Mục tiêu cần đạt: - Gióp häc sinh: + Hiểu được nội dung ý nghĩa bài học đường đời đầu tiên + Nắm được những đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của bài văn B.. Các hoạt động dạ[r]
Trang 1
Tiết 73, 74 Văn bản: Bài học đường đời đầu tiên
(Trích "Dế Mèn phiêu kí") - Tô Hoài
A Mục tiêu cần đạt:
- Giúp học sinh:
+ Hiểu $% nội dung ý nghĩa bài học $-( đời đầu tiên
+ Nắm $% những đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của bài văn
B Các hoạt động dạy- học:
- ổn định:
- Bài cũ: kiểm tra vở soạn của học sinh
- Bài mới: gv giới thiệu bài
Gv cho học sinh đọc chú thích sách
giáo khoa
? Em hãy nêu vài nét về TH?
? Em biết gì về tác phẩm?
GV giảng: tác phẩm gồm 10
… nội dung tác phẩm: SGK
? Vị trí của đoạn trích?
thiệu về mình, đặc biệt kể về một câu
chuyện đáng ân hận - một bài học
$-( đời đầu tiên của mình
Hs đọc một đoạn- Gv đọc tiếp một
đoạn
? Hãy kể tóm tắt câu chuyện? hs kể
? Câu chuyện $% kể theo lời của
nhân vật nào? thuộc ngôi kể thứ
có tác dụng gì?
- Tạo nên sự thân mật gần gũi giữa
(- kể và bạn đọc Dễ biểu hiện
tâm trạng ý nghĩ thái độ của nhân vật
I Tác giả, tác phẩm, đoạn trích
1 Tác giả:
- Tên thật: Nguyễn Sen (1920)
- Viết văn từ /B cách mạng
- Có nhiều tác phẩm viết cho thiếu nhi, là nhà văn của tuổi thơ
2 Tác phẩm:
- Dế mèn phiêu ký (1941) là tác phẩm đặc sắc nổi tiếng nhất của Tô Hoài viết về loài vật dành cho thiếu nhi
- Tác phẩm $% dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới
- Kể về cuộc phiêu đầy sóng gió
và đầy lý thú của chàng Dế mèn
3 Vị trí đoạn trích.
Bài học đường đời đầu tiên thuộc
II Đọc, kể
III Tìm hiểu văn bản
- Câu chuyện $% kể theo lời của nhân vật chính (Dế Mèn), ngôi kể thứ nhất
-> Tác dụng
Trang 2đối với những gì xảy ra ở xung quanh
và đối với chính mình
? Hãy chia bố cục văn bản?
? Phần nội dung kể chuyện về bài học
$-( đời đầu tiên của Dế Mèn có
các sự việc chính nào?
Sự việc nào là nghiêm trọng nhất?
thế nào? Qua những chi tiết cụ thể
nào?
? Hình dáng?
? Hành động?
? Tính cách của dế Mèn $% miêu tả
qua các chi tiết nào về hành động, ý
nghĩ?
? Em có nhận xét gì về nghệ thuật
miêu tả của nhà văn? Miêu tả theo
trình tự nào?
-Bố cục: hai đoạn + Đoạn 1: Từ đầu-> Sắp đứng đầu thiên hạ rồi: Miêu tả vẻ đẹp -( tráng của Dế Mèn
+ Còn lại: Câu chuyện bài học…
Có ba sự việc chính:
+ Dế Mèn trêu chị Cốc dẫn tới cái chết của Dế Choắt;
+ Sự ân hận của Dế Mèn
> Sự việc nghiêm trọng nhất: Dế Mèn gây sự với Cốc gây ra cái chết
1 Hình ảnh Dế Mèn
Giới thiệu tỉ mỉ, kỹ càng, đầy đủ về hành động, cử chỉ, ngoại hình, tính nết
- Hình dáng: + đôi càng mẫm bóng + vuốt chân cứng, nhọn hoắt
+ đôi cánh dài + đầu to, râu dài và cong
- Hành động: + đạp phanh phách + vũ phành phạch + nhai ngoàm ngoạp + trịnh trọng vuốt râu
- Tính cách: + đi đứng oai vệ + cà khịa với tất cả hàng xóm
+ quát mấy chị Cào Cào
+ đá, ghẹo anh Gọng Vó
+ /@( mình sắp
đứng đầu thiên hạ > Dùng động từ, tính từ miêu tả hình dáng, tính cách đặc sắc
-> Cách miêu tả của tác giả là vừa miêu tả hình dáng chung vừa làm nổi bật các chi tiết quan trọng của
đối /%(S vừa miêu tả ngoại hình vừa diễn tả cử chỉ, hành động
Trang 3? Qua cách miêu tả đặc sắc đó em có
cảm nhận $% những gì về chàng Dế
Mèn?
GV: Bằng sự quan sát tinh /-(S sự
am hiểu kỹ r( về loài vật nhà văn
đã dựng lên $% một chân dung ngỗ
nghĩnh, ấn /%( về một chàng dế ở
tuổi mới lớn
Hết tiết 73 Chuyển tiết 74
? Qua con mắt của Dế Mèn, Dế Choắt
? Em thấy thái độ của Dế Mèn đối với
d( hô, lời lẽ, giọng điệu
? Trong câu chuyện với Dế Choắt ở
lần sang nhà chơi, Dế Mèn đã bộc lộ
điều gì?
> Dựng lên một cách chân thực, sống động cụ thể về một chàng Dế
ở tuổi mới lớn (thanh niên -( tráng)
> Miêu tả ngoại hình đồng thời bộc lộ tính nết, thái độ của nhân vật
0(- đọc cảm nhận $% một chàng dế ở tuổi /@( thành có vẻ
đẹp -( tráng, trẻ trung, tràn đầy sức sống, đồng thời cũng thấy $%
thiện trong tính nết, trong nhận thức và hành động của một chàng
dế thanh niên ở tuổi mới lớn Đó là: Bản tính kiêu căng, tự phụ về vẻ
đẹp và sức mạnh của mình, xem
nổi, /@( mình là tay ghê gớm, sắp đứng đầu thiên hạ rồi)
2 Câu chuyện về bài học đường đời đầu tiên
* Dế Choắt:
- Trạc tuổi Mèn, gầy gò lêu ngêu, cánh ngắn củn, càng bè bè, râu cụt, mặt ngẩn ngẩn ngơ ngơ, ốm đau
gì, không quan tâm, giúp đỡ bạn bè (Cách đặt tên dế Choắt, cách d(
nghe dế Choắt thỉnh cầu giúp đỡ thì hếch răng lên xì một hơi rõ dài và lớn tiếng mắng mỏ) Dế Mèn tỏ ra
là một kẻ vô tâm, ích kỹ, không có
Trang 4GV: Và một sự việc bất ngờ đã xẩy
ra, vốn tính hay cà khịa Dế Mèn trông
thấy chị Cốc đã bày trò trêu chọc
? Em hãy nêu diễn biến tâm lý, thái
độ của Dế Mèn trong việc trêu chị cốc
dẫn đến cái chết của Dế Choắt?
? Nhận xét về ngòi bút của nhà văn
khi miêu tả tâm lý nhân vật?
? Qua sự việc này Dế mèn đã rút rabài
học gì?
? Hình ảnh những con vật $% miêu
tả trong truyện có giống với chúng
trong thực tế không? có đặc điểm nào
của con (- $% gán cho chúng?
? Em có nhận xét gì về cách viết về
loài vật của Tô Hoài?
loại đã không cho Dế Choắt thông ngách lại còn mắng mỏ thậm tệ Cách nhìn diễu cợt, châm chọc,
- Lúc đầu: huyênh hoang /B Dế Choắt, không coi ai ra gì
- Trêu rồi: tụt vào hang, yên chí về
sự yên ổn kiên cố của nơi ẩn náu
- Biết chị Cốc mổ Dế Choắt khiếp
sợ nằm im thin thít
- Chị Cốc đi rồi, mon men bò lên,
ân hận về lỗi của mình, thấm thía bài học $-( đời đầu tiên
> Thể hiện biệt tài của nhà văn Tô Hoài về cách miêu tả tinh tế, chân thật diễn biến tâm lý nhân vật, qua
đó nhận rõ thêm tính cách nhân vật, huyênh hoang tự phụ /B kẻ yếu
> Bài học về thói ngông nghênh ngỗ (% S không coi ai ra gì > gây hoạ cho (- khác (Cái chết oan uổng của Dế Choắt).Bài học ấy
$% nói lên qua lời khuyên của dế Choắt
> Hãy sống thân ái, mình vì mọi
(-S đừng nên ích kỷ, kiêu căng hống hách kẻo gây ra những hậu quả xấu không -( /B $%
=> Vừa rất giống, rất chân thực với những con Dế thật trong thực tế
(- ở lứa tuổi mới lớn với những nét bồng bột, xốc nổi, thiếu chín chắn trong suy nghĩ, việc làm
- Truyện $% viết theo lối đồng thoại Nhân vật chính là những con
gũi với trẻ em Loài vật ở đây cũng
có suy nghĩ nói năng tình cảm, tâm
- Nghệ thuật miêu tả loài vật của Tô
Trang 5? Em có nhận xét gì về nghệ thuật
miêu tả loài vật của Tô Hoài?
Cho học sinh đọc ghi nhớ sách giáo
khoa
Củng cố dặn dò:
+ Củng cố:
? Em có cảm nhận gì về chàng dế
Mèn?
? Bài học $-( đời đầu tiên mà dế
Mèn rút ra là gì?
? Nhận xét về nghệ thuật miêu tả loài
vật của nhà văn Tô Hoài?
+ Dặn dò:
- Học thuộc ghi nhớ sách giáo khoa
- Nắm nội dung bài học
- Kể lại văn bản
- Soạn bài Phó từ
Hoài rất sinh động Cách kể chuyện theo ngôi thứ nhất tự nhiên, hấp dẫn, ngôn ngữ chính xác, giàu tính tạo hình
<=> Ghi nhớ: SGK