Giáo án môn Ngữ văn 6 - Kì II (chuẩn)

HD HS ph©n tÝch Th¶o luËn nhãm: -Em h·y ph©n tÝch diÔn biÕn t©m tr¹ng nh©n vật người anh khi tài năng của em gái được phát hiện, khi đứng trước bức tranh được giải nhÊt cña em g¸i m×nh v[r]

Trang 1

Tiết 73 Bài học đời đầu tiên

(Trích Dế Mèn phiêu kí-Tô Hoài)

A Mục tiêu bài học:

Giúp HS:

-Hiểu ý nghĩa , nội dung của bài học ! đời đầu tiên đối với Dế Mèn trong bài văn, những đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả, kể chuyện và sử dụng từ ngữ

-Biết kể tóm tắt truyện

-Biết sống chan hoà với mọi ! không nên kiêu căng tự phụ

B Chuẩn bị:

GV: Tranh chân dung tác giả + tác phẩm Dế Mèn phiêu G kí

+ Tranh minh hoạ hình dáng Dế Mèn

HS: Bài soạn

C Các hoạt động dạy học chủ yếu

1 Kiểm tra: Bài soạn của HS

2 Bài mới: GV giới thiệu bài

HĐ1 HD HS tìm hiểu tác giả, tác phẩm

-Hãy trình bày những nét chính về tác

giả

-Nêu hoàn cảnh sáng tác tác phẩm

-GV giới thiệu bổ sung và treo tranh

chân dung t/g

HĐ2 HD HS đọc, tìm hiểu chung về vb

-GV HD đọc, đọc mẫu Gọi HS đọc, HS

nhận xét, GV sửa sai

-Giải nghĩa các chú thích

1,2,4,6,7,8,15,28,32 sgk

-Em hãy kể tóm tắt vb và tóm tắt đoạn

trích

-Tìm bố cục của văn bản

I Giới thiệu tác giả, tác phẩm

1 Tác giả: sinh 1920

-Lớn lên ở quê ngoại thuộc quận Cầu Giấy-Hà Nội

-Sáng tác nhiều, đa dạng và phong phú

về thể loại

2 Tác phẩm:

-Thể loại: truyện ngắn -Trích c I của t/p Dế Mèn phiêu G kí

II Đọc -hiểu văn bản

1 Đọc, tìm hiểu chú thích 2.Tóm tắt:

Dế Mèn là 1 chàng dế thanh niên ! tráng tính tình kiêu ngạo hống hách.Một lần, do trêu chị Cốc mà Dế Mèn làm liên luỵ đến Dế Choắt, ! bạn hàng xóm yếu ớt của 5J<B,' khi chết, Dế Choắt khuyên Dế Mèn và

Dế Mèn lấy đó là bài học ! đời đầu tiên cho mình

3 Bố cục:2 đoạn:

-Đ1 (từ đầu đến sắp đứng đầu thiên hạ rồi): Miêu tả hình dáng và tính nết Dế

Trang 2

HĐ3 HD HS phân tích

-HS đọc đoạn đầu của vb

Truyện kể ở ngôi thứ mấy? Bằng lời của

nhân vật nào? Vai trò của nhân vật ấy

trong truyện Tác dụng của ngôi kể này

Thảo luận nhóm:

+Nhóm 1:Tìm những chi tiết , hình ảnh

miêu tả ngoại hình của Dế Mèn Biện

pháp nghệ thuật tác giả sử dụng khi

miêu tả Từ đó rút ra nhận xét về ngoại

hình của nhân vật Dế Mèn

+Nhóm 2:Tìm những chi tiết thể hiện

hành động của Dế Mèn Qua những chi

tiết này, em thấy tính cách của Dế Mèn

thế nào?

-Nêu nhận xét chung của em về nhân vật

Dế Mèn

-Thử thay thế các từ gần nghiã, đồng

nghĩa với các từ sau:  tráng, hủn

hoẳn, ngoàm ngoạp, cà khịa, ho he

-Chỉ ra những nét đẹp và đẹp trong

hình dáng và tính tình của Dế Mèn

Mèn -Đ2: còn lại: Câu chuyện về bài học

! đời đầu tiên

III Phân tích:

1 Bức chân dung tự hoạ của Dế Mèn

a) Hình dáng:

-Đôi càng mẫm bóng -Vuốt: cứng, nhọn hoắt -Cánh: dài đến tận chấm kheo -Đầu to, nổi từng tảng

-Răng đen nhánh, nhai ngoàm ngoạp -Râu dài, uốn cong rất đỗi hùng dũng

-> Ngoại hình tráng, khoẻ mạnh

b) Hành động:

-Đi đứng oai vệ, làm điệu, nhún chân, rung râu

-Cà khịa với tất cả mọi ! trong xóm -Quát mấy chị Cào Cào, đá ghẹo mấy anh Gọng Vó

đứng đầu thiên hạ rồi

->Tính tình kiêu căng, hợm hĩnh

3 Củng cố, HDVN:

-Tóm tắt đoạn trích Dế Mèn phiêu G kí trong sgk

-Chỉ ra những nét đẹp và đẹp trong hình dáng và tính tình của Dế Mèn

-VN phân tích phần còn lại, giờ sau học tiếp

Trang 3

Ngày tháng năm

Tiết 74 Bài học đời đầu tiên

(Trích Dế Mèn phiêu kí-Tô Hoài)

A Mục tiêu bài học: N tiết 1

B Chuẩn bị:

GV: Bảng phụ HS: Bài soạn

1 Kiểm tra: -Trong phần đầu của vb, Dế Mèn tự giới thiệu về mình thế nào?

Nhận xét của em về nhân vật Dế Mèn

-HS đọc phần 2 vb

-Dế Mèn và Dế Choắt có mối quan hệ

thế nào?

-Tuy là hàng xóm, thậm chí Dế Choắt có

khi còn hơn tuổi Dế Mèn Dế

Mèn đối xử với Dế Choắt thế nào?

(lời lẽ, cách S hô, giọng điệu )

-Nhận xét của em về thái độ của Dế Mèn

đối với Dế Choắt

-Vì sao Dế Mèn lại trêu chị Cốc?

-Nêu diễn biến tâm lí và thái độ của Dế

Mèn trong việc trêu chị Cốc

-Kết quả của việc trêu chọc chị Cốc là

gì?

-Bài học ! đời đầu tiên mà Dế Mèn

phải chịu hậu quả là gì? Liệu đây có

phải là bài học cuối cùng hay không?

-ý nghĩa của bài học này?

-Nêu nhận xét cuả em về Dế Mèn

-Hình ảnh những con vật trong truyện có

giống với chúnh trong thực tế không? Có

điểm nào của con ! gán cho

chúng? Em biết tác phẩm nào viết vè

loài vật có cách viết #c tự truyện

này? (Cái Tết của Mèo Con-Nguyến

Đình Thi)

HĐ4: HD HS tổng kết:

-Em hãy nêu những nét chính về nghệ

III Phân tích 2.Bài học <= đời đầu tiên

-Gọi tên anh hàng xóm là Dế Choắt

đã xì 1 hơi , mắng mỏ -Tinh nghịch hát trêu chị Cốc, xong chui tọt vào hang, hể hả vì trò đùa tai quái của mình

-Nghe tiếng mổ của Cốc, sợ hãi, nằm im thít

-Cốc đi rồi mới mon men bò ra, hỏi ngớ ngẩn

-Hối hận vì cái chết của Choắt -Suy nghĩ về bài học ! đời đầu tiên

->Biết ăn năn hối hận và rút ra bài học

2 đời cho mình

IV Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

Trang 4

thuật và nội dung của văn bản này.

-HS đọc ghi nhớ sgk

HĐ5: HD HS luyện tập

-GV treo tranh và cho HS miêu tả nội

dung bức tranh bằng lời

-Dựa vào nội dung đoạn trích a, em hãy

vẽ lại bức chân dung tự hoạ của Dế Mèn

-Thể loại truyện đồng thoại rất phù hợp với lứa tuổi thiếu nhi

-Miêu tả : sống động -Ngôi kể :1

-Sử dụng phép nhân hoá

2 Nội dung:

-Dế Mèn có vẻ đẹp ! tráng tính nết còn kiêu căng, xốc nổi

-Dế Mèn trêu chị Cốc gây ra cái chết thảm #c cho Dế Choắt, mèn hối hận

và rút ra bài học đầu tiên cho mình

V.Luyện tập

-miêu tả nội dung bức tranh bằng lời của em

- Em hãy nêu những nét chính về nghệ thuật và nội dung của văn bảnDế Mèn phiêu G kí

-VN nắm nội dung vb, học thuộc lòng đoạn miêu tả về hình dáng của Dế Mèn và bài học ! đời đầu tiên

-Soạn bài: Phó từ

+Tìm hiểu ví dụ sgk

+Lấy thêm những ví dụ minh hoạ

Trang 5

Ngày tháng năm

Tiết 75 Phó từ

Giúp HS: -Hiểu thế nào là phó từ

-Nắm các loại phó từ

-Biết vận dụng kiến thức để giải BT

B Chuẩn bị:

1 Kiểm tra: -Trong học kì I, em đã học những từ loại nào? Hãy kể tên.

HĐ1 HD HS tìm hiểu khái

niệm phó từ

-HS đọc ví dụ sgk

-Các từ in đậm bổ sung ý

nghĩa cho những từ ngữ

nào?

-Những từ bổ sung ý

nghĩa thuộc từ loại nào?

-Các từ in đậm đứng ở vị trí

nào trong cụm từ?

-Gọi những từ đó là phó từ,

em hiểu thế nào là phó từ?

HĐ2 HD HS tìm hiểu các

loại phó từ

-HS đọc ví dụ (bảng phụ)

-Tìm các phó từ bổ sung ý

nghĩa cho những động từ,

tính từ in đậm

-Điền các phó từ đã tìm

_ phần I và phần II vào

bảng phân loại

-Kể thêm những phó từ mà

I Phó từ là gì?

1 Ví dụ:

2 Nhận xét:

Từ in đậm Từ bổ sung ý nghĩa a) đã

Cũng Vẫn

Thật b)

rất ra rất

đi (ĐT) thấy(ĐT) thấy(ĐT) lỗi lạc(TT) soi cgB

nhìn(TT) to(TT)

'BB

-Có từ đứng #,' động từ, tính từ

- Có từ đứng sau động từ, tính từ -> phó từ

3 Kết luận: Ghi nhớ sgk

II.Các loại phó từ

1 Ví dụ

-Các phó từ: lắm, đừng, không, đã đang

2.Điền các phó từ vào bảng phân loại

Phó từ

đứng

Phó từ

đứng sau

Chỉ quan hệ thời gian đã, đang

Chỉ sự tiếp diễn #c Cũng, vãn

Trang 6

em biết thuộc mỗi loại nói

trên

-Căn cứ vào bảng phân loại,

em hãy cho biết có những

loại phó từ nào?

HĐ3 HD HS luyện tập

-HS đọc yêu cầu BT1

-HS lên bảng làm bài

-HS nhận xét, bổ sung

GV chữa

-HS làm BT2

-GV đọc chính tả cho HS

viết(BT3)

tự Chỉ sự phủ định Không,

Chỉ sự cầu khiến đừng

3.Kết luận: Ghi nhớ sgk

III Luyện tập BT1:Tìm phó từ và ý nghĩa của phó từ

a)- đã

- không còn -đều

Sắp -lại -ra -cũng -Sắp b) -đã

-quan hệ thời gian

- không: phủ định; còn:chỉ sự tiếp diễn

#c tự

- chỉ sự tiếp diễn #c tự

- quan hệ thời gian

- chỉ sự tiếp diễn #c tự -chỉ kết quả và '

- chỉ sự tiếp diễn #c tự

- quan hệ thời gian

- quan hệ thời gian -chỉ kết quả

BT3: Chính tả (nghe viết) Bài học 2 đời đầu tiên

(từ những gã xốc nổi đến những cử chỉ ngu dại của

mình thôi)

-Thế nào là phó từ? Có máy loại phó từ?

-VN làm hoàn thiện các BT vào vở

-Soạn bài: Tìm hiểu chung về văn miêu tả

+VN quan sát, tìm hiểu các tình huống sgk và trả lời câu hỏi

Trang 7

Ngày tháng năm

Tiết 76 Tìm hiểu chung về văn miêu tả

Giúp HS: -Nắm những hiểu biết chung về văn miêu tả

-Nắm những yêu cầu của văn tả cảnh và tả !

B Chuẩn bị:

1 Kiểm tra: -Em đã miêu tả ! hoặc vật bao giờ j Miêu tả có tác dụng gì?

HĐ1 Tìm hiểu thế nào là văn miêu tả

-HS đọc các tình huống sgk

-HS thảo luận nhóm

-Đại diện các nhóm trình bày

-GV chốt

-Hãy nêu các tình huống khác #c tự

và rút ra nhận xét thế nào là văn miêu

tả?

-Trong vb Bài học ! đời đầu tiên,có

2 ĐV miêu tả Dế Mèn và Dế Choắt rất

sinh động Em hãy chỉ ra 2 ĐV đó và trả

lời các câu hỏi sau:

? Hai ĐV có giúp em hình dng đặc

điểm nổi bật của 2 chú dế?

?Những chi tiết và hình ảnh nào đã giúp

em hình dung điều đó?

-Qua những ví dụ đó, em hiểu thế nào là

văn miêu tả?

HĐ2 HD HS luyện tập

-HS chia nhóm thảo luận

+Nhóm 1: đoạn a

+Nhóm 2: đoạn b

+Nhóm 3: đoạn c

-Đại diện các nhóm lên bảng trình bày

I Thế nào là văn miêu tả?

1 Tình huống:Sgk

2 Nhận xét:

-Tình huống 1: Tả con ! và ngôi nhà để ! khách nhận ra, không bị lạc

-Tả cái áo cụ thể để ! bán hàng không bị lấy lẫn, mất thời giờ

-Tình huống 3: Tả chân dung ! lực sĩ

-> Miêu tả rất cần thiết để giúp 

đọc, nghe hình dung những đặc

điểm tính chất nổi bật của một sự vật, con 

-Các đoạn văn giúp ta hình dung

đặc điểm nổi bật của 2 chú Dế:DM

! tráng, khoẻ mạnh; DC xấu xí, yếu

đuối

3 Kết luận: Ghi nhớ sgk

II Luyện tập:

BT1:

a) Miêu tả Dế Mèn vào độ tuổi thanh niên ! tráng

-Đặc điểm nổi bật: to khoẻ và mạnh mẽ

Trang 8

-GV chốt

HS đọc yêu cầu BT2

-HS làm miệng

-GV HD

b) Tái hiện hình ảnh chú bé liên lạc -Đặc điểm nổi bật: nhanh nhẹn, vui vẻ, hồn nhiên

c) Miêu tả 1 vùng bãi ven hồ, ao ngập

' sau cơn 5

-Đặc điểm nổi bật: Nhiều loài động vật

đến kiếm mồi

BT2:

a) Bầu trời âm u, lạnh lẽo +Cây cối trơ trọi, khẳng khiu +ít ! qua lại trên ! phố vào ban

đêm

-Thế nào là văn miêu tả?

-VN làm hoàn thiện các BT

-Soạn bài: Sông 7 Cà Mau

+Tìm hiểu cảnh Sông ' Cà Mau

+ Cảnh chợ Năm Căn

Trang 9

Ngày tháng năm

(Đoàn Giỏi)

Giúp HS:

-Cảm nhận sự phong phú và độc đáo của cảnh thiên nhiên sông ' vùng Cà Mau

-Nắm nghệ thuật miêu tả cảnh sông ' trong bài văn của tác giả

-Thêm yêu quý Tổ Quốc VN giàu đẹp.

B Chuẩn bị:

HS: Bài soạn

GV: Bảng phụ+ Tranh minh hoạ cảnh chợ Năm Căn

1 Kiểm tra: -Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật Dế Mèn trong đoạn trích Bài học 2 đời đầu

tiên.Qua đó, em rút ra cho mình bài học gì?

HĐ1 HD HS tìm hiểu tác giả, tác phẩm

-Hãy trình bày những nét chính về tác giả.

-Nêu hoàn cảnh sáng tác tác phẩm.

-GV giới thiệu bổ sung

HĐ2 HD HS đọc, tìm hiểu chung về vb

-GV HD đọc, đọc mẫu Gọi HS đọc, HS nhận xét,

GV sửa sai.

-Giải nghĩa các chú thích 7,8,13,15,17,18 sgk

-Tìm bố cục của văn bản.

-HS đọc đoạn 1

-Đoạn văn miêu tả cảnh gì? Theo trình tự thế

nào?

-Hình dung vị trí quan sát của ! miêu tả.Vị trí

ấy có thuận lợi gì trong việc quan sát và miêu tả?

-Trong đoạn văn đầu, tác giả đã diễn tả ấn #

ban đầu bao trùm về sông ' vùng Cà Mau ấn

# ấy thế nào và cảm nhận qua những

giác quan nào?

-ở đoạn đầu, cảnh sắc dòng sông và đôi bờ sông có

gì đáng chú ý?

-Những chòm cổ thụ miêu tả thế nào?

Tác dụng?

-Tác giả đã nói về cách đặt tên cho các dòng sông,

I Giới thiệu tác giả, tác phẩm

1 Tác giả: (1925-1989)

-Quê Tiền Giang,viết văn từ thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp

T/p của ông #! viết về c/sống, thiên nhiên và con ! Nam Bộ

2 Tác phẩm:

-Trích c XVIII truyện Đất rừng

II Đọc -hiểu văn bản

1 Đọc, tìm hiểu chú thích

2 Bố cục:2 đoạn:

-Đ1 (từ đầu đến ban mai): Cảnh sông '

Cà Mau

-Đ2: còn lại: H/ả chợ Năm Căn với cuộc

sống tấp nập độc đáo

1.ấn I chung về sông Cà Mau

-Sông ngòi, kênh rạch chi chít -Trời xanh, ' xanh, chung quanh toàn là một màu xanh

-Tiếng sóng biển rì rào bất tận -Tên kênh theo đặc điểm riêng: Kênh Bọ Mắt, kênh Ba Khía

->Thiên nhiên sông 7 Cà Mau rộng lớn,

có vẻ đẹp phong phú, đa dạng, đầy sức sống hoang dã

Trang 10

con kênh ở Cà Mau chủ yếu dựa vào đặc điểm nào?

Em có nhận xét gì về các địa danh ấy?

-Những địa danh này gợi ra đặc điểm gì về thiên

nhiên vùng Cà Mau?

-ở đoạn văn tiếp theo, cảnh thiên nhiên nào

tác giả tập trung miêu tả?

-Dòng sông và rừng ' Năm Căn miêu tả

bằng những chi tiết nổi bật nào? Cách tả ở đây có

gì độc đáo?Nhận xét về cách miêu tả màu sắc của

tác giả.Tác dụng của cách miêu tả này Em hình

dung thế nào về dòng sông và rừng ' Năm

Căn?

Trong câu “Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh

Bọ Mắt, đổ ra con sông cửa lớn, xuôi về Năm

Căn”, có những động từ nào cùng chỉ 1 hoạt động

của con thuyền?

-Nếu thay đổi trình tự những động từ ấy trong câu

thì có ảnh _ gì đến nội dung diễn đạt hay

không?

-HS đọc đoạn văn nói về cảnh chợ Năm Căn.

-Quang cảnh chợ Năm Căn vừa lạ lùng vừa quen

thuộc hiện lên qua các chi tiết điển hình nào?

-Nghệ thuật chủ yếu tác giả dụng trong đoạn

văn này? (kể chuyện, liệt kê)

-Em hình dung thế nào về cảnh chợ Năm Căn?

-Nêu cảm nhận của em về vùng Cà Mau, cực Nam

Tổ quốc

HĐ4 HD HS tổng kết

-Em hãy nêu những nét chính về nội dung và nghệ

thuật của bài

HĐ5 HDHS luyện tập

-HS trình bày

-HS nhận xét

GV chữa

-Dòng sông Năm Căn rộng hơn ngàn #'

' ầm ầm đổ ra biển ngày đêm thác, cá hàng đàn đen trũi

-Rừng ' dựng lên cao ngất hai dãy

#,! thành vô tận

-> Vẻ đẹp hùng vĩ, nên thơ

2 Cảnh chợ Năm Căn

-Giống các chợ kề biển vùng Nam Bộ,lều lá nắm cạnh nhà tầng, gỗ chất thành đống, rất nhiều thuyền trên bến.

-Nhà bè những khu phố nổi -trên chợ bán đủ thứ, mua bán đều bằng thuyền, có nhiều dân tộc

-> Đông vui, tấp nập, độc đáo, hấp dẫn.

IV Tổng kết

1 Nghệ thuật:

-Miêu tả hấp dẫn -Vị trí quan sát phù hợp -Tác giả có vốn hiểu biết phong phú

2 Nội dung:

-Cảnh sông ' Cà Mau có vẻ đẹp rộng lớn , hùng vĩ, đầy sức sống hoang dã

-Chợ Năm Căn tấp nập, trù phú độc đáo

V Luyện tập

-ấn # của em về cảnh vùng Cà Mau

-VN làm BT1

-Soạn bài: So sánh

+Tìm hiểu ví dụ

+Tìm hiểu tác dụng của phép so sánh trong văn cảnh cụ thể.

III Luyện tập BT1:Tìm phó từ ý nghĩa phó từ

a )-

- khơng cịn -? ?ều

Sắp -lại -ra -cũng -Sắp b) -? ?ã

-quan hệ thời gian

- khơng: phủ...

1 Bức chân dung tự hoạ Dế Mèn

a) Hình dáng:

-? ?ơi mẫm bóng -Vuốt: cứng, nhọn hoắt -Cánh: dài đến tận chấm kheo -? ?ầu to, tảng

-Răng... tự

- tiếp diễn #c tự

- quan hệ thời gian

- tiếp diễn #c tự -chỉ kết ''

- tiếp diễn #c tự

- quan hệ thời gian

- quan hệ thời gian -chỉ kết

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	210,18 KB