Giáo án Ngữ văn 6 - Tuần 8 - Năm học 2011-2012

Đoạn 1: Từ đầu … “lấy làm lạ”: Mã Lượng - Thể loại :Cổ tích Trung Quốc học vẽ và có được cây bút thần - PTBĐ : Tự sự Đoạn 2: tiếp theo đến … “em vẽ cho GV: Văn bản có thể chia thành mấy [r]

Tuần 8 -Tiết 29

Ngày dạy: LUYỆN NÓI KỂ CHUYỆN

1 Mục tiêu :

1.1 Kiến thức:

-HS biết:Cách trình bày miệng một bài kể chuyện dựa theo dàn bài đã chuẩn bị

1.2 Kĩ năng:

- HS thực hiện được:

- Lập dàn bài kể chuyện

- Lựa chọn, trình bày miệng những việc cĩ thể kể chuyện theo một thứ tự hợp lí, lời kể rõ ràng, mạch lạc, bước đầu biết thể hiện cảm xúc

-HS thực hiện thành thạo: Phân biệt lời người kể chuyện và lời nhân vật nĩi trực tiếp

1.3 Thái độ:

-Thĩi quen: Cĩ thái độ nghiêm túc, đúng đắn khi trình bày 1 tiết luyện nĩi

2.Nội dung học tập: Cách trình bày miệng một bài kể chuyện dựa theo dàn bài đã chuẩn bị 3.Chuẩn bị:

3.1.GV: Dàn ý đề bài

3.2.HS: chuẩn bị dàn ý trước ở nhà (dàn ý chi tiết), ghi dàn ý đại cương vào

giấy, trình bày bài nói của mình

4 Tổ chức các hoạt động học tập:

4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện:

6A2:

6A3:

4.2 Kiểm tra miệng:

4.3.Tiến trình bài học:

Hoạt động 1:(5’) Chuẩn bị (Cách trình

bày miệng một bài kể chuyện dựa theo

dàn bài đã chuẩn bị.)

GV:Vậy để người nghe được nghe một

cách rõ ràng, đầy đủ thì khi nói các em

cần chú ý điều gì?

I ChuÈn bÞ :

Khi nói cần chú ý:

- Xác định những sự việc chính trong truyện đã học, sắp xếp theo một trình tự

Khi noựi caàn chuự yự:

-Noựi to roừ ủeồ moùi ngửụứi ủeàu nghe

-Tửù tin, tửù nhieõn, ủaứng hoaứng,

maột nhỡn vaứo moùi ngửụứi

- Noựi ủuựng yeõu caàu cuỷa ủeà

- Ngôn ngữ nói sinh động, linh

hoạt, gần gũi với người nghe

Tránh dùng từ quá trau chuốt,

bóng bẩy, văn chương

- Giọng nói: bình tĩnh, tự tin,

đàng hoàng, giàu ngữ điệu, có

cảm xúc

Hoaùt ủoọng 2(30’) Luyeọn noựi treõn

lụựp(Lập dàn bài kể chuyện.Lựa

chọn, trỡnh bày miệng những việc

cú thể kể chuyện theo một thứ tự

hợp lớ, lời kể rừ ràng, mạch lạc,

bước đầu biết thể hiện cảm xỳc.)

GV cho HS laàn lửụùt tửù phaựt bieồu

vụựi nhau trong toồ (khoaỷng 10 phuựt)

GV mụứi ủaùi dieọn caực nhoựm leõn

phaựt bieồu trửụực lụựp theo thửự tửù caực

đề a, b, c ,d trong SGK vaứ theo trỡnh

tửù:

-Xaực ủũnh yeõu caàu cuỷa ủeà (HS ủaừ

laứm treõn chuaồn bũ trửụực ụỷ nhaứ)

-ẹoùc daứn yự ủaùi cửụng

-Noựi dửùa treõn daứn yự chi tieỏt (ủaừ

chuaồn bũ)

