Mục đích của sáng kiến này là nhằm tìm hiểu kĩ về nội dung từ phức ở lớp 4 nhằm nâng cao chất lượng dạy cấu tạo từ. Trên cơ sở đó sẽ nâng cao được chất lượng đọc, nói, viết cho học sinh. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1Giúp h c sinh l p 4 phân bi t t ghép và t láy qua ọ ớ ệ ừ ừ phân môn Luy n t và câu ệ ừ
Trang 2
PH N TH NH T: Đ T V N Đ Ầ Ứ Ấ Ặ Ấ Ề
1. Lí do ch n đ tàiọ ề
Trong s nghi p đ i m i đ t nự ệ ổ ớ ấ ước, vi c đ i m i n n giáo d c và đàoệ ổ ớ ề ụ
t o đạ ược Đ ng và Nhà nả ước ta đ c bi t chú tr ng. Đ i m i giáo d c s giúpặ ệ ọ ổ ớ ụ ẽ cho h c sinh có năng l c sáng t o, t duy nhanh nh y trong vi c gi i quy tọ ự ạ ư ạ ệ ả ế
m i v n đ T đó đ t ra cho n n giáo d c và đào t o nọ ấ ề ừ ặ ề ụ ạ ước nhà c n ph iầ ả
đ i m i phổ ớ ương pháp d y h c. Xu th g n đây, ngành giáo d c và đào t oạ ọ ế ầ ụ ạ đang coi tr ng phọ ương pháp “ D y h c t p trung vào ngạ ọ ậ ườ ọi h c”, hay còn g iọ
là phương pháp “ D y h c phát huy tính tích c c, ch đ ng, sáng t o c a h cạ ọ ự ủ ộ ạ ủ ọ sinh”. Đ có để ược đi u này, trề ường Ti u h c ph i ti n hành đ i m i toànể ọ ả ế ổ ớ
di n các mônệ ở h c.ọ
Nh chúng ta đã bi t: Ti u h c là b c h c n n t ng trong h th ngư ế ể ọ ậ ọ ề ả ệ ố giáo d c . M i môn h c Ti u h c đ u góp ph n vào vi c hình thành vàụ ỗ ọ ở ể ọ ề ầ ệ phát tri n nhân cách c a con ngể ủ ười. Cùng v i các môn h c khác, môn Ti ngớ ọ ế
Vi t có v trí h t s c quan tr ng. H c t t môn Ti ng Vi t, h c sinh có c sệ ị ế ứ ọ ọ ố ế ệ ọ ơ ở
đ ti p thu và di n đ t các môn h c khác. Môn Ti ng Vi t cung c p cho cácể ế ễ ạ ọ ế ệ ấ
em ki n th c, k năng s d ng ti ng m đ (nghe, nói, đ c, vi t). Thông quaế ứ ỹ ử ụ ế ẹ ẻ ọ ế
vi c gi ng d y, môn Ti ng Vi t còn giúp các em có ki n th c v t nhiên,ệ ả ạ ế ệ ế ứ ề ự
xã h i, văn hóa c a đ t nộ ủ ấ ước và c a toàn nhân lo i. Chúng ta đ u bi t ngônủ ạ ề ế
ng là phữ ương ti n giao ti p quan tr ng nh t c a con ngệ ế ọ ấ ủ ười. V n t c a h cố ừ ủ ọ sinh càng phong phú, càng chính xác thì kh năng di n đ t c a h c sinh (nói,ả ễ ạ ủ ọ
vi t) càng t tế ố h n.ơ
Đ i v i h c sinh Ti u h c, khi mà v n Ti ng Vi t nói chung và v n tố ớ ọ ể ọ ố ế ệ ố ừ
ng nói riêng c a các em còn h n ch , c n ph i đữ ủ ạ ế ầ ả ược b sung, m r ng vàổ ở ộ phát tri n đ đáp ng nhu c u h c t p, giao ti p, thì vi c d y t và câu choể ể ứ ầ ọ ậ ế ệ ạ ừ
h c sinh càng quan tr ng h n. Trong phân môn Luy n t và câu, hai nhi m vọ ọ ơ ệ ừ ệ ụ rèn luy n v T và rèn luy n v Câu luôn có m i liên m t thi t v i nhau, tuyệ ề ừ ệ ề ố ậ ế ớ
