và công bằng

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên

Công tác quản lý của hiệu trưởng với hoạt động đánh giá giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố, bao gồm các yếu tố khách quan đến yếu tố chủ quan Các yếu tố này tác động

đa chiều đến công tác quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên

1.5.1 Các yếu tố khách quan

- Các chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển GDĐT, các Nghị định của Chính phủ, các Thông tư của Bộ GDĐT, các Chỉ thị của UBND tỉnh/thành phố Thành phố cũng như các văn bản, quy chế hướng dẫn của các

cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động đánh giáo giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên là tiền đề, căn cứ hành lang pháp lý để các trường tổ chức đánh giá Hoạt động đánh giá GVTH theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên phải xuất phát từ các quan điểm chỉ đạo của Bộ GDĐT để tạo ra sự nhất quán, đồng bộ trong công tác quản lý làm cơ sở cho quá trình đánh giá giáo viên Từ đó đảm bảo chất lượng nguồn nhân lực tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

- Khi hành lang pháp lý đã đầy đủ thì sự chỉ đạo sát sao, kịp thời của các cấp quản lý đối với hoạt động đánh giá giáo viên của nhà trường cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới công tác quản lý hoạt động đánh giá giáo viên của hiệu trưởng nói riêng và kết quả đánh giá nói chung Khi có sự chỉ đạo, kiểm tra, giám sát, đánh giá từ cấp trên sẽ giúp hiệu trưởng kịp thời điều chỉnh, khắc phục những tồn tại để có những giải pháp phù hợp nhằm đảm bảo hoạt động đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp đạt được mục tiêu đề ra

- Sự phối hợp giữa hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ chuyên môn, các phòng/ban liên quan và giáo viên tại mỗi trường học cũng tác động trực tiếp tới hoạt động đánh giá Để quản lý tốt hoạt động đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp đòi hỏi phải có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các cá nhân và tổ chức trong nhà trường

- Số lượng và chất lượng đội ngũ giáo viên trong trường học cũng là một trong những yếu tố quan trọng chi phối công tác quản lý hoạt động đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp của hiệu trưởng

- Điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật đảm bảo phục vụ công tác quản lý và đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp cũng sẽ giúp cho hoạt động đánh giá có hiệu quả và ngược lại Vì vậy, để đáp ứng đòi hỏi của công tác quản lý hoạt động đánh giá giáo viên, các trường cần có sự quan tâm đầu tư, sử dụng có hiệu quả các điều kiện phục vụ cho hoạt động này

1.5.2 Các yếu tố chủ quan

- Hiệu trưởng nói chung và hiệu trưởng trường tiểu học nói riêng giữ một vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển giáo dục Hiện nay, nước ta đang tiến hành sự nghiệp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, hội nhập quốc tế, điều này đòi hỏi người hiệu trưởng phải đổi mới tư duy, cơ chế

và phương thức quản lý Chính vì vậy, hiệu trưởng phải là người cần nắm vững lý luận quản lý giáo dục hiện đại và vận dụng sáng tạo vào hoạt động quản lý, lãnh đạo nhà trường

- Hiệu trưởng là người trực tiếp tham gia vào quá trình chỉ đạo, tổ chức thực hiện đồng thời là người giữ vai trò quyết định trong đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp Do vậy nhận thức, trình độ, tâm sinh lí của hiệu trưởng tác động trực tiếp đến quá trình, chất lượng, hiệu quả của hoạt động đánh giá Trong khi tổ chức hoạt động đánh giá, hiệu trưởng cần đặc biệt chú

ý đến các yếu tố này Hiệu trưởng trước tiên phải nhận thức rằng việc đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp không phải chủ yếu để bình xét thi đua hàng năm mà lại xem xét những gì giáo viên đã thực hiện được và cần thực hiện trong thời gian tới Có như vậy hoạt động đánh giá giáo viên mới đảm bảo tính trung thực, khách quan, toàn diện, khoa học, dân chủ và công bằng; phản ánh đúng phẩm chất, năng lực dạy học và giáo dục của giáo viên trong điều kiện cụ thể của nhà trường, địa phương

- Ngoài năng lực quản lý, năng lực chuyên môn thì để quản lý tốt hoạt động đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp hiệu trưởng cũng phải là người có phẩm chất đạo đức tốt, bản lĩnh chính trị vững vàng, tác phong mẫu mực, đi đầu trong mọi lĩnh vực hoạt động của nhà trường Đồng thời quản lý cán bộ giáo viên trong trường bằng chính nhân cách và năng lực của mình