Tiếng cười được thể hiện trong các truyện cười đặc sắc của văn hóa dân gian Việt Nam.. Đó là thể loại truyện kể về những hiện tượng, những loại người đáng cười trong cuộc sống nh»m t¹o r[r]
Trang 1Ngµy so¹n:29/11/2006
Ngµy d¹y:30/11/2006 Treo biÓn, lîn cíi ¸o míi
(TruyÖn cíi)
TiÕt 51: §ôc - HiÓu v¨n b¶n.
A Môc tiªu cÌn ®¹t:
1.KiÕn thøc.
- HiÓu ®îc thÕ nµo lµ truyÖn cíi
- HiÓu nĩi dung, ý nghÜa, nghÖ thuỊt g©y cíi trong 2 truyÖn Treo biÓn vµ Lîn cíi ¸o míi
2.KÜ n¨ng.
- KÓ l¹i ®îc c¸c truyÖn cíi nµy
3.Th¸i ®ĩ.
B ChuỈn bÞ.
- Gi¸o viªn:
+ Nghiªn cøu tµi liÖu- so¹n bµi
-Hôc sinh:
+ So¹n theo c©u hâØ s¸ch gi¸o khoa vµ híng dĨn cña gi¸o viªn.
*Ho¹t ®ĩng 1: KiÓm tra bµi cò.
? Bµi hôc s©u s¾c nhÍt qua truyÖn: Ch©n, tay, tai, m¾t, miÖng lµ g×?
C.Tư chøc c¸c ho¹t ®ĩng.
* Ho¹t ®ĩng 2: Khịi ®ĩng
TiÕng cíi lµ 1 bĩ phỊn kh«ng thÓ thiÕu trong cuĩc sỉng con ngíi TiÕng cíi
®îc thÓ hiÖn trong c¸c truyÖn cíi ®Ưc s¾c cña v¨n hêa d©n gian ViÖt Nam §ê lµ thÓ lo¹i truyÖn kÓ vÒ nh÷ng hiÖn tîng, nh÷ng lo¹i ngíi ®¸ng cíi trong cuĩc sỉng nh»m t¹o ra tiÕng cuíi mua vui hoƯc phª ph¸n nh÷ng thêi h, tỊt sÍu trong x· hĩi
* Ho¹t ®ĩng 3: Bµi míi
- §ôc chó thÝch dÍu sao
? Em hiÓu nh thÕ nµo vÒ
truyÖn cíi
-§ôc
-Gi¶i thÝch
I Giíi thiÖu thÓ lo¹i.
- Lµ lo¹i truyÖn kÓ vÒ nh÷ng hiÖn tîng ®¸ng cíi trong cuĩc sỉng nh»m t¹o ra c¸i cíi
- HiÖn tîng ®¸ng cíi lµ hiÖn tîng cê tÝnh chÍt ngîc ®íi, lỉ bÞch, tr¸i tù nhiªn, thÓ hiÖn ị hµnh
vi, cö chØ, líi nêi cña ngíi nµo
Trang 2- Yêu cầu đọc: Giọng hài hước
kín đáo
- GV đọc mẫu
- Gọi học sinh đọc, nhận xét
- Gọi học sinh đọc chú thích
? Nhà hàng treo biển để làm
gì?
? Nội dung của tấm biển treo
có mấy yếu tố? Vai trò của
từng yếu tố
- Giáo viên: Yếu tố 3, 4 giữ
vai trò bổ ngữ cho vị ngữ bán
Bốn yếu tố trên hội đủ những
yếu tố cần thiết cho 1 tấm
biển quảng cáo bằng ngôn ngữ
? Có mấy người góp ý kiến về
cái biển đề ở nhà hàng bán cá
? Khi góp ý những người
khách có cử chỉ, ngôn ngữ như
thế nào?
? Nội dung của 4 ý kiến khác
nhau nhưng tựu trung lại họ
-Đọc
-Phát hiện
-Nhận xét
-Nghe
-Phát hiện
-Nhận xét
II Đọc- Tiếp xúc văn bản.
*Đọc - Kể
III Đọc- Hiểu văn bản.
1 Câu chuyện.
- Mục đích: Giới thiệu, quảng cáo sản phẩm nhằm mục đích bán
được nhiều hàng Nội dung biển quảng cáo không những cần và đủ các ý tứ cần thiết mà hình thức lại phải đẹp và hấp dẫn khách mua
- Nội dung tấm biển treo chứa
đựng thông tin về 4 yếu tố
- Trạng ngữ: ở đây, địa điểm bán hàng
- Vị ngữ: Có bán chỉ hoạt động kinh doanh của nhà hàng
- Danh từ: Cá sự vật được bán của nhà hàng
- Tính từ: Tươi chất lượng hàng
- Có 4 vị khách góp ý về tấm biển
ở của hàng bán cá
- Những người khách có cử chỉ cười, bảo, nói
- Đòi bỏ bổ ngữ 2 tính từ Tươi
- Đòi bỏ trạng ngữ chỉ địa điểm: ở
đây
- Bỏ cả vị ngữ chỉ công việc: Có bán
- Đòi bỏ nốt từ cá: Sản phẩm bán
Trang 3đều nhận xét về vấn đề gì?
Cách lập luận của họ? Nhà
hàng đã có cách ứng xử như
thế nào?
? Theo em các ý kiến nhận xét
trên có chỗ nào không hợp lý?
? Nếu đặt mình vào vai trò
nhà hàng em sẽ giải quyết ra
sao?
? Đọc truyện này em thấy chi
tiết nào làm em cười? Khi nào
cái cười được bộc lộ ra rõ
nhất? Vì sao?
- Chủ nhân tấm biển không ý
thức được việc làm của mình
Anh ta không tự chủ khi tiếp
thu ý kiến người khác Từ đấu
đến cuối anh chỉ hành động
theo những nhận xét vu vơ,
không hề hiểu biết giá trị ý
nghĩa của việc treo biển cũng
-Phát hiện
-Giải thích
-Giải thích
-Hình dung
-Nhận xét
- Nhận xét về sự thừa của các yếu
tố trong nội dung biển
- Lập luận của họ đanh thép, tư tin, nói với giọng chất vấn, chê bai
- Nhà hàng răm rắp nghe theo không có lập trường
- Họ không nghĩ tới mối quan hệ gắn bó giữa các yếu tố trong tấm biển, họ chỉ quan tấm tới 1 phần của biển, cái mà họ cho là quan trọng mà không thấy ý nghĩa tầm quan trọng của các thành phần khác
- Bốn ý kiến đều mang tính chất chủ quan cá nhân, ngụy biện (bỏ
từ tươi - làm mất sự khẳng định chất lượng cao của sản phẩm, bỏ ở
đây nội dung biển có phần tối nghĩa, bỏ vị ngữ có bán - nội dung biển cụt lủn
- Lắng nghe 4 ý kiến, cám ơn họ
đã góp ý cho cửa hàng, nhưng sẽ suy nghĩ cẩn thận và để y nguyên biển ban đầu
- Cách góp ý "Bới bèo ra bọ" của 4
ông khách rỗi hơi, lắm điều
- Cách tiếp thu như cái máy của nhà hàng
- Cái đáng cười bộc lộ rõ nhất: Nhà hàng cất nốt cái biển
Trang 4như việc điều chỉnh các yếu tố
cần thông báo trong đó
- Giáo viên khái quát bài Sức
hấo dẫn của truyện là ở chỗ
nào?
? Nêu ý nghĩa của truyện
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ
- Hướng dẫn giải quyết theo
SGK
-Nghe
-Khái quát -Đọc ghi nhớ
-Làm độc lập
2 Tổng kết.
* Nghệ thuật: Tạo ra những chi
tiết trái với tự nhiên
- Dẫn dắt truyện khéo, kịch tính phát triển từng bước
* ý nghĩa
IV Luyện tập.
- Tiếp thu ý kiến có chọn lọc
- Quảng cáo ngắn gọn, chính xác
Lợn cưới áo mới
Hướng dẫn đọc thêm
- Yêu cầu nhấn mạnh giọng
nói của 2 chàng
- GV đọc mẫu
- Gọi học sinh đọc - nhận xét
- Đọc thêm chú thích
- Gọi học sinh kể - nhận xét
? Em hiểu như thế nào về tính
khoe của?
- GV: Truyện có 2 nhân vật
Họ chỉ gặp gỡ nhau trong phút
chốc Mỗi người chỉ nói có
một câu Vậy mà tạo nên câu
truyện thật húng thú
? Anh đi tìm lợn khoe của
trong tính huống như thế nào?
? Lẽ ra anh phải hỏi người ta
ra sao?
- Học sinh đọc
- Học sinh nhận xét bạn
-Giải thích
I Đọc và kể.
II Tìm hiểu văn bản.
1 Câu truyện.
- Phô trương cho người ta thấy hay người ta nghe những gì mình có để em cho mọi người biết mình có của, mình giầu hơn người khác
- Nhà có việc lớn làm đám cưới
- Bác có thấy con lợn của tôi chạy qua đây không
Trang 5? Trong câu hỏi của anh ta có
từ nào thừa? Tại sao?
? Mục đích câu hỏi của anh
tìm lợn? Mục đích nào là quan
trọng
- Từ "cưới" hoàn toàn lạc lõng
trong câu hỏi tìm lợn nhưng
lại nổi bật nên được chú ý hơn
- GV khái quát chuyển ý
? Anh có áo mới được giới
thiệu như thế nào?
- Giới thiệu hóng: Chờ đợi,
ngóng trông vể sốt ruột
? Tâm trạng khi hóng của anh
ta
? Điệu bộ cuả anh ta khi trả
lời có phù hợp không? Hãy
phân tích yếu tố thừa trong
câu trả lời của anh ta
- Yếu tố thừa trong câu trả lời
? Tại sao anh ta lại có cử chỉ
và câu trả lời như vậy
? Đọc truyện em thấy yếu tố
nào gây cười cho em
? Nét đặc sắc về nghệ thuật
của truyện?
- bác có thấy con lợn trắng (đen) chạy qua đây không
- Chữ "cưới" là thừa đối với người được hỏi ( người được hỏi không cần biết con lợn được dùng vào việc gì)
- Cần cho anh ta để khoe con lợn cưới của mình
- Mục đích: Tìm lợn
- Khoe của: Mục đích chính
- Mặc áo mới rồi đứng hóng ở của
- Chờ đợi, sốt ruột từ háo hức, sung sướng đến tức lắm
- Hỏi về con lợn, hướng con lợn chạy anh lại "liền giơ ngay vạt
áo ra" hành động này thật lố bịch, vô duyên
- Từ lúc tôi mặc cái áo mới này
- Qúa sốt ruột, mình khoe áo mới
- Hành động, ngôn ngữ của từng nhân vật thích khoe của, tất cả đều quá đáng, lố bịch
- Tác giả dân gian đã tạo được cuộc ganh đua trong việc khoe của ở các nhân vật
2 Tổng kết.
a Nghệ thuật: Tạo tình huống
gây cười đặc sắc, xây dựng 2 nhân vật chứa đựng nhiều cái trái tự nhiên
- Dẫn dắt truyện khéo, đầy kịch
Trang 6- Gọi học sinh đọc ghi nhớ.
- GV khái quát lại truyện cười
tính, kết thúc bất ngờ
b Nội dung ý nghĩa.
- Ghi nhớ: SGK.
*Hoạt động 4: Hướng dẫn học sinh học ở nhà.
- Kể tóm tắt lại truyện? ý nghĩa?
- Ôn tập truyện dân gian
- Bài tập về nhà 1, 2 SGK/45.46