- Löu yù HS : Moät soá, moät ña thức được coi là một phân thức - Giới thiệu : Một biểu thức là một phân thức hoặc biểu thị một dãy các phép toán : cộng trừ , nhân, chia trên những phân t[r]
Trang 1Trường THCS Mỹ Quang GV: Võ Ẩn
Ngày soạn : 6-12-2008
Tiết :33
BIẾN ĐỔI CÁC BIỂU THỨC HỮU TỈ.
GIÁ TRỊ CỦA PHÂN THỨC
I MỤC TIÊU :
+ Kiến thức : HS có khái niệm về biểu thức hữu tỉ, biết rằng mỗi phân thức và những đa thức là những
biểu thức hữu tỉ
+ Kĩ năng : HS biết cách biểu diển một biểu thức hữu tỉ dưới dạng một những phép toán trên những phân
thức và hiểu rằng biến đổi một biểu thức hữu tỉ là thực hiện các phép toán trong biểu thức để biến nó
thành một phân thức HS biết cách tìm điều kiện của biến để giá trị của phân thức được xác định
+ Thái độ : Cẩn thận, chính xác khi làm toán
II CHUẨN BỊ :
+ Thầy : Bảng phụ ghi bài tập
+Trò : Ôn tập các phép toán cộng, trừ, nhân, chia, rút gọn phân thức, điều kiện để một tích khác 0
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1 Tổ chức lớp : 1’
2 Kiểm tra bài cũ : 5’
HS : - Phát biểu qui tắc chia phân thức Viết công thức tổng quát
- Chữa bài tập 37a tr23 SGK
Thực hiện phép tính :
2
GV nhận xét và cho điểm
3 Bài mới :
4 + Giới thiệu bài :
Biểu thức hữu tỉ là gì ? Làm thế nào để biến đổi biểu thức hữu tỉ thành một phân thức?
+ Tiến trình bài dạy :
5’ Hoạt động 1 Biểu thức hữu
tỉ
-Cho các biểu thức sau : 0 ;
; ; 2x2 - + ;
2
5
3
(6x + 1)(x – 2) ;
2
x
1 4x
x 3
2
2x
2
x 1
3
Em hãy cho biết trong các
biểu thức trên biểu thức nào
là phân thức ?
Hoạt động 1
Các biểu thức là phân thức :
0 ; 2 ; ; 2x2 - +
5
; (6x + 1)(x – 2) ;
1
x
,
2 Biểu thức hữu tỉ (SGK)
Trang 2Trường THCS Mỹ Quang GV: Võ Ẩn
12’
Biểu thức nào biểu thị phép
toán gì trên phân thức ?
- Lưu ý HS : Một số, một đa
thức được coi là một phân
thức
- Giới thiệu : Một biểu thức là
một phân thức hoặc biểu thị
một dãy các phép toán : cộng
trừ , nhân, chia trên những
phân thức là những biểu thức
hữu tỉ
- Yêu cầu HS lấy ví dụ về
biểu thức hữu tỉ
Hoạt động 2 Biến đổi một
biểu thức hữu tỉ thành một
phân thức.
-Ta biết trong tập hợp các
phân thức đại số có các phép
toán cộng, trừ, nhân, chia Aùp
dụng qui tắc các phép toán đó
ta có thể biến đổi một biểu
thức hữu tỉ thành một phân
thức
-Đưa ví dụ 1 tr56 SGK lên
bảng
- Hướng dẩn HS dùng ngoặc
đơn để viết phép chia theo
hàng ngang
- Ta sẻ thực hiện phép tính
theo thứ tự như thế nào ?
GV : Gọi một HS lên bảng
thực hiện phép tính
- Yêu cầu HS làm ? 1 SGK
Gọi một HS lên bảng làm
- Biểu thức 1 là
4x
x 3
phép cộng hai phân thức
Biểu thức là dãy
2
2x 2
x 1 3
gồm tính cộng và chia thực hiện trên những phân thức
- Lấy một số ví dụ về biểu thức hữu tỉ
Hoạt động 2
- Phải làm phép tính trong ngoặc trước sau đó đến phép chia
Một HS lên bảng thực hiện,
HS cả lớp làm vào vở
Một HS lên bảng thực hiện, các HS khác làm vào vở
2Biến đổi một biểu thức hữu tỉ
thành một phân thức.
Ví dụ 1 Biến đổi biểu thức
A = thành một phân thức
1 1 x 1 x x
Giải :
2
1
x 1
? 1 Biến đổi biểu thức sau thành một phân thức
Trang 3Trường THCS Mỹ Quang GV: Võ Ẩn
12’
-Cho HS nhận xét và sữa sai
nếu có
- Yêu cầu HS hoạt động
nhóm làm bài 46b tr57 SGK
- Đưa kết quả làm của vài
nhóm lên bảng cho HS nhận
xét
Hoạt động 3 Giá trị của
phân thức
-Cho HS tự đọc mục 3 tr 56
SGK
-Nhấn mạnh : Khi tính giá trị
của phân thức trước hết cần
tìm giá trị của biến để giá trị
của mẫu thức khác 0 Đó
chính là điều kiện xác định
của phân thức
-Đưa ví dụ 2 tr56 SGK lên
bảng
-Muốn tìm điều kiện của x để
giá trị của phân thức được
xác định ta làm thế nào?
- Phân thức 3x 9 được
x(x 3)
xác định khi nào ?
- Từ x(x – 3) 0 là thế nào để
tìm x ?
-HS nhận xét bài làm của bạn
HS hoạt động nhóm
HS các nhóm khác nhận xét và sữa sai
Hoạt động 3
- Phân thức 3x 9 được
x(x 3)
xác định khi x(x – 3) 0
HS trả lời
B =
2
2 1
x 1 2x 1
Giải :
2 2
2 2 2 2
2
:
x 1 (x 1)
Bài 46b tr57 SGK.
2 2
2 2
2
2
2 1
x 1
1
x 1 (x 1)(x 1)
(x 1)
3 Giá trị của phân thức
x(x 3)
a) Tìm điều kiện của x để giá trị của phân thức 3x 9 được
x(x 3)
xác định b) Tính giá trị của phân thức tại x
= 2004
Giải :
a) Phân thức 3x 9 được xác
x(x 3)
định x(x – 3) 0
x 0 và x – 3 0
x 0 và x 3 Vậy điều kiện để giá trị của phân
Trang 4Trường THCS Mỹ Quang GV: Võ Ẩn
8’
Lưu ý : A.B 0 A 0 và B
0
- Vậy để tìm điều kiện xác
định của phân thức ta cho
mẫu thức khác 0 rồi tìm x
x = 2004 có thoả mản điêù
kiện xác định của phân thức
không ?
- Vậy để tính gía trị của phân
thức tại x = 2004 ta làm thế
nào ?
-Yêu cầu HS làm ? 2 SGK
-Gọi môït HS lên bảng trình
bày
-Cho Hs nhận xét bài làm của
bạn
- Nhấn mạnh khi tính giá trị
cuả phân thức trước hết ta xét
giá trị của biến có thoả mản
điều kiện xác định của phân
thức hay không
Hoạt động 4
-Đưa bài 48 tr 58 SGK lên
bảng phụ
Yêu cầu HS hoạt động nhóm
- Đưa bài làm của vài nhóm
lên bảng cho HS nhận xét
-Đối với câu c và d sau khi
x = 2004 thoả mản điêù kiện xác định của phân thức
- Ta rút gọn phân thức rồi thay giá trị của x vào biểu thức đã rút gọn rồi tính
Môït HS lên bảng làm, HS cả lớp làm bài vào vở
HS nhận xét và sữa sai
LUYỆN TẬP
- Hoạt động nhóm làm bài
48 SGK
thức được xác định là x 0 và x 3
=
3x 9 x(x 3)
x = 1004 thoả mản điều kiện xác định của phân thức khi đó giá trị của phân thức bằng :
? 2 Cho phân thức x 12
a) Phân thức được xác định khi
x2 + x 0 x(x + 1) 0
x 0 và x+ 1 0
x 0 và x 1 Vậy điều kiện xác định của phân thức là x 0 và x 1
Tại x = 1000000 thoả mản điều kiện xác định của phân thức khi đó giá trị của phân thức bằng
1 1000000
Tại x = 1 không thoả mản điều kiện xác định của phân thức vậy với x = 1giá trị của phân thức không xác định
Bài 48 tr 58 SGK
Cho phân thức
2
x 2
a) Phân thức được xác định
x + 2 0
x 2 Vậy với x 2 thì giá trị của phân thức được xác định
b)
x 2
Trang 5Trường THCS Mỹ Quang GV: Võ Ẩn
tìm giá trị của biến ta phải
xem giá trị của biến đó có
thoả mản điều kiện xác định
của phân thức hay không,
c) Nếu giá trị của phân tức bằng 1 thì x + 2 = 1 x = 1 (Thoả mản điều kiện xác định) Vậy với x =
1thì phân thức có giá trị bằng 1 d) Nếu giá trị của phân thức bằng 0 thì x + 2 = 0 x = 2 (không thoả điều kiện xác định )
Vậy không có giá trị nào của x để giá trị của phân thức bằng 0
2 Dặn dò HS : 2’
Nắm cách tìm điều kiện xác định của phân thức Chú ý khi tính giá trị của phân thức thì phải xem giá
trị của biến có thoả mản điều kiện xác định hay không, nếu thoả mản thì ta thay giá trị của biến vào
phân thức rồi tính, nếu không thoả mản thì tại giá trị của biến đó phân thức có giá trị không xác định
Bài tập về nhà 50 ; 51 ; 52 ; 53 ; 54 ; 55 tr 58 SGK
Ôn tập các phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử, ưứ«c của số nguyên
IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG: