§Êu tranh cho mét thÕ giíi hoµ b×nh G.G M¸c KÐt A Mục tiêu cần đạt: * KiÕn thøc: - Giúp học sinh hiểu được vấn đề đặt ra trong văn bản: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe đoạ toàn bộ sự sốn[r]
Trang 1Giỏo ỏn :Ngữ Văn 9 - Người soạn :Phạm Đỡnh Thức - Trường THCS Thanh Hương
Ngày dạy: 15/08/2008
Tiết 1+2 PHONG Cách Hồ Chí MINH
(Tác giả : Lê Anh Trà)
A) Mục tiêu cần đạt:
* Kiến thức:
- Giúp học sinh thấy ! vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị
- Tích hợp văn bản “ Đức tính giản dị của Bác Hồ” “ Tức cảnh Pác Pó ”
* Kỹ năng :
* Giáo dục:
B) Chuẩn bị :
- Giáo viên: Giáo án, những mẫu chuyện về Hồ Chí Minh, tranh ảnh về Bác
- Học sinh : Soạn bài, 2 tầm những mẫu chuyện và tranh ảnh về Bác Hồ
C) Tiến trình lên lớp :
Hoạt động1: Khởi động - Giới thiệu bài.
-Bài cũ: Giáo viên kiểm tra trí nhớ học sinh
về các chủ đề của các văn bản nhật dụng đã
học
-Kiểm tra vở soạn của học sinh
-Bài mới: Giáo viên giới thiệu sơ , !
- Giới thiệu bài mới
Hoạt động 2 : Đọc hiểu văn bản.
- Giáo viên gọi học sinh đọc chú thích (*)
Hỏi: Em hiểu gì về tác giả ?
- Giáo viên giới thiệu qua về tác giả
Hỏi: Xuất xứ tác phẩm có gì đáng chú ý ?
Hỏi: Em còn biết những văn bản, cuốn sách
nào viết về Bác?
và tìm bố cục
- Đọc khúc chiết, mạch lạc, diễn cảm
- Gíao viên đọc mẫu -> Học sinh đọc tiếp
đến hết
I/ Giới thiệu tác giả - tác phẩm 1) Tác giả:(SGK)
2)Tác phẩm:
- Xuất xứ: Trích trong “Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị”
II/Đọc - tìm hiểu chú thích.
1) Đọc
- Đọc đúng diễn cảm thể hiện sự kính trọng
đối với Bác
2) Tìm hiểu chú thích.
Trang 2- Giáo viên yêu cầu học sinh đọc thầm chú
thích và kiểm tra qua một số từ trọng tâm
Hỏi: Văn bản viết theo -. thức biểu
đạt nào? Thuộc loại văn bản nào ?
Vấn đề đặt ra là gì ?
- Loại văn bản: Nhật dụng
Hỏi : Văn bản chia làm mấy phần ?nội
dung chính của từng phần ?
Hoạt động 3: 8 dẫn phân tích
*%8 1: Tìm hiểu phần 1
- Gọi học sinh đọc lại phần 1
Hỏi: Những tinh hoa văn hoá nhân loại đến
với Hồ Chí Minh trong hoàn cảnh nào?
Giáo viên dùng kiến thức lịch sử để giới
thiệu cho học sinh
*Hỏi : Hồ Chí Minh đã làm cách nào để có
-C vốn tri thức văn hoá nhân loại ?
HS thảo luận nhóm
H ỏi: Chìa khoá để mở ra kho tri thức nhân
loại là gì ?
- Kể một số chuyện mà em biết ?
Hỏi : Để khám phá kho tri thức đấy có phải
chỉ vdùi đầu vào sách vở hay phải qua hoạt
động thực tiễn ?
Hỏi : Động lực nào giúp -O có -C
những tri thức đấy ? Tìm dẫn chứng cụ thể
minh hoạ trong văn bản ?
- Truân chuyên
- Bộ chính trị
- Thuần đức
- Hiền triết
3) Tìm bố cục.
- Văn bản đề cập đến vấn đề : Sự Hội nhập với thế giới và bảo vệ bản sắc văn hoá dân tộc
Bố cục : 2 phần
+ Phần 1: Hồ Chí Minh với sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại
+ Phần 2 : Những nét đẹp trong lối sống của
Hồ Chí Minh
III/ Ph dân tích : 1) Hồ Chí Minh với sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại.
- Hoàn cảnh : Bác tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại trong cuộc đời hoạt động cách mạng đầy gian nan vất vả bắt nguồn từ khát
XX
+ 1911 rời Bến Nhà Rồng
+ Qua nhiều cảnh trên thế giới
giao ngôn ngữ
Qua công việc lao động và học hỏi
- Động lực: Ham hiểu biết học hỏi , tìm hiểu
+ Nói và viết nhiều thứ tiếng
+Làm nhiều nghề
+Đến đâu cũng học hỏi
Trang 3Hỏi: Qua những vấn đề trên, em có nhận
xét gì về phong cách Hồ Chí Minh ?
Học sinh thảo luận
* Hỏi: Kết quả Hồ Chí Minh đã có -C vốn
kiến thức nhân loại - - thế nào? Và
theo -< nào ?
Hỏi: Theo em điều kỳ lạ nhất tạo nên phong
cách Hồ Chí Minh là gì ? Câu văn nào
trong văn bản đã nói rõ điều đó ? Vai trò
của câu này trong đoạn văn bản?
* %8 : Tìm hiểu phần 2.
Hỏi: Phần 1 của văn bản nói về thời kỳ nào
trong sự nghiệp hoạt động Cách Mạng của
lãnh tụ Hồ Chí Minh ?
Hỏi: Phần 2 nói về thời kỳ nào trong sự
nghiệp cách mạng của Bác? ->Thời kỳ làm
Hỏi: Khi trình bày những nét đẹp trong lối
sống Hồ Chí Minh tác giả đã tập trung vào
những khía cạnh nào -. diện cơ sở
nào?
-> Nơi ở, trang phục và ăn uống
Hỏi: Nơi ở và làm việc của Bác -C giới
thiệu - thế nào? Có đúng thực tế không?
Hỏi: Trang phục của Bác theo cảm nhận
của tác giả - thế nào? Biểu hiện cụ thể ?
Hỏi: Việc ăn uống của Bác diễn ra - thế
nào ?
Hỏi*: Em đã hình dung - thế nào về
cuộc sống của các vị nguyên thủ quốc gia ở
các -< khác trong cuộc sống đồng thời
với Bác và cuộc sống -. đại ? Bác có
xứng đáng -C đãi ngộ - họ không ?(
Thảo luận)
*Hỏi: Qua trên em cảm nhận -C gì về lối
cù yêu lao động
Hồ Chí Minh có vốn kiến thức :
+Sâu:Uyên thâm
, đẹp và phê phán những mặt tiêu cực
Hồ Chí Minh tiếp thu văn hoá nh dân loại dựa trên nền tảng văn hoá dân tộc
2) Nét đẹp trong lối sống Hồ Chí Minh
- Nơi ở và làm việc: Nhỏ bé và mộc mạc
“Chỉ vài phòng nhỏ là nơi tiếp khách , họp
bộ chính trị “
- Đồ đạc đơn sơ mộc mạc Trang phục giản dị , quần áo bà ba nâu, áo trấn thủ, dép lốp thô sơ
Ăn uống đạm bạc với những món ăn dân dã bình dị,
Hồ Chí Minh đã tự nguyện chọn lối sống vô cùng giản dị mà thanh cao : Cách sống có văn hoá đã trở thành quan niệm thẩm mỹ:
- >Cái đẹp là sự giản dị tự nhiên
Trang 4sống của Hồ Chí Minh ?
( Thảo luận)
Hỏi : Để nêu bật -C lối sống giản dị của
Hồ Chí Minh tác giả đã sử dụng biện pháp
nghệ thuật gì ?
-> Nghệ thuật đối lập
Hỏi: Điểm giống và khác nhau giữa lối
sống của Bác với các vị hiền triết ,vị anh
hùng dân tộc thế kỷ 15 - thế nào?
+ Giống : Giản dị, thanh cao
+ Khác : Bác gắn bó chia sẻ khó khăn gian
khổ cùng nhân dân (Bác đến trận địa, tát
Hỏi: Trong cuộc số hiện đại, xét về -.
diện văn hoá trong thời kỳ hội nhập hãy chỉ
ra những thuận lợi và nguy cơ gì ?
đức , lối sống có văn hoá
Hỏi : Hãy nêu một vài biểu hiện mà em cho
là sống có văn hoá và phi văn hoá?
-> Vấn đề ăn mặc cách nói năng ứng xử,
- GiáoViên trích lời nhắc nhở của Bác trong
di chúc cho học sinh nghe , ghi nhớ và thể
hiện trong cuộc sống hàng ngày
- Giáo viên gọi học sinh đọc và ghi nhớ
Hoạt động 4: 8 dẫn và luyện tập.
-Học sinh kể giáo viên bổ sung
-> Gọi học sinh đọc có thể hát minh hoạ
(GiáoViên hoặc học sinh )
3) ý nghĩa của việc học tập , rèn luyện theo phong cách Hồ Chí Minh .
-Trong việc tiếp thu văn hoá nhân loại ngày nay có nhiều thuận lợi : Giao , 2 mở rộng tiếp xúc với nhiều luồn văn hoá hiện đại
- Nguy cơ : Có nhiều luồng văn hoá tiêu cực, phải biết nhận ra độc hại
* Ghi nhớ: SGK
IV) Luyện tập:
1) Kể một số mẫu chuyện về Hồ Chí Minh
2) Hát "Hồ Chí Minh đẹp nhất tên 8W
"
Hoạt động 5 :Củng cố - Dặn dò:
-Yêu cầu học sinh luôn thuộc ghi nhớ (SGK)
2 tầm một số chuyện viết về Bác Hồ
-Soạn bài mới
*Rút kinh nghiệm:
Trang 5Ngày Soạn: 17/08/2008
A) Mục tiêu cần đạt:
* Kiến thức:
*Kỹ năng :
* Giáo dục:
- ý thức học hỏi và rút ra bài học cho bản thân qua giao tiếp
B) Chuẩn bị:
- Giáo viên: Bảng phụ, các đoạn hội thoại , giáo án
- Học sinh : Bài soạn các đoạn hội thoại
Trang 6C)Tiến trình lên lớp :
Hoạt động 1: Khởi động.
Giáo viên gây hứng thú cho tiết học đầu
tiên và giới thiệu bài mới
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới.
*
- Gọi học sinh đọc đoạn đối thoại
Hỏi: Câu trả lời của Ba đã mang đầy đủ
nội dung mà An cần biết -3 ?
Hỏi : Nói mà không có nội dung - thế
thì có thể coi đây là một câu nói bình
-O -C không?
Hỏi: Từ đó có thể rút ra bài học gì trong
giao tiếp ?
- GV gọi HS đọc Ví dụ 2
Hỏi : Vì sao truyện lại gây -O
Hỏi: Lẽ ra anh “lợn -<”và anh “áo mới”
phải hỏi và trả lời - thế nào để -O
nghe đủ biết điều cần hỏi và trả lời ?
Hỏi: Vậy cần tuân thủ yêu cầu gì khi giao
tiếp ?
Hỏi: Từ hai Ví dụ trên em rút ra điều gì cần
tuân thủ khi giao tiếp ?
Học sinh đọc ghi nhớ SGK
*
- Giáo viên gọi học sinh đọc truyện k
Hỏi: Truyện -O phê phán điều gì ?
Hỏi: : - vậy trong giao tiếp có điều gì
cần tránh ?