-Caực HS trong nhoựm boồ sung

-Caực HS cuỷa toồ khaực nhaọn xeựt,

goựp yự

Goùi moọt HS tửù ruựt kinh nghieọm qua

hợp lớ để kể chuyện

- Tập núi theo nhúm, tổ trước lớp theo dàn ý đó chuẩn bị

+ Chọn vị trớ kể chuyện đối diện với người nghe

+ Xỏc định nghi thức lời núi kết hợp với thỏi độ, cử chỉ thớch hợp, trong giới thiệu

về bản thõn, gia đỡnh

- Nhận xột ưu, nhược điểm, những hạn chế, những điểm cần khắc phục trong phần kể của bạn

- Dựa vào cỏc bài tham khảo để điều chỉnh bài núi của mỡnh

1 Lập dàn bài với một trong những đề bài sau:

a) Tự giới thiệu về bản thân

b) Giới thiệu người bạn mà em quý mến

c) Kể về gia đình mình d) Kể về một ngày hoạt động của mình

2 Dàn bài tham khảo:

a) Tự giới thiệu về bản thân:

Mở đầu : Lời chào và lý do tự giới thiệu Thân bài :

Tên, tuổi Gia đình gồm những ai Công việc hàng ngày

Sở thích và nguyện vọng

Kết bài : cảm ơn mọi người đã chú ý

nghe b) Kể về gia đình mình

Mở bài : Lời chào và lý do kể Thân bài:

Giới thiệu chung về gia đình

Kể về bố

Kể về mẹ

Kể về anh, chị, em

tieỏt taọp noựi

GV nhaọn xeựt chung veà tieỏt taọp noựi

naứy

GV toồng keỏt chung vaứ cho ủieồm

GV hửụựng daón HS ủoùc “Baứi noựi

tham khaỷo” vaứ phaàn ẹoùc theõm

SGK tr 79?

Kết bài: Tình cảm của mình đối

với gia đình

II.Luyện núi trờn lớp:

4.4.Tổng kết:

GV ủoùc cho HS nghe :

“ Trong hùng biện, cái làm người ta thích không phải là hình ảnh mà là tình cảm, là giọng nói say sưa Người nói chinh phuùc người nghe không phải bằng lí trí mà bằng tình cảm, lý trí làm người nghe bị thuyết phục, tình cảm lôi cuốn người nghe.Trong lúc nói, ta

có thể mắc phải một vài từ không chính xác, một vài so sánh không chỉnh, người nghe không nhận ra Sức mạnh của câu nói, hơi thở hùng biện đã quét sạch, cuốn đi, phân tán

đi những khuyết điểm đó

4.5Hửụựng daón hoùc tập:

*Đối với bài học ở tiết này:

-Xem laùi caực daứn yự cuỷa caực ủeà vaờn

*Đối với bài học ở tiết tiếp theo:

- Chuaồn bũ baứi: Caõy buựt thaàn:

+ẹoùc kyừ vaờn baỷn +Tỡm hieồu yự nghúa cuỷa truyeọn

5.Phụ lục:

KIỂM TRA CỦA BGH VÀ TỔ TRƯỞNG

Tuaàn 8-Tiết 30-31 CAÂY BUÙT THAÀN

Ngày dạy: (Truyeọn coồ tớch Trung Quoỏc)

1 Mục tiờu:

1.1 Kiến thức:

-HS biết: Quan niệm của nhõn dõn về cụng lớ xó hội, mục đớch của tài năng nhgệ thuật và ước mơ về những khả năng kỡ diệu của con người

- HS hiểu:

+Hiểu và cảm nhận được những nột chớnh về nội dung và nghệ thuật của truyện

Cõy bỳt thần

+Cốt truyện của Cõy bỳt thần hấp dẫn với nhiều yếu tố thần kỡ.

