Đáp án: Được viết bằng phương thức kể lại một chuỗi các sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, dẫn đến 1 kết thúc, thể hiện 1 ý nghĩa.. SV4: Sơn tinh đến trước được vợ..[r]
Trang 1Tiết 11: Sự việc và nhân vật trong văn tự sự
Soạn: 03/09/2009
Day:
A Mục tiêu cần đạt:
- Giúp hs nắm được khái niệm và vai trò của 2 yếu tố then chốt trong văn tự sự: sự việc và nhân vật
- Rèn kỹ năng: Làm văn tự sự
* Trọng tâm: KN, vai trò của nhân vật, sự việc
* Tích hợp: Các văn bản đã học (Sơn tinh - Thuỷ tinh , Thánh Gióng…),
kn về văn bản tự sự`
B Chuẩn bị:
1/ GV: Soạn bài+ bảng phụ
2/ HS: Học bài , làm bài tập
C Tiến trình tổ chức các hoạt động:
1/ ổn định: 1' 2/ Kiểm tra bài cũ: 5' Văn bản viết theo phương thức tự sự có đặc điểm gì?
Đáp án: Được viết bằng phương thức kể lại một chuỗi các sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, dẫn đến 1 kết thúc, thể hiện 1 ý nghĩa
3, Bài mới
Hoạt động 1:
Hỏi: Hãy kể lại văn tắt truyền thuyết
Sơn tinh - Thuỷ tinh?
Hỏi: TT này có những sự việc chính
nào?
Hỏi: Những sự việc này được sắp xếp
ntn?
(theo trình tự trước - sau)
Hỏi: Em hãy chỉ ra sự việc khởi đầu,
phát triển, cao trào và kết thúc
I Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự
1/ Sự việc trong văn tự sự : 12' a) VD: truyền thuyết Sơn tinh - Thuỷ tinh
SV1: Vua Hùng kén rể
SV2: Sơn tinh - Thuỷ tinh đến cầu hôn
SV 3: Vua Hùng ra điều kiện chọn rể
SV4: Sơn tinh đến trước được vợ SV5: Thủy tinh tức giận, dâng nước…
SV6: Hai bên giao chiến, Sơn tinh
Trang 2Hỏi: Theo em trong 7 sự việc trên có
thể bỏ bớt đi sự việc nào không? Vì sao?
(GV lấy VD bỏ bớt SV2 , 3….)
- Quan sát các sự việc cho biết các sự
việc có quan hệ như thế nào? Hãy thử
đảo vị trí các sự việc, nhận xét?
( GV đảo mẫu các sự việc trên bảng)
GV: Trình tự này dẫn đến ý nghĩa gì ?
khẳng định điều gì?
ST đã chiến thắng TT mấy lần?
(ST thắng TT nhiều lần và mãi mãi như
1 quy luật tất yếu)
Vậy chuỗi sự việc trong câu chuyện
truyền thuyết này nói về chủ đề gì?
- Nếu truyền thuyết này chỉ có 7 sự việc
như vậy truyện có hấp dẫn không? Vì
sao? (Không hấp dẫn vì truyện khô
khan, khó hiểu),
- Để truyện hay, hấp dẫn người đọc thì
cần phải đảm bảo những yếu tố gì?
(GV lấy VD 1 sự việc: Vua Hùng kén rể
thì cần phải kể ntn? Thời gian nào? ý
định của vua như thế nào?…)
- Hãy chỉ rõ 6 yếu tố này trong Sơn tinh
- Thuỷ tinh?
(Nhân vật chính ST và TT, xảy ra ở
thành Phong Châu, thời gian trong suốt
mấy tháng ròng
Nguyên nhân: Do cùng muốn cưới Mị
Nương, kết quả là Sơn tinh đã chiến
thắng
- Những yếu tố này có tác dụng gì?
(Làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn)
Hỏi: Qua tìm hiểu ví dụ, em rút ra kết
SV7: Hàng năm Thuỷ tinh đều dâng nước… đều thua
=> SV 1 : Mở đầu
SV2, 2, 3, 4, 5: Phát triển
SV6: Cao trào
SV7: Kết thúc
=> Trong 7 sự việc không thể bỏ bớt
sự việc nào vì diễn biến câu chuyện
sẽ không liên tục, không rõ ràng
=> Các sự việc quan hệ: nhân - quả (Sự việc trước giải thích cho sự việc sau)
-> Không thể đảo vị trí các sự việc
được vì thiếu tính logíc
=> Cả chuỗi sự việc khẳng định cho chiến thắng của Sơn tinh -> trật tự có
ý nghĩa
=> Chuỗi sự việc, trình tự sắp xếp này hướg về chủ đề: Ca ngợi sự chiến thắng lũ lụt của Sơn tinh, của Vua Hùng
(Tư tưởng của người kể…)
=> Để truyện hay, hấp dẫn phải có các chi tiết cụ thể (nhân vật nào? địa
điểm nào? thời gian? Nguyên nhân? diễn biến?…)
=> Những sự việc này có ý nghĩa: khẳng định chiến thắng của Sơn tinh
và Vua Hùng
Trang 3luận gì về đặc điểm của sự việc, trong
văn tự sự
- Cho biết trong truyền thuyết ST - TT
có những nhân vật nào?
- Từng nhân vật được giới thiệu như thế
nào?
(Mỗi nhân vật được giới thiệu ở những
khía cạnh nào?
- Vậy theo em đâu là nhân vật chính?
Vì sao em cho đó là nhân vật chính?
- Những nhân vật này có liên quan như
thế nào đến 7 sự việc?
- Tư tưởng của người kể, chủ đề của câu
chuyện được thể hiện qua nhân vật nào?
- Nhân vật được hiện lên qua những khía
cạnh nào?
- Vậy nhân vật trong văn tự sự có đặc
điểm gì?
-b) Kết luận:
- SGK (ghi nhớ - 38) 2/ Nhân vật trong văn tự sự : a) VD:
- Vua Hùng: tên gọi, lai lịch, các việc cần làm
- Sơn tinh: Tên gọi, lai lịch, tài năng
- Thuỷ tinh: như ST (các việc làm)
- Mị Nương: Tên gọi, lai lịch, dung nhan
- Lạc hầu: không
=> Nhân vật chính ST - TT được giải thích ở nhiều phương diện, nhiều việc làm nhất, nhân vật phụ chỉ nói qua -> Những nhân vật này thực hiện các
sự việc -> Nhân vật chính: ST - TT thể hiện chủ đề câu chuyện, tư tưởng của người kể
-> Nhân vật được giải thích: tên gọi, lai lịch, chân dung, trang phục, tính cách, số phận…
b) Kết luận:
- Ghi nhớ: SGK - 38
4/ Củng cố: 1'
Sự việc và nhân vật trong văn bản tự sự có quan hệ với nhau ntn?
5/ Hướng dẫn về nhà: 1'
- Xác định các nhân vật, các sự việc trong các văn bản đã học
- Soạn: sự tích Hồ Gươm