- Giáo viên 1 ra tình huống.
Hỏi: Nếú không biết chắc vì sao bạn mình
nghĩ học thì em có trả lời với thầy cô là bạn
nghĩ học vì ốm không ?
I) 1) Ví dụ (SKG)
a) Ví dụ a: Đoạn đối thoại
An : Thế cậu học bơi ở đâu?
-> Câu hỏi của Ba 1 đầy đủ nội dung
mà An cần biết -> một địa điểm cụ thể
=>Khi nói câu phải đúng với nội dung
đúng với yêu cầu , không nên nói ít hơn những gì giao tiếp đòi hỏi
b) Ví dụ: Đọc truyện 8W
-Truyện k vì hai nhân vật đều nói thừa nội dung
-> An hỏi : Bỏ chữ V=
Ba trả lời: Bỏ ý khoe áo
=> Không nên nói nhiều hơn những gì trong giao tiếp
2) Ghi nhớ : (SGK)
II) 1) Ví dụ a : Truyện k
sai sự thật
=> Trong giao tiếp minh không nên hỏi những điều mà mình tin là không đúng sự thật , mình không có bằng chứng xác thực
Trang 7Hỏi: Từ đó rút ra trong giao tiếp cần tránh
điều gì ?
- Giáo viên gọi học sinh đọc ghi nhớ
Hoạt động 3: 8 dẫn làm bài tập
Hỏi: Phân tích lỗi trong bài tập 1?
Hỏi: Điền từ ngữ thích hợp? Chỉ ra -.
châm hội thoại ?
Hỏi: Bài tập 3 vi phạm -. châm hội
thoại nào ?
Hỏi: Phát hiện thành ngữ không tuân thủ
-. châm về chất ở bài tập 5"ăn đơm
nói đặt ", “khua môi múa mép”, (Cố cãi
Ví dụ b: Tình huống 2) Ghi nhớ (SGK).
III) Luyện tập:
- Thừa từ “nuôi ở nhà” “, có 2 cánh”
Bài 2:
Bài 3:
(thừa câu hỏi cuối)
Bài 4: a) Cho biết thông tin học nói 1
chắc chắn
b) Các cụm từ không lặp lại nội dung cũ
Bài 5
châm về chất
Hoạt động 4 : Củng cố - Dặn dò
Ngày soạn: 20/08/2008
Ngày dạy: 21/08/2008
trong văn bản thuyết minh
A) Mục tiêu cần đạt:
* Kiến thức:
*Kỹ năng :
- Tập sử dụng các yếu tố phép lập luận trong bài thuyết minh
* Giáo dục:
- ý thức vận dụng các phép lập luận trong bài văn thuyết minh
B) Chuẩn bị:
- Giáo viên : Giáo án, các đoạn văn bản (để làm bài tập), bảng phụ
- Học sinh : Ôn lại các kiến thức cũ đã học về văn thuyết minh , xem kỷ căn bản mới
C)Tiến trình lên lớp :
Hoạt động 1: Khởi động
Trang 8Ôn tập kiểu văn bản thuyết minh
- ổn định và tạo tâm thế cho lớp học
Hỏi: Văn bản thuyết minh là gì ? I-C viết
ra nhằm mục đích gì ? Hãy kể lại các
-. pháp thuyết minh đã học ?
Hỏi: Lập luận là gì ? Trong văn nghị luận
-O gặp những phép lập luận nào?
-dẫn dắt và giới thiệu bài mới
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
- GV gọi học sinh đọc văn bản và thảo luận
câu hỏi
I) Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
1) Ví dụ:
*Hỏi: Văn bản thuyết minh vấn đề gì ? có
trừu -C không?
Hỏi: Sự kỳ lại của Hạ Long có thể thuyết
minh bằng cách nào ?
Hỏi: Nếu chỉ dùng -. pháp liệt kê thì
đã nêu -C sự kỳ lạ của Hạ Long -3
Học sinh thảo luận: 1 đạt yêu cầu nếu
Hỏi: Tác giả hiểu sự kỳ lạ là gì? Hãy chỉ
ra câu văn nêu khái quát sự kỳ lại của Hạ
Long ?
Hỏi: Tác giả đã giải thích - thế nào để
thấy sự kỳ lạ đó?
- Học sinh 1 các ý giải thích (gạch chân
câu văn)
Hỏi : Sau mỗi ý -3 ra giải thích về sự
thay đổi của -< tác giả làm nhiệm vụ
gì?
(Thuyết minh, liệt kê miêu tả sự biến đổi
Hỏi: Tác giả đã trình bày -C sự kỳ lạ
của Hạ Long -3 ? X -. pháp nào đã
-C tác giả sử dụng
Hỏi: Vậy em thấy vấn đề thuyết minh -
thế nào thì -C sử dụng lập luận đi kèm ?
- Vấn đề thuyết minh : Sự kì lạ của Hạ Long
thích những khái niệm , sự vận dụng của
dậy linh hoạt , có tâm hồn
+ V tạo nên sự di chuyển + Tuỳ theo góc độ và tốc độ di chuyển
+ Thiên nhiên tạo nên thế giới bằng những nghịch lí đến lạ ldùng
=>Thuyết minh kết hợp các phép lập luận
2)Kết luận:
Trang 9Hỏi: Em có nhận xét gì về các lý lẽ ,dẫn
chứng trong văn bản? (Xác thực).
Hỏi: Giả sử đảo lộn ý 6-< “Khi chân trời
đằng đông ” lên @-< trong thân bài có
chấp nhận không ? Em có nhận xét gì về
các đặc điểm cần thuyết minh ?
Hoạt động 3: 8 dẫn học sinh làm
bài tập.
-Gíáo viên gọi học sinh đọc văn bản
-Giáo viên tổ chức cho học sinh trả lời yêu
cầu cho bài tập
Hỏi: Đoạn văn trình bày vấn đề gì ?
H ỏi: Để hiểu thế nào là học chủ động , tác
giả đã nêu lên những ý gì?
+ lập luận + tự sự + nhân hoá
-Lý lẽ dẫn chứng phải hiển nhiên , thuyết phục
- Các đặc điểm thuyết minh phải có liên kết tiện liên kết
II)Luyện tập
Bài tập 1: Cách học tập.
Vấn đề nêu ra cách chủ động học tập 2 ý thuyết minh
Học tập là quá trình tìm kiếm nhận thức : + Phải chủ động tự phát hiện
+ Nhận thức của riêng ai , họ muốn biến thành của mình phải dùng công suy nghĩ,
=>Học chủ động là
- Z ! qua khó khăn tìm đến lời cáo của vấn
đề
-> Tác dụng của học chủ động
Bài tập 2
trong :
- Đoạn văn bản 1: “Hồ Chí Minh tiếp xúc với
nêu ví dụ
- Đoạn văn bản 2: dùng lối so sánh giải thích , chứng minh
Hoạt động 4: Củng cố, Dặn dò
- Khái quát kiến thức cơ bản : Gọi học sinh nhắc lại kết luận
- Hoàn thành các bài tập vào vở
- Chuẩn bị bài luyện tập
Trang 10Ngày Soạn: 20/08/2008
Ngày dạy: 21/08/2008
Nghệ thuật trong văn bản thuyết minh A) Mục tiêu bài giảng :
* Kiến thức:
- Giúp học sinh củng cố lý thuyết và kỹ năng về văn thuyết minh và giải thích
*Kỹ năng :
- Biết vận dụng phép lập luận giải thích tự sự , kể, … Vào thuyết minh vấn đề
* Giáo dục:
- ý thức từ việc tìm hiểu bài tập , vận dụng rèn luyện với bản thân
B) Chuẩn bị:
- Giáo viên : Giáo án, sách giáo khoa , sách giáo viên , tài liệu tham khảo
- Học sinh : Chuẩn bị bài luyện tập
c)Tiến trình lên lớp :
Hoạt động 1: Khởi động :
Kiểm tra bài cũ : Em hiểu thế nào về văn
bản thuyết minh kết hợp với các biện
pháp nghệ thuật ?
- Giáo viên gọi học sinh trả lời -> Nhận
xét dẫn dắt vào bài mới Kiểm tra sự
chuẩn bị của học sinh -> nhận xét
Hoạt động 2: 8 dẫn học sinh
luyện tập
%8 1: Chia nhóm, phân đề
- Giáo viên phân lớp thành 2 nhóm, mỗi
nhóm một đề
+ Nhóm một: Lập dàn ý chi tiết về cái
quạt ( Làm bài TM và có sử dụng biện
pháp nghệ thuật)
I) Tìm hiểu đề , tìm ý
1) Đề bài: Thuyết minh một trong các đồ
dùng sau : Cái quạt, cái bút, cái kéo, chiếc nón
2) Tìm hiểu đề:
Trang 11+ Nhóm 2: Lập dàn ý chi tiết về cây bút
Hỏi: Đề yêu cầu thuyết minh điều gì?
Vấn đề thuyết minh - thế nào?
Hỏi: Vấn đề này em ự định dùng -.
pháp thuyết minh nào?
-
%8 3: Trình bày và thảo luận:
Một đề khác( cái bút)
- Cho học sinh ở mỗi nhóm trình bày dàn
ý chi tiết ,dự kiến cách sử dụng biện pháp
nghệ thuật trong bài thuyết minh
- Tổ chức cho lớp thảo luận , nhận xét bổ
sung dàn ý của các bạn vừa trình bày
-Nội dung vấn đề thuyết minh Nêu công ụng cấu tạo, chủng loại , lịch sử của cái quạt ( cái bút, cái kéo, )
-> Vấn đề thuyết minh cụ thể -> phạm vi hẹp
- Hình thức thuyết minh: Tự thuật , kể chuyện kết hợp với định nghĩa liệt kê
3) Tìm ý, lập dàn ý.
a) Chiếc quạt:
* Mở bài:
- Giới thiệu họ nhà quạt ( đông đúc và nhiều
* Thân bài:
- Mỗi loại có cấu tạo và công dụng thế nào?
- Cách bảo quản ra sao?
thế nào?
- Quạt ở công sở nhiều nơi không ! bảo
- Ngày c 1 , quạt giấy còn là một sản phẩm
mĩ thuật, k ta vẻ tranh đề thơ lên quạt , dùng quạt tặng nhau làm kỷ niệm
- Thứ quạt kéo ở các nhà quan ngày % V=
b) Cái bút
GV (a) II)Dàn ý chi tiết:
* Viết đoạn mở bài ( mẫu) Trong các dụng cụ học tập của học sinh, có
Các bạn có biết chúng tôi là ai không? Chúng tôi là những cái bút viết của các bạn đấy Chiều dài 18 cm bề ngang 1 cm Chúng tôi có nhiều loại : bút bi, bút mực, bút chì, bút lông, bút sáp,…
Nếu các bạn đến lớp hay đi làm việc mà không có chúng tôi là không xong rồi
Hoạt động 4: Củng cố - Dặn dò:
... sốngHồ Chí Minh
III/ Ph dân tích : 1) Hồ Chí Minh với tiếp thu tinh hoa văn hố nhân loại.
- Hồn cảnh : Bác tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại đời hoạt động cách mạng...
- Tập sử dụng yếu tố phép lập luận thuyết minh
* Giáo dục:
- ý thức vận dụng phép lập luận văn thuyết minh
B) Chuẩn bị:
- Giáo viên : Giáo án, đoạn văn. .. thức nhân loại - - nào? Và
theo -& lt; ?
Hỏi: Theo em điều kỳ lạ tạo nên phong
cách Hồ Chí Minh ? Câu văn
trong văn nói rõ điều ?