+Sự lặp lại tăng tiến của cỏc tỡnh tiết, sự đối lập giữa cỏc nhõn vật

1.2 Kĩ năng:

-HS thực hiện được:

+ Đọc - hiểu văn bản truyện cổ tớch thần kỡ về kiểu nhõn vật thụng minh, tài giỏi +Nhận ra và phõn tớch được cỏc chi tiết nghệ thuật kỡ ảo trong truyện

-HS thực hiện thành thạo: Keồ laùi cõu chuyện

1.3 Thỏi độ: -Thúi quen: Ngưỡng mộ và học tập lối sống chống cỏi ỏc, cỏi xấu của người anh hựng

2.Nội dung học tập:

-Thoõng qua noọi dung truyeọn, HS nhaọn ra ủửụùc quan nieọm veà coõng lyự xaừ hoọi, veà muùc ủớch cuỷa taứi naờng ngheọ thuaọt, ủoàng thụứi theồ hieọn ửụực mụ veà khaỷ naờng kỡ dieọu cuỷa con ngửụứi

3.Chuẩn bị:

3.1.Giaựo vieõn: Tranh minh hoùa

3.2.Hoùc sinh : ẹoùc truyeọn vaứ traỷ lụứi caõu hoỷi

4.Tổ chức cỏc hoạt động học tập:

4.1.OÅn ủũnh toồ chửực vaứ kieồm dieọn:

6A2:………

6A3:………

4.2.Kieồm tra mieọng:

1/Trong truyeọn Em beự thoõng minh, em beự

ủaừ ủửụùc thửỷ taứi maỏy laàn? Haừy keồ laùi?(7ủ) 1/Em beự ủửụùc thửỷ thaựch 4 laàn HS keồ laùi ngaộn goùn keỏ quaỷ caự laàn thửỷ thaựch

-Câu đố : Trâu cày được mấy đường mỗi

2/Em hieồu gỡ qua caõu chuyeọn Caõy buựt

thaàn(3ủ)

ngày -Câu đố : nuôi ba con trâu đực bằng ba thùng gạo nếp, hẹn sau 1 năm phải đẻ thành

9 con -Câu đố : một con chim sẻ làm thành 3 mâm

cỗ thức ăn

Xoỷ chổ xuyeõn qua ủửụứng ruoọt oỏc 2/Taứi naờng vaứ sửực maùnh cuỷa Maừ Lửụng

4.3.Tiến trỡnh bài học:

Hoaùt ủoọng cuỷa GV vaứ HS Noọi dung bài học

Hoaùt ủoọng 1:(10’) ẹoùc hieồu vaờn

baỷn(Hiểu và cảm nhận được những nột

chớnh về nội dung và nghệ thuật của

truyện )

Cho hs đọc văn bản, chỳ thớch

- Nờu thể loại văn bản? PTBĐ chớnh?

- Theồ loaùi :Coồ tớch Trung Quoỏc

- PTBĐ : Tửù sửù

GV: Vaờn baỷn coự theồ chia thaứnh maỏy

ủoaùn yự chớnh moói ủoaùn laứ gỡ?

ẹoaùn 1: Tửứ ủaàu … “laỏy laứm laù”: Maừ

Lửụùng hoùc veừ vaứ coự ủửụùc caõy buựt thaàn

ẹoaùn 2: tieỏp theo ủeỏn … “em veừ cho

Huứng”: Maừ Lửụng veừ cho ngửụứi ngheứo

khoồ

ẹoaùn 3: tieỏp theo ủeỏn … “phoựng nhử bay”:

Maừ Lửụng duứng buựt thaàn choỏng laùi teõn

ủia chuỷ

ẹoaùn 4: tieỏp theo ủeỏn … “lụựp soựng huứng

dửừ”: Maừ Lửụng duứng buựt thaàn choỏng laùi

teõn vua hung aực, tham lam

ẹoaùn 5: phaàn coứn laùi: Nhửừng truyeàn tuùng

veà Maừ Lửụng vaứ caõy buựt thaàn

I.ẹoùc hieồu vaờn baỷn:

1 Theồ loaùi :Coồ tớch Trung Quoỏc về nhõn

vật tài năng

2.Giaỷi nghúa tửứ:

3 Boỏ cuùc: 5 ủoaùn.

ẹoaùn 1: Tửứ ủaàu … “laỏy laứm laù”: Maừ Lửụùng hoùc veừ vaứ coự ủửụùc caõy buựt thaàn

ẹoaùn 2: tieỏp theo ủeỏn … “em veừ cho Huứng”: Maừ Lửụng veừ cho ngửụứi ngheứo khoồ

ẹoaùn 3: tieỏp theo ủeỏn … “phoựng nhử bay”: Maừ Lửụng duứng buựt thaàn choỏng laùi teõn ủia chuỷ

ẹoaùn 4: tieỏp theo ủeỏn … “lụựp soựng huứng dửừ”: Maừ Lửụng duứng buựt thaàn choỏng laùi teõn vua hung aực, tham lam

ẹoaùn 5: phaàn coứn laùi: Nhửừng truyeàn tuùng veà Maừ Lửụng vaứ caõy buựt thaàn

Hoạt động 2:(25’) Tìm hiểu văn

bản( Nhận ra và phân tích được các chi

tiết nghệ thuật kì ảo trong truyện)

GV : Mã Lương thuộc kiểu nhân vật rất

phổ biến nào trong truyện cổ tích? Hãy

kể tên một số nhân vật tương tự trong

truyện cổ tích mà em biết?

HS :Mã Lương thuộc kiểu nhân vật người

mồ côi, kiểu nhân vật thông minh nhưng

tiêu biểu hơn cả là kiểu nhân vật có tài

năng kì lạ

- Một số nhân vật tương tự trong truyện

cổ tích: chàng “bắn giỏi”, chàng “lặn

giỏi”…

GV :Em hãy cho biết hoàn cảnh của Mã

Lương? Em có suy nghĩ gì về hoàn cảnh

ấy?

HS :Hoàn cảnh sống của Mã Lương : Cha

mẹ đều mất sớm, em nhặt củi, cắt cỏ, vẫn

nghèo đến nỗi không có tiền mua bút

- Hoàn cảnh sống rất đáng thương

GV:Đức tính của Mã Lương thế nào? Chi

tiết nào cho em thấy được điều đó? Tài

năng của Mã Lương ra sao?

HS:Mã Lương có tài vẽ như thật Nhân

vật Mã Lương là nhân vật được xây dựng

rất gần gũi với nhân dân, là một người có

xuất thân nghèo khổ, cuộc sống khó khăn

nhưng vẫn sáng ngời lên biết bào phẩm

chất tốt đẹp rất đáng để chúng ta học tập

và còn là một tài năng nghệ thuật

GV:Mã Lương có được tài vẽ phi thường

đó là do đâu? Qua việc Mã Lương học vẽ

thành tài, nhân dân muốn thể hiện quan

II Tìm hiểu văn bản :

1 Nhân vật chính:

- Mã Lương:nhân vật có tài năng kì lạ

- Mồ côi cha mẹ, nhà nghèo, phải đi chặt củi, cắt cỏ

-Đức tính của Mã Lương: chăm chỉ, say mê học vẽ,

2 Nguyên nhân tạo nên tài năng của Mã Lương:

- Say mê, cần cù, chăm chỉ

- Thông minh, có năng khiếu

niệm gì về khả năng kì diệu của con

người?

HS: Tất cả những điều ấy cũng đồng thời

thể hiện ước mơ của nhân dân về khả

năng kỳ diệu của con người, con người có

thể làm được bất cứ điều gì nếu họ có chí

hướng, có quyết tâm mãnh liệt

GV:Mã Lương đã nhận được vật gì? Em

nhận xét ra sao về phần thưởng ấy?

HS: Mã Lương được thần (1 cụ già tĩc bạc

phơ) cho cây bút bằng vàng để vẽ được

vật có khả năng như thật: con chim tung

cánh bay lên trời, cất tiếng hót, con cá

vẫy đuôi, trườn xuống sông

GV: Chi tiết nghệ thuật kì ảo này tô đậm

thần kỳ hóa tài vẽ của Mã Lương, đồng

thời đây cũng là phần thưởng xứng đáng

cho người say mê, có tâm, có tài, có chí

khổ luyện

Tiết 2 Hoạt động 3:(25’) Tìm hiểu Mã Lương

và cây bút thần( Nhận ra và phân tích

được các chi tiết nghệ thuật kì ảo trong

truyện)

GV:Mã Lương đã sử dụng cây bút thần

kỳ như thế nào?

