Giáo án Ngữ văn 6 - Tiết 103 đến 140 - Năm học 2008-2009

Bài văn khá dài, tả cảnh thiên nhiên, biển, đảo trong giông bão, trong bình minh và trong sinh hoạt đời sống hàng ngày của bà con nhân dân trên các đảo.. - Ông đã để lại một sự nghiệp VH[r]

Ngày soạn: 08/03/2009

Ngày giảng: 10, 11/03/2009

BàI 25 TUầN 27 VĂN HọC Tiết: 103 + 104

Văn bản: cô tô

(Nguyễn Tuân)

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức: Giúp học sinh:

- Bài kí ghi lại những ấn  về cảnh sắc thiên nhiên và hình ảnh những

 lao động ở vùng đảo Cô Tô trong vịnh Bắc Bộ mà tác giả thu nhận ! trong chuyến ra thăm đảo: cảnh trí thiên nhiên đẹp tuyệt vời và con  lao động ở đây thật

đáng yêu, đáng mến

2 Kỹ năng:

- Luyện kĩ năng tìm bố cục, chọn tính từ, động từ miêu tả, điểm nhìn miêu tả

3 Thái độ:

- Lòng yêu mến những con  lao động, tình yêu đối với thiên nhiên mĩ lệ, yêu tiếng mẹ đẻ trong sáng, giàu có

B Chuẩn bị:

1 Thầy: Bài soạn, sách giáo khoa, sách giáo viên, tranh ảnh và  liệu về Cô Tô (Quảng Ninh) Máy chiếu, máy vi tính…

2 Trò: Sách giáo khoa, vở bài tập, các  liệu về tác giả và  liệu về Cô Tô…

C "#$% pháp:

- Giảng bình, phân tích, hoạt động cá nhân và thảo luận nhóm

D Tiến trình giờ dạy:

1 ổn định lớp:

- Kiểm tra sỹ số: ………

2 Kiểm tra bài cũ:

a) Câu hỏi:

? Đọc thuộc lòng bài thơ MGM (Trần Đăng Khoa) Hãy nêu những ( hợp

sử dụng phép nhân hoá và nói về tác dụng của phép nhân hoá đó?

b) Đáp án:

- SGK - 78, 79

- Tác dụng: Không chỉ thể hiện không khí của một cơn * mà phản ánh

3 Giảng bài mới :

a) Dẫn vào bài:

Sau một chuyến ra thăm chòm Cô Tô 17 đảo xanh, trong vịnh Bắc Bộ, nhà văn Nguyễn Tuân viết bút kí - tuỳ bút Cô Tô nổi tiếng Bài văn khá dài, tả cảnh thiên nhiên, biển, đảo trong giông bão, trong bình minh và trong sinh hoạt đời sống hàng ngày của bà con nhân dân trên các đảo Đoạn trích học ở gần cuối bài, tái hiện cảnh một buổi sớm trên đảo Thanh Luân sau cơn bão …

b) Các hoạt động dạy học:

(?) Trình bày sự hiểu biết của em

về tác giả Nguyễn Tuân?

GV bổ sung:

- Là 1 nghệ sĩ giàu lòng yêu @6

- Là 1 nghệ sĩ rất mực tài hoa

- Am hiểu nhiều ngành nghệ thuật

điện ảnh, âm nhạc, sân khấu

- Ông đã để lại một sự nghiệp VH

phong phú với những trang viết

độc đáo và tài hoa Ô xứng đáng

! coi là một nghệ sĩ lớn, một

nhà văn hoá lớn…

(?) Cho biết xuất xứ của văn bản?

GV: Nêu yêu cầu đọc: Giọng vui

ED& hồ hởi

 Đọc mẫu, gọi HS đọc

GV: Yêu cầu HS giải thích chú

thích 1, 4, 6, 7, 8…

GV: Văn bản là cụm bài kí đầu

tiên trong cụm bài kí hiện đại (Cô

Tô; Lao xao; Cây tre Việt Nam;

Lòng yêu EB K5

 Nói qua về thể kí

(?) Văn bản có thể xem là một bài

văn miêu tả Em hãy chia đoạn

cho văn bản và nêu nội dung

chính của từng đoạn?

- Đọc

- Nghe

- 3 đoạn:

(1) Từ đầu mùa sóng ở đây:

Cảnh Cô Tô sau cơn bão

(2) Tiếp trong đất liền: Cảnh

mặt trời mọc trên biển đảo

(3) Còn lại: Cảnh sinh hoạt của con  trên đảo Cô Tô

I tìm hiểu tác giả - tác phẩm.

1 Tác giả:

- (1910 - 1987)

- Quê ở Hà Nội

- Có sở ( về tuỳ bút và thể kí

2 Tác phẩm:

- Trích từ bút kí cùng tên

3 Đọc - Chú thích:

a) Đọc:

b) Chú thích:

(SGK 90)

II phÂn tíCH văn bản:

1 Thể loại - Bố cục:

a) Thể loại:

- Bút kí - tuỳ bút

b) Bố cục:

- Ba đoạn

(?) Bức tranh minh hoạ trong SGK

L ứng vời đoạn văn bản nào?

(?) Hãy mô tả và nhận xét về bức

tranh đó?

(?) Bài văn có 3 nét cảnh, nét

cảnh nào hấp dẫn với em hơn cả?

Vì sao?

GV: Yêu cầu HS chú ý vào đoạn

1

(?) Vẻ đẹp của đảo Cô Tô !

miêu tả với không gian và tời gian

nào?

(?) Vẻ đẹp trong trẻo, sáng sủa

của Cô Tô còn ! tác giả miêu

tả thông qua những chi tiết nào?

(?) Em có nhận xét gì về những

hình ảnh, chi tiết mà tác giả đã

miêu tả?

(?) Lời văn miêu tả có gì đặc sắc

về cách dùng từ? (dùng những từ

loại gì để miêu tả?)

(?) Theo em, tính từ nào có giá trị

gợi hình nhất? Phân tích?

(?) ở đây, lời văn miêu tả đã có

sức gợi lên một cảnh  thiên

nhiên ntn trong cảm nhận của

em?

(?) Tác giả đã đứng ở vị trí nào để

miêu tả?

(?) Em có nhận xét gì về vị trí

này?

GV: Khi cơn bão đi qua bất kì

khi cơn bão đi qua lại L ngời

hơn

(?) Vậy dụng ý của tác giả ở đây

là gì?

(?) Điều đó chứng tỏ tác giả phải

- Đoạn 3

- Tự bộc lộ

- Vàng giòn tả đúng sắc thái vàng khô của cát biển, một thứ sắc vàng có thể tan ra !6 Đó

là sắc vàng riêng của cát Cô Tô

trong cảm nhận của tác giả

- Điểm cao nơi đóng quân của

bộ đội

 E đọc hình dung !

khung cảnh bao la và vẻ đẹp

L sáng

- Cơn bão không thể tàn phá

! vẻ đẹp của đảo Cô Tô

- Yêu mến

2 Phân tích:

a Cảnh Cô Tô sau cơn bão

- Không gian: Trong trẻo, sáng sủa

- Thời gian: Sau cơn bão

- Bầu trời: Trong sáng

- Cây: Xanh *6

- E@ bể: Lam biếc, đậm

đà

- Cát: Vàng giòn

- 7@  Thêm nặng mẻ cá

 Hình ảnh tiêu biểu, chọn lọc

 Nghệ thuật: Tính từ chỉ màu sắc

 Bức tranh phong cảnh biển đảo trong sáng, phóng khoáng, lộng lẫy

đảo Cô Tô?

(?) Tình cảm ấy ! thể hiện qua

câu văn nào?

GV liên hệ: Là một 'E< dân

Quảng Ninh nơi có đảo Cô Tô

ED đẹp, bài văn đã bồi đắp cho

em tình cảm gì …

 GV chuyển ý …

(Hết tiết 103 chuyển

sang tiết 104)

(?) Để miêu tả cảnh mặt trời mọc,

tác giả đã chọn điểm nhìn ở đâu?

(?) Em có nhận xét gì về cách

chọn này?

(?) Cảnh mặt trời mọc ! tác

giả quan sát và miêu tả theo trình

tự nào?

(?) Hãy tìm các chi tiết miêu tả

cảnh (@ khi mặt trời mọc, trong

lúc mặt trời mọc và sau khi mặt

trời mọc?

(?) Có gì đặc sắc về nghệ thuật

miêu tả của tác giả trong các chi

tiết trên?

(?) Qua đó tác giả đã thể hiện

những tài năng gì trong việc miêu

tả cảnh vật?

(?) Bằng tài năng miêu tả Nguyễn

Tuân đã tạo ! một bức tranh

(?) Cái cách đón nhận mặt trời

- Nhìn rõ cả cảnh ở đây

- Càng yêu mến và tự hào hơn

- Trên những mỏm đá đầu 5

đầu mũi đảo

- Phù hợp cho việc quan sát cảnh mặt trời lên

- '(@ khi MT mọc

- Trong lúc MT mọc

- Sau khi MT mọc

- '(@ khi mặt trời mọc: Chân

kính

- Trong khi mặt trời mọc:

+ Tròn trĩnh phúc hậu

+ Quả trứng hồng hào thăm thẳm

- Sau khi mặt trời mọc:

+ Một vài chiếc nhạn

+ Một con hải âu

 Nghệ thuật: sử dụng các hình ảnh so sánh

b) Cảnh mặt trời mọc trên biển đảo Cô Tô:

- '(@ khi mặt trời mọc:

tấm kính

- Trong khi mặt trời mọc: + Tròn trĩnh phúc hậu

+ Quả trứng hồng hào thăm thẳm

phẩm

- Sau khi mặt trời mọc:

+ Một vài chiếc nhạn

+ Một con hải âu

 Nghệ thuật: So sánh

 Tài quan sát, #

 của nhà văn

(?) Có gì độc đáo trong cách đón

nhận ấy?

(?) Theo em, vì sao nhà văn lại có

cách đón nhận mặt trời mọc công

phu và trân trọng đến thế?

(?) Nếu em đã từng ! ngắm

cảnh mặt trời mọc trên biển (trực

tiếp hoặc qua phim ảnh) em thấy

những hình ảnh trong bài chính

xác và độc đáo không?

 GV bình: Với óc quan sát sắc

sảo, tâm hồn tinh tế kết hợp với

trí E?' ED' phong phú, táo

bạo của nghệ thuật đã biến những

lời văn miêu tả thành một bức

tranh sơn mài tráng lệ Sự am

hiểu của tác giả về hội hoạ tăng

thêm hiệu lực cho ngòi bút miêu

tả, đoạn văn giàu chất tạo hình và

hoà sắc khiến nó sáng rực lên,

đẹp một vẻ đẹp kì ảo mà lại rất

thực.

 Giáo viên chuyển ý

(?) Cảnh sinh hoạt của  dân

Cô Tô là cảnh sinh hoạt gì?

(?) Tại sao tác giả chọn duy nhất

cái giếng @ ngọt để tả cảnh

sinh hoạt trên đảo Cô Tô?

(?) y@ con mắt của nhà văn, sự

thế nào quanh cái giếng @

ngọt?

(?) Em có nhận xét gì về cảnh

sinh hoạt này?

(?) Hình ảnh anh hùng Châu Hoà

Mãn gánh @ ngọt ra thuyền,

chị Châu Hoà Mãn dịu dàng địu

con bên cái giếng @ ngọt trên

đảo gợi cho em cảm nghĩ gì về

cuộc sống của con  nơi đảo

Cô Tô?

(?) Bài văn đã cho em hiểu gì về

đảo Cô Tô?

- Học sinh tự trả lời và bộc lộ theo ý hiểu của bản thân

- Dậy từ canh 5 ra tận mũi

đảo ngồi rình mặt trời lên

- Công phu và trân trọng

- Là  yêu mến thiên nhiên

- Tự bộc lộ

- Múc @ ngọt ở cái giếng giữa đảo

- Sự sống sau một ngày lao

động ở đảo quần tụ quanh giếng @z là nơi sự sống diễn

 Bức tranh cực kì rực rỡ, lộng lẫy về cảnh mặt trời mọc trên biển

c) Cảnh sinh hoạt của con

- Rất đông  đến múc, gánh @6

- Thuyền mở nắp sạp chờ đổ

@ ngọt

- Anh hùng Châu Hoà Mãn quẩy @6

- Chị Châu Hoà Mãn địu con

 Đông vui, tấp nập, thân tình

 Cuộc sống êm ấm, hạnh phúc, thanh bình

(?) Em cảm nhận ! những vẻ

độc đáo nào trong văn miêu tả Cô

Tô của nghệ thuật?

(?) Bài văn đã bồi đắp tình cảm

nào trong em?

GV: Gọi HS đọc ghi nhớ

GV: Yêu cầu HS về nhà làm bài

tập phần luyện tập

ra mang tính chất đảo: đông

vui, tấp nập, bình dị

- Vẻ đẹp độc đáo của cuộc sống thiên nhiên và con  nơi đảo Cô Tô - Ngôn ngữ tinh tế gợi cảm - Các so sánh táo bạo, bất ngờ, giàu trí # 6 - Lời văn giàu cảm xúc - Ty thiên nhiên đất @6 - Ty ngôn ngữ dân tộc - Quý trọng sự sáng tạo của nhà văn iii tổng kết: 1 Nội dung: 2 Nghệ thuật: 3 Ghi nhớ: (SGK 91) Iv Luyện tập: 1 Bài tập 1: 4 Củng cố: ? Cảm nhận của em về vùng đảo Cô Tô? 5 >? dẫn HS học bài ở nhà và chuẩn bị cho bài sau: - Học bài theo nội dung phân tích và nội dung bài học, nội dung ghi nhớ - Soạn và tìm hiểu nội dung bài tiếp: "Cây tre Việt Nam " - Giờ sau viết bài TLV số 6: "Văn tả 'E<^5 E RúT KINH NGHIệM: - Thời gian:……….………

- Nội dung kiến thức:………

………

- Hình thức tổ chức lớp học: ………

- Thiết bị dạy học: ………

Ngày soạn: 12/03/2009 Ngày giảng:……….

BàI 26 TUầN 28 Tập làm văn Tiết: 105 + 106

Viết bài số 6 - tập làm văn tả người

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức: Giúp học sinh:

2 Kỹ năng:

- Rèn các kĩ năng quan sát, liên #5 # 5 chon lọc chi tiết, phán đoán, nhận xét và đánh giá trong bài văn tả  6

3 Thái độ:

- Độc lập, tích cực, tự giác

B Chuẩn bị:

1 Thầy: Bài soạn, sách giáo khoa, sách giáo viên

2 Trò: Vở viết văn, bút…

C "#$% pháp:

- Hoạt động cá nhân và làm bài độc lập

D Tiến trình giờ dạy:

1 ổn định lớp:

- Kiểm tra sỹ số:………

2 Giảng bài mới :

a đề bài:

Hãy tả lại một 'E< thân trong gia đình của em.

b dàn bài:

1 Mở bài:

Giới thiệu chung:

- E ! miêu tả là ai?

- K tả trong hoàn cảnh nào? (trong dịp đi học về)…

2 Thân bài:

* Hình dáng bên ngoài:

- Độ tuổi

- Tầm vóc (cao, thấp), dáng  (gầy, mập, dỏng cao )

- Màu da (trắng, đen )

- IL mặt (tròn, vuông chữ điền, trái xoan )

* CE ý: Chọn những chi tiết nổi bật dễ nhớ

* Tính nết:

- Giản dị, hiền, vui vẻ, dễ gần, hay giúp đỡ quan tâm đến  khác

* Tài năng:

- Nấu ăn giỏi (hát hay, múa dẻo, học giỏi )

* Sở thích:

- Xem thời sự (đọc báo, nghe đài )

* Công việc E<' ngày:

……

3 Kết bài:

- Phát biểu cảm nghĩ của em về  thân đó

c biểu điểm:

1 Điểm 9, 10:

- ND đảm bảo theo dàn ý

- Trình bày sạch, đẹp

- Diễn đạt , loát, có cảm xúc

2 Điểm 7, 8:

- ND đảm bảo các ý

- Bố cục hoàn chỉnh

- Bài viết có cảm xúc

- Còn sai một số lỗi nhỏ

3 Điểm 5, 6:

- Bố cục hoàn chỉnh

- Diễn đạt đôi chỗ còn lủng củng - Còn sai chính tả, cách diễn đạt 4 Điểm 3, 4:

- ND sơ sài - Sai nhiều lỗi câu, từ, chính tả

5 Điểm 0, 1, 2: - Lạc đề, sai đề 4 Củng cố: - Giáo viên thu và nhận xét giờ viết văn của lớp

5 >? dẫn học sinh học bài ở nhà và chuẩn bị cho bài sau: - Về nhà ôn lại toàn bộ nội dung văn tả  6 - Đọc và xem (@ nội dung bài tiếp theo: "Tập làm thơ 5 chữ " Chú ý chuẩn bị tốt phần chuẩn bị ở nhà theo yêu cầu SGK - Giờ sau học bài phần tiếng Việt: "Các thành phần chính của câu". E RúT KINH NGHIệM: - Thời gian:……….……

- Nội dung kiến thức:………

………

- Hình thức tổ chức lớp học: ………

- Thiết bị dạy học: ………

Ngày soạn: 14/03/2009

Ngày giảng: 16/03 (6B) -………

BàI 25 TUầN 28 Tiếng việt Tiết: 107

Các thành phần chính của câu

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm "EY

- Củng cố các kiến thức đã học ở bậc tiểu học về hai thành phần chính của câu

- Nắm vững khái niệm, đặc điểm và vai trò của chủ ngữ, vị ngữ

2 Kỹ năng :

- Nhận diện chính xác và phân tích ! hai thành phần chủ ngữ và vị ngữ

3 Thái độ:

- Tích cực, tự giác

B Chuẩn bị:

1 Thầy: Bài soạn, bảng phụ

2 Trò: Bài học, vở bài tập

c "#$% pháp:

- Quy nạp, phân tích ngữ liệu, thảo luận nhóm, làm bài tập

d tiến trình giờ dạy:

1 ổn định lớp:

- Kiểm tra sỹ số: ……… …………

2 Kiểm tra bài cũ:

a) Câu hỏi:

? Hoán dụ là gì? Có mấy kiểu hoán dụ ? Cho VD minh hoạ?

b) Đáp án:

- Ghi nhớ 1 + 2 SGK - 82, 83

- VD: "áo chàm ! buổi phân li

Cầm tay biết nói câu gì hôm nay"

 Lấy dấu hiệu của SV để gọi SV

3 Giảng bài mới:

a) Dẫn vào bài:

(?) Hãy nhắc lại tên các TP câu em đã học ở bậc Tiểu học

- HS: Chủ ngữ, trạng ngữ, vị ngữ  Dẫn dắt vào bài

b) Các hoạt động dạy và học:

I lý thuyết:

1 Phân biệt thành phần

GV: Gọi HS đọc ngữ liệu SGK.

(?) Hãy tìm các thành phần câu

trong câu trên

(?) Nếu bỏ chủ ngữ hoặc vị ngữ

trong câu văn trên thì câu văn có

còn cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt

! ý trọn vẹn không?

(?) Chủ ngữ và vị ngữ ! gọi là

thành phần gì của câu? Chúng có

vai trò gì trong câu?

(?) Trạng ngữ ! gọi là thành

phần gì ? Nó có vai trò gì trong

câu?

(?) Vậy em hiểu thế nào là thành

phần chính, thế nào là thành phần

phụ?

- GV: Gọi HS đọc ghi nhớ

- GV: Yêu cầu HS đặt câu có đủ

thành phần chính và thành phần

phụ

- GV: 7, ý HS về câu rút gọn và

câu đặc biệt

- VD:

- Bạn đi Hà Nội về hôm nào ?

- Hôm qua.

- Mùa xuân năm 1975.

(?) Từ nào làm vị ngữ chính trong

câu trên?

(?) Trở thành thuộc loại từ gì?

(?) Đã là phó từ gì?

(?) Vị ngữ có thể trả lời cho những

câu hỏi nào?

GV: Yêu cầu HS thảo luận mục

II.2 SGK

(?) Qua phần ngữ liệu vừa thành

phần em hãy nêu cấu tạo của vị

ngữ?

(?) Vị ngữ là gì? Cấu tạo của vị

ngữ? Một câu có thể có bao nhiêu

vị ngữ?

- Học sinh đọc

- Không

- Đọc ghi nhớ

- "trở thành"

- Động từ

- Phó từ chỉ thời gian

nào? Là gì?

a) Có 2 VN là CĐT b) Có 1VN là CĐT c) Câu 1 VN là CDT, câu 2 là CĐT

- Đọc ghi nhớ

chính với thành phần phụ của câu:

a) Ngữ liệu:

(SGK 92)

b) Phân tích ngữ liệu:

- Trạng ngữ: chẳng bao lâu

- Chủ ngữ: tôi

- Vị ngữ: đã trở thành một

chàng dế thanh niên E<' tráng

c) Nhận xét:

- CN, VN: TP chính bắt buộc phải có mặt

- Trạng ngữ: TP phụ không bắt buộc phải có

2 Ghi nhớ:

(SGK 92)

3 Vị ngữ:

a) Ngữ liệu:

(SGK 92)

b) Phân tích ngữ liệu:

- Kết hợp với phó từ chỉ thời gian

- Trả lời câu hỏi: Làm gì? gì?

- Cấu tạo: Là một từ hoặc cụm từ

c) Nhận xét:

4 Ghi nhớ 2:

GV: Gọi HS đọc ghi nhớ

(?) Cho biết mối quan hệ giữa sự

vật nêu ở chủ ngữ với hành động,

đặc điểm, trạng thái nêu ở VN là

quan hệ gì?

(?) CN có thể trả lời những câu

(?) Phân tích cấu tạo của chủ ngữ

trong 4 câu phần ngữ liệu và rút ra

nhận xét

(?) Chủ ngữ là gì? Cấu tạo của

nhiêu CN?

GV: Gọi HS đọc ghi nhớ 3

- BT 1: gọi 4 HS lên bảng, mỗi HS

PT 1 câu

- BT 2: Yêu cầu HS thảo luận

nhóm BT 2

-BT 3: về nhà

- Nêu tên

- Tôi: đại từ

- Chợ Năm Căn: CDT

- Cây tre: DT

- Tre, nứa, trúc, mai, vầu: 4 DT làm CN

- Đọc ghi nhớ

(SGK 93)

5 Chủ ngữ:

a) Ngữ liệu:

(SGK 93) b) Phân tích ngữ liệu:

- Trả lời câu hỏi: Ai? Con gì? Cái gì?

c) Nhận xét:

6 Ghi nhớ 3:

(SGK 93)

II Luyện tập

1 Bài tập 1:

- Câu 1: "đã"  PT

- Câu 2:

+ Đôi càng tôi: CN là CDT + Mẫm bóng: VN là TT

- Câu 3:

+ Những cái vuốt ở khoeo, ở chân: CN, CDT

+ Cứ cứng dần và nhọn hoắt:

VN, 2 CTT

- Câu 4:

+ Tôi: CN, đại từ + co cảng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ: VN,

2 CĐT

- Câu 5:

+ Những ngọn cỏ; CN, CDT

vừa lia qua: VN, CĐT

2 Bài tập 2

a) Bạn Lan dỗ em bé nín khóc

b) Bạn lan có dáng  dong dỏng cao

c) Sơn Tinh là một vị thần tài

- Vẻ đẹp độc đáo sống thiên nhiên  nơi đảo Cô Tô - Ngôn ngữ tinh tế gợi cảm - Các so sánh táo bạo, bất ngờ, giàu trí #  6 - Lời văn giàu cảm xúc - Ty thiên nhiên đất @ 6 - Ty... 2: - Lạc đề, sai đề 4 Củng cố: - Giáo viên thu nhận xét viết văn lớp

5 >? dẫn học sinh học nhà chuẩn bị cho sau: - Về nhà ơn lại tồn nội dung văn tả  6 -. .. data-page="7">

2 Kỹ năng:

- Rèn kĩ quan sát, liên #5 # 5 chon lọc chi tiết, phán đoán, nhận xét đánh giá văn tả  6

3 Thái độ:

- Độc