Giáo án lớp 6 môn Hình học - Tiết 1: Điểm – đường thẳng (Tiếp)

Cho O  xy Hình goàm ñieåm O vaø một phần đường thẳng bị chia ra bởi điểm O được goïi laø moät tia goác O hay gọi là nữa đường thẳng goác O.. O x Đọc hay viết là : Tia Ox 2.- Hai tia đối[r]

Trang 1

C B

Chương I

– ĐOẠN THẲNG

 -Tiết 1  1 ĐIỂM – ĐƯỜNG THẲNG

  a

B  a ; C  a

I.- Mục tiêu :

- Học sinh hiểu được muốn học hình học , trước hết phải biết vẽ hình

- Học sinh biết các khái niệm hình học như điểm , đường thẳng là sản phẩm của sự trừu tượng hóa các đối tượng hiện thực nên người ta không định nghĩa điểm , đường thẳng mà chỉ giới thiệu hình ảnh của điểm , đường thẳng

1./ Kiến thức cơ bản :

- Hiểu điểm là gì ? Đường thẳng là gì ?

- Hiểu quan hệ điểm thuộc ( không thuộc ) đường thẳng

Ngày soạn : 06 - 09 - 2006

Lop6.net

2./ Kỹ năng cơ bản :

- Biết vẽ điểm , đường thẳng

- Biết đặt tên cho điểm , đường thẳng

- Biết ký hiệu điểm , đường thẳng

- Biết sử dụng ký hiệu  ; 

II.- Phương tiện dạy học :

Sách giáo khoa ,thước thẳng ,bảng phụ

III.- Hoạt động trên lớp :

1 / Oån định : Lớp trưởng báo cáo sĩ số , kiểm tra dụng cụ học tập (thước thẳng) 2./ Bài mới :

Bảng phụ

 D

 A



C

- Quan sát

bảng phụ

hãy chỉ ra

điểm D

- Quan sát hình 1 SGK rồi đọc tên các điểm

- Nhận xét và cho biết cách viết tên điểm , cách vẽ điểm

- Quan sát hình 2 SGK Đọc tên điểm trong hình

- Giáo viên giảng + Hai điểm phân biệt là hai điểm không trùng nhau

+ Bất cứ hình nào cũng là tập hợp của những điểm

+ Một điểm cũng là hình ,đó là hình đơn giản nhất

- Giáo viên nêu hình

- Quan sát hình 1 SGK

- Học sinh trả lời

- Học sinh lên bảng vẽ điểm M

- Học sinh quan sát hình 3 SGK Đọc tên đường thẳng ,nói cách viết tên đường thẳng ,cách vẽ đường thẳng

I - Điểm :

 A

 M  B

- Dấu chấm nhỏ trên trang giấy là hình ảnh của điểm

- Người ta dùng các chữ cái

in hoa A , B , C để đặt tên cho điểm

- Bất cứ hình nào cũng là tập hợp của các điểm

Một điểm cũng là một hình

II - Đường thẳng :

b a

Lop6.net

ảnh đường thẳng.

- Giáo viên giảng

Đường thẳng là một tập

hợp điểm ,đường thẳng

không bị giới hạn về hai

phía

- Quan sát hình vẽ trên

bảng cho biết đường

thẳng a và đường thẳng

b đường thẳng nào dài

hơn

(GV củng cố kỷ không

thể so sánh hai đường

thẳng)

- Sợi chỉ căng thẳng , mép bàn , nét bút chì vạch theo thước thẩng trên trang giấy… cho ta hình ảnh của đường thẳng

- Người ta dùng các chữ cái thường a , b ,… m … để đặt tên cho đường thẳng

III - Điểm thuộc đường thẳng – Điểm không thuộc đường thẳng :

A 

 B d

- Học sinh

làm các

bài tập 1 ,

2 , 3 SGK

trang 104

- Diễn đạt quan hệ giữa các điểm A , B với

đường thẳng d bằng nhiều cách khác nhau và ký hiệu

- Học sinh vẽ vào vở bài tập hình 5 và trả lời các câu hỏi a) , b) , c) SGK trang 104

Trên hình vẽ ta nói

- Điểm A thuộc đường thẳng d

Ký hiệu : A  d

Ta còn nói : Điểm A nằm trên đường thẳng d hay đường thẳng d đi qua điểm

A hay đường thẳng d chứa điểm A

- Điểm B không thuộc đường thẳng d

Ký hiệu : B  d

Ta còn nói : Điểm B không nằm trên đường thẳng d hay đường thẳng d không đi qua điểm B hay đường thẳng d không chứa điểm B

Lop6.net

3 / Củng cố : Củng cố từng phần như trên

4./ Dặn dò : Về nhà làm các bài tập 4 , 5 , 6 , 7 SGK trang 105

Tiết 2  2 BA ĐIỂM THẲNG HÀNG Ngày soạn : 13 - 09 - 2006

B P

 C   

 A  M

Ba điểm A , B , C thẳng hàng Ba điểm M , N , P không thẳng hàng

I.- Mục tiêu :

1./ Kiến thức cơ bản :

- Ba điểm thẳng hàng

- Điểm nằm giữa hai điểm

- Trong ba điểm thẳng hàng có một và chỉ một điểm nằm giữa hai điểm còn lại

2./ Kỹ năng cơ bản :

- Biết vẽ ba điểm thẳng hàng , ba điểm không thẳng hàng

- Sử dụng được các thuật ngữ : nằm cùng phía , nằm khác phía , nằm giữa

3./ Thái độ :

Lop6.net

- Yêu cầu sử dụng được thước thẳng để vẽ và kiểm tra ba điểm thẳng hàng một cách cẩn thận , chính xác

II.- Phương tiện dạy học :

Sách giáo khoa , thước thẳng , bảng phụ

III.- Hoạt động trên lớp :

1./ Oån định : Lớp trưởng báo cáo sĩ số , tổ trưởng báo cáo tình hình làm bài tập về nhà

của tổ viên

2./ Kiểm tra bài cũ :

Ba học sinh làm các bài tập 4 , 5 , 6 SGK trang 105 Học sinh nhận xét GV củng cố và cho điểm

Học sinh sữa bài (nếu làm sai)

3./ Bài mới :

Hoạt

động

- Cho a/ A  d ; B

 d ; C  d b/ M  a ; N

 a ; P  a Hãy đọc và vẽ hình trong hai trường hợp trên

- Khi nào thì ba điểm thẳng hàng

- Khi nào thì ba điểm không thẳng hàng

- Nói cách vẽ ba điểm thẳng hàng

- Nói cách vẽ ba điểm không thẳng hàng

- GV vẽ hình và mô tả

vị trí tương đối của ba điểm A , B , C

- Trong ba điểm thẳng hàng có mấy điểm nằm giữa hai điểm còn lại ?

- Học sinh lên bảng thực hiện

- Khi chúng cùng nằm trên một đường thẳng

- Làm bài tập 8 SGK trang 106

- Làm bài tập 9 SGK trang 106

- Vẽ ba điểm M , N ,

P thẳng hàng sao cho điểm M nằm giữa hai điểm N và P (chú ý có

2 trường hợp)

- Vẽ ba điểm D ; E ; F thẳng hàng sao cho điểm D không nằm giữa hai điểm E và F (chú ý có hai trường hợp)

I - Thế nào là ba điểm thẳng hàng :

d

A   P

N a

B  M



C  

- Khi ba điểm A , B , C cùng thuộc một đường thẳng ,ta nói chúng thẳng hàng

- Khi ba điểm M , N , P không cùng thuộc bất kỳ đường thẳng nào ,ta nói chúng không thẳng hàng

II - Quan hệ giữa ba điểm thẳng hàng :

A C B    Với ba điểm A , B , C thẳng hàng như hình thì :

- Hai điểm C và B nằm cùng phía đối với điểm A

- Hai điểm A và C nằm cùng phía đối với điểm B

- Hai điểm A và B nằm khác phía đối với điểm C ta nói điểm

C nằm giữa hai điểm A và B

Trong ba điểm thẳng hàng ,có một và chỉ một điểm nằ giữa hai điểm còn lại

Lop6.net

4./ Củng cố : Từng phần như trên và dùng bảng phụ A

Trong hình bên Điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại ?

  M

B 

 C  N  P

5./ Dặn dò : Làm các bài tập 11 ; 12 ; 13 ; 14 SGK trang 107

a

b

Hai đường thẳng a , b có cắt nhau không ?

I.- Mục tiêu :

Ngày soạn : 21 - 09 - 2006

1./ Kiến thức cơ bản : Có một và chỉ một đường thẳng đi qua hai điểm phân biệt 2./ Kỹ năng cơ bản : Biết vẽ đường thẳng đi qua hai điểm

3./ Rèn luyện tư duy : Biết vị trí tương đối của hai đường thẳng trên mặt phẳng

4./ Thái độ : Vẽ cẩn thận và chính xác đường thẳng đi qua hai điểm

II.- Phương tiện dạy học :

Sách giáo khoa , thước thẳng

III.- Hoạt động trên lớp :

1./ Oån định : Lớp trưởng báo cáo sĩ số

2./ Kiểm tra bài cũ :

Kiểm tra các bài tập về nhà Bài tập 12 trang 107

Bài tập 13 trang 107

3./ Bài mới :

Trùng nhau

Cắt nhau

Phân biệt

Song song

Lop6.net

Hoạt

động

1

2

- Vẽ đường thẳng d đi qua điểm A

- Có thể vẽ đường thẳng khác đi qua điểm A

không ? Có thể vẽ được bao nhiêu đường thẳng

đi qua điểm A

- Cho thêm điểm B khác A Hãy vẽ đường thẳng đi qua A và B ? Vẽ được mấy đường thẳng như thế ?

- GV nhấn mạnh Có một

và chỉ có một đường thẳng đi qua hai điểm A ,B

- Học sinh vẽ hình trên bảng

- Học sinh trả lời

- Học sinh nhận xét

- Học sinh làm bài tập 15 SGK trang 109

? Nếu đường thẳng

chứa ba điểm A ,B ,C thì gọi tên đường thẳng đó như thế nào ?

1.- Vẽ đường thẳng :

Xem Sách Giáo khoa

Nhận xét : Có một đường thẳng và chỉ một đường thẳng đi qua hai điểm A và B

2.- Tên đường thẳng :

Ta có thể gọi tên đường thẳng bằng cách gọi tên hai điểm thuộc đường thẳng đó

Ví dụ : B

A  

3 - GV trình bày cách gọi tên đường thẳng

- Có mấy cách gọi tên

đường thẳng đó

(Đường thẳng AB , BA ,

AC , CA , BC , CB )

- Các đường thẳng trên

mặc dầu có tên khác nhau

nhưng chỉ là một các

đường thẳng đó gọi là

trùng nhau

- Học sinh trả lời Đường thẳng AB hay đường thẳng BA

Hoặc cũng có thể gọi tên đường thẳng bằng hai chữ thường

x y

Đường thẳng xy hoặc đường thẳng yx

3.- Đường thẳng trùng nhau ,cắt nhau, song song :

A B C

 

 Nhìn hình vẽ ta nói hai đường thẳng AB và AC

Lop6.net

trùng nhau

- Nhìn hình vẽ gọi tên hai đường thẳng ?

- Hai đường thẳng đó có điểm nào chung ?

- Có mấy điểm chung ?

- Hai đường thẳng chỉ có một điểm chung gọi là hai đường thẳng cắt nhau và điểm chung đó gọi là giao điểm của hai đường thẳng

- Hai đường thẳng cắt nhau có thể có hai điểm chung không ?

- Nói hai đường thẳng

- Học sinh trả lời : (Đường thẳng AB và đường thẳng AC)

- Hai đường thẳng đó có điểm A chung

- Chỉ có một điểm chung

- Đúng vì chỉ có một

B  A

 C 

- Hai đường thẳng AB và

AC chỉ có một điểm chung A Ta nói chúng cắt nhau và A gọi là giao điểm của hai đường thẳng đó

x y

có hai điểm chung thì chúng trùng nhau đúng hay sai ? Tại sao ?

- Hai đường thẳng không có điểm nào chung gọi là hai đường thẳng song song

a

b

- Hai đường thẳng a và

b như hình vẽ có phải là hai đường thẳng song song không ?

đường thẳng đi qua hai điểm nếu có đường thẳng thứ hai đi qua điểm đó thì chúng phải trùng nhau

z

t

- Hai đường thẳng xy và

zt không có điểm nào chung ta nói chúng song song

Chú ý :

- Hai đường thẳng không trùng nhau gọi là hai đường thẳng phân biệt

- Hai đường thẳng phân biệt thì hoặc chỉ có một điểm chung hoặc song song

4./ Củng cố : Bài tập 16 SGK trang 109

Lop6.net

5./ Dặn dò : Về nhà làm các bài tập 17 , 18 , 19 , 20 , 21 SGK trang 109 và 110

Tiết 4  4 Thực hành : TRỒNG CÂY THẲNG HÀNG

I.- Mục tiêu :

- Học sinh biết liên hệ ứng dụng ba điểm thẳng hàng vào thực tế để cắm cọc hàng rào hoặc trồng cây thẳng hàng

