-Bên cạnh đó nhà nước Đại Việt còn có - Đạo Phật đi vào nhiều chủ trương chính cuộc sống đã sách tiến bộ,hợp lòng dân khơi nguồn cho nên kinh tế xã hội phát nghệ thuật phát triển mạnh và[r]
Trang 1Ngày soạn: 19/10/09
Ngày giảng: 20/10/09
Tiết 8
Bài 8: Thường thức mĩ thuật
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI Lí
(1010 - 1225)
I Mục tiờu:
* Kiến thức:
- Hs hiểu và nắm bắt được một số kiến thức chung về MT thời Lý
- Hs biết cảm nhận cỏc giỏ trị nghệ thuật của MT thời Lý
* Kĩ năng:
- Quan sỏt nhận xột, phõn tớch nội dung, nhận thức về bố cục
* Thỏi độ:
- Hs nhận thức đỳng đắn về truyền thống nghệ thuật dõn tộc, trõn trọng, yờu quý những di sản của cha ụng để lại và tự hào về bản sắc độc đỏo của nghệ thuật dõn tộc
II Chuẩn bị:
1 Đồ dựng dạy học:
1.1 Đối với giỏo viờn:
- Hỡnh ảnh một số tỏc phẩm ,cụng trỡnh MT thời Lý
- Sưu tầm thờm một số tranh ảnh thuộc MT thời Lý đó in trong sỏch, bỏo
1.2 Đối với học sinh:
- Sưu tầm tranh ảnh liờn quan tới mĩ thuật thời Lý
2 Phương phỏp
- Trực quan, vấn đỏp, thuyết trỡnh
III Tiến trỡnh dạy – học:
Nội dung Hoạt động của gv Tg Hoạt động của hs
Bài 8:
SƠ LƯỢC VỀ MĨ
THUẬT THỜI Lí
(1010 – 1225)
- Ổn định lớp:
Kiểm tra sĩ số
- Kiểm tra bài cũ:
+ Em hóy nờu cỏch vẽ theo mẫu?
- Nhận xột cho điểm
Hoạt động 1: Giới thiệu
bài
- Ở tiết 2 cỏc em đó được làm quen với phõn mụn ttmt đầu tiờn của MT6, cỏc em biết được một số thành tựu của Mt
cổ đại và bài hụm nay bài
3’
2’
-Lớp trưởng báo cáo
-HS chú ý nghe câu hỏi
và trả lời câu hỏi
-Hs ghi đầu bài
Trang 2I Bối cảnh xă
hội thời Lý
- Vua Lý Thỏi
Tổ, với hoài bóo
xõy dựng đất
nước độc lập tự
chủ đó dời đụ từ
Hoa Lư (Ninh
Bỡnh ) ra Đại La
và đổi tờn là
Thăng Long (Hà
Nội ngày nay),
sau đú, Lý Thỏnh
Tụng đặt tờn
nước là Đại Việt
- Đạo Phật đi vào
cuộc sống đó
khơi nguồn cho
nghệ thuật phỏt
triển ,nhiều cụng
trỡnh kiến trỳc
,điờu khắc và hội
họa đặc sắc đó ra
đời trong thời kỡ
này
II Sơ lược về Mĩ
thuật thời Lý
học sẽ tạo điều kiện cho cỏc em tiếp xỳc, thưởng thức vẻ đẹp của một số thành tựu nghệ thuật thời
Lý do ụng cha để lại.Vậy những thành tựu đú là gỡ?
Ta bắt đầu tỡm hiểu bài 8:
Sơ lược về mĩ thuật thời Lý
Hoạt động 2: Tỡm hiểu khỏi quỏt về hoàn cảnh
xó hội thời Lý.
* Thụng qua cỏc bài học lịch sử ,em biết gỡ về triều đại Lý ?
* Gv nhấn mạnh:
- Sự cường thịnh của triều đại Lý được chứng minh qua cuộc chiến thắng giặc Tống xõm lược và đỏnh chiếm Chiờm Thành
-Bờn cạnh đú nhà nước Đại Việt cũn cú nhiều chủ trương chớnh sỏch tiến bộ,hợp lũng dõn nờn kinh tế xó hội phỏt triển mạnh và ổn định, từ
đú kộo theo văn húa ,ngoại thương cựng phỏt triển
* Đạo Phật cú tỏc động gỡ tới nghệ thuật thời Lý?
* Những cụng trỡnh kiến trỳc, điờu khắc và hội họa
đú đặc sắc như thế nào, ta vào phần 2 Sơ lược về mĩ thuật thời Lý
Hoạt động 3: Sơ lược về
mĩ thuật thời Lý
* Nhỡn cỏc hỡnh minh
5’
30’
- Vua Lý Thỏi Tổ ,với hoài bóo xõy dựng đất nước độc lập tự chủ đó dời đụ từ Hoa Lư (Ninh Bỡnh ) ra Đại La và đổi tờn là Thăng Long (Hà Nội ngày nay),sau đú ,Lý Thỏnh Tụng đặt tờn nước
là Đại Việt
- Đạo Phật đi vào cuộc sống đó khơi nguồn cho nghệ thuật phỏt triển
Trang 3* Gåm 3 loai
h×nh nghÖ thuËt:
- Kiến trúc
- Điêu khắc và
trang trí
- Gốm
1 Nghệ thuật
kiến trúc
a, Kiến trúc cung
đình
-Thành tựu lớn
nhất của kiến
trúc cung là kinh
thành Thăng
Long
-KTTL là một
quần thể kiến
trúc gồm 2
lớp:bên trong và
bên ngoài: Bên
trong được gọi là
Hoàng thành, bên
ngoài được gọi là
Kinh thành
-Hoàng thành là
nơi ở ,nơi làm
việc của vua và
hoàng tộc
-Phía trong
Hoành thành có
xây dựng nhiều
cung điện như
họa trong SGK em biết được các loại hình nghệ thuật nào của MT thời Lý?
* Ngoài ra còn có hội họa nhưng các tác phẩm đã bị thất lạc do thời gian, do chiến tranh và chỉ được ghi chép trong thư tịch
A.Tìm hiểu về nghệ thuật kiến trúc:
Khi nói về MT thời Lý,
ta đề cập nhiều đến nghệ thuật kiến trúc, loại hình nghệ thuật phát triển rất mạnh Nghệ thuật kiến trúc có các loại hình kiến trúc nào?
* Kiến trúc cung đình:
- Thành tựu lớn nhất của kiến trúc cung đình là công trình nào?
- Kinh thành Thăng Long
do vua nào xây dựng?
- KTTL được xây dựng như thế nào?
- Lớp bên trong được gọi
là gì? bên ngoài được gọi
là gì?
* Em hãy miêu tả Hoàng thành?
- Kiến trúc
- Điêu khắc và trang trí
- Gốm
- Kiến trúc cung đình và kiến trúc phật giáo
- Đó là kinh thành Thăng Long
- Vua Lý Thái Tổ
- KTTL là một quần thể kiến trúc gồm 2 lớp:bên trong và bên ngoài
- Bên trong được gọi là Hoàng thành, bên ngoài được gọi là Kinh thành
- Hoàng thành là nơi ở, nơi làm việc của vua và hoàng tộc
-Phía trong Hoành thành
có xây dựng nhiều cung điện như điện Càn Nguyên, điện Tập Hiền, điện Giảng Võ Ngoài ra còn có điện Trường Xuân, điện Thiên An, điện Thiên Khánh
Trang 4điện Càn
Nguyên, điện
Tập Hiền ,điện
Giảng Võ Ngoài
ra còn có điện
Trường Xuân,
điện Thiên An,
điện Thiên
Khánh
b/ Kiến trúc Phật
giáo:
- Thời Lý, nhiều
công trình kiến
trúc Phật giáo
được xây dựng là
do đạo Phật rất
thịnh hành.Kiến
trúc phật giáo có
Tháp và Chùa
- Vậy còn Kinh thành như thế nào?
- Em có nhận xét gì về quy mô của kinh thành Thăng Long?
* Kiến trúc Phật giáo:
- Thời Lý, nhiều công trình kiến trúc Phật giáo được xây dựng là do đạo Phật rất thịnh hành.Kiến trúc phật giáo có Tháp và Chùa
- Em biết gì về tháp?
- Kinh thành là nơi ở và sinh hoạt của các tầng lớp xã hội,với nhiều công trình kiến trúc nổi tiếng
- Đáng chú ý là các công trình:
+ Phía Bắc có hồ Dâm Đàm (Hồ Tây), đền Quán Thánh, cung
Từ Hoa để công chúa và các cung nữ trồng dâu ,nuôi tằm và các làng hoa Nghi Tàm, Quảng Bá
+ Phía Nam có Văn Miếu - Quốc Tử Giám và các trại lính
+ Phía Đông là nơi buôn bán nhộn nhịp ,có hồ Lục Thủy ,tháp Báo Thiên, sông Hồng (thường là nơi mở hội đua thuyền )
+ Phía Tây là khu nông nghiệp với nhiều trang trại trồng trọt
- Kinh thành Thăng Long có quy mô to lớn
và tráng lệ
- Tháp Phật là đề thờ phật giáo gắn với chùa,các tháp tiêu biểu là tháp Phật Tích (Bắc Ninh) ,tháp Chương Sơn (Nam Định) ,tháp Báo
Trang 52.Nghệ thuật
điờu khắc và
trang trớ:
a Tượng
-Nội dung tạc
tượng thời Lý là
cỏc pho tượng
Phật Thế Tụn ,
Kim
Cương,người
chim, cỏc con
thỳ
-Chựa được xõy dựng như thế nào?Em hóy kể tờn một số chựa mà em biết.?
- Giới thiệu hỡnh ảnh chựa một cột
B.Tỡm hiểu về nghệ thuật điờu khắc và trang trớ:
- Em hóy cho biết nghệ thuật điờu khắc và trang trớ cú tỏc dụng gỡ đối với cỏc cụng trỡnh kiến trỳc?
*Tượng :
Gv giới thiệu ,thuyết minh qua ảnh
-Cỏc tỏc phẩm điờu khắc được làm bằng chất liệu gỡ?
-Cỏc tỏc phẩm tạc tượng gỡ?
* Cỏc bức tượng của MT thời Lý cú hai đặc điểm
mà chỳng ta cần phải lưu
ý : + Nhiều pho tượng cú kớch thước lớn như tượng Phật A-di-đà, tượng thỳ, tượng người chim ở chựa Phật Tớch
+ Cỏc pho tượng đó thể hiện sự tiếp thu nghệ thuật của cỏc nước lỏng
giềng,sự gỡn giữ bản sắc dõn tộc độc đỏo và đó chứng minh tài năng tạc
Thiờn (Hà Nội)
- Chựa cú quy mụ khỏ lớn,thường được đặt ở những nơi cú cảnh trớ đẹp,tọa thành một tổng thể kiến trỳc cấn đối ,hũa nhập với mụi trường tự nhiờn xung quanh như: chựa Một Cột (Hà Nội),chựa Phật Tớch (Bắc Ninh),chựa Dạm (Bắc Ninh),chựa Hương Lóng (Hưng Yờn),chựa Long Đọi (Hà Nam)
- Nghệ thuật chạm khắc
và trang trớ cú tỏc dụng trang trớ, tụn thờm vẻ đẹp của cỏc cụng trỡnh kiến trỳc
- Chất liệu là đỏ
- Đú là cỏc pho tượng Phật Thế Tụn ,Kim Cương,người chim, cỏc con thỳ
Trang 6b,Chạm khắc
trang trí:
-Đề tài của các
tác phẩm điêu
khắc là
các loại hình hoa,
lá, mây, sóng
nước hoa văn
hình móc câu
Một biểu tượng
mang đặc trưng
riêng của mỗi
một thời kì đó là
hình tượng con
rồng
3/NghÖ thuËt
gèm:
- Cã nh÷ng
TTSX nh:
Thăng Long,Bát
Tràng ,Thổ
Hà,Thanh
Hóa
tượng đá tuyệt vời của các nghệ nhân thời Lý
* Chạm khắc trang trí:
+Các tác phẩm chạm khắc trang trí là những bức phù điêu đá, gỗ để trang trí cho các công trình kiến trúc
-Đề tài của các tác phẩm điêu khắc là gì?
Gv nhÊn m¹nh:
- Hoa văn hình móc câu : các nghệ nhân sử dụng loại hoa văn này như một loại hoa văn vạn năng,chỉ một thứ hoa văn ấy đã tạo nên nhiều bộ phận cho một con sư tử ,con rồng hoặc những họa tiết về mây ,hoa lá trên con vật ,trên quần áo giáp trụ của tượng Kim Cương
-Một biểu tượng mang đặc trưng riêng của mỗi một thời kì đó là hình tượng con rồng.Gv đưa ra hình ảnh con rồng thời
Lý
-Em thấy con rồng thời
Lý có đặc điểm gì?
*.Tìm hiểu về nghệ thuật gốm:
Gv đưa ra ảnh gốm:
*Gốm là sản phẩm chủ yếu phục vụ đời sống con người, gồm có :bát , đĩa ,ấm chén ,bình rượu,bình hoa
-Thời Lý đã có những trung tâm sản xuất gốm
Đó là các loại hình hoa,
lá, mây, sóng nước hoa văn hình móc câu
Hình rồng thời Lý không giống với hình vẽ rồng của ccs thời đại TQ .Rồng là hình tượng trang trí phổ biến trong hình lá đề, cánh hoa sen,
ở bệ tượng, trong cánh cửa đền chùa rồng thời
Lý thể hiện trong dáng đấp hiền hòa, mềm mại, không có cặp sừng trên đầu : Luôn có hình chữ
"S" một biểu tương cầu mưa của cư dân nông nghiệp trồng lúa nước Rồng thời Lý mình tròn, thân lẳn khúc uốn lượn nhịp nhàng theo kiểu thắt túi tù to đến nhỏ dần về phía sau
-Cã nh÷ng TTSX nh: Thăng Long,Bát Tràng
Trang 7- Chế tỏc được
gốm men ngọc,
men da lươn,
men lục, men
trắng ngà
+ Xương gốm
mỏng, nhẹ, nột
khắc chỡm, men
phủ đều Hỡnh
dỏng thanh thoỏt,
chau chuốt và
mang vẻ đẹp
trang trọng
nào?
-Gốm thời Lý cú những
đặc điểm gì?
Hoạt động 4 :Đỏnh giỏ
kết quả học tập :
*Cỏc cụng trỡnh kiến trỳc thời Lý như thế nào?
- Cú quy mụ to lớn đặt tại cỏc nơi, cú địa hỡnh thuận lợi, đẹp và thoỏng đóng, phong cảnh sơn thủy hữu tỡnh
-Vớ sao kiến trỳc phật giỏo thời Lý phỏt triển?
- Em hóy nờu đặc điểm hỡnh tượng con rồng thời
Lý ?
- Đồ gốm thời Lý cú đặc điểm gỡ ?
*Giỏo viờn nhận xột
- Dặn dũ :
- Tỡm và sưu tầm thờm
tranh ảnh liờn quan đến mĩ thuật thời
Lý
- Chuẩn bị cho bài sau
5’
,Thổ Hà,Thanh Húa
- Chế tỏc được gốm men ngọc, men da lươn, men lục, men trắng ngà
+ Xương gốm mỏng, nhẹ, nột khắc chỡm, men phủ đều Hỡnh dỏng thanh thoỏt, chau chuốt
và mang vẻ đẹp trang trọng
- Đạo phật được đề cao, sớm giữ địa vị quốc giỏo,
vỡ cỏc vua quan nhà Lý rất sựng đạo phật
-Trả lời
-Trả lời