Trang 3nhiên đ h c sinh có kĩ năng v Câu thì trể ọ ề ước h t ngế ười giáo viên c n ph iầ ả
có nh ng bi n pháp đ rèn luy n t t kĩ năng v T ữ ệ ể ệ ố ề ừ
Phân môn Luy n t và câu là m t môn h c gi v trí ch đ o trongệ ừ ộ ọ ữ ị ủ ạ
chương trình Ti ng Vi t m i c a l p 4. Ngay t đ u c a ho t đ ng h c t pế ệ ớ ủ ớ ừ ầ ủ ạ ộ ọ ậ
tr ng, h c sinh đã đ c làm quen v i lí thuy t c a t và câu
ở ườ ọ ượ ớ ế ủ ừ T và câu cóừ vai trò đ c bi t quan tr ng trong h th ng ngôn ng T là đ n v trung tâmặ ệ ọ ệ ố ữ ừ ơ ị
c a ngôn ng Câu trong h th ng ngôn ng quy t đ nh t m quan tr ng c aủ ữ ệ ố ữ ế ị ầ ọ ủ
vi c d y luy n t và câu Ti u h c. Vi c d y luy n t và câu nh m mệ ạ ệ ừ ở ể ọ ệ ạ ệ ừ ằ ở
r ng, h th ng hoá làm phong phú v n tộ ệ ố ố ừ c a h c sinh, cung c p cho h củ ọ ấ ọ sinh nh ng hi u bi t s gi n v t và câu, rèn cho h c sinh k năng dùng tữ ể ế ơ ả ề ừ ọ ỹ ừ
đ t câu và s d ng cácặ ử ụ ki u câu c a ngể ủ ười khác nói ra trong hoàn c nh giaoả
ti p nh t đ nh. Luy n t và câu có vai trò hế ấ ị ệ ừ ướng d n h c sinh trong vi cẫ ọ ệ nghe, nói, đ c, vi t phát tri n ngôn ng và trí tu ọ ế ể ữ ệ
Khái ni m ng pháp mang tính tr u tệ ữ ừ ượng và khái quát cao, khó hi uể
v i h c sinh. Vi c tìm hi u và m r ng v n t c a h c sinh ti u h c là r tớ ọ ệ ể ở ộ ố ừ ủ ọ ể ọ ấ
c n thi t.ầ ế
Trong chương trình Ti u h c m i, tên m t phân môn m i để ọ ớ ộ ớ ược hình thành, thay th cho phân môn t ng , ng pháp trế ừ ữ ữ ước kia là phân môn luy nệ
t và câu. Đây là m t phân môn khó, ít lôi cu n h c sinh, vì th vi c hìnhừ ộ ố ọ ế ệ thành ng pháp cho h c sinh s g p khó khăn. ữ ọ ẽ ặ
Quá trình hình thành các khái ni m ng pháp đ ng th i là quá trình h cệ ữ ồ ờ ọ sinh n m các thao tác t duy. Nh ng h c sinh g p khó khăn trong vi c tách ýắ ư ữ ọ ặ ệ nghĩa ng pháp c a t ra kh i ý nghĩa t v ng c a nó, không đ i chi u đữ ủ ừ ỏ ừ ự ủ ố ế ượ c
t và t p h p đừ ậ ợ ược chúng thành m t nhóm nh ng d u hi u n iộ ữ ấ ệ ộ dung b nả
ch t s g p khó khăn trong vi c hình thành khái ni m và s m c l i.ấ ẽ ặ ệ ệ ẽ ắ ỗ
Đ h c sinh n m để ọ ắ ược nh ng khái ni m ng pháp thu n l i h n đ mữ ệ ữ ậ ợ ơ ả
b o nguyên t c th ng nh t gi a hình th c và n i dung khi d y ng pháp, đâyả ắ ố ấ ữ ứ ộ ạ ữ cũng là v n đ khó đ i v i giáo viên. Ph i làm th nào đ giúp h c sinh nh nấ ề ố ớ ả ế ể ọ ậ
Trang 4ra được d u hi u n i dung và d u hi u hình th c c a hi n tấ ệ ộ ấ ệ ứ ủ ệ ượng ng phápữ
được nghiên c u, đ ng th i n m đứ ồ ờ ắ ược ch c năng c a nó trong l i nói.ứ ủ ờ
Vi c hình thành k năng nghe, nói, đ c, vi t là m c tiêu c a phân mônệ ỹ ọ ế ụ ủ luy n t và câu, giúp h c sinh có đi u ki n và phệ ừ ọ ề ệ ương ti n c n thi t trongệ ầ ế
h c t p. Vi c hình thành k năng này là chìa khoá cho s phát tri n nh n th cọ ậ ệ ỹ ự ể ậ ứ đúng đ n. N m đắ ắ ược ngôn ng l i nói cũng là đi u ki n thi t y u c a vi cữ ờ ề ệ ế ế ủ ệ hình thành xã h i hoá v nhân cách. M c đích c a d y luy n t và câu nh mộ ề ụ ủ ạ ệ ừ ằ trang b cho h c sinh nh ng hi u bi t v t v ng, ng pháp đ th c hi n tị ọ ữ ể ế ề ừ ự ữ ể ự ệ ư
tưởng, tình c m trong hình th c nói và vi t. K t qu h c t p c a h c sinhả ứ ế ế ả ọ ậ ủ ọ
ph nả ánh ch t lấ ượng c a m t n n giáo d c.ủ ộ ề ụ
Đ h c sinh h c t t thì giáo viên ph i t ch c cho h c sinh ti n hànhể ọ ọ ố ả ổ ứ ọ ế các ho t đ ng đ chi m lĩnh tri th c. Nh v y m i giáo viên ph i bi n quáạ ộ ể ế ứ ư ậ ỗ ả ế trình d y h c c a mình thành quá trình h c c a h c sinh, bi t d y cho h cạ ọ ủ ọ ủ ọ ế ạ ọ sinh cách h c. Đi u đó đòi h i m i giáo viên ph i có m t trình đ s ph mọ ề ỏ ỗ ả ộ ộ ư ạ lành ngh , ph i luôn tìm tòi, sáng t o, có ý tề ả ạ ưởng m i trong d y h c, n mớ ạ ọ ắ
v ng n i dung ki n th c c a bài d y và n m đữ ộ ế ứ ủ ạ ắ ược trình đ c a t ng h c sinhộ ủ ừ ọ trong l p mình d y, trang b cho mình m t ki n th c và phớ ạ ị ộ ế ứ ương pháp d y h cạ ọ
nh m phát huy tính năng đ ng và ch đ ng c a h c sinh, t o cho h c sinhằ ộ ủ ộ ủ ọ ạ ọ
kh năng làm vi c đ c l p và t gi i quy t các tình hu ng n y sinh trongả ệ ộ ậ ự ả ế ố ả
cu c s ng.ộ ố
Trong chương trình ti u h c, n i dung t o t chính là khái ni m v tể ọ ộ ạ ừ ệ ề ừ
đ n, t ph c đơ ừ ứ ược d y ch y u phân môn luy n t và câu c a TV l p 4.ạ ủ ế ở ệ ừ ủ ớ
Vi c cung c p tri th c, lý thuy t c u t o t có ý nghĩa h t s c quanệ ấ ứ ế ấ ạ ừ ế ứ
tr ng, b i vì có n m đọ ở ắ ược c u t o t cũng nh ki u nh n xét v c u t o thìấ ạ ừ ư ể ậ ề ấ ạ
h c sinh m i có kĩ năng nh n di n, phân lo i, s d ng t m t cách có hi uọ ớ ậ ệ ạ ử ụ ừ ộ ệ
qu Chính vì v y, vi c d y h c sinh n m đả ậ ệ ạ ọ ắ ược khái ni m t đ n, t ph c làệ ừ ơ ừ ứ
m t nhi m v đ n gi n, song r t ph c t p. Trong th c t vi c d y n i dungộ ệ ụ ơ ả ấ ứ ạ ự ế ệ ạ ộ
c u t o t ti u h c, đ hình thành khái ni m t đ n, t ph c đa s các giáoấ ạ ừ ở ể ọ ể ệ ừ ơ ừ ứ ố
Trang 5viên còn hay lúng túng trong vi c lĩnh h i tri th c này thông qua m t s n iệ ộ ứ ộ ố ộ dung, đ c bi t là khái ni m t ph c.ặ ệ ệ ừ ứ
+ Phân bi t t đ n, đa âm và t ph c.ệ ừ ơ ừ ứ
+ Phân bi t t ph c v i t láy.ệ ừ ứ ớ ừ
Qua th c tr ng d y h c và s thay đ i c a chự ạ ạ ọ ự ổ ủ ương trình SGK Ti u h cể ọ tôi xin được trình bày nh ng ki n th c c a mình trên c s h c h i, thamữ ế ứ ủ ơ ở ọ ỏ
kh o tài li u giáo trình, SGK và th c t d y h c nh m nâng cao ch t lả ệ ự ế ạ ọ ằ ấ ượ ng các bài gi ng c u t o t nói riêng và d y Ti ng Vi t nói chung.ả ấ ạ ừ ạ ế ệ
V i lý do c b n trên, tôi đã m nh d n ch n đ tài này: ớ ơ ả ạ ạ ọ ề “Giúp h cọ sinh l p 4 phân bi t t ghép và t láyqua phân môn Luy n t và câu”.ớ ệ ừ ừ ệ ừ
2. M c đích, nhi m v nghiên c uụ ệ ụ ứ
Vi c nghiên c u đ tài nh m m c đích tìm hi u kĩ v n i dung t ph cệ ứ ề ằ ụ ể ề ộ ừ ứ
l p 4 nh m nâng cao ch t l ng d y c u t o t Trên c s đó s nâng cao
được ch t lấ ượng đ c, nói, vi t cho h c sinh.ọ ế ọ
Tình hình h c t p v a h c sinh hi n nay so v i h c sinh các năm trọ ậ ủ ọ ệ ớ ọ ướ c
có nh ng ti n b đáng k , nh t là kh năng giao ti p. H c sinh đã t tin h nữ ế ộ ể ấ ả ế ọ ự ơ khi trình bày ý ki n trế ước đám đông, có kh năng c m th cái hay cái đ p c aả ả ụ ẹ ủ các tác ph m văn h c và đẩ ọ ược h c thêm nhi u ki n th c m i so v i n i dungọ ề ế ứ ớ ớ ộ
chương trình cũ nh thuy t trình, tranh lu n, phát bi u c m nghĩ….Tuy nhiên,ư ế ậ ể ả
v ph n t và câu, h c sinh còn m c ph i nh ng h n ch sau:ề ầ ừ ọ ắ ả ữ ạ ế
Kĩ năng nh n di n t , phân c t các đ n v t trong câu còn nhi u saiậ ệ ừ ắ ơ ị ừ ề
l ch.ệ
Kĩ năng phân lo i và nh n di n t theo c u t o còn nhi u nh m l n.ạ ậ ệ ừ ấ ạ ề ầ ẫ
Kĩ năng nh n di n và phân tích các thành ph n câu ch a th t chínhậ ệ ầ ư ậ xác
Kĩ năng xác đ nh t lo i còn h n ch ị ừ ạ ạ ế
Trang 6Trong các h n ch trên, m t nào cũng c n ph i kh c ph c. Tuy nhiên,ạ ế ặ ầ ả ắ ụ trong ph m vi đ tài này, b n thân tôi mu n trình bày sâu m t v n đ Đó làạ ề ả ố ộ ấ ề
kĩ năng phân lo i và nh n di n t theo c u t o còn nhi u h n ch đ n vạ ậ ệ ừ ấ ạ ề ạ ế Ở ơ ị
ki n th c này, h c sinh thế ứ ọ ương m c các l i sau:ắ ỗ
H c sinh còn xác đ nh sai t ghép khi c hai ti ng có b ph n cuọ ị ừ ả ế ộ ậ ả
ti ng gi ng nhau nh các t : nhân dân, m t m i, bu n b c….ế ố ư ừ ệ ỏ ồ ự
H c sinh ch a nh n d ng đọ ư ậ ạ ược các t láy đ c bi t khuy t ph âmừ ặ ệ ế ụ
đ u thầ ường là các t từ ượng thanh, tượng hình
H c sinh không phân bi t đọ ệ ượ ừc t ghép phân lo i và t ghép t ngạ ừ ổ
h p trong các trợ ường h p t đó có ti ng g c là m t đ ng t hay m tợ ừ ế ố ộ ộ ừ ộ tính t ừ
H c sinh có v n t ghép và t láy có 3 hay 4 ti ng r t h n ch , ít i.ọ ố ừ ừ ế ấ ạ ế ỏ