- Rèn luyện cho Học sinh tính chính xác khi áp dụng vào thực tế

1./ Kỹ năng cơ bản : Thao tác chính xác , nhanh

2./ Kiến thức cơ bản : Ba điểm thẳng hàng

3./ Thái độ : Trật tự , kỷ luật

II.- Phương tiện dạy học :

Sách giáo khoa , Cọc tiêu , dây dọi , sân bãi

III.- Hoạt động trên lớp :

1./ Oån định : Xếp hàng theo tổ , điểm danh

2./ Kiểm tra bài cũ : Thế nào là ba điểm thẳng hàng

3./ Bài mới :

Ngày soạn : 29 - 09 - 2006

Nhiệm vụ :

- Chôn các cọc

hàng rào nằm

giữa hai cột mốc

A và B

- Đào hố trồng

cây thẳng hàng

với hai cây A và

B đã có

4./ Củng

cố :

5./ Dặn dò

:

- Phân công thực hành theo tổ

- Mỗi tổ chia nhóm , mỗi nhóm 3 học sinh lần lượt thực hành

- Hướng dẫn thực hành theo 3 bước

- Bước 1 : Cắm cọc tiêu thẳng đứng với mặt đất tại hai điểm A và B (dùng dây dọi kiểm tra thật thẳng đứng )

- Bước 2 : Em thứ 1 đúng ở A , em thứ 2 cầm cọc tiêu dựng thẳng

đứng ở một điểm C (khoảng giữa A và B)

- Bước 3 : Em thứ 1 ra hiệu để em thứ 2 điều chỉnh vị trí cọc tiêu cho đến khi em thứ 1 thấy cọc tiêu A che lấp hai cọc tiêu ở B và C Khi đó 3 điểm A , B , C thẳng hàng

- Tổ trưởng mỗi tổ phân công mỗi nhóm lần lượt thực hành

Lop6.net

Tiết 5  5 TIA

x

A

Tia Ax ( Nữa đường thẳng Ax )

I.- Mục tiêu :

1./ Kiến thức cơ bản :

- Biết định nghĩa , mô tả tia bằng các cách khác nhau

- Biết thế nào là hai tia đối nhau , hai tia trùng nhau

2./ Kỹ năng cơ bản :

- Biết vẽ tia

3./ Thái độ :

- Biết phân loại hai tia chung gốc

Ngày soạn : 06 – 10 - 2006

- Biết phát biểu gẫy gọn các mệnh đề toán học

II.- Phương tiện dạy học :

Sách giáo khoa , thước thẳng

III.- Hoạt động trên lớp :

1./ Oån định : Lớp trưởng báo cáo sĩ số

2./ Kiểm tra bài cũ :

Vẽ hình theo cách diễn đạt sau : Điểm O thuộc đường thẳng xy ( O  xy )

3./ Bài mới :

Hoạt

động

1 - Từ hình vẽ trong bài

kiểm tra GV hướng dẫn cho học sinh biết điểm O chia đường thẳng xy thành hai phần đường

x

A B

1.- Tia :

y

x 

Lop6.net

3

thẳng riêng biệt

- Giới thiệu thế nào là

tia gốc O và cách gọi tên

- Học sinh nhận xét

trên hình vẽ hai tia Ax

và By tia nào dài hơn ?

- Giới thiệu thêm hình

gồm điểm A và tất cả

những điểm cùng phía

đối với A gọi là tia gốc

A

- Dựa vào hình vẽ ban

đầu giới thiệu hai tia Ox

và Oy là hai tia đối nhau

- Hai tia đối nhau phải

thỏa mãn hai điều kiện :







thẳng đường thành tạo ùng C

gốc Chung

y

- Học sinh vẽ hai tia Ax và By

- Học sinh trả lời

- Học sinh xác định thêm trên tia Ax hai điểm M và N và trả lời câu hỏi vị trí hai điểm M và N thế nào đối với điểm A (M và N cùng phía đối với A)

- Học sinh làm bài tập

22 SGK

- Học sinh làm bài tập

?1

Cho O  xy Hình gồm điểm O và một phần đường thẳng bị chia ra bởi điểm O được gọi là một tia gốc O hay gọi là nữa đường thẳng gốc O

O x

Đọc (hay viết) là : Tia

Ox

2.- Hai tia đối nhau :

Hai tia chung gốc Ox ,

Oy tạo thành đường thẳng xy được gọi là hai tia đối nhau

Nhận xét :

Mỗi điểm trên đường thẳng là gốc chung của hai tia đối nhau