[r]
Trang 1PHÁP LU T Đ T ĐAI Ậ Ấ
Gi ng viên: ThS. VÕ CÔNG NHả Ị Khoa Kinh t và Lu tế ậ
Trường ĐH M Tp. H Chí Minhở ồ Email: congnhivo@gmail.com
Trang 2GI I THI U MÔN H C Ớ Ệ Ọ
Th i l ờ ượ ng: 45 ti t (9 bu i) chính quy ho c 16 ti t (4 ế ổ ặ ế
bu i) áp d ng cho các l p TX VHVL ổ ụ ớ
Đi u ki n tiên quy t: SV ph i h c xong các môn Lu t ề ệ ế ả ọ ậ
Hi n pháp, Lu t hành chính, Lu t dân s ế ậ ậ ự
M c tiêu môn h c: ụ ọ
Môn h c Lu t đ t đai trang b cho SV: ọ ậ ấ ị
Ki n th c c b n v ngành Lu t đ t đai (LĐĐ) ế ứ ơ ả ề ậ ấ
K năng đ c, hi u, k năng nghiên c u, phân tích, ỹ ọ ể ỹ ứ đánh giá các quy đ nh c a LĐĐ ị ủ
K năng v n d ng các quy đ nh c a LĐĐ trong th c ỹ ậ ụ ị ủ ự
ti n làm vi c t i c quan NN ho c các t ch c kinh ễ ệ ạ ơ ặ ổ ứ
t ho c b o v chính b n thân mình trong các giao ế ặ ả ệ ả
d ch liên quan đ n đ t đai ị ế ấ
Trang 3TÀI LI U H C T P Ệ Ọ Ậ
Tài li u b t bu c: ệ ắ ộ
+ Giáo trình Lu t đ t đai c a c a tr ậ ấ ủ ủ ườ ng Đ i h c Lu t ạ ọ ậ
Tp. H Chí Minh; ồ
+ Lu t đ t đai 2013; Lu t đ t đai 2003 (tham kh o) và ậ ấ ậ ấ ả các văn b n h ả ướ ng d n thi hành ẫ
+ Các văn b n quy ph m pháp lu t c a các đ a ph ả ạ ậ ủ ị ươ ng
v đ t đai nh quy đ nh v trình t , th t c gi i ề ấ ư ị ề ự ủ ụ ả quy t các th t c hành chính v đ t đai, qui đ nh giá ế ủ ụ ề ấ ị
đ t, quy đ nh v di n tích t i thi u sau khi tách ấ ị ề ệ ố ể
th a… ử
Tài li u tham kh o: ệ ả
Sinh viên t tìm hi u và s d ng các tài li u liên quan ự ể ử ụ ệ
đ n môn h c ế ọ
Trang 4PH ƯƠ NG PHÁP GI NG D Y, H C T P Ả Ạ Ọ Ậ
1 Sinh viên thuy t trình bài t p đã phân công (20%)ế ậ
2. Gi ng viên/sinh viên cùng th o lu n ph n thuy t ả ả ậ ầ ế trình (30%)
3. Gi ng viên m r ng v n đ , tr l i câu h i và ả ở ộ ấ ề ả ờ ỏ
k t lu n v n đ (20%)ế ậ ấ ề
4. Gi ng viên gi i thi u n i dung h c m i và giao ả ớ ệ ộ ọ ớ nhi m v cho sinh viên chu n b cho bu i h c ệ ụ ẩ ị ổ ọ
ti p theo (30%)ế
Trang 5N I DUNG MÔN H C Ộ Ọ
Trang 6Ch ươ ng 1: Khái quát chung v LĐĐ ề
I CH Đ S H U Đ T ĐAI Ế Ộ Ở Ữ Ấ
1 Khái ni m ệ
Là toàn b các y u t pháp lý chi ph i các quan h ộ ế ố ố ệ phát sinh trong vi c xác l p và v n đ ng c a quan ệ ậ ậ ộ ủ
h s h u đ t đai ệ ở ữ ấ
H u h t các qu c gia trên th gi i đ u công nh n ầ ế ố ế ớ ề ậ hình th c đa s h u v đ t đai. Ch còn m t s ứ ở ữ ề ấ ỉ ộ ố
n ướ c áp d ng hình th c s h u đ n nh t v đ t ụ ứ ở ữ ơ ấ ề ấ đai nh Anh, Canada, New Zealand, Australia, Vi t ư ệ Nam.
Trong m i tr ọ ườ ng h p, Nhà n ợ ướ c (NN) luôn đóng vai trò quan tr ng trong quan h ĐĐ ọ ệ
Trang 7Ch đ SHĐĐ luôn b chi ph i b i các y u t ế ộ ị ố ở ế ố sau đây:
Y u t kinh tế ố ế
Y u t chính trế ố ị
Y u t truy n th ng, l ch sế ố ề ố ị ử
Các y u t v v trí đ a lýế ố ề ị ị
2 Nh ng y u t c b n chi ph i đ n ch đ ữ ế ố ơ ả ố ế ế ộ
SHĐĐ
Trang 83.1 Trong th i k phong ki n ờ ỳ ế
Ph n l n đ t đai thu c s h u c a NN (Vua), m t ầ ớ ấ ộ ở ữ ủ ộ
ít thu c s h u c a t ch đi n, danh đi n nh ng ộ ở ữ ủ ị ề ề ư
th c ch t đ u thu c quy n t i cao c a Vua. Vua ự ấ ề ộ ề ố ủ
gi vai trò đ c bi t trong QHSHĐĐ. Ch đ ữ ặ ệ ế ộ SHĐĐ mang n ng tính chính tr ặ ị
3 Quá trình hình thành và phát tri n c a ch ể ủ ế
đ SHĐĐ t i Vi t Nam ộ ạ ệ
Trang 9Mi n B c và Mi n Trung không có s thay đ i ề ắ ề ự ổ
l n trong QHSHĐĐ. Mi n Nam ch u tác đ ng c a ớ ề ị ộ ủ quan h s n xu t TBCN, bóc l t nên ch đ ệ ả ấ ộ ế ộ SHĐĐ có s thay đ i theo hự ổ ướng hình th c SH t ứ ư nhân ngày càng phát tri n.ể
3.2 Th i k Pháp thu c ờ ỳ ộ
Trang 10T i Mi n Nam: ạ ề
D ướ i ách đô h c a M , ch đ SHĐĐ phát ộ ủ ỹ ế ộ tri n m nh theo h ể ạ ướ ng t nhân s h u ĐĐ ư ở ữ thông qua các chính sách c i cách đi n đ a ả ề ị ban hành ngày 22/10/1955 và Lu t Ng ậ ườ i cày
có ru ng ban hành ngày 26/3/1970 ộ
3.3 Th i k tr ờ ỳ ướ c 1975
Trang 11Chính quy n cách m ng đã ti n hành ề ạ ế nhi u cu c c i cách ru ng đ t, hình ề ộ ả ộ ấ
th c SHTN v ru ng đ t phát tri n. Tuy ứ ề ộ ấ ể nhiên, đ n nh ng năm 1958 thì hình th c ế ữ ứ
s h u t p th phát tri n do s tác đ ng ở ữ ậ ể ể ự ộ
c a chính sách kinh t t p th (H p tác ủ ế ậ ể ợ xã)
T i mi n B c: ạ ề ắ
Trang 12Mô hình SHĐĐ mi n B c áp d ng r p khuôn ở ề ắ ụ ậ
Mi n Nam. Thông qua hàng lo t các cu c c i
t o ru ng đ t, c i t o công th ạ ộ ấ ả ạ ươ ng nghi p, toàn ệ
b đ t đai đ ộ ấ ượ c đ a vào h p tác xã v i hình ư ợ ớ
th c s h u t p th b t ch p s phán kháng ứ ở ữ ậ ể ấ ấ ự quy t li t c a m t b ph n không nh ng ế ệ ủ ộ ộ ậ ỏ ườ i dân.
Nh v y cho đ n tr ư ậ ế ướ c th i đi m 1980 thì ch ờ ể ế
đ SHĐĐ ch a đ ộ ư ượ c quy đ nh trong Hi n pháp ị ế
3.4 Th i k sau 30/4/1975 ờ ỳ
Trang 13Lu t đ t đai năm 1987, 1993, 2003 và ậ ấ 2013
Lu t đ t đai năm 1987, Lu t đ t đai năm 1993; ậ ấ ậ ấ
Lu t s a đ i, b sung m t s đi u c a Lu t đ t ậ ử ổ ổ ộ ố ề ủ ậ ấ đai năm 1998; Lu t s a đ i, b sung m t s đi u ậ ử ổ ổ ộ ố ề
c a Lu t đ t đai năm 2001.ủ ậ ấ
Lu t đ t đai năm 2003, Lu t s 34/2009/QH12 ậ ấ ậ ố
s a đ i b sung đi u 126 Lu t nhà và đi u 121 ử ổ ổ ề ậ ở ề
Lu t đ t đai.ậ ấ
Ngày 29/11/2013 Qu c h i thông qua Lu t đ t đai ố ộ ậ ấ năm 2013
Trang 14Th o lu n ả ậ
* Đ t đai luôn là t li u s n xu t đ c bi t quan ấ ư ệ ả ấ ặ ệ
tr ng đ i v i m i Nhà n ọ ố ớ ỗ ướ c nh ng t i sao mãi ư ạ
đ n Hi n pháp năm 1980 chúng ta m i qui đ nh ế ế ớ ị
