bài viết nói về thực trạng, nguyên nhân, giải pháp vấn đề ùn tắc giao thông tại việt nam
Trang 1
BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
-BÀI TẬP NHÓM SỐ 1 MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ
NGHĨA MAC-LÊNIN
Đề 8 Hãy vận dụng qua điểm toàn diện để giải quyết một tình huống trong lĩnh vực tự nhiên, xã hội hoặc tư duy
Lớp: 3816 Nhóm: B3
MỤC LỤC
Trang
2 2
Trang 2Lời nói đầu
Phần I: Cơ sở lý luận
1.Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến
a Khái niệm về mối liên hệ phổ biến
b Các tính chất của mối liên hệ
2.Quan điểm toàn diện
Phần II: Hiện trạng ùn tắc giao
thông hiện nay
Phần II: Vận dụng quan điểm toàn
diện để tìm ra nguyên nhân và đưa
ra giải pháp
1.Nguyên nhân
2 Giải pháp
2 2 4 5 6
7
7 11
Lời nói đầu
Trang 3Làm thế nào để giải quyết tình dứt điểm tình trạng ùn tắc giao thông tại các thành phố lớn là một câu hỏi được đặt ra trong rất nhiều năm qua mà vẫn chưa có câu trả lời phù hợp Ùn tắc giao thông đã và đang trở thành một vấn
đề xã hội hàng đầu tại Việt Nam, làm ảnh hưởng tới nền kinh tế, môi trường, sức khỏe của người dân,… và đặc biệt là làm xấu đi hình ảnh của Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế Đã có rất nhiều giải pháp được đề ra và thưc hiện nhưng trên thực tế hiệu quả lại rất khiêm tốn, lý do là các nhà chức trách chưa vận dụng đúng và triệt để những nguyên tắc phương pháp luận rất có giá trị trong hệ tư tưởng Mác – Lênin Dựa trên cơ sở này, nhóm chúng em xin đề ra những giải pháp để khắc phục hiện trạng ùn tắc giao thông hiện nay thông qua
đề tài “ Hãy vận dụng quan điểm toàn diện để giải quyết một tình huống trong lĩnh vực tự nhiên hoặc xã hội, hoặc tư duy “ Đề giải quyết vấn nạn ùn tắc giao thông theo quan điểm toàn diện, trước hết ta phải hiểu được cơ sở lý luận của phương pháp quan điểm toàn diện, nhận thức được thực trạng giao thông hiện nay ở Việt Nam, sau đó vận dụng quan điểm này để tìm ra nguyên nhân
và các giải pháp tối ưu
Phần I: Cơ sở lý luân 1/ Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến
a.Khái niệm về mối liên hệ phổ biến
- Mối liên hệ là sự quy định, tác động, chuyển hóa lẫn nhau giữa các yếu tố trong cùng một sự vật hiện tượng hoặc giữa các sự vật hiện tượng với nhau Mối liên hệ phổ biến là những mối liên hệ tồn tại phổ biến trong cả tự nhiên
xã hội và tư duy
- Các sự vật, các hiện tượng và các quá trình khác nhau của thế giới có mối liên hệ qua lại, tác động, ảnh hưởng lẫn nhau hay chúng tồn tại biệt lập, tách
Trang 4rời nhau? Nếu chúng có mối liên hệ qua lại thì cái gì quy định mối liên hệ đó?
Đó là câu hỏi lớn của triết học, có rất nhiều quan điểm về vấn đề này, thậm chí có những quan điểm trái ngược nhau
Đối với vấn đề thứ nhất, trong lịch sử triết học, ta thấy hai quan điểm lớn sau: Theo chủ nghĩa duy vật siêu hình các sự vật, hiện tượng tồn tại biệt lập, tách rời nhau, cái này tồn tại bên cạnh cái kia Chúng không có sự phụ thuộc, không có sự ràng buộc và quy định lẫn nhau Nếu giữa chúng có sự quy định lẫn nhau thì cũng chỉ là những quy định bề ngoài, mang tính ngẫu nhiên Với cách nhìn này thì con người “ chỉ thấy những sự vật riêng biệt mà không nhìn thấy mối liên hệ qua lại giữa những sự vật ấy, chỉ nhìn thấy sự tồn tại của những sự vật ấy mà không nhìn thấy sự phát sinh và tiêu vong của những sự vật ấy, chỉ nhìn thấy trạng thái tĩnh của những sự vật ấy mà quên mất sự vận động của những sự vật ấy, chỉ nhìn thấy cây mà không thấy rừng” Tuy nhiên có một số ít người theo quan điểm này cho rằng các sự vật, hiện tượng có mỗi liên hệ với nhau nhưng các hình thức liên hệ khác nhau không
có khả năng chuyển hóa lẫn nhau Ngược lại, những người theo quan điểm biện chứng lại cho rằng, các sự vật, hiện tượng, các quá trình khác nhau vừa tồn tại độc lập, vừa quy định, tác động qua lại, chuyển hóa lẫn nhau
Đối với vần đề thứ hai, những người theo chủ nghĩa duy tâm khách quan và chủ nghĩa duy tâm chủ quan trả lời rằng, cái quyết định mối liên hệ,
sự chuyển hóa lẫn nhau giữa các sự vật, hiện tượng là một lực lượng siêu tự nhiên (như trời) hay ở ý thức, cảm giác của con người Theo nhà triết học duy tâm khách quan Hêghen thì “ ý niệm tuyệt đối” là nền tảng của mối liên hẹ giữa các sự vật, hiện tượng Còn Beccli, nhà triết học duy tâm chủ quan quan niệm rằng: “ Vật thể trong thế giới quanh ta là sự phức hợp của cảm giác”, cảm giác là nền tảng của mối liên hệ giữa sự vật, hiện tượng Các nhà duy vật biện chứng có quan điểm hoàn toàn khác với quan điểm trên Họ thấy rằng, tuy trong thế giới xung quanh ta, các sự vật, hiện tượng thì vô cùng đa dạng,
Trang 5phong phú nhưng chúng thống nhất với nhau ở tính vật chất Điều này có nghĩa là mọi bộ phận của thế giới vật chất đều có mối liên hệ thống nhất, biểu hiện ở chỗ chúng đều là những dạng cụ thể của vật chất, là những kết cấu vật chất, hoặc có nguồn gốc vật chất, do vật chất sinh ra và cùng chịu sự chi phối của những quy luật khách quan phổ biến của thế giới vật chất Các sự vật, hiện tượng luôn không ngừng biến đổi, chuyển hóa, là nguồn gốc, nguyên nhân và kết quả của nhau Do vậy, tính thống nhất vật chất của thế giới vật chất là cơ sở của mối liên hệ giữa các sự vật, hiện tượng Các sự vật, hiện tượng chỉ có thể biểu hiện sự tồn tại của mình thông qua sự vận động, tác động lẫn nhau đồng thời nhờ đó mà mối liên hệ giữa chúng được thể hiện
b Các tính chất của mối liên hệ
Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, mối liên hệ có ba tính chất
cơ bản: Tính khách quan, tính phổ biến và tính đa dạng, phong phú
- Tính khách quan của mối liên hệ biểu hiện: các mối liên hệ là vốn có của mọi sự vật, hiện tượng; nó không phụ thuộc vào ý thức của con người
- Tính phổ biến của mối liên hệ biểu hiện: bất kỳ một sự vật, hiện tượng nào;
ở bất kỳ không gian nào và ở bất kỳ thời gian nào cũng có mối liên hệ với những sự vật, hiện tượng khác Ngay trong cùng một sự vật, hiện tượng thì bất kỳ một thành phần nào, một yếu tố nào cũng có mối liên hệ với những thành phần, những yếu tố khác
- Tính đa dạng, phong phú của mối liên hệ biểu hiện: sự vật khác nhau, hiện tượng khác nhau, không gian khác nhau, thời gian khác nhau thì các mối liên
hệ biểu hiện khác nhau Có thể chia các mối liên hệ thành nhiều loại: mối liên
hệ bên trong, mối liên hệ bên ngoài, mối liên hệ chủ yếu, mối liên hệ thứ yếu, Các mối liên hệ này có vị trí, vai trò khác nhau đối với sự tồn tại và vận động của sự vật, hiện tượng Tuy nhiên, sự phân chia từng cặp mối liên
hệ chỉ mang tính tương đối, mỗi loại mối liện hệ chỉ là một mắt xích của mối
Trang 6liên hệ phổ biến Mỗi loại mối liên hệ có thể chuyển hóa lẫn nhau tùy theo phạm vi bao quát của mối liên hệ hoặc do kết quả vận động và phát triển của chính các sự vật
2/ Quan điểm toàn diện
Từ việc nghiên cứu nguyên lý về mối liên hệ phổ biến của sự vật hiện tượng, triết học Mác - Lênin rút ra quan điểm toàn diện trong nhận thức
- Quan điểm toàn diện đòi hỏi chúng ta nhận thức về sự vật trong mối liên hệ qua lại giữa các bộ phận, giữa các yếu tố, giữa các mặt của chính sự vật và trong sự tác động qua lại giữa sự vật đó với các sự vật khác, kể cả mối liên hệ trực tiếp và mối liên hệ gián tiếp Chỉ trên cơ sở đó mới có thể nhận thức đúng
về sự vật
- Quan điểm toàn diện đòi hỏi chúng ta phải biết phân biệt từng mối liên hệ, phải biết chú ý tới mối liên hệ bên trong, mối liên hệ bản chất, mối liên hệ chủ yếu, mối liên hệ tất nhiên, và lưu ý đến sự chuyển hoá lẫn nhau giữa các mối liên hệ để hiểu rõ bản chất của sự vật và có phương pháp tác động phù hợp nhằm đem lại hiệu quả cao nhất trong hoạt động của bản thân
- Trong hoạt động thực tế, theo quan điểm toàn diện, khi tác động vào sự vật, chúng ta không những phải chú ý tới những mối liên hệ nội tại của nó mà còn phải chú ý tới những mối liên hệ của sự vật ấy với các sự vật khác Đồng thời, chúng ta phải biết sử dụng đồng bộ các biện pháp, các phương tiện khác nhau
để tác động nhằm đem lại hiệu quả cao nhất
Phần II: Hiện trạng ùn tắc giao thông hiện nay
Trang 7Trong những năm gần đây, đất nước ta ngày càng phát triển hơn để hoà nhập theo xu hướng chung của thế giới Nhịp sống con người dường như hối hả hơn trong trăm ngàn hoạt động: kinh doanh, lao động, học tập, thể thao, Bởi vậy, nhu cầu đi lại thuận tiện là một điều thiết yếu Tuy nhiên, tại những nơi
đô thị phát triển, những thành phố lớn mà đặc biệt là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, tình trạng ùn tắc giao thông đang là vấn đề nóng bỏng, là nỗi bức xúc của người dân khi tham gia giao thông và là điều nan giải đối với các nhà chức trách Tại Hà Nội, hiện nay, một số tuyến đường thường xuyên lâm vào cảnh ùn tắc kéo dài, ùn tắc trầm trọng được các cơ quan chức năng “ chỉ mặt điểm tên” như : Thái Hà, Chùa Bộc, Đê La Thành, Trần Đại Nghĩa, Kim Liên, Nguyễn Lương Bằng, Nguyễn Trãi, Giải Phóng, Ngã Tư Sở, … đơn cử như ngã ba phố Bùi Ngọc Dương ra phố Thanh Nhàn, vào đầu giờ sáng và trong những buổi chiều muộn tại đây ùn tắc hàng cây số Phương tiện đi lại từ phố Bùi Ngọc Dương ra phố Thanh Nhàn cắt dòng phương tiện đi trên dường đó
đã khiến lực lượng dân phố, dân phòng tại các phường lân cận dù có tăng cường cùng công an điều khiển, hướng dẫn giao thông cũng bất lực trước cảnh người và phương tiện “bó” vào nhau Bên cạnh đó, rất nhiều dự án thi công các công trình đều chậm tiến độ, thi công kéo dài, điều này cũng đã dẫn đến hiện trạng ùn tắc giao thông hiện nay Đơn cử như công trình tàu điện trên cao đã khiến cho đoạn đường Nguyễn Trãi thường xuyên ùn tắc Hay như tuyến đường vành đai ba, sáu năm đã trôi qua, nút giao thông cầu vượt Dịch Vọng vẫn ngổn ngang như công trường đang xây dựng Nhiều năm qua, công trường thi công mở rộng, nâng cấp tuyến “vành đai” này lúc thì dồn dập, lúc thì chậm rãi, như thử thách long kiên nhẫn của người dân Trao đổi với phóng viên Báo Giao thông, Trung tá Nguyễn Đỗ Hàn - Đội phó Đội CSGT số 7 (Phòng CSGT Công an TP Hà Nội) cho biết: Đội quản lý các tuyến đường của hai quận Hà Đông và Thanh Xuân - đều là các điểm nóng giao thông hiện nay Cả người đi đường lẫn CSGT đều khổ vì các dự án đường sắt trên cao đang triển khai, đường rào chắn, thu hẹp hơn trước nhiều nên tình trạng ùn ứ
Trang 8liên miên Nhất là ở ngã tư đường vào Khu Đô thị Văn Quán (phường Mỗ Lao), rồi đoạn Chiến Thắng - Phùng Khoang (phường Văn Quán), đoạn Khương Đình - Royal City - Ngã tư Sở Vì vậy, Đội thường xuyên bố trí một
tổ gồm ba đồng chí, sáng ứng trực tại các vị trí trên từ 6h30 đến 8h30, chiều
từ 16h30 đến 18h30 Ngoài ra, đội còn bố trí một tổ tuần tra lưu động trên tuyến, kịp thời “tháo ngòi” những điểm nguy cơ ùn tắc Hôm nào tắc đường nhiều thì mỗi khi về đến nhà anh em mỏi nhừ người, bởi phải liên tục di chuyển, thổi còi, điều khiển giao thông, bà con đứng (tắc đường) thì mình phải chạy (len vào dòng người để hướng dẫn, điều tiết) Ngoài ra, tình trạng tắc nghẽn giao thông cũng diễn ra khá phổ biến ở các trường học tại TP Hồ Chí Minh Hải Thượng Lãn Ông là trục đường tập trung nhiều trường như: Trường mầm non Hà Huy Tập, trường tiểu học Hà Huy Tập 2, trường THCS
Hà Huy Tập , trường THPT Nguyễn Trường Tộ Số lượng phụ huynh học sinh đón con em rất đông chủ yếu đi bằng phương tiện ô tô xe máy , bên cạnh đó có nhiều quán hàng mở ra xung quanh trường lấn chiếm hành lang an toàn giao thông , trong khi lòng đường chỉ rộng 7 - 8m nên tình trạng ách tắc giao thông luôn diễn ra vào những giờ cao điểm (khi đưa đón học sinh) đã khá lâu vẫn không được giải quyết khiến nhiều người bức xúc
Phần III: Vận dụng quan điểm toàn diện để tìm ra
nguyên nhân và đưa ra giải pháp 1/ Nguyên nhân
Sau 27 năm đổi mới, bên cạnh những thành tựu về phát triển kinh tế
-xã hội và đời sống, đối mặt với áp lực của sự bùng nổ nhu cầu giao thông và
sở hữu phương tiện cơ giới cá nhân trong khi phát triển cơ sở hạ tầng và vận tải hành khách công cộng khối lớn đòi hỏi thời gian dài; hệ thống giao thông
đô thị của các thành phố lớn như thủ đô Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh đang hàng ngày, hàng giờ đối mặt với tình trạng ùn tắc, tai nạn giao thông và
Trang 9ô nhiễm môi trường do giao thông vận tải Để giải quyết bài toán hóc búa này, những năm qua, lãnh đạo hai thành phố đã đưa ra áp dụng hàng loạt các giải pháp: từ xén vỉa hè, mở rộng lòng đường, bịt ngã ba, tư đến điều chỉnh đèn đỏ cho rẽ phải, tăng phí trước bạ, phạt nặng các lỗi vi phạm giao thông trong nội
đô, đổi giờ làm, cấm trông giữ xe, phân làn… thậm chí còn có những biện pháp gây rất nhiều tranh cãi như đề xuất đi theo xe chẵn lẻ của thành phố Hồ Chí Minh hay đề xuất cấm xe ô tô 5x5 của ông Mai Trọng Tuấn, cựu phi công
đệ trình lên Chính phủ nhưng ùn tắc giao thông cũng chỉ mới giảm được một phần rất khiêm tốn Nhìn lại khoảng 10 năm qua, bắt đầu từ lúc những con đường Hà Nội kẻ biển đỏ làn dành cho xe thô sơ dọc theo Phố Huế - Hàng Bài đầu năm 2000, rồi năm 2003 thí điểm “Phân làn theo loại phương tiện” trên đường Kim Mã với sự hỗ trợ của Tổ chức Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) cùng với giải pháp “Mỗi người chỉ được đăng ký một xe máy” Rồi lại JICA năm 2007 thí điểm Phân làn theo loại phương tiện trên đường Ðại Cồ Việt - Trần Khát Chân, Thái Hà - Chùa Bộc, Giải Phóng, Phạm Hùng Ðến năm 2009 cả Hà Nội xao động vì Tổ chức giao thông bằng đảo hình xuyến dẹt
mà dư luận gọi nôm na là "bịt nút" Gần đây nhất, là hai tháng liên tục phân làn theo phương tiện trên các phố như Phố Huế - Hàng Bài, Bà Triệu, Giải Phóng, Xã Ðàn, với quyết tâm mạnh mẽ cho dù đã có cán bộ Thanh tra Giao thông bị thương rồi hàng loạt người tham gia giao thông gặp tai nạn với những cột biển báo phân làn Vậy nhưng, xem chừng tình hình ùn tắc chưa mấy cải thiện.Các giải pháp trên đều là những giải pháp đã được nghiên cứu
kĩ lưỡng, thậm chí có sự tham khảo và sự giúp đỡ của các chuyên gia nước ngoài Song tại sao những giải pháp đó vẫn không hiệu quả, hoặc chưa thực hiện đã bị người dân phản đối? Bởi vì nó không phù hợp với thực tiễn, không nằm trong một bức tranh tổng thể của các giải pháp Nó giống như câu chuyện "thầy bói xem voi"- con voi to bằng cái quạt, hay bằng cái cột đình đều đúng Nhưng mà chỉ là những bộ phận, những "lát cắt" mà không phản ánh đúng được bản chất, phản ánh được đúng những cái cơ bản nhất,
Trang 10quan trọng nhất của cả vấn đề Dễ thấy rằng những giải pháp mà Bộ Giao Thông Vận Tải đưa ra chỉ là những biện pháp tình thế, tạm thời và chắp vá, là những cách giải quyết “phần ngọn”.Tuy nhiên cũng không thể phủ định rằng những giải pháp trên có lẽ đã có phần nào làm giảm ùn tắc giao thông Tại Hà Nội, số điểm thường xuyên xảy ra ùn tắc đã giảm từ 124 điểm xuống còn 57 điểm Với TP Hồ Chí Minh, hiện chỉ còn 76 điểm so với 120 điểm vào năm 2008; thời gian của các vụ ùn tắc giao thông cũng đã giảm nhiều, số lượng các vụ ùn tắc giao thông kéo dài trên 30 phút hầu như rất ít khi xảy ra Tuy nhiên, những biện pháp trên vẫn rời rạc, chưa gắn kết với các giải pháp khác, chưa có chiến lược cụ thể, thì không thể giải quyết tận gốc vấn đề Dù sao, suy cho cùng thì đây cũng chỉ là giải pháp mang tính tình thế, giải quyết bức xúc trước mắt và chỉ phát huy tác dụng ở một thời điểm nhất định, gắn với một hoàn cảnh cụ thể.Vì vậy, để có thể giải quyết triệt để vấn đề giao thông
đô thị thì phải nêu ra được những biện pháp “gốc rễ”, phải đặt nó trong mối quan hệ với toàn thể mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Giải quyết giao thông
đô thị phải là giải pháp tổng thể, và không chỉ có ngành giao thông, mà là của
cả xã hội
Để thấy được hết tất cả các dữ liệu về bài toán giao thông đô thị này, cũng như tìm được cái căn nguyên cốt lõi của nó thì có lẽ chúng ta phải bắt đầu đi từ những nguyên nhân chính gây ra nạn ùn tắc Theo nhóm chúng em,
có bốn nguyên nhân chính: cơ sở hạ tầng lạc hậu, cũ kĩ; cơ chế quản lý còn lỏng lẻo, yếu kém; ý thức người tham gia giao thông còn chưa cao và sự bùng
nổ dân số, các phương tiện giao thông cá nhân trong các thành phố lớn hiện nay
Thứ nhất, cơ sở hạ tầng giao thông thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng được nhu cầu giao thông vận tải và phát triển kinh tế - xã hội, chưa theo kịp được
sự phát triển của kiến trúc đô thị; kết cấu hạ tầng giao thông vận tải còn thiếu
về số lượng và phân bổ chưa hợp lý Đất dành cho giao thông ở các đô thị lớn, đặc biệt là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh thấp, hiện nay khoảng 8% trên đất đô