TËp lµm v¨n: Luyện nói về :quan sát ,tưởng tượng ,so sánh và nhận xét trong v¨n miªu t¶... Mục tiêu: HS biết trình bày và diễn đạt miệng một vài vấn đề trớc tập thể đông người, củng cố n[r]
Trang 1Tiết73.Văn bản: bàI học đ
(Trích: “Dế Mèn phiêu lưu kí”-Tô Hoài)
I: Mục tiêu : HS hiểu đ,- nội dung , ý nghĩa của văn bản Nắm +,ợc đặc điểm tính
cáchcủa Dế Mèn và bài học +,ờng đời đầu tiên của chú Dế một cách thích thú từ ngoại
hình đến tính nết Từ đó rút ra bài học về lối sống cho bản thân : Tính kiêu căng , bồng
bột của tuổi trẻ có thể làm hại đến #,ời khác
Nắm đ, những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả về loài vật của Tô Hoài
-Rèn kĩ năng đọc diễn cảm, phân tích văn bản
- Giáo dục học sinh ý thức tìm hiểu về nghệ thuật miêu tả, kể chuyện của Tô Hoài
II:Đồ dùng: Tranh Dế Mèn
III: Tiến trình bài dạy:
A Tổ chức lớp:
6a1
6a2
B Kiểm tra sách vở của học sinh
C Bài mới : Giáo viên giới thiệu bài
? ấn 7,ợng sâu sắc nhất của em về Tô Hoài
GV nêu yêu cầu, đọc mẫu
(Đoạn 2 đọc phân vai)
? Tóm tắt đoạn trích
? Nêu bốcục đoạn trích
- Từ đầu - Thiên hạ
- Còn lại
? Truyện +,ợc kể bằng lời của nhân vật nào ?
Tác dụng của ngôi kể
học sinh đọc đoạn một
? Nội dung của đoạn truyện ?
?Tìm những chi tiết miêu tả hình dáng
của Dế Mèn ?
? Tác giả dùng từ loại nào để miêu tả
? Qua cách miêu tả của tác giả em cảm nhận
đ,- ngoại hình của Dế Mèn , thế nào?
GV chuyển tiếp
? Tìm những chi tiết miêu tả hành động, cử chỉ
của Dế Mèncủa dếcủa Mèn
I Tác giả tác phẩm
1.Tác giả: Tô Hoài
2 Tác phẩm: Trích ,ơng
I của truyện “ Dế Mèn
II Đọc và hiểu văn bản:
1 Đọc - Tóm tắt : 2.Chú thích /9
3 Bố cục: 2 phần
- Nhân vật chính : Dế Mèn
tự kể về mình lời kể thân mật gần gũi
4 Phân tích : a-Hình dáng và tính nết của
Mèn
* Ngoại hình :
- Càng : mẫm bóng
- Vuốt : cứng , nhọn hoắt
- Cánh : dài chấm đuôi
- Răng : đen nhánh
- Râu dài uốn cong
- > Động từ, tính từ
- Khoẻ đẹp, đầy sức sống, tự tin yêu đời
* Tính nết
- Đi đứng oai vệ, nhún
Trang 2? Em có nhận xét gì về tính cách của Dế Mèn?
? Em học tập đ,- gì trong nghệ thuật miêu tả của
nhà văn Tô Hoài ?
? Em có nhận xét gì qua bức chân dung của Dế
Mèn ?
? Phát biểu cảm nghĩ của em ?
nhảy, rung râu
- Cà khịa với hàng xóm
- Quát , bắt nạt chị cào cào
- Đá ghẹo anh gọng vó
=> kiêu ngạo , hợm hĩnh 7,Y# mình sắp đứng đầu thiên hạ
(Nhân hoá, chọn từ ngữ đặc ta tả, so sánh)
+ Anh chàng Dế đẹp, ,ờng tráng ,ng hống hách kiêu ngạo
(Đáng ghét )
Luyện tập
GV treo tranh Dế Mèn
? Quan sát tranh và miêu tả lại chân dung Dế Mèn bằng lời văn của em
D.Củng cố:
- Có ý kiến cho rằng : Mèn vừa đáng yêu vừa đáng ghét
Em có đồng ý không? Vì sao?
- Em rút ra bài học gì?
E ,ớng dẫn :
- Kể lại đoạn truyện
- Phân tích nghệ thuật miêu tả, kể truyện của Tô Hoài
- Bài học đầu đời của mèn là gì?
Tiết 74 Văn bản
BàI học
I>Mục tiêu:
HS hiểu ý nghĩa của bài học đ,=# đời đầu tiên của Mèn: Kiêu căng hống hách
của tuổi trẻ đã làm hại ng,= khác đã khiến Mèn ân hận suốt đời
Trang 3Rèn kĩ năng tóm tắt, phân tích.
Giáo dục ý thức sống đoàn kết thân ái với mọi nguời
II> Đồ dùng : Không
III> Tiến trình bài dạy:
A Tổ chức lớp :
6a1
6a2
B Kiểm tra bài cũ :
1 Tóm tắt nội dung văn bản
2 Em có cảm nghĩ gì về nhân vật Dế Mèn?
C Bài học mới: GV chuyển tiếp
Học sinh đọc phần 2 Nội dung? b, Bài học đ,=# đờiđầu tiên của Dế
Mèn
1 3 sự việc chính:
2 Mèn coi 7,ờng Choắt
3 Mèn chêu chị Cốc
4 Mèn hối hận
? Giọng kể chuyện có điểm gì đáng chú ý ?
Kể theo thứ tự nào ?
(Thứ tự : Kq > DB > Kq Giọng xúc động, * Mèn coi thờng Choắt
hối hận ăn năn )
- Choắt : Gầy gò,dài lêu nghêu , gã nghiện
? tìm những chi tiết nói về Choắt
+ Cánh, râu cụt một mẩu
+ Càng bè bè nặng nề
+ Mặt mũi ngẩn ngơ
? Em có nhận xét gì về Choắt ?
? Thấy Choắt , vậy Mèn tỏ thái độ ntn ? > Yếu ớt , xấu xí , bẩn thỉu
Tìm những chi tiết biểu hiện thái độ của Mèn - Mèn coi 7,ờng , chê bai ,
khinh bỉ
(Đặt tên, gọi xếch mé,chê bai không
? Thái độ của Mèn có ý nghĩa gì ? .> kiêu căng , ích kỷ
* Mèn chêu chị Cốc
?Tại sao Mèn chêu chị Cốc ? -Nghịch ranh , ra oai với
? Đọc Những câu hát Mèn chêu chị Cốc Choắt
Em có nhận xét gì về nội dung những
câu hát của mèn ?
? Choắt can , Mèn có thái độ ntn Sau đó ra sao - Hung hăng > chui tọt vào
Trang 4hang nằm im thin thít (khiếp
sợ )
? Biết chị Cốc đi rồi Mèn mới làm gì ?
“ Mon men” là đi , thế nào?
( rón rén ,sợ sệt)
? Việc chêu chọc chị Cốc đã dẫn đến hậu -Hậu quả : Choắt chết, Mèn mất bạn
quả gì ? Thái ,độ của Mèn 7D,ớc cái chết hận vì lỗi lầm của mình
Của Choắt ?
? Tìm những chi tiết thể hiện thái đô ân hận ? Đứng lặng giờ lâu tr,V Choắt
nghĩ về bài học đ,=# đời
Học sinh thảo luận > trình bày
?, Theo em, sự hối hận của mèn có cần thiết * Bài học: Hung hăng, hống hách
không ? có thể tha thứ không? gây vạ cho ng,= khác và cho
? Sau bài học đ,=# đời đầu tiên Mèn, cái chết bản thân mình
của C hoắt/ tự rút ra đ,- bài học gì? ? trong VB này Tô Hoài đã thành công với những Nghệ thuật gì ?
-Miêu tả sinh động (Quan sát , nhân hoá, t,Y# 7,ợng )
?Em rút ra bài học gì từ nhân vật Dế Mèn?
-Không đ,- kiêu căng, hống hách ,ngông cuồng
?Em có học đ,- điều gì ở Mèn không?
- Biết ăn nói ,hối nỗi →tự hoàn thiện mình
HS thảo luận -> trình bày
? Em cần ghi nhớ những gì sau học truyện ? * Ghi nhớ : SGK/11
III ,Luyện tập
-Đọc phần đọc thêm
-Làm bài tập 1/11
-Bài tập 2 chú ý đọc phân vai (nhóm)
D Củng cố :
-Tôi trong văn bản là Tô Hoài hay Dế Mèn
-Muốn miêu tả loài vật sinh động ta phải làm thế nào ?
-Hình ảnh Dế Mèn gợi cho em suy nghĩ gì ?
E Hướng dẫn:
-Đọc văn bản
-Kể tóm tắt
- Làm bài tập (SGK),các bài tập trong (SBT/3).,
-Tìm hiểu về phó từ
-Tìm đọc “Dế Mèn Phiêu ~,u ký”
Tiết 75 Tiếng Việt: Phó Từ
Trang 5I.Mục tiêu:
*Học sinh nắm +,ợc khái niệm ,ý nghĩa và công dụng của phó từ ,biết phân
biệt các loại phó từ
*Rèn kỹ năng nhận diện, sử dụng phó từ
*Giáo dục ý thức học và hành
II.Tiến trình lên lớp
A Tổ chức :
6a1
6a2
B Kiểm tra:
? Phân tích cấu tạo của cụm từ sau:
a -Vừa th,g# vừa ăn năn (cụm ĐT)
b - Đầu tôi to ra và nổi từng tảng rất ',ớng.(cụm TT)
C.- Bai mới : GV giới thiệu bài.
I Phó từ là gì
Bảng phụ (bài tập 1) 1 Ví dụ: SGK/12
?Đọc ví dụ chú ý từ in đậm a, đã đi; cũng ra (ĐT)
các từ in đậm bổ sung ý nghĩa cho (ĐT) vẫn ,a thấy; thật lỗi lạc (TT)
những từ nào? b, Soi (g,g#_ +,ợc (ĐT)
rất ,a nhìn (TT)
to ra (TT)
rất b,V# (TT)
?Những từ đựơc bổ sung ý nghĩa thuộc từ →ĐT , TT → Phó từ
loại nào?
?Em hiểu Phó Từ là gì ? 2 Ghi nhớ SGK/12
?Phó Từ khác l,-# từ nh, thế nào? (HS đọc )
?Viết các cụm từ ở VD1 vào mô hình
→Vị trí của phó từ so với ĐT và TT
II Các loại phó từ
Bảng phụ 1 Ví dụ :SGK/13
?Tìm phó từ bổ sung ý nghĩa cho các ĐT a, Chóng lớn lắm
và TT đ,- in đậm
?Điền các phó từ đã tìm +,ợc vào bảng phân b, Đừng trêu vào
loại phó từ/13
c, Không trông thấy
?Kể thêm những phó từ mà em biết thuộc mỗi
loại trên ? (đã ,đang )
?Nhìn bảng phân loại ,em thấy phó từ gồm - Xét về vị trí : 2 loại
những loại nào (xét về vị trí) ? Đứng 7D,ớc ; đứng sau ĐT,TT
?Xét về ý nghĩa có mấy loại phó từ ? - 7 loại
2. Ghi nhớ SGK/14
III Luyện tập
Bài 1/14 Tìm phó từ → ý nghĩa của phó từ?
a,- Đã → chỉ hệ thời gian
- Không còn ( không ; phủ định; còn ; chỉ sự tiếp diễn 7,ơng tự )
Trang 6-Đã ( cởi bỏ ) → quan hệ thời gian.
- Đều (lấm tấm ) → sự tiếp diễn 7,ơng tự
-Đ,g# (trổ) lại sắp (buông toả ) ra
+ $,ơng ,sắp → quan hệ thời gian
+ Lại → sự tiếp diễn 7,ơng tự
+Ra → chỉ kết quả và h,V#
- Cũng sắp (có)
+Cũng : Chỉ sự tiếp diễn t,g# tự
+Sắp : → Quan hệ thời gian
- Đã (về) cũng sắp (về)
+Đã , sắp → Quan hệ thời gian
+Cũng → sự tiếp diễn t,g# tự
b, Đã (xâu) +,ợc
+ Đã → thời gian ; + $,ợc (kết quả)
Bài 2/25 : Gv h,V# dẫn
Bài 3/15 : Chính tả (nghe - viết ) Bài họcđờng đời đầu tiên
“ Những gã xốc nổi Những cử chỉ ngu dại của mình thôi”
- Giáo viên đọc - Học sinh viết - Soát lỗi - Chấm, chữa lỗi
D , Củng cố:
- Phó từ là gì ? ý nghĩa của phó từ ?
- Có mấy loại phó từ ?
+ Xét về vị trí
+ Xét về ý nghĩa
E, Hướng dẫn
- Học thuộc 2ghi nhớ
-Tự lấy các vị trí minh hoạ
- Tìm , làm bài tập còn lại
→ hiểu chung về văn miêu tả
Tiết 76 Tập làm văn
Tìm hiểu chung về văn miêu tả
I, Mục tiêu
* Học sinh nắm đ,- những nét chung nhất về văn miêu tả 7D,ớc khi đi sâu vào một số thao tác chính nhằm tạo lập loại văn bản này
*Nhận diện +,ợc những đoạn văn , bài văn miêu tả
*Biết vận dụng miêu tả trong những tr,=# hợp nào
II, Đồ dùng : Bảng phụ
III, Tiến trình lên lớp :
A, Tổ chức lớp :
6a1
6a2
B, Kiểm tra
Trang 7- ở tiểu học em đã học về văn miêu tả Hãy nêu hiểu biết của em về văn miêu tả
C, Bài mới : GV giới thiệu bài
I, Thế nào là văn miêu tả.
HS đọc bài tập 1/15 Bài tập 1: cả 3 đều phải miêu tả :
? Tình huống nào cần miêu tả ? vì sao ? - Tình huống 1: Khách không bị lạc
-Tình huống 2: Ng,= bán không lấy nhầm
? lấy ví dụ khác cần sử dụng miêu tả ? - Tình huống 3: Điếm khác biệt của lực sĩ
(học sinh tự do phát biểu)
? Từ các ví dụ , em hãy rút ra vai trò của văn
miêu tả trong cuộc sống ? ( Rất cần thiết )
? Em hiều thế nào là văn miêu tả?
Bài tập 2/15
?Đoạn trích có mấy đoạn văn miêu tả ? -3 đoạn văn miêu tả
là những đoạn nào ? + Tả Dế Mèn : Từ đầu >thiên hạ rồi
+ Tả Choắt
+ Cảnh ao hồ ,a lớn
? Hai đoạn tả Dế Mèn và Choắt có tác
dụng gì ? (Hình dung +,ợc n/v) - Mèn đẹp ,ờng tráng
Tìm những chi tiết tả ? - Choắt : yếu ớt, xấu xí
? Nhận xét cách tả trong 2 đoạn ? ( Dùng từ ngữ gợi tả> nổi bật
đặc điểm sự vật, dùng phép nhân hoá so
sánh )
? Muốn miêu tả hay phải quan sát ntn?
(Quan sát tỉ mỉ trong miêu tả năng lực quan sát đ,- bộc lộ rõ )
? Từ 2 ví dụ, rút ra khái niệm về
văn miêu tả * Ghi nhớ : SGK/16
GV nhấn mạnh ý cơ bản - Khái niệm
- ý nghĩa tác giả tả trong văn bản
II Luyện tập
Bài 1/16 gv nêu yêu cầu- mỗi nhóm tìm hiểu 1 đoạn
Cử đại diện lên trình bày, gv nhận xét , chốt ý
?Mỗi đoạn miêu tả gì ? Chỉ ra những đặc điểm cụ thể của sự vật
1, Đặc tả Dế Mèn : khoẻ mạnh , ,ờng tráng ?
2, Chú bé liên lạc : Nhỏ bé , nhanh nhẹn , hồn nhiên , đáng yêu
3, Sau cơn m,3 : ,ớc ngập mênh mông, cá tôm tung tăng, chim cò kiếm mồi tranh cãi
om sòm →Thế giới động vất sinh động
Bài 2/17 Viết đoạn văn cảnh mùa đông
? Đặc điểm nổi bật nhất của mùa đông ?
-Trời âm u
- Gió bấc lạnh lẽo
- M,3 phùn lạnh lẽo
- Cây cối trơ trụi
- Con #,ời xù xụ trong quần áo , đi vội vã
Trang 8* Đọc tham khảo đoạn văn ; Lá rụng /17
D, Củng cố
- Thế nào là văn miêu tả
- Muốn tả hay em phải làm gì?
E, H@7 dẫn:
- Tìm đọc các đoạn văn miêu tả trong sách giáo khoa
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm bài tập 2 phần b/17
- Bài 1 → 10 SBT/11
- Soạn bài : Sông ,ớc Cà Mau
Ngày Tháng Năm
tiết 77 Văn bản
(Trích “ Đất rừng @ơng nam - Đoàn Giỏi “
I Mục tiêu : HS cảm nhận +,ợc sự phong phú, độc đáo của cảnh thiên nhiên
sông n,V cà mău Đồng thời thấy +,ợc tình cảm gắn bó của tác giả với vùng
đất này
* Nắm +,ợc nghệ thuật miêu tả cảnh sông n,V của tác giả
*Rèn kỹ năng đọc diễn cảm , cảm thụ bài văn tả cảnh đặc sắc
*Giáo dục tình yêu quê ,ơng đất ,V
II Đồ dùng : Bản đồ việt nam
Tranh, ảnh về sông ,ớc Cà Mău
Chân dung nhà văn Đoàn Giỏi
II Tiến trình bài dạy.
A Tổ chức lớp
6a1
6a2
B Kiểm tra bài cũ
? Bài học +,ờng đời đầu tiên của Mèn là gì?
? Em có suy nghĩ gì về câu nói cuồi cùng của Choắt ?
C Bài mới : GV giới thiệu bài
I Tác giả - Tác phẩm
? Nêu những nét cơ bản về tác giả 1, Tác giả : Đoàn Giỏi (1925-1989)
Trang 9- Quê : Tiền giang
2, Tác phẩm :
? Tóm tắt tác phẩm “ Đất rừng” Trích chơng 18 “Đất rừng ph,g# nam”
II Đọc - Hiểu văn bản
GV ,ớng dẫn - Đọc mẫu - HS đọc 1, Đọc - Tóm tắt
GV ,ớng dẫn 2, Chú thích /20
? Em nêu cách chia đoạn của em - 3, Bố cục : 3 phần
- Từ đầu → Đơn điệu : ấn t,-# chung
- Tiếp → Ban mai :Sống Năm Căn
- Còn lại : Chợ Năm Căn
HS đọc đoạn 1 4 Phân tích.
? Nội dung của đoạn văn ? a, ấn t,-# ban đầu về sông ,ớc Cà Mău
? Đến Cà Mău , cái gì làm con ngời - Sông rạch, kênh ngòi chi chít nh, mạng phải chú ý nhiều nhất ? nhện
(Màu xanh) - Trời 0,ớc, cây xanh
- Âm thanh rì rào của rừng, biển
? Những ấn t,-# đó +,ợc cảm nhận
qua những giác quan nào? ( Thị , thính giác )
? Tác giả dùng NT gì ? Tác dụng của các =>Miêu tả , liệt kê , so sánh
biện pháp NT đó ? =>Cảnh thiên nhiên mênh mông
? Học sinh đọc - Đoạn 2 tả cảnh gì ?
? Em có nhận xét gì về các địa danh
?Các địa danh ấy gợi cho em cảm thấy
điều gì ?
? Dòng sông và rừng đ,V Năm Căn đ,-
miêu tả ntn?
? Em có nhận xét gì về cách dùng từ của
tác giả ?
? Em có nhận xét gì về sông n,V Cà Mau
?
Học sinh đọc đoạn 3
? Đoạn văn tả cảnh gì ? nét độc đáo nhất
của chợ Năm Căn là gì ?
? Tác giả bằng cách nào ?
? Em có nhận xét gì về chợ?
? Em học tập +,ợc gì ở cách tả cảnh của
tác giả ?
còn nguyên sơ , đầy bí ẩn và hấp dẫn
b, Sông ngòi , kênh rạch Cà Mau
- Địa danh : mộc mạc, dân dã
+ Sông ,ớc Năm Căn + Rừng đ,V Năm Căn
=>Thiên nhiên phong phú , đa dạng gắn bó với cuộc sống lao động của con ngời
- Sông : + Rộng hơn ngàn 7,ớc + Nớc ầm ầm đổ ra biển + Cá bơi hàng đàn
- Rừng +,ớc : Dựng cao ngất
=> Chọn lọc từ ngữ độc đáo , giàu hình
ảnh , âm thanh
Quan sát tỉ mỉ bằng các giác quan
→Cảnh sinh động , nên thơ
c, Chợ Năm Căn
- Họp trên sông
- Nhiều dân tộc
- nhiều hàng hoá
=> Đông vui, độc đáo , hấp dẫn
- NT : Tả cảnh khái quát →cụ thể Quan sát tỉ mỉ , cảm nhận bằng các giác
Trang 10? Em cảm nhận đ,- gì về vùng sông ,ớc
Cà Mau ?
HS đọc ghi nhớ
quan và bằng cả trái tim Thiên nhiên phong phú , hoang sơ mà 7,ơi
đẹp , sinh hoạt độc đáo , hấp dẫn
5 Ghi nhớ / 23
IV Luyện tập
- Đọc thêm
- Nét độc đáo về quê h,g# Chí Linh là gì ?
D Củng cố
- ấn t,-# mạnh nhất của em về Cà Mau là gì ?
- Tại sao tác giả tả hay , vậy ?
E ?@ớng dẫn
- Học thuộc ghi nhớ
- Su tầm tranh ảnh về thiên nhiên xinh đẹp
- Tìm đọc tiểu thuyết : Đất rừng Ph,g# Nam
- Làm bài tập 1 ( SGK/ 23); 1,2,3 SBT/ 14
- Tìm hiểu về so sánh
Tiết 78 Tiếng Việt : So Sánh
I, Mục tiêu : HS nắm đ,- khái niệm và cấu tạo của phép so sánh Biết quan sát sự giống nhau giữa các sự vật để tạo ra những so sánh đúng
*Rèn kĩ năng quan sát , sử dụng phép tu từ so sánh đúng lúc , đúng chỗ
*Giáo dục ý thức học và hành để làm đẹp cho ngôn ngữ văn ch,g# và ngôn ngữ giao tiếp
II, Đồ dùng :
III, Tiến trình bài dạy
A ổn định tổ chức
6a1
6a2
B Bài kiêm tra
? Phó từ là gì ? Cho ví dụ ?
? Có mấy loại phó từ ? Cho mỗi loại một ví dụ
C.Bài mới : GV giới thiệu bài
I So sánh là gì ?
HS đọc ví dụ
? Trong mỗi ví dụ trên , những sự vật , sự
việc nào đ,- so sánh với nhau ?
? Vì sao lại so sánh nh, vậy ?
GV : Trẻ em :mầm non của đ/n
Búp : mầm non của cây cối
( Sự tơi non đầy sức sống , chứa chan hi
1, Ví dụ / 24
a, “Trẻ em” đ,- so sánh với búp trên cành
b, “Rừng đ,Vi với “hai dãy”
* Cơ sở để so sánh
- Giữa chúng có nét t,g# đồng về hình thức , tính chất
...Bài 2/ 25 : Gv h,V# dẫn
Bài 3/15 : Chính tả (nghe - viết ) Bài học? ?ờng đời
“ Những gã xốc Những cử ngu dại thơi”
- Giáo viên đọc - Học sinh viết - Soát lỗi - Chấm,... đoạn văn miêu tả sách giáo khoa
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm tập phần b/17
- Bài → 10 SBT/11
- Soạn : Sông ,ớc Cà Mau
Ngày Tháng Năm
tiết 77 Văn. ..
II Đọc - Hiểu văn
GV ,ớng dẫn - Đọc mẫu - HS đọc 1, Đọc - Tóm tắt
GV ,ớng dẫn 2, Chú thích /20
? Em nêu cách chia đoạn em - 3, Bố cục : phần
- Từ đầu →