Vì sao h c sinh l i m c nh ng t n t i trên, trọ ạ ắ ữ ồ ạ ước h t ta ph i tìm hi u t n iế ả ể ừ ộ dung sách giáo khoa, phương pháp gi ng d y c a giáo viên, đi u ki n h c t pả ạ ủ ề ệ ọ ậ
c a h c sinh và m t s v n đ có liên quan khác.ủ ọ ộ ố ấ ề
Sách giáo khoa đang hi n hành đệ ược biên so n theo quan đi m tíchạ ể
h p, quan đi m giao ti p và quan đi m tích c c hóa ho t đ ng h c t p c aợ ể ế ể ự ạ ộ ọ ậ ủ
h c sinh. S th hi n các quan đi m này trong sách giáo khoa đọ ự ể ệ ể ược th hi nể ệ
r t rõ ràng. Các ki n th c h c sinh đấ ế ứ ọ ược h c đan xen, ki n th c v t h cọ ế ứ ề ừ ọ cùng ki n th c v câu, h c sinh v a h c miêu t ti t trế ứ ề ọ ừ ọ ả ở ế ước, ti t sau l iế ạ
được làm quen v i đ n t Ki n th c bài sau đớ ơ ừ ế ứ ở ược m r ng h n so v i bàiở ộ ơ ớ
trước. H th ng ki n th c đệ ố ế ứ ược cung c p chú ý nhi u đ n vi c rèn kĩ năngấ ề ế ệ giao ti p nên h c sinh không nh ng nghe đ c t t h n mà vi t nói cũng t tế ọ ữ ọ ố ơ ế ố
h n. S giúp cho h c sinh ti p thu t t nh ng ki n th c đó, giáo viên ph i sơ ẽ ọ ế ố ữ ế ứ ả ử
d ng nhi u phụ ề ương pháp d y h c, đ c bi t là phạ ọ ặ ệ ương pháp tích c c.ự
3. Đ i tố ượng nghiên c uứ
Trang 7Đ i tố ượng nghiên c uứ
Nghiên c u vi c h c t p phân môn luy n t và câu, c th d y t ghép,ứ ệ ọ ậ ệ ừ ụ ể ạ ừ
t láy cho h c sinh l p 4A5 và h c sinh kh i 4 trừ ọ ớ ọ ố ường TH Phương Li t cùngệ các giáo viên trong kh i.ố
4. Ph m vi nghiên c uạ ứ
Nghiên c u v kh năng phân bi t, nh n d ng các lo i t ghép (t ghépứ ề ả ệ ậ ạ ạ ừ ừ
có nghĩa t ng h p và t ghép có nghĩa phân lo i), t láy (láy âm, láy v n, láyổ ợ ừ ạ ừ ầ
c âm và v n).ả ầ
5. Phương pháp nghiên c uứ
Đ c phân tích các tài li u d y h c liên quan đ n c u t o t nh : SGK, SGVọ ệ ạ ọ ế ấ ạ ừ ư
ti ng vi t 4, giáo trình Ti ng Vi t 2.ế ệ ế ệ
Phương pháp đi u tra th c t ề ự ế
Trao đ i v i đ ng nghi p trong kh i 4.ổ ớ ồ ệ ố
D gi đánh giá.ự ờ
Kh o sát ch t lả ấ ượng h c sinh.ọ
D y th c nghi m.ạ ự ệ
Luy n t p v t ghép và t láy.ệ ậ ề ừ ừ
Th ng kê phân lo i k t qu sau th c nghi m.ố ạ ế ả ự ệ
Kh o sát h ng thú h c t p và gi ng d y phân môn luy n t và câu c a giáoả ứ ọ ậ ả ạ ệ ừ ủ viên và h c sinh thông qua các bài h c và trao đ i gi a giáo viên và h c sinh. ọ ọ ổ ữ ọ Tìm đ c các tài li u có liên quan t i vi c phân bi t t ghép, t láy, dùng tọ ệ ớ ệ ệ ừ ừ ừ
đ t câu c a h c sinh ti u h c xung quanh phân môn luy n t và câu.ặ ủ ọ ể ọ ệ ừ
Đi u tra tình hình gia đình và nhà trề ường có liên quan t i ch t lớ ấ ượng và
h c t p c a phân môn luy n t và câu c a giáo viên và h c sinh.ọ ậ ủ ệ ừ ủ ọ