rõ ch đ s h u v đ t đai? ế ộ ở ữ ề ấ
Trang 154. Nh ng đ c tr ng c b n c a ch ữ ặ ư ơ ả ủ ế
đ SHĐĐ t i Vi t Nam ộ ạ ệ
4.1 C ch đ i di n trong ch đ SHTD (s h u ơ ế ạ ệ ế ộ ở ữ toàn dân) v đ t đai ề ấ
4.2 Đ t đai không ph i là đ i t ấ ả ố ượ ng trong quan h ệ
d ch chuy n quy n s h u ị ể ề ở ữ
4.3 Không có s th ng nh t ch đ pháp lý gi a ự ố ấ ế ộ ữ SHĐĐ và tài s n g n li n v i đ t ả ắ ề ớ ấ
4.4 Th c hi n quy n SHĐĐ có liên quan tr c ti p ự ệ ề ự ế
đ n s công b ng trong xã h i ế ự ằ ộ
Trang 16Ch ươ ng 2. Khái ni m, đ i t ệ ố ượ ng đi u ề
ch nh, Ph ỉ ươ ng pháp đi u ch nh c a LĐĐ ề ỉ ủ
1. Khái ni mệ
Là t p h p các QPPL đi u ch nh các QHXH phát ậ ợ ề ỉ sinh trong quá trình s h u, qu n lý và s d ng ở ữ ả ử ụ ĐĐ
Nh ng quy ph m này không ch gi i h n trong ữ ạ ỉ ớ ạ văn b n lu t đ t đai mà còn đả ậ ấ ược quy đ nh t i các ị ạ văn b n pháp lu t khác nh B lu t dân s , Lu t ả ậ ư ộ ậ ự ậ nhà , Lu t kinh doanh BĐS… ở ậ
Trang 17 Đ i tố ượng đi u ch nh c a 1 ngành lu t là gì?ề ỉ ủ ậ
Đ i tố ượng đi u ch nh c a ngành Lu t đ t đai là:ề ỉ ủ ậ ấ Nhóm các QHXH phát sinh trong vi c s h u, ệ ở ữ
qu n lý và s d ng đ t gi a:ả ử ụ ấ ữ
Các c quan NN v i nhauơ ớ
Gi a các c quan NN và ngữ ơ ười SDĐ
Gi a ngữ ười SDĐ v i nhau, vàớ
Gi a c quan NN, ngữ ơ ười SDĐ v i các ch th ớ ủ ể khác có liên quan trong th c t ự ế
2. Đ i t ố ượ ng đi u ch nh ề ỉ
Trang 183. Ph ươ ng pháp đi u ch nh ề ỉ
Phương pháp đi u ch nh c a 1 ngành lu t là gì?ề ỉ ủ ậ
Phương pháp đi u ch nh c a ngành lu t đ t đai bao ề ỉ ủ ậ ấ
g m:ồ
Phương pháp quy n l c (quy n uy – ph c tùng)ề ự ề ụ
Phương pháp th a thu n (t nguy n, bình đ ng)ỏ ậ ự ệ ẳ
* M i m t phỗ ộ ương pháp s đẽ ược áp d ng tụ ương ng ứ
v i t ng đ i tớ ừ ố ượng đi u ch nh (nhóm quan h xã h i ề ỉ ệ ộ
nh t đ nh)ấ ị
Trang 194. Nguyên t c c b n c a Lu t ắ ơ ả ủ ậ ĐĐ
Th nào là nguyên t c c b n c a m t ngành lu t? ế ắ ơ ả ủ ộ ậ
Ngành lu t đ t đai có các nguyên t c c b n sau ậ ấ ắ ơ ả đây:
1 Đ t đai thu c s h u toàn dân do N ấ ộ ở ữ N đ i di n ạ ệ
ch s h u ủ ở ữ
2 NN th ng nh t qu n lý đ t đai theo quy ho ch và ố ấ ả ấ ạ pháp lu t ậ
3 SDĐ h p lý, ti t ki m ,c i t o và b i b đ t đai ợ ế ệ ả ạ ồ ổ ấ
4 Nguyên t c u tiên và ắ ư b o v ả ệ qu đ t nông ỹ ấ
nghi p ệ
Trang 205. Ngu n c a Lu t đ t đai ồ ủ ậ ấ
Ngu n lu t là gì? ồ ậ
Ngu n c a Lu t đ t đai bao g m: ồ ủ ậ ấ ồ
Phân lo i theo lo i văn b n ạ ạ ả
Lu t đ t đai (qua các th i k , hi n nay là Lu t đ t đai ậ ấ ờ ỳ ệ ậ ấ 2013).
Các Pháp l nh, Ngh đ nh, Quy t đ nh, Thông t … c a ệ ị ị ế ị ư ủ các c quan có th m quy n ban hành có liên quan đ n đ t ơ ẩ ề ế ấ đai.
Phân lo i theo c p ban hành: ạ ấ
Các văn b n QPPL do Trung ả ươ ng ban hành nh B ư ộ
lu t, Lu t, Pháp l nh, Ngh quy t… ậ ậ ệ ị ế
Các văn b n QPPL do UBND, HĐND ban hành ả