Nghiên cứu khoa họcx
Trang 1ĐỀ CƯƠNG:
ÁO DÀI TRUYỀN THỐNG VIỆT NAM VÀ XƯỜNG XÁM TRUNG
QUỐC TRONG NỀN VĂN HÓA DÂN TỘC
GVHD : NGUYỄN NGỌC PHƯƠNG THANH THỰC HIỆN: NHÓM 2_LỚP 11DT111
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Trang 2DANH SÁCH CÁC THÀNH VIÊN LÀM ĐỀ CƯƠNG
TRONG BÀI
1 Trần Thị Hoài Thu 311000532 Trưởng nhóm
2 Vòng Mỹ Phụng 111000645 Thành viên
3 Dương Thúy Nga 311001179 Thành viên
4 Hoàng Thùy Linh 111001808 Thành viên
5 Nguyễn Thị Phuyến 311000303 Thành viên
6 Trần Tuyết Linh 111000808 Thành viên
7 Nguyễn Thị Thu Tâm 110000493 Thành viên
8 Trịnh Nguyễn Phương Linh 311000647 Thành viên
Trang 3I M c L c ục Lục ục Lục
A PHẦN MỞ ĐẦU
I.Lý do chọn đề tài
II Mục đích nghiên cứu III Mục tiêu nghiên cứu
IV Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
V Phương pháp nghiên cứu
VI Tính mới của đề tài
B PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN
I Một vài nét sơ lược về lịch sử nghiên cứu vấn đề II.Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu
CHƯƠNG 2 : ÁO DÀI VÀ XƯỜNG XÁM TRONG NỀN VĂN HÓA DÂN TỘC
I Áo dài truyền thống Việt Nam
II Xường xám Trung Quốc III Sự tương đồng và khác nhau giữa áo dài với xường xám
C CHƯƠNG KẾT LUẬN
Trang 4A PHẦN MỞ ĐẦU
I.Lý do chọn đề tài
Trang phục là một trong ba yêu cầu của đời sống vật chất (ăn, mặc, ở) đây là sản phẩm văn hoá sớm nhất của xã hội loài người Theo thời gian, trang phục cũng thay đổi theo quá trình phát triển của lịch sử Như chúng ta đã biết chiều dài lịch sử của một quốc gia, một đất nước được đo bằng bề dày văn hoá, chiều sâu của truyền thống và trang phục là một trong những nét đặc trưng mang đậm cá tình, phẩm chất, tinh hoa của dân tộc đó, để rồi khi nhìn cách ăn mặc của họ chúng ta có thể dễ dàng biết được họ thuộc quốc gia nào
Có thể kể ra đây chiếc áo Thượng Hải của người Trung Hoa đời Mãn Thanh mà các quý
bà quý cô thường gọi là áo xường xám, chiếc áo Kimônô của người Nhật Bản, chiếc váy Hanbok của Hàn Quốc và thật hãnh diện và tự hào khi nói đến chiếc áo dài Việt Nam
Là những sinh viên năm thứ ba của trường Đại Học Lạc Hồng em chọn tiếng Trung là kim chỉ nam cho mình bởi lòng yêu mến nền văn hóa và lịch sử lâu đời của Trung Quốc Học tiếng Trung không chỉ đơn thuần là nói chuyện và giao tiếp với người Trung Quốc mà quan trọng hơn là học để hội nhập Hội nhập ở đây chính là hoà mình vào đời sống, con người và văn hoá Trung Quốc, qua đó tìm ra sự đồng điệu, giao thoa trong văn hoá của hai quốc gia Một trong số đó là văn hoá ăn mặc với hai trang phục truyền thống
là áo dài và xường xám
Bởi những lý do trên nên em chọn đê tài “Sự tương đồng và khác biệt giữa áo dài truyền thống Việt Nam và xường xám Trung Quốc” để viết đề cương nghiên cứu khoa học
Trang 5II Mục đích nghiên cứu
A PH N M Đ U ẦN MỞ ĐẦU Ở ĐẦU ẦN MỞ ĐẦU
Chúng tôi thực hiện đề tài này là nhằm góp phần làm rõ hơn những lý luận về sự phản ánh văn hóa qua trang phục của hai nước, tiêu biểu cho nét đẹp đó là “Xường sám và
Áo dài” giúp các bạn hiểu rõ hơn về nguồn gốc, sự phát triển và bản sắc của dân tộc Trung –Việt
III Mục tiêu nghiên cứu
- Tìm hiểu nguồn gốc, lịch sử hình thành, kiểu dáng, biểu tượng của áo dài truyền thống Việt Nam
- Tìm hiểu nguồn gốc, lịch sử hình thành , kiểu dáng, biểu tượng của xường xám Trung Quốc
- Áo dài truyền thống Việt Nam có sự tương đồng xường xám Trung Quốc
- Áo dài truyền thống Việt Nam có sự khác biệt xường xám Trung Quốc
Trang 6A PHẦN MỞ ĐẦU
IV Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
IV.1 Đối tượng:
Áo dài truyền thống Việt Nam và Xường xám Trung Quốc
IV.2 Phạm vi nghiên cứu:
Áo dài truyền thống ở Việt Nam và Xường xám ở Trung Quốc
V Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết tốt nhiệm vụ nghiên cứu, đề tài nghiên cứu đã sử dụng một số các phương pháp nghiên cứu sâu đây:
V.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận
V.2 Phương pháp thực tiễn
V.2.1 Phương pháp tìm kiếm, tổng hợp, khái quát tài liệu, thông tin
V.2.2 Phương pháp viết
VI Tính mới của đề tài
Đề tài trên nêu đã được lịch sử hình thành, những nét đổi mới trong cách tân về màu sắc, họa tiết của chiếc Xường sám và Áo dài đồng thời nêu lên được vẻ đẹp vốn quý của nó trong từng giai đoạn tuy có cách tân nhưng vẫn giữ được nét đẹp mềm mại
mà không bị mai một
Trang 7B PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN
I Một vài nét sơ lược về lịch sử nghiên cứu vấn đề
Dưới con mắt nghiên cứu và phê bình thì hai loại trang phục truyền thống của Việt Nam và Trung Quốc được nhìn phong phú dưới nhiều góc độ đa dạng ở nhiều hình thức Có người nghiên cứu về tiền thân của áo dài và xường xám Có người viết về cách mặc áo dài và xường xám, cũng có người nghiên cứu về chất lượng màu sắc kiểu dáng Với dung lượng hạn chế của bài viết, chúng tôi có thể sẽ không kể hết được những độc đáo và đặc sắc của
áo dài va xường xám nhưng cũng xin góp một vài ý kiến về việc so sánh áo dài và xường xám để rút ra những nét tương đồng và khác biệt về văn hoá ăn mặc của hai quốc gia Bằng những thông tin thu thập được kết hợp với vốn hiểu biết của bản thân, chúng em hi vọng đề tài nghiên cứu nhỏ này có được
sự ủng hộ và được phát triển phong phú hơn.
Trang 8B NỘI DUNG - CHƯƠNG 1 - CƠ SỞ LÝ LUẬN
II.Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu
II.1 Lí luận khái quát về trang phục truyền thống
Nói đến trang phục tức là chúng ta đang nói đến đối tượng của thị giác, một trong hai giác quan mà Các Mác cho rằng nó dễ cảm nhận cái đẹp một cách tinh tế tinh vi nhất Nếu tách “trang phục” ra làm hai từ “trang” và “phục” thì sẽ thể hiện rõ hơn về ý nghĩa này
“Trang” là vẻ bề ngoài, “trang” còn là vẻ đẹp tao nhã thanh thoát, ưa nhìn.Còn “phục” chỉ đơn thuần là đồ để mặc, để khoác lên người Vậy trang phục là gì? Trang phục là cách gọi chung đồ để mặc nhưng phải mang đến một cái nhìn phù hợp, tinh tế với con mắt thẩm mĩ của nhiều người bởi nhãn quan của mọi người trước cái đẹp là khác nhau
Trang phục không chỉ đơn thuần là đồ để mặc mà nó còn thể hiện cá tính của người mặc: Dịu dàng, nhẹ nhàng hay thích sự phá cách, mạnh mẽ Mỗi người đều có một gu thời trang riêng ,có sự lựa chọn riêng của mình nhưng đều phải có điểm chung đó là: Trang phục vừa phải thể hiện tính cách của mình nhưng đồng thời quan trọng hơn trang phục phải
có được bản sắc Bản sắc chính là truyền thống
Trang phục khi đứng bên cạnh truyền thống được nâng lên một tầm cao mới Trang phục truyền thống ở đây có thể hiểu một cách khái quát là trang phục để mặc nhưng chứa đựng bên trong đó là tinh thần dân tộc, linh hồn đất nước, cùng bao nét đẹp tâm hồn của người dân đất nước đó Bộ trang phục truyền thống mang đậm giá trị thiêng liêng, cao quý
đã được đúc kết qua bao biến động thăng trầm của lịch sử Vì thế có thể gọi trang phục truyền thống là quốc phục biểu tượng trang phục của một quốc gia
Trang 9B NỘI DUNG - CHƯƠNG 1 - CƠ SỞ LÝ LUẬN
II.Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu
II.2 Thế nào là văn hoá được thể hiện qua trang phục truyền thống
Như phần lí luận ở trên đã nói, trang phục truyền thống được lựa chọn sau bao nhiêu biến đổi lịch sử và văn hoá của đất nước Có nhiều cách để tiếp nhận văn hoá, hiểu rõ cội nguồn văn hoá dân tộc Chúng ta sẽ cùng xem thế nào là văn hoá được thể hiện qua góc độ trang phục truyền thống
Trước tiên chúng ta cần hiểu văn hoá là gì?
“Văn hoá là toàn bộ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo để làm cho cuộc sống mỗi ngày một đẹp hơn” Bản chất của văn hoá là mang đặc trưng của một cộng đồng người chính vì vậy văn hoá không có tính cá nhân riêng biệt Bên cạnh đó văn hoá là kết tinh của thiên tính và cá tính nên nó có rất nhiều cung bậc Cung bậc ở đây ta có thể hiểu một cách khái quát là: thanh âm, màu sắc, và cũng có thể là giai điệu Tất cả đều được xướng lên từ cội nguồn sâu xa của văn hoá truyền thống
Trang 10B NỘI DUNG - CHƯƠNG 1 - CƠ SỞ LÝ LUẬN
II.Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu
Văn hoá được thể hiện qua trang phục truyền thống là như thế nào?
Nếu như trang phục được làm ra chỉ để mặc thì nó chẳng khác gì những lớp vải được chắp rồi may lại với nhau Nhưng nếu như trang phục đó thể hiện được văn hoá của người mặc thì chắc chắn giá trị của nó không chỉ dừng lại ở những con số cụ thể Văn hoá của một quốc gia, một dân tộc không chỉ dừng lại ở một, hai hay ba khía cạnh, nó phải toàn diện phải khái quát được chiều sâu Vì thế, không chỉ Việt Nam hay Trung Quốc, người các nước đều rất để ý, quan tâm đến cách ăn mặc của mình Mua được một
bộ quần áo phù hợp với mình đã khó, để cho mọi người cùng đồng ý với con mắt thẩm
mỹ của mình còn khó hơn nhiều Bởi chúng ta luôn coi trọng cái gọi là truyền thống Văn hoá chính là sản phẩm tinh thần, những tinh hoa tâm hồn được đúc kết từ đời này sang đời khác, vì vậy muốn phá vỡ văn hoá chính thống là một điều tối kỵ, không thể chấp nhận được
Nói tóm lại, Văn hoá được thể hiện qua trang phục truyền thống tức là bộ trang phục
đó phải làm toát lên văn hoá của dân tộc đó - những giá trị tinh thần đã được khẳng định qua năm tháng Nói một cách dễ hiểu hơn, bộ trang phục đó phải phù hợp với nhãn quan thẩm mỹ nói chung và phải biếu hiện được cái hồn thái bên trong của người dân thuộc quốc gia đó
Trang 11B PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 2 :
ÁO DÀI VÀ XƯỜNG XÁM TRONG NỀN VĂN HÓA DÂN TỘC
I Áo dài truyền thống Việt Nam
Áo Dài là loại trang phục truyền thống của Việt Nam, dành cho cả nam lẫn nữ Nhưng khi nói đến Chiếc Áo Dài Việt Nam, người ta muốn nói tới chiếc áo của phụ nữ Việt Nam, có lẽ với chiếc áo này được mọi người mặc nhiên công nhận là đẹp hơn khi
nó gắn liền với cái đẹp ngày càng gợi cảm hơn của người con gái Việt Nam
I.1 Nguồn gốc:
- Có thể nói rằng tiền thân của Chiếc Áo Dài, như người ta được biết tới ngày nay, là chiếc “áo tứ thân” của phụ nữ miền Bắc
- Năm 1924, với sự ra đời của Trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Đông Dương tại Hà Nội (École Supérieure des Beaux-Arts de L'Indochine) do người Pháp lập ra, quan niệm
về cái đẹp trong cách ăn mặc của đàn ông cũng như đàn bà Việt Nam bắt đầu lan rộng Một loạt những đề nghị cải cách dành cho chiếc áo dài truyền thống Việt Nam
đă được một số nghệ sĩ có tâm huyết đưa ra Các màu nâu và đen thường thấy trên chiếc áo dài được thay bằng các màu sắc tươi sáng hơn, hoa hòe hơn, gây sôi nổi trong dư luận quần chúng thời ấy vốn còn rụt rè với những cải cách và đổi mới
Trang 12B PH N N I DUNG – CH ẦN MỞ ĐẦU ỘI DUNG – CHƯƠNG 2 ƯƠNG 2 NG 2
I.2 Kiểu dáng:
- Hai kiểu áo dài được ưu chuộng là kiểu cổ tròn, tay raglan (tay liền) và kiểu tay puff (tay phồng) Ngoài ra tà áo được nối liền với phần thân qua những đường chỉ nối quanh cổ áo Ngoài hai kiểu áo nêu trên, nhiều kiểu: áo kiểu, áo khác như kiểu cổ thuyền, cổ vuông, cổ chữ V, chữ U thích hợp với những người tương đối đầy đặn, kiểu vai phồng cho những thiếu nữ mảnh mai Chất liệu mới cho áo dài được kết hợp từ những tấm vải mẫu, thường được trang trí bằng những đường nét thủ công hoặc thêu thùa
- Kiểu dáng phải tuân theo những đòi hỏi lễ nghi và những tầng lớp xã hội Ví dụ: màu vàng chỉ dành cho những ông vua và họ được mặc áo lông bào màu trắng là màu tang còn mầu xanh dành cho các vị quan trong những dịp trang trọng.
I Áo dài truyền thống Việt Nam
Trang 13I.3 Biểu tượng:
- Áo dài là biểu tượng văn hóa của dân tôc Việt Nam
- Chiếc áo dài xẻ ở hông, mặc với quần lụa, thường chọn màu đen và trắng, hoa văn chủ yếu hoa sen, lá trúc… vừa quyến rũ vừa gợi cảm
- Áo dài xuất hiện trong cuộc sống thường ngày, là trang phục lựa chọn cho mọi lứa tuổi Áo dài có thể mặc mọi nơi, đi chơi, tiếp khách ở nhà, vừa thanh thoát nơi công sở, lại trang trọng trong lễ hội, tết, đám hỏi, đám cưới… Ngoài ra, trong những sự kiện quốc tế tại Việt Nam, hay các cuộc thi nhan sắc, áo dài luôn là trang phục được ưu tiên lựa chọn
- Ví dụ: Chiếc áo dài trong cuộc thi hoa hậu thì được chọn màu sắc tươi, hoa văn nổi bậc, kiểu dáng được cách tân hợp thời trang… Các cô gái giàu nữ tính thì hãy chọn cho mình các họa tiết hoa lá có bố cục nhẹ nhàng, là cô gái đầy cá tính thì các đường hiệu ứng tạo kẻ sọc, caro hoặc các họa tiết lập thể là sự lựa chọn phù hợp nhất.
B PHẦN NỘI DUNG – CHƯƠNG 2
I Áo dài truyền thống Việt Nam
Trang 14II.1 Nguồn gốc:
Xường xám có nguồn gốc từ đời nhà Mãn Thanh vào đầu thế kỷ 17, đây là trang phục bắt buộc cho thiếu nữ triều đình Mãn Thanh Hoàng Đế Nỗ Nhĩ Ha Tích sau khi thống nhất các quận phủ đã thúc đẩy chế độ bát tộc Dân tộc Mãn được gọi là “người Kì”, trang phục của họ được gọi là Kì trang hay xường xám dành cho cả nam và nữ
Đó là kiểu cổ cao tròn, ống tay hẹp, mặt phải áo vê chỉ chặt, bốn mặt vạt áo đều xẻ,
có khuy chặn, thắt đai lưng, bề mặt chất liệu dùng nhiều loại da thuộc
B PH N N I DUNG – CH ẦN MỞ ĐẦU ỘI DUNG – CHƯƠNG 2 ƯƠNG 2 NG 2
II Xường xám Trung Quốc
Xường xám (hay còn gọi là sườn xám, tuy nhiên theo phiên âm từ tiếng Quảng Đông thì Xường Xám phát âm có phần đúng hơn) là trang phục truyền thống của người Trung Quốc, vốn không còn xa lạ đối với chúng ta Xường xám là danh từ chung chỉ trang phục cho cả nam và nữ có kiểu dáng tương tự nhau Trang phục với thiết kế tồn tại đến ngày nay điển hình cho trang phục truyền thống Trung Quốc, một khía cạnh nào đó thể hiện văn hóa, sự kết hợp hài hòa giữa dân gian và giao thoa với các nền văn minh khác
Trang 15B PH N N I DUNG – CH ẦN MỞ ĐẦU ỘI DUNG – CHƯƠNG 2 ƯƠNG 2 NG 2
II Xường xám Trung Quốc
II.2 Kiểu dáng:
- Khi nhắc đến xường xám, mọi người đều hình dung ra dáng áo dành cho nữ giới
có dáng bó sát thân tôn lên những đường cong tự nhiên của cơ thể, để lộ vòng eo thon nhỏ, thắt lưng ong, bờ vai tròn trĩnh và dáng đi duyên dáng yển chuyển Trang phục này mang một vẻ đẹp “kín mà hở”, vừa phô được vẻ đẹp hình thể của người con gái, vừa thể hiện được nét đẹp tính cách điềm đạm, nền nã, nhã nhặn
- Vào khoảng thế kỷ 20, dáng áo đã có nhiều thay đổi nhưng vẫn giữ những nét cố định: dáng áo ôm sát, xẻ tà, đường may duyên dáng Xường xám sử dụng họa tiết là đường khuy và đường ve viền quanh áo Áo được may chiết eo cẩn thận và khéo léo Với chất liệu thường được sử dụng nhiều là tơ lụa càng tăng thêm nét duyên dáng cho người mặc Cổ áo có thể tròn, cao hoặc xẻ, tay áo tùy theo được thiết kế loe hoặc cắt ngắn Hơn nữa, dáng áo có thể được cắt ngắn độ dài của tà, áo váy rời nhau với đường
xẻ sâu để phù hợp hơn với xu hướng ngày càng sexy hóa
II.3 Biểu tượng:
- Xường xám là biểu tượng nét đẹp Trung Hoa
- Phụ nữ Mãn Thanh mặc loại áo có cổ áo riêng khi tiến cung hoặc trong những dịp đại lễ như sinh thần, năm mới có mà sắc tươi, hoa văn đặc sắc Áo của phụ nữ có phân biệt theo mùa Ngày nay chiếc áo xường xám còn là phục trang không thể thiếu trong ngày cưới, tà áo đỏ thắm càng tôn thêm nét đẹp của tân nương
Trang 16B PH N N I DUNG – CH ẦN MỞ ĐẦU ỘI DUNG – CHƯƠNG 2 ƯƠNG 2 NG 2
III Sự tương đồng và khác nhau giữa áo dài với xường xám
III.1 GIỐNG NHAU
Cả hai điều bó sát thân tôn lên những đường cong tự nhiên của cơ thể, để lộ vòng eo thon nhỏ, thắt lưng cong, bờ vai tròn trĩnh và dáng đi duyên dán, uyển chuyển của người phụ nữ Mang một vẻ đẹp “kín và hở” vừa phô vẻ đẹp hình thể của người con gái, vừa thể hiện được nét đẹp tính cách Sử đụng phổ biến trong các dịp lễ quan trọng , dạ hội, các cuộc thi hoa hậu Ngoài ra còn trong các hãng hàng không, bưu điện, du lịch
III.2 KHÁC NHAU
Mặc dù có những điểm tương đồng giống nhau nhưng áo dài
truyền thống việt nam với áo xường xám trung quốc vẫn có những nét riêng biệt
Áo dài việt nam: