Do vËy, viÖc lùa - HS chú ý nghe giảng chän d¹ng biÓu diÔn th«ng tin và ghi bài tuỳ theo mục đích và đối tượng dùng tin có vai trò rất quan träng - Để máy tính có thể trợ giúp con người [r]
Trang 1Ngày soạn: 14-8-2011
Ngày giảng: 6A: 17-8-2011; 6B: 17-8-2011; 7A: 18-8-2011; 7B: 16-8-2011
8A: 16-8-2011; 8B: 16-8-2011; 9A: 18-8-2011; 9B: 17-8-2011
Chương I:
Làm quen với tin học và máy tính điện tử
Tiết 1:
Bài 1: Thông tin và tin học
I Mục tiêu
1 Mục tiêu của chương
* Kiến thức:
- Biết KN ban đầu về thông tin và dữ liệu, các dạng thông tin phổ biến
- Biết MT là công cụ hỗ trợ hoạt động xử lí thông tin của con người và tin học là ngành khoa học nghiên cứu các hoạt động xử lí thông tin tự động bằng MTĐT
- Hiểu cấu trúc sơ lược của MTĐT và 1 vài thành phần cơ bản nhất của MT Bước
đầu biết khái niệm phần cứng và phần mềm máy tính
- Biết 1 số ứng dụng của tin học và máy tính điện tử
* Kĩ năng:
- Nhận biết được một số bộ phận cơ bản của máy tính cá nhân
- Biết cách bật tắt máy
- Làm quen với bàn phím và chuột máy tính
* Thái độ:
Học sinh cần nhận thức được tầm quan trọng của môn học, có ý thức học tập bộ môn, rèn luyện tính cần cù, ham thích tìm hiểu và tư duy khoa học
2 Mục tiêu của bài
A Kiến thức:
- Cú hỡnh dung ban đầu về khỏi niệm thụng tin và hoạt động thông tin của con ng-ời
- Liệt kờ được cỏc hoạt động thụng tin, đỏnh giỏ vai trũ của cỏc hoạt động đú
B Kỹ năng:
- Nắm được kiến thức sơ lược về thụng tin.
C Thỏi độ:
- Tạo hứng thỳ học tập của học sinh, nghiờm tỳc trong giờ học
II Chuẩn bị
- Giáo viên: Giáo án, SGK, SGV, tranh ảnh minh hoạ
- HS: SGK, tự nghiên cứu
III phương pháp
- Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề
- Phương pháp thuyết trình, phương pháp vấn đáp, phương pháp gợi mở
IV Tiến trình
1 ổn định :
2 Kiểm tra: không
Trang 23 Bài mới:
GV: Chúng ta đã nghe rất nhiều về các từ như thông tin hay ngành khoa học CNTT nhưng nó thực chất là gì thì ta chưa được biết hoặc những hiểu biết về nó còn rất ít Với
sự phát triển nhanh chóng trong những năm gần đây, công nghệ thông tin đang nổi lên như là một lĩnh vực nghiên cứu và ứng dụng quan trọng Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu xem vì sao ngành khoa học mới hình thành này lại có tốc độ phát triển mạnh mẽ và có vai trò quan trọng như hiện nay
Hoạt động của giỏo viờn Hoạt động của học sinh Ghi bảng
Hoạt động 1: Thụng tin là gỡ ?
- Hóy quan sỏt cỏc hỡnh ảnh
và cho biết:
Hai bạn đang làm gỡ?
Họ đang làm gỡ?
-> Những hành động này
giỳp biết được gỡ?
=> Vậy thỡ tất cả những
kiến thức hay kết quả ấy thỡ
được gọi là thụng tin
- Vậy thỡ bạn nào cho cả lớp
biết được khỏi niệm thụng
tin là gỡ?
- Hai bạn đang đọc sỏch
- Họ đang tớnh toỏn
- Đọc sỏch để biết kiến thức
- Tớnh toỏn giỳp ta biết kết quả
- Đưa ra khỏi niệm thụng tin theo hiểu biết của mỡnh
1 Thụng tin là gỡ?
- Khỏi niệm: Thụng tin là tất
cả những gỡ đem lại hiểu biết
về thế giới xung quanh (sự vật, sự kiện, …) và về chớnh con người
Trang 3- GV giới thiệu KN Tin học
=>ghi bảng HS nghe GV giới thiệu
và ghi bài * Tin học là gì?- Là 1 môn khoa học nghiên
cứu quá trình thu thập, xử lí
và lưu trữ thông tin 1 cách tự
động bằng MTĐT
Hoạt động 2: Hoạt động thụng tin của con người
- GV giới thiệu cho HS hoạt
động thụng tin của con
người
? Trong hoạt động thông tin
thì hoạt động nào là quan
trọng nhất? Vì sao?
- GV nhận xét ->lấy VD
giải thích: Trong hoạt động
thông tin, xử lí thông tin
đóng vai trò quan trọng nhất
vì nó đem lại sự hiểu biết
cho con người
VD: Khi đọc lời nhận xét
của cô giáo chủ nhiệm: “Em
A ngoan, chăm chỉ và học
giỏi” ghi trong sổ liên lạc,
bố mẹ của A có thông tin về
việc học hành trên lớp của
con mình Từ đó đưa ra
quyết định đúng đắn (động
viên, khen thưởng )
- Cỏc em hóy quan sỏt đốn
tớn hiệu giao thụng trong
SGK đú là hỡnh ảnh gỡ?
- Vậy làm thế nào để biết
được những thụng tin đú?
-> Như vậy, sau khi tiếp
nhận cỏc em đó cú những
HS nghe GV giới thiệu
và ghi bài
- HS suy nghĩ trả lời
- Hỡnh ảnh đốn tớn hiệu cho em biết đốn đỏ đang bật, bỏo hiệu cỏc phương tiện tham gia giao thụng dừng lại trước vạch sơn trắng
- Chỳng ta nhỡn lờn màn hỡnh
2 Hoạt động thụng tin của con người
- Hoạt động thông tin là việc tiếp nhận, xử lí, lưu trữ và trao
đổi thông tin
- Trong hoạt động thông tin,
xử lí thông tin đóng vai trò quan trọng nhất vì nó đem lại
sự hiểu biết cho con người mà
từ đó có những kết luận và quyết định cần thiết
Trang 4cỏch phản ứng và hiểu được
thụng tin, hoạt động này
được gọi là xử lớ thụng tin
- Khi thụng tin được tiếp
nhận hay cũn gọi là thụng
tin vào, chