Tiểu luận “ Nhân cách người lãnh đạo quản lý, vận dụng trong phát triển nhân cách của người chính trị viên ở đơn vị cơ sở hiện nay”

Lãnh đạo quản lý con người là một lĩnh vực phức tạp và khó khăn, nhưng lãnh đạo quản lý các nhóm người, tập thể người càng phức tạp và khó khăn hơn. Bởi tập thể không phải là số cộng giản đơn của từng người riêng lẻ, sức mạnh của nó là ở sự hợp tác phối hợp.Trong tập thể quân nhân, người lãnh đạo quản lý không chỉ là người đề ra chủ trương, xây dựng hoạch tổ chức thực hiện mà còn là “hạt nhân” và “trung tâm” của sự đoàn kết thống nhất về ý chí và hành động của tập thể. Do đó, đòi hỏi người lãnh đạo quản lý phải là tấm gương về phẩm chất, năng lực, về lối sống và tác phong sinh hoạt để cán bộ thuộc quyền noi theo.Trong hoạt động lãnh đạo quản lý bộ đội ở đơn vị cơ sở, chính trị viên là người chủ trì về chính trị; chỉ đạo, tổ chức tiến hành toàn diện các nội dung Công tác đảng, công tác chính trị trong đơn vị. Đồng thời, trực tiếp tham gia việc xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện các mặt hoạt động của đơn vị. Để thực hiện tốt chức trách, nhiệm cụ của mình, người chính trị viên phải không ngừng trau dồi, rèn luyện và phát triển phẩm chất nhân cách của mình.Tuy nhiên, vẫn có một bộ phận chính trị viên còn tồn tại những hạn chế nhất định...

MỞ ĐẦU

Lãnh đạo - quản lý con người là một lĩnh vực phức tạp và khó khăn, nhưnglãnh đạo - quản lý các nhóm người, tập thể người càng phức tạp và khó khăn hơn.Bởi tập thể không phải là số cộng giản đơn của từng người riêng lẻ, sức mạnh của

nó là ở sự hợp tác phối hợp.Trong tập thể quân nhân, người lãnh đạo - quản lýkhông chỉ là người đề ra chủ trương, xây dựng hoạch tổ chức thực hiện mà còn là

“hạt nhân” và “trung tâm” của sự đoàn kết thống nhất về ý chí và hành động củatập thể Do đó, đòi hỏi người lãnh đạo- quản lý phải là tấm gương về phẩm chất,năng lực, về lối sống và tác phong sinh hoạt để cán bộ thuộc quyền noi theo

Trong hoạt động lãnh đạo - quản lý bộ đội ở đơn vị cơ sở, chính trị viên làngười chủ trì về chính trị; chỉ đạo, tổ chức tiến hành toàn diện các nội dungCông tác đảng, công tác chính trị trong đơn vị Đồng thời, trực tiếp tham gia việcxây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện các mặt hoạt động của đơn vị Để thựchiện tốt chức trách, nhiệm cụ của mình, người chính trị viên phải không ngừngtrau dồi, rèn luyện và phát triển phẩm chất nhân cách của mình

Quán triệt và tổ chức thực hiện Nghị quyết số 51/NQ-TW của Bộ Chínhtrị (khóa IX) và Nghị quyết 513/NQ-ĐUQSTW của Quân ủy Trung ương; cấp ủy,

tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ các cấp đã lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai nhiều chủtrương, biện pháp thiết thực nhằm xây dựng đội ngũ chính trị viên đáp ứng yêucầu cương vị, chức trách, nhiệm vụ trong thời kỳ mới Vì vậy, về cơ bản đại bộphận chính trị viên đó có phẩm chất, năng lực và phương pháp, tác phong côngtác đáp ứng yêu cầu thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao Tuy nhiên, vẫn cómột bộ phận chính trị viên còn tồn tại những hạn chế nhất định về phẩm chất,năng lực và phương pháp, tác phong công tác, chưa thực sự ngang tầm vớicương vị, chức trách, nhiệm vụ đảm nhiệm Chính vì vậy, việc hình thành và pháttriển nhân cách của đội ngũ cán bộ chính trị, đặc biệt là chính trị viên ở đơn vị cơ

sở hiện nay là rất cần thiết và có ý nghĩa thực tiễn

Với ý nghĩa đó, tôi chọn chủ đề: “ Nhân cách người lãnh đạo - quản lý, vận dụng trong phát triển nhân cách của người chính trị viên ở đơn vị cơ sở hiện nay” làm nội dung viết tiểu luận.

I MỘT SỐ VẤN VỀ LÃNH ĐẠO - QUẢN LÝ VÀ PHẨM CHẤT NHÂN CÁCH CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO - QUẢN LÝ

1 Khái niệm lãnh đạo và quản lý

Trong đời sống xã hội tồn tại đồng thời hai khái niệm quản lý và lãnh đạo,cũng như các khái niệm người quản lý và người lãnh đạo Có không ít người vàmột số nhà nghiên cứu đã đồng nhất hai khái niệm này với nhau Vì họ cho rằngnội hàm của hai khái niệm này giống nhau và khó phân biệt rạch ròi ranh giớigiữa chúng Một số nhà nghiên cứu lại cho rằng không nên tách chúng thành haikhái niệm riêng biệt, mà nên xếp chúng bên cạnh nhau, dường như thành mộtkhái niệm lãnh đạo, quản lý và từ đây có các khái niệm tâm lý học lãnh đạo,quản lý; người lãnh đạo, quản lý

a, Khái niệm quản lý

Quản lý là một hoạt động cần thiết cho tất cả các lĩnh vực của đời sốngcon người Ở đâu có con người tạo lập nên nhóm xã hội là ở đó cần có quản lý.Khái niệm quản lý được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khoa học và cónhiều cách tiếp cận để có những quan niệm khác nhau về khái niệm này Xét vềchức năng, quản lý là một hệ thống tổ chức, “quản lý không phải là lãnh đạo sựviệc mà là sự phát triển con người” Quản lý là chấp nhận con người như họ vốn

đã như thế, với sự hiểu biết, sự đào tạo, kinh nghiệm của người lãnh đạo đưaviệc hoàn thiện họ bằng cách nâng cao trình độ, cải thiện năng lực và sửa chữakhuyết điểm của họ Thành công của mọi sự nỗ lực quản lý phụ thuộc vào chính

sự hoàn thiện này và chính nó cho phép đo được năng khiếu lãnh đạo… Theo

nghĩa chung nhất từ góc độ Tâm lý học, quản lý được hiểu: là sự tác động có định hướng, có mục đích, có kế hoạch và có hệ thống thông tin của chủ thể đến khách thể của nó.

Như vậy, quản lý được tiến hành trong một tổ chức hay một nhóm xã hội.Tức là hoạt động quản lý chỉ cần thiết và tồn tại đối với một nhóm người Cònđối với một cá nhân, anh ta tự điều khiển hoạt động của mình Bản chất củaquản lý là những tác động có phương hướng, có mục đích rõ ràng của chủ thểquản lý Quản lý là hoạt động trí tuệ mang tính sáng tạo cao Quản lý là một

khoa học và là một nghệ thuật, quản lý đòi hỏi phải tuân theo những nguyên tắcnhất định Hiệu quả của hoạt động quản lý phụ thuộc vào cơ cấu tổ chức - việcđổi mới cơ cấu tổ chức để phù hợp với hoàn cảnh và mục tiêu quản lý Quản lýthực chất là quản lý con người, vì con người là yếu tố quyết định trong giảiquyết các vấn đề Mọi thành công hay thất bại của tổ chức đều liên quan tới việcgiải quyết các mối quan hệ giữa những con người với nhau.

b, Khái niệm lãnh đạo

Sự lãnh đạo là một trong những đề tài nghiên cứu rộng lớn nhất trong

Tâm lý học, các nhà tâm lý học Xô viết định nghĩa: Lãnh đạo là mối quan hệ về chi phối và phục tùng, tác động và tuân theo trong quan hệ liên nhân cách của nhóm Trong nhóm, hành vi của cá nhân bị quy định và chịu ảnh hưởng của những

người khác Sự ảnh hưởng này có thể nảy sinh thông qua những quan hệ liên nhâncách hoặc có thể phụ thuộc vào cấu trúc quan hệ mà ở đó một số cá nhân sử dụngquyền lực hoặc trách nhiệm để tác động đến người khác

Từ sự phân tích trên, chúng ta có thể quan niệm: Lãnh đạo là sự ảnh hưởng xã hội, là hoạt động có mục đích trong một tổ chức, là sự tác động hợp pháp đến những người khác nhằm thực hiện những mục đích đã xác định.

Với định nghĩa trên, chúng ta thấy: lãnh đạo là quá trình ảnh hưởng củanhững người lãnh đạo đến những người dưới quyền Bản chất của sự lãnh đạo là sựảnh hưởng và sự tác động có mục đích để đạt được những mục tiêu của tổ chức đề

ra, cũng như nhằm thỏa mãn mọi sự mong muốn của những người dưới quyền

c, Khái niệm lãnh đạo- quản lý

Trong Từ điển Tiếng Việt, hai khái niệm quản lý và lãnh đạo được dùngvới nghĩa khác nhau, nhưng trên thực tế không có một người nào ở vào côngviệc chủ trì như chủ tịch huyện, chủ tịch tỉnh, sư đoàn trưởng, chính ủy sưđoàn… trong phạm vi công việc của mình lại chỉ đơn thuần hoặc làm nhiệm vụquản lý, hoặc làm nhiệm vụ lãnh đạo Một số nhà nghiên cứu khi bàn về sự lãnhđạo và sự ảnh hưởng của quản lý đã đồng nhất hai khái niệm này, thậm chí đãđổi chỗ của chúng cho nhau Điểm chung lớn nhất của hai khái niệm này là ởchỗ họ đều là những người tổ chức hoạt động của tập thể để thực hiện những

mục tiêu đã đề ra và có ảnh hưởng đến những người thừa hành của tổ chức Dovậy, người lãnh đạo và người quản lý có một số chức năng chung, chẳng hạnnhư các chức năng: kiểm tra, giám sát, thông tin… Sự khác nhau giữa ngườiquản lý và lãnh đạo thể hiện ở chỗ:

Thứ nhất, về số lượng: Trong một tổ chức, số lượng người quản lý

thường nhiều hơn số lượng người lãnh đạo, trong khi đó, chỉ có một sốngười quản lý là những người lãnh đạo Những người có phạm vi ảnh hưởngnhiều hơn đến những người khác Như vậy, những người lãnh đạo đều lànhững người quản lý, nhưng không phải tất cả những người quản lý đều làngười lãnh đạo

Thứ hai, về vị thế và vai trò: Những người lãnh đạo là những người có vai

trò quan trọng nhất, có vị thế cao và có phạm vi ảnh hưởng lớn trong tổ chức.Chẳng hạn, trong một công ty, những người lãnh đạo là những người trong bangiám đốc, trưởng các phòng, ban,…

Lãnh đạo và quản lý có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Người chỉ huy,cán bộ chủ trì ở một cấp nào đó đều làm nhiệm vụ của người lãnh đạo, đồng thờilàm nhiệm vụ của người quản lý Điều này thể hiện rõ trong quân đội, người chỉhuy, cán bộ chủ trì ở một cấp nào đó đều vừa làm nhiệm của người lãnh đạo, lạiđồng thời làm nhiệm vụ của người quản lý theo sự phân cấp trách nhiệm đượcghi trong điều lệnh, điều lệ quân đội và tuân thủ các nguyên tắc lãnh đạo của

Đảng đối với lực lượng vũ trang Khái niệm lãnh đạo - quản lý có thể hiểu: Là

sự tác động có mục đích của người (tập thể) lãnh đạo - quản lý đối với con người và tập thể nhằm làm cho hệ thống lãnh đạo - quản lý hoạt động bình thường, có hiệu lực giải quyết các nhiệm vụ đề ra.

Nếu quan niệm lãnh đạo quản lý là một quá trình thì chủ thể lãnh đạo quản lý (bao gồm người lãnh đạo - quản lý và tập thể lãnh đạo - quản lý) điều khiểnđối tượng lãnh đạo - quản lý (con người cụ thể và các tập thể người) thông qua cácquyết định và hành động trong lãnh đạo - quản lý Hiệu quả của hoạt động lãnh đạo

quản lý và thực hiện nhiệm vụ của đối tượng lãnh đạo quản lý là cái có thể kiểmtra được thông qua các công cụ lãnh đạo - quản lý

2 Những phẩm chất nhân cách chủ yếu của người lãnh đạo - quản lý bộ đội

Nhân cách của người lãnh đạo - quản lý bộ đội là tổng hoà những phẩmchất xã hội, cấu thành đạo đức, năng lực và phong cách lãnh đạo của người lãnhđạo - quản lý đáp ứng đòi hỏi của hoạt động theo chức trách, nhiệm vụ và chịutrách nhiệm về toàn bộ các mặt hoạt động của đơn vị

Nhân cách của người cán bộ lãnh đạo- quản lý bộ đội biểu hiện trong cuộcsống thường ngày và trong công tác Nó tạo nên tư cách chủ thể của người cán

bộ trong hoạt động và quan hệ xã hội, nhân cách là đặc trưng riêng của từngngười lãnh đạo - quản lý Nhân cách càng phát triển thì phản ánh giá trị xã hộicủa cá nhân càng cao Để thực hiện tốt nhiệm vụ lãnh đạo- quản lý bộ đội, ngườicán bộ, chỉ huy các cấp cần tích cực hoàn thiện các phẩm chất nhân cách đápứng yêu cầu của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cụ thể là:

a, Có phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức cao đáp ứng cho sự nghiệp đổi mới của Đảng trong phạm vi công việc và chức trách được giao phó

Đây là phẩm chất cần có trước tiên đối với người làm công tác lãnh đạo –quản lý Thể hiện ở tính Đảng cao, có lập trường tư tưởng vững vàng, luôn biểuhiện sự nhất trí, tin tưởng và kiên định với mọi đường lối, chủ trương, chính sáchcủa Đảng trong sự nghiệp xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa vì mục tiêu “dângiàu, nước mạnh xã hội dân chủ, công bằng, văn minh” Người cán bộ quân đội ởcương vị này là người thể hiện trách nhiệm chính trị cao trước Đảng và nhân dân,tính nguyên tắc cộng sản trong hành vi và hoạt động của bản thân, tấm gương đạođức mẫu mực và trong sáng để cán bộ, chiến sỹ dưới quyền noi theo

b, Người lãnh đạo - quản lý là người thông thạo chuyên môn nghiệp vụ quân sự mà mình phụ trách Có tính khoa học trong lãnh đạo, tác phong cụ thể,

tỉ mỉ, thận trọng khi ra quyết định

Tính khoa học trong lãnh đạo - quản lý đòi hỏi phải có luận cứ khoa họctrong việc xác định mục tiêu, nội dung lãnh đạo - quản lý phù hợp với nhiệm vụtrên giao và tình hình thực tiễn cụ thể của đơn vị; khoa học trong tổ chức thựchiện nhiệm vụ, các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên cũng như trong sử dụng các

hình thức, phương pháp, phương tiện lãnh đạo Người có tính khoa học tronglãnh đạo, quản lý, chỉ huy hiện nay còn là người am hiểu rộng rãi về nhiều kiếnthức khoa học liên ngành; đồng thời, lại phải có hiểu biết sâu sắc về chuyên mônmình phụ trách Trong điều kiện nâng cao hiệu lực lãnh đạo, chỉ huy thì cán bộchủ trì các đơn vị cần nắm vững các kiến thức xã hội học, tâm lý học nói chungcũng như tâm lý học lãnh đạo - quản lý nói riêng

Tác phong cụ thể, tỉ mỉ, thận trọng khi ra quyết định giúp cho người lãnhđạo - quản lý khắc phục được bệnh quan liêu, giấy tờ, chủ nghĩa hình thức tronghoạt động Thận trọng cân nhắc, tính toán, suy xét kỹ các tình huống, điều kiện,đặc điểm tâm lý và khả năng thực hiên mệnh lệnh của cấp dưới sẽ giúp cho nhàlãnh đạo - quản lý đề ra các quyết định chính xác

c, Tính đòi hỏi cao, nhất quán, quyết đoán

Đây là phẩm chất quan trọng của cán bộ lãnh đạo - quản lý Trong mọitrường hợp, họ cần đòi hỏi cao ở cấp dưới để tăng tinh thần trách nhiệm trước côngviệc, buộc cấp dưới phải cố gắng, nêu cao khả năng trong thực hiện nhiệm vụ Tínhnhất quán trong lãnh đạo làm cho toàn bộ hệ thống thuộc quyền lãnh đạo, chỉ huyvận hành thống nhất Nhất quán trong lãnh đạo, chỉ huy sẽ tạo nên sức mạnh vàlòng tin của cấp dưới và kích thích tính sáng tạo của họ

Người lãnh đạo - quản lý rất cần có thái độ dám nghĩ, dám làm để vượtqua khuôn khổ chật hẹp của một số quy định nhằm đem lại hiệu quả, chất lượngtrong công việc Dám quyết đoán và dám chịu trách nhiệm trước cấp trên và cấpdưới về các quyết định của mình trong điều hành các hoạt động lãnh đạo - quản

lý Quyết đoán là phẩm chất không thể thiếu của người chỉ huy trong hoạt độngquân sự, đặc biệt là trong các tình huống khó khăn, mau lẹ

d, Tính tập thể, phong cách lãnh đạo dân chủ

Hiện nay, trước yêu cầu ngày càng cao trong công tác lãnh đạo - quản lý,người lãnh đạo, chỉ huy, quản lý đơn vị phải rèn luyện có được phong cách dânchủ, luôn biết quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, chiến sỹdưới quyền, biết tính đến nhu cầu, lợi ích chính đáng của họ; biết lắng nghe tâm

tư, nguyện vọng, ý kiến khác nhau của cấp dưới để điều chỉnh các chủ trương,

chính sách, quyết định phù hợp nhằm làm cho hoạt động lãnh đạo- quản lý ngàycàng có hiệu quả Tính tập thể và phong cách dân chủ trong lãnh đạo – quản lýtránh được sai lầm khi ra quyết định và củng cố uy ín của chủ thể lãnh đạo -quản lý Vì vậy, cần chống dựa dẫm, ỷ nại dựa vào tập thể, trốn tránh tráchnhiệm cá nhân cũng như thiếu dân chủ hoặc dân chủ hình thức.

e, Có nghệ thuật lãnh đạo - quản lý giỏi

Lãnh đạo - quản lý là một nghệ thuật vì đối tượng lãnh đạo - quản lý làcon người có ý thức, có mục đích hoạt động cụ thể nên phải tác động vào họbằng các biện pháp, cách thức khác nhau để đạt hiệu quả hoạt động Nghệ thuậtlãnh đạo - quản lý của người lãnh đạo - quản lý trong các tập thể quân sự thểhiện trên những nội dung cơ bản:

Nghệ thuật thu hút người khác hăng hái tham gia vào guồng máy hoạtđộng chung của đơn vị bằng chính uy tín và năng lực của người chỉ huy,quản lý, lãnh đạo, cũng như bằng tính đòi hỏi cao với công việc làm cho cấpdưới tăng trách nhiệm cá nhân, dồn hết sức lực, tâm trí để thực hiện tốt nhấtnhiệm vụ được giao

Nghệ thuật ra quyết định cũng là một đòi hỏi quan trọng đối với ngườilãnh đạo - quản lý, tránh ra các quyết định có độ ổn định không cao, nội dungvụn vặt, chồng chéo… làm ức chế tâm lý và giảm sút khả năng hành động sángtạo của cán bộ, chiến sỹ thuộc quyền

Nghệ thuật giao nhiệm vụ đòi hỏi người lãnh đạo - chỉ huy phải cân nhắctùy theo yêu cầu nhiệm vụ, tính đến đặc điểm tâm lý của người thừa hành vàkhông được chủ quan, đơn giản Giao nhiệm vụ cho cấp dưới phải làm cho họphấn khởi, sẵn sàng nhận và thực hiện sáng tạo các nhiệm vụ

Nghệ thuật động viên cấp dưới là một đòi hỏi không thể thiếu đối với mỗingười lãnh đạo - quản lý Trước hết, hướng khích lệ các tấm gương sẵn sàngnhận nhiệm vụ nơi khó khăn, các công việc phức tạp cũng như cán bộ, chiến sỹdưới quyền có sáng kiến, sáng tạo trong thừa hành nhiệm vụ, các tấm gươngtrong học tập, huấn luyện, trong xây dựng đơn vị và công tác Trong công việc

này, người lãnh đạo - quản lý phải biết linh hoạt sử dụng nhiều phương phápkhác nhau.

Nghệ thuật kiểm tra, phát hiện, uốn nắn và tiến hành điều chỉnh kịp thờihành vi và hoạt động của cấp dưới Đây là một chức năng, một khâu trong chutrình lãnh đạo - quản lý, vì vậy, người lãnh đạo - chỉ huy phải biết sử dụng chứcnăng này như một công cụ hiệu quả trong hoạt động của mình để kịp thời pháthiện nhân rộng điển hình, cổ vũ cấp dưới và các đơn vị thuộc quyền cũng nhưuốn nắn, điều chỉnh những hạn chế, bất cập nảy sinh để hoạt động lãnh đạo-quản lý đạt mục đích đề ra

g, Có tác phong và quan điểm quần chúng, đoàn kết mọi người vì tập thể

và sự nghiệp chung

Người lãnh đạo - quản lý phải là người khiêm tốn, giản dị, lịch thiệp, tếnhị trong hành vi giao tiếp để tạo sự gần gũi với cán bộ, chiến sỹ, làm choquần chúng mến phục, tin tưởng Biết tôn trọng và học hỏi cấp dưới và biếtlắng nghe ý kiến của họ Tăng cường đối thoại với cấp dưới để hiểu biết đầy

đủ hơn về nhu cầu, nguyện vọng và thái độ của cấp dưới trong việc thực hiệncác quyết định để tác động điều chỉnh phù hợp nhất Người lãnh đạo - quản lýcòn phải thể hiện là người luôn luôn sâu sát, có thái độ thực sự quan tâm bồidưỡng cấp dưới Thái độ hết lòng đoàn kết mọi người vì tập thể có ý nghĩa rấtquan trọng như một sự định hướng điều hòa cách xử sự, các mối quan hệhàng ngày diễn ra trong tập thể Thái độ biết chăm lo cho, đoàn kết mọi ngườitrong tập thể sẽ xua tan không khí nghi kỵ lẫn nhau, ảnh hưởng xấu đến việcthực hiện nhiệm vụ chung

II VẬN DỤNG TRONG PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH NGƯỜI CHÍNH TRỊ VIÊN Ở ĐƠN VỊ CƠ SỞ HIỆN NAY

1 Đặc điểm hoạt động và những yêu cầu về phẩm chất nhân cách của chính trị viên ở đơn vị cơ sở

a, Đặc điểm hoạt động của chính trị viên ở đơn vị cơ sở hiện nay

Thứ nhất, hoạt động chủ yếu của người chính trị viên ở đơn vị cơ sở là hoạt động lãnh đạo - quản lý

Chính trị viên là những người có trách nhiệm chính trong việc tổ chức thựchiện sự lãnh đạo của Đảng tại mỗi đơn vị, vì vậy họ có chức trách quán triệtnhiệm vụ trên giao, phân tích tình hình thực tế để đề xuất những chủ trương lãnhđạo trước tổ chức đảng, đồng thời trực tiếp động viên, tổ chức thực hiện và kiểmtra, giám sát toàn bộ quá trình biến những chủ trương đã được quyết nghị bởi tổchức đảng các cấp thành hiện thực Chức trách đó làm cho hoạt động của chínhtrị viên thường được vận hành theo cả hai quá trình lãnh đạo và quản lý

Trong từ điển tiếng Việt, thuật ngữ "lãnh đạo" được hiểu là việc đề ra chủtrương, đường lối, đồng thời động viên và tổ chức lực lượng thực hiện chủtrương, đường lối đó; thuật ngữ " quản lý" được hiểu là việc nắm giữ và điềukhiển những đối tượng hoặc quá trình nào đó Theo đó, hoạt động lãnh đạo vàhoạt động quản lý có những khía cạnh biểu hiện khác nhau, nhưng luôn quan hệmật thiết với nhau Đối với người chính trị viên dường như hai hoạt động nàyluôn đan xen vào nhau và thống nhất với nhau, tạo thành dạng hoạt động kép, đó

là hoạt động lãnh đạo - quản lý Thông qua hoạt động lãnh đạo - quản lý, ngườichính trị viên tác động tới những cá nhân và tập thể thuộc quyền, nhằm làm chohoạt động của họ có định hướng, có tổ chức và được điều khiển, điều chỉnh kịpthời và phù hợp với đường lối, quan điểm của Đảng, pháp luật Nhà nước và tình

hình, nhiệm vụ của đơn vị

Để làm tốt hoạt động lãnh đạo - quản lý, người chính trị viên phải thực sựquan tâm đến các khâu trọng yếu như: ra quyết định (chủ trương, mệnh lệnh, chỉthị…) chính xác; quán triệt và tổ chức thực hiện quyết định sao cho thực sự thấusuốt tới cấp dưới; duy trì chế độ báo cáo đầy đủ, trung thực và kịp thời của cáccấp lãnh đạo, chỉ huy; thường xuyên kiểm tra, đánh giá khách quan, chính xáckết quả công tác của cấp dưới thuộc quyền Nhận thức được yêu cầu khách quancủa những khâu trọng yếu trong hoạt động lãnh đạo - quản lý sẽ giúp cho ngườichính trị viên xác định đúng được phương hướng phấn đấu, rèn luyện nhân cáchcủa mình, nhằm đáp ứng đỏi hỏi của chức trách, nhiệm vụ

Thứ hai, hoạt động của người chính trị viên là hoạt động vận động cách mạng đối với quần chúng, trước hết là cán bộ, chiến sĩ thuộc quyền.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ, cán bộ lãnh đạo là “những người đemchính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thihành Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chínhphủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho đúng” Vì vậy, là người lãnh đạo, chính trịviên phải làm tốt việc vận động quần chúng nhằm nâng cao trình độ giác ngộcách mạng của mọi người và động viên họ tích cực thực hiện các nhiệm vụđược giao phó Người chính trị viên không dùng quyền uy, mệnh lệnh mộtcách đơn thuần, mà phải bằng sức mạnh của lẽ phải, của tình cảm để thuyếtphục, lôi cuốn bộ đội làm cách mạng Đây là nét đặc thù của hoạt động màngười cán bộ chính trị phải thực hiện.

Kinh nghiệm công tác đảng, công tác chính trị đã xác nhận rằng, để tranhthủ được quần chúng, chính trị viên phải khéo tổ chức việc tuyên truyền, vậnđộng, thuyết phục bộ đội, thông qua đó giác ngộ, cảm hoá, động viên và lôi cuốnmọi cán bộ, chiến sĩ thực hiện nhiệm vụ Công tác giáo dục, vận động quầnchúng chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi nó được thực hiện trong điều kiệnngười cán bộ chính trị có mối quan hệ qua lại gần gũi, thân thiết với đồng cấp vàcấp dưới Đó chính là một trong những con đường vận động, cảm hoá bộ đội màngười chính trị viên phải luôn coi trọng

Thứ ba, đối tượng tác động của chính trị viên trong hoạt động lãnh đạo quản lý bộ đội là những nhân cách đã và đang trưởng thành

Để hoạt động lãnh đạo - quản lý đạt kết quả cao, người chính trị viên phảihiểu và đối xử với bộ đội trên tinh thần tôn trọng nhân cách của họ Ở đây, vấn

đề tâm lý học đặt ra đối với người chính trị viên là việc quản lý, giáo dục và sử

dụng con người cần phải tính đến toàn diện những ưu điểm, nhược điểm; những đặc điểm giai cấp, dân tộc, địa phương và những đặc điểm cá thể của họ để đề

ra những chủ trương, kế hoạch, mệnh lệnh hợp tình, hợp lý Hồ Chí minh đã dạyrằng: “ Không có ai cái gì cũng tốt, cái gì cũng hay Vì vậy, chúng ta phải khéodùng người, sửa chữa những khuyết điểm cho họ, giúp đỡ ưu điểm của họ Nếubiết tuỳ tài mà dùng người, thì thành công” Đấy chính là khoa học, là nghệthuật thể hiện trong quá trình lãnh đạo - quản lý

Người chính trị viên biết tôn trọng nhân cách con người thì cần phải chú ýphát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ và đề caotrách nhiệm tự quản lý, tự giáo dục của những người thuộc quyền Người lãnhđạo không thể thành công nếu buộc những người thuộc quyền hành động mộtcách thụ động, máy móc theo mệnh lệnh, do đó người chính trị viên cần phảibiết phát huy dân chủ, thực hiện chế độ trách nhiệm rõ ràng, có phân cấp cụ thể,thực sự ủng hộ những nhân tố mới, tích cực trong đơn vị.

Thứ tư, sức mạnh lãnh đạo - quản lý của chính trị viên là sức mạnh của tập thể, của hệ thống tổ chức

Để thực hiện trọng trách người chủ trì về chính trị, tổ chức thực hiện sự lãnh

đạo của Đảng tại mỗi đơn vị, chính trị viên không thể tự mình giải quyết đượctất cả mọi công việc, mà phải sử dụng hệ thống tổ chức, trước hết là cơ quanchính trị và đội ngũ cán bộ lãnh đạo, chỉ huy thuộc quyền Sự vận hành của hệthống tổ chức chỉ có thể trơn chu, khi người chính trị viên biết dựa vào tập thể,huy động sức mạnh của tập thể thông qua thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dânchủ; phân cấp và thực hiện chế độ trách nhiệm rõ ràng trong quản lý; bảo đảm

sự đoàn kết và kỷ luật cao của đơn vị

Sức mạnh của tập thể đơn vị là tổng hoà sức mạnh của các nhân tố chính trị,tinh thần; trình độ, phẩm chất chiến đấu của bộ đội; sự lớn mạnh của các tổchức; điều kiện về cơ sở vật chất kỹ thuật…Nhưng để phát huy sức mạnh đótrong thực hiện chức trách, nhiệm vụ, người chính trị viên cần đặc biệt quan tâmhuy động trí tuệ của tập thể cấp uỷ, tổ chức đảng trong việc ra nghị quyết lãnhđạo đơn vị, tạo sự đoàn kêt, thống nhất cao về ý chí và hành động trong lãnhđạo, chỉ huy, đồng thời nâng cao trình độ mọi mặt của cơ quan, nhất là cơ quanchính trị và cán bộ chính trị Đó là cách tạo điểm tựa vững chắc cho chính trịviên thực hiện có kết quả chức trách, nhiệm vụ của mình

b, Những yêu cầu về phẩm chất nhân cách của người chính trị viên ở đơn vị cơ sở hiện nay

Với tư cách là người đại diện của đảng Đảng trong quân đội, người chủ trì

về chính trị ở các đơn vị Đội ngũ chính trị viên có vai trò đặc biệt quan trọng

trong việc nâng cao hiệu lực công tác đảng, công tác chính trị, nhằm xây dựng,phát huy sức mạnh nhân tố con người, nhân tố chính trị tinh thần trong quânđội Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh “Về mặt chính trị, cấp nào cũng cómột người chính trị phái viên do đoàn thể cách mạng chọn trong bộ đội ấy hoặcphái người ngoài đến làm” và “người chính trị viên tốt thì bộ đội ấy tốt, ngườichính trị viên không làm tròn nhiệm vụ thì bộ đội ấy không tốt”, “chính trị viên

là linh hồn của đội” Chính vì vậy, yêu cầu đặt ra đối với người chính trị viên làphải mẫu mực về đạo đức, lối sống, có năng lực và phương pháp tác phong làmviệc khoa học, cụ thể là:

Thứ nhất, chính trị viên phải là những người thực sự tiêu biểu về phẩm chất chính trị

Chính trị viên là người giữ định hướng chính trị cho đơn vị, như Chủ tịch

Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Con đường chính trị là cái kim chỉ nam của đội,chính trị viên là người nắm cái kim chỉ nam ấy” Do vậy, chính trị viên phải làngười tiêu biểu cả về phẩm chất và năng lực, trước hết là về đạo đức cách mạng;thực sự vững vàng về chính trị, kiên định lập trường giai cấp, sẵn sàng chiến đấu

hy sinh vì mục tiêu lý tưởng của Đảng Đối với người chính trị viên, phẩm chấtchính trị không chỉ mang ý nghĩa cá nhân mà còn có tác dụng định hướng chínhtrị cho cán bộ, chiến sỹ và trong giải quyết các mối quan hệ công tác Đồng thời,đạo đức của người chính trị viên còn là đạo đức cách mạng, đạo đức chính trịcủa Đảng được biểu hiện bằng sự trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc

xã hội chủ nghĩa, với nhân dân; kiên định mục tiêu, con đường chủ nghĩa xã hộicủa cách mạng Việt Nam Chính trị viên phải là người có tinh thần triệt để cáchmạng, có ý chí kiên cường dũng cảm, chiến đấu đến cùng cho mục tiêu, lý tưởngcủa Đảng, có thái độ dứt khoát với kẻ thù, không mơ hồ ảo tưởng, có thái độtrung thực, thật thà với Đảng, kiên quyết chấp hành đường lối, chính sách, Điều

lệ của Đảng, pháp luật Nhà nước, kỷ luật quân đội… Người chính trị viên cònphải có bản lĩnh chính trị kiên định, vững vàng, kiên quyết đấu tranh bảo vệ hệ

tư tưởng, quan điểm, đường lối đổi mới của Đảng; không ngả nghiêng, daođộng, thắng không kiêu, bại không nản, tỉnh táo trước mọi âm mưu thủ đoạn của

kẻ thù; sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ Đảng giao trong bất cứ điềukiện hoàn cảnh nào.

Thứ hai, chính trị viên là người mẫu mực về đạo đức, lối sống, có tính kỷ luật, sự tín nhiệm cao, là trung tâm đoàn kết trong đơn vị

Chính trị viên là người thực sự tiêu biểu cho những đức tính tốt đẹp củangười quân nhân cách mạng, của “Bộ đội cụ Hồ” Sinh thời, chủ tịch Hồ ChíMinh thường xuyên nhắc nhở: “Chính trị viên lãnh đạo bằng lời nói chưa đủ,phải lãnh đạo bằng hành động nữa Mình chủ trương cho bộ đội làm việc gì thìmình phải làm trước, làm đúng, hết sức làm hơn ai hết Từ công việc nhỏ đếncông việc to đều như thế Gặp lúc gay go, nguy hiểm chừng nào thì người lãnhđạo càng xông pha trước chừng ấy mới kéo được người khác theo mình” “Đốivới bộ đội, chính trị viên phải thân thiết như một người chị, công bình như mộtngười anh, hiểu biết như một người bạn”

Trong giai đoạn hiện nay, người chính trị viên không chỉ tiêu biểu chonhững phẩm chất tốt đẹp trong truyền thống văn hoá dân tộc mà còn là tấmgương tiêu biểu cho trí tuệ, đạo đức, văn minh trong thời đại mới: suốt đời phấnđấu hy sinh cho mục tiêu, lý tưởng của Đảng, trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũngđặt lợi ích của Đảng, của Tổ quốc lên trên hết; nắm chắc chức trách, nhiệm vụ,yên tâm gắn bó với sự nghiệp xây dựng quân đội

Người chính trị viên phải có tinh thần trách nhiệm cao trước đơn vị, tậntuỵ với công việc, ham học tập, cầu tiến bộ, quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụđược giao; có lối sống trong sạch, lành mạnh, giản dị, khiêm tốn, cần kiệm,liêm chính, chí công vô tư; giải quyết hài hoà mối quan hệ giữa quyền lợi vànghĩa vụ, giữa lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể; không tham vọng cá nhân,không đặc quyền, đặc lợi, cơ hội, xu nịnh, bè phái, tham nhũng…; có ý thức tổchức kỷ luật nghiêm, là trung tâm đoàn kết, có tín nhiệm cao trong tổ chứcđảng và trong đơn vị, được cán bộ, chiến sỹ tôn trọng, quý mến; có tinh thầncảnh giác cách mạng cao, kiên quyết đấu tranh chống mọi âm mưu, thủ đoạncủa các loại kẻ thù