HS:Đối với người nghèo trong làng: Nhà

nào không có cây, em vẽ cho cây Nhà

nào không có cuốc, em vẽ cho cuốc Nhà

nào không có đèn, em vẽ cho đèn

*Thảo luận: Cặp đơi chia sẻ suy nghĩ về

những tình tiết trong truyện cổ tích:

GV:Vì sao Mã Lương không vẽ vàng bạc,

châu báu cho người nghèo?

HS trao đổi,GV gọi vài em đại diện trả

lời,cho các cặp khác nhận xét

-> Nguyên nhân chủ quan

- Được tặng cây bút thần

-> Nguyên nhân khách quan

=> Con người có thể vươn tới khả năng thần kì do năng khiếu và công phu rèn luyện

3 Mã Lương và cây bút thần:

a Vẽ cho những người nghèo khổ

Quan niệm của nhân dân về mục đích nghệ thuật chân chính: ML dùng bút thần phục vụ cho nhân dân, vẽ cho người nghèo trong làng những cơng cụ lao động, đồ dùng hằng ngày (cày, cuốc, xẻng,…)

b Trừng trị kẻ tham lam, độc ác:

- Bắn chết tên địa chủ

- Dìm chết vua

=> Ước mơ của nhân dân về cuộc sống cơng bằng, hạnh phúc: ML dùng bút thần thực hiện cơng bằng xã hội, chống lại tên địa chủ và tên vua tham lam, độc ác

-Ngòi bút của Mã Lương không vẽ những

gì có sẵn để hưởng thụ mà là các phương

tiện cần thiết cho cuộc sống để người dân

sản xuất và sinh hoạt, tạo ra thóc gạo,

nhà cửa và các cái khác

*GDKKNS: Tự nhận thức gía trị của

lịng nhân ái, sự cơng bằng trong cuộc

sống:

GV: Em hãy đánh giá ngòi bút thần của

Mã Lương qua những gì mà Mã Lương

đã vẽ cho kẻ tham lam, độc ác?

GV:Ngòi bút ấy chỉ giúp cho người

nghèo, người tốt, không giúp và thậm chí

là trừng trị đích đáng những kẻ tham lam

độc ác Đó cũng chính là quan niệm của

nhân dân về mục đích của tài năng nghệ

thuật Tức là một tài năng chỉ được xem

là tài năng thực thụ khi tài năng ấy phục

vụ những mục đích chân chính và thật sự

có tấm lòng say mê, ý chí khổ luyện

GV: Nhìn vào 2 bức tranh và cho biết tác

giả muốn nói điều gì? Em có thể dựa vào

nội dung ấy để đặt tên cho bức tranh

không?

HS:Nội dung của hai bức tranh:

Bức 1: Mã Lương đã vẽ những vật dụng

cho người nghèo

Bức 2: Mã Lương đang vẽ mạnh sóng, gió

để tiêu diệt tên vua tham lam, độc ác

GV:Truyện kể này được xây dựng theo trí

tưởng tượng rất phong phú và độc đáo của

nhân dân Theo em, những chi tiết nào

trong truyện là lý thú và gợi cảm hơn cả?

Vì sao?

HS:Truyện có rất nhiều chi tiết lý thú và

* Nghệ thuật:

- Chi tiết nghệ thuật kì ảo…

- Tăng tiến: hiện thực cuộc sống với những mối quan hệ khơng thể dung hồ

- Kết thúc cĩ hậu: niềm tin của nhân dân vào những người chính nghĩa, cĩ tài năng

gợi cảm nhưng hơn cả vẫn là hình ảnh

cây bút thần và những khả năng kỳ diệu

của nó Hơn nữa cây bút thần còn là:Phần

thưởng xứng đáng cho Mã Lương

GV:Em hãy nêu cảm nghĩ của mình về

nhân vật Mã Lương?

HS: Có những khả năng kỳ diệu.Chỉ ở

trong tay Mã Lương bút thần mới tạo ra

những vậy như mong muốn, chủ ý của

người vẽ, con ở trong tay kẻ ác, nó tạo ra

những điều ngược lại Cây bút thần thực

hiện công lý xã hội và thể hiện ước mơ

về những khả năng kì diệu của con người

GV:Theo em, ý nghĩa của truyện là gì?

Tùy học sinh phát biểu cảm nghĩ

Học sinh đọc ghi nhớ SGK trang 85

Hoạt động 4(10’)Luyện tập:

Bài 1: GV cho học sinh kể lại diễn cảm

toàn bộ câu chuyện, lưu ý về giọng kể,

các chi tiết phải chính xác, và phải kể lại

lưu loát bằng lời văn của HS

Bài 2: GV cho HS nhắc lại định nghĩa

truyện cổ tích, kể tên lại các truyện đã

học Riêng với học sinh khá, giỏi có thể

các em dùng văn bản đã học để chứng

minh đặc điểm của truyện cổ tích

4.Ý nghĩa: Ghi nhớ: Sgk /85

- Truyện khẳng định tài năng , nghệ thuật chân chính phải thuộc về nhân dân, phục vụ nhân dân, chống lại kẻ ác

- Truyện thể hiện ước mơ và niềm tin của nhân dân về cơng lí xã hội và những khả năng kì diệu của con người

4.4.Tổng kết:

HS kể diễn cảm truyện.

4.5.Hướng dẫn học tập:

*Đối với bài học ở tiết này:

- Kể tóm tắt truyện

*Đối với bài học ở tiết tiếp theo:

- Soạn bài: Ông lão đánh cá và con cá vàng :đọc truyện và trả lời câu hỏi SGK

5.Phụ lục:

KIỂM TRA CỦA BGH VÀ TỔ TRƯỞNG

Tuần 8-Tiết 32

Ngày dạy: DANH TỪ (Tiếp theo)

1.Mục tiờu:

1.1 Kiến thức:

- HS biết:Các tiểu loại danh từ chỉ sự vật: Danh từ chung và danh từ riêng

- HS hiểu :Quy tắc viết hoa danh từ riêng

1.2 Kĩ năng:

-HS thực hiện thành thạo : Viết hoa danh từ riêng đúng quy tắc

1.3 Thỏi độ: Thúi quen:Sử dụng từ Tiếng Việt đúng

2.Nội dung học tập: Quy tắc viết hoa danh từ riêng.

3.Chuẩn bị:

3.1.Giỏo viờn:Bảng phụ ghi vớ dụ SGK trang 108

3.2 Học sinh:Xem trước bài và trả lời cõu hỏi.

4 Tổ chức cỏc hoạt động học tập:

4.1.Ổn định tổ chức và kiểm diện :

6A2:………

6A3:………

4.2.Kiểm tra miệng:

4.3.Tiến trỡnh bài học:

Hoạt động 1:(15’) Tỡm hiểu danh từ chung và danh từ

riờng:(Biết các tiểu loại danh từ chỉ sự vật: Danh từ

chung và danh từ riêng )

- Dựng bảng phụ cú ghi vớ dụ trong sỏch giỏo khoa

(T.108):

Vua nhớ cụng ơn trỏng sĩ, phong là Phự Đổng Thiờn

Vương và lập đền thờ ngay ở làng Giúng, nay thuộc xó

Phự Đổng, huyện Gia Lõm, Hà Nội.

(Theo Thỏnh Giúng)

-HS đọc vớ dụ

GV:Tỡm danh từ trong cõu trờn?

GV:Xỏc định danh từ trong cõu văn.

- Gạch chõn những danh từ học sinh đó tỡm được:

Vua, cụng ơn, trỏng sĩ, Phự Đổng, Thiờn Vương

đền thờ, làng Giúng, xó Phự Đổng, huyện Gia Lõm, Hà

Nội

GV:Những danh từ trờn thuộc loại danh từ nào mà cỏc

em đó được học ở tiết trước?

HS:Những danh từ trờn đều là danh từ chỉ sự vật.

I Danh từ chung và đanh

từ riờng:

1 Vớ dụ: