- Tính từ chỉ đặc điểm tương đối cã thÓ kÕt hîp víi tõ chØ møc độ - Tính từ chỉ đặc điểm tuyệt đối kh«ng thÓ kÕt hîp víi tõ chØ mức độ.. Côm tÝnh tõ.[r]
Trang 1Ngày soạn: Tiết 63
Ngày dạy: Tính từ và cụm tính từ
A.Mục tiờu cần đạt.
1 Kiến thức.
- Nắm được đặc điểm của tính từ và 1 số loại tính từ cơ bản.
2 Kĩ năng.
- Nắm được cấu tạo của cụm tính từ
3 Thái độ.
B Chuẩn bị:
* Giỏo viờn: Chuẩn bị bảng phụ, nội dung lên lớp.
* Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi.
C Tiến trỡnh tổ chức cỏc hoạt đụng.
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.
- Thế nào là cụm tính từ? Trình bày bài tập 3 SGK/149
- Phân tích cấu tạo của cụm động từ sau
Vừa nhận được 1 bức thư đã nhanh chóng hiểu ra vấn đề
Hoạt động 2: Giới thiệu bài.
Hoạt động 3: Hình thành kiến thức mới.
Hoạt động của giỏo viờn Hoạt động
của học sinh.
Nội dung cần đạt.
GV: ở bậc tiểu học các em đã
được làm quen với tính từ Em
nào còn nhớ tính từ là gì?
? Hãy lấy 1 ví dụ trong đó có
tính từ?
? Tương tự như vậy tìm tính từ
trong bài tâp 1?
? ý nghĩa khái quát của những
tính từ trên là gì? ( Chỉ cái gì )
? Tìm thêm 1 số tính từ mà em
biết, nêu ý nghĩa
? Hãy so sánh tính từ với động
- Nhắc lại
- Lấy ví dụ
- Thực hiện
- Lí giải
- Thực hiện
I Đặc điểm của tính từ
1 Bài tập.
- Cánh đồng lúa đã chín vàng
a Bé, oai
b Vàng hoe, vàng lịm, vàng ổi, vàng tươi
-> Chỉ đặc điểm, tính chấtcủa sự vật, hành động, trạng thái
- Chỉ mầu sắc: Xanh, đỏ, vàng,
trắng toát, đỏ au
- Chỉ mùi vị: Chua, cay, ngọt, bùi,
đắng ngắt, nhạt thếch
- Hình dáng: To, nhỏ, lớn, bé
Trang 2từ về: Khả năng kết hợp với các
từ: Đã, sẽ, đang, cũng, vẫn, hãy
chớ đừng về khả năng làm chủ
ngữ, vị ngữ trong câu?
? So sánh tính từ với động từ về
khả năng làm chủ ngữ, vị ngữ
trong câu?
VD: - Bé ngã ( Động từ làm vị
ngữ trong câu )
- Bé chăm ( Là 1 cụm từ, chưa
phải là câu, muốn thành câu
phải thêm định từ : Này, ấy
? Hãy rút ra đặc điểm khái quát
của tính từ?
Quay lại bài tập ở phần I ?Em
thấy những tính từ nào có khả
năng kết hợp với từ chỉ mức độ
( Rất, hơi, lắm, quá ) ?
? Những từ nào không kết hợp
được với những từ chỉ mức độ:
Rất, hơi, quá, lắm ?
? Hãy so sánh những tính từ: Bé
với bé tí, bé xíu Vàng với vàng
lịm, vàng ối, những tính từ nào
kết hợp đựoc với từ chỉ mức độ,
tính từ nào không?
? Từ đó rút ra nhận xét? ( những
- Thảo luận nhóm 2
- Thảo luận nhóm 2
- Nghe
- Khái quát
- Phát hiện
- Phát hiện
- Thực hiện
- Tính từ cũng có khả năng kết hợp được với: Đã, sẽ, đang, cũng, vẫn như động từ
- Với các từ: Hãy, chớ, đừng khả năng kết hợp của tính từ rất hạn chế
- Động từ làm vị ngữ là phổ biến
- Tính từ làm vị ngữ trong câu hạn chế hơn
- Về khả năng làm chủ ngữ: Động
từ và tính từ như nhau
2 Ghi nhớ ( SGK ).
II Các loại tính từ.
1 Bài tập.
- Bé, oai: Có thể kết hợp được với những từ chỉ mức độ
- Vàng hoe, vàng lịm, vàng ối không kết hợp được với từ chỉ mức độ
- Bé, nhỏ, to chỉ đặc điểm tương
đối
- Vàng lịm, vàng ối, xanh ngắt chỉ
đặc điểm tuyệt đối
Trang 3tính từ nào kết hợp được ).
GV: gọi học sinh đọc ghi nhớ
GV: Các em đã được học, các
em đã được học về cụm danh từ,
cụm động từ Về mặt hình thức,
cấu tạo cụm tính từ cũng giống
như các cụm từ trên
? Hãy vẽ mô hình cấu tạo của
những cụm tính từ in đậm trong
bài tâp?
? Phần ngữ ở phần trước: Vốn đã
rất bổ sung ý nghĩa gì cho trung
tâm? ( Ngoài ra còn có thể bổ
sung về tính chất, sự khẳng
định, phủ định )
? Các phụ ngữ ở phần sau bổ
sung ý nghĩa gì cho tính từ trung
tâm? ( Lại, vằng vặc ở trên
không? )
GV: Ngoài ra phần sau còn có
thể biểu thị sự so sánh, nguyên
nhân, đặc điểm, tính chất
Những nội dung này đều được
ghi trong phần ghi nhớ
? Yêu cầu của bài tập 1 là gì?
- Khái quát
- Đọc
- Nghe
- Thực hiện
- Lí giải
- Độc lập
- Nghe
- Nêu
- Tính từ chỉ đặc điểm tương đối ( có thể kết hợp với từ chỉ mức
độ)
- Tính từ chỉ đặc điểm tuyệt đối ( không thể kết hợp với từ chỉ mức độ )
2 Ghi nhớ.
III Cụm tính từ.
1 Bài tập.
Phần trước
Phần trung tâm
Phần sau
- Vốn,
đã, rất yên tĩnh
nhỏ sáng
lai vằng vặc
ở trên không
- Phụ trước: Bổ sung sự tiếp diễn tương tự, mức độ
- Bổ sung ý nghĩa, mức độ, vị trí
2 Ghi nhớ ( SGK/155 ).
IV Luyện tập.
Bài tập 1.
- Tìm cụm tính từ
Trang 4GV hướng dẫn
- HS nhận xét
- GV nhận xét, bổ sung
? Nhắc lại yêu cầu của bài tập
- HS nhận xét phần làm bài của
bạn
- GV nhận xét, bổ sung
- Thực hiện
- Nhận xét
a Sun sun như con đỉa
b Chần chẫn như cái đòn càn
c Bè bè như cái quạt thóc
d Sừng sững như cái cột đình
e Tun tủn như cái chổi sể
Bài tập 2/156.
- Việc dùng tính từ và các phụ ngữ so sánh có tác dụng gì
* Các tính chất đều là từ láy có tác dụng gợi hình, gợi cảm
* Hình ảnh mà tính từ gợi ra là sự vật tầm thường, không giúp cho việc nhận thức 1 sự vật to lớn mới
mẻ như con voi
* Đặc điểm chung của 5 ông thầy bói là nhận thức hạn hẹp chủquan
Hoạt động 3: Hướng dẫn học ở nhà
- Học sinh nhắc lại: Đặc điểm của tính từ, cụm tính từ? Cấu tạo của cụm tính từ
- Học bài
- Làm bài tập 3,4 ( SGK )
- Chuẩn bị bài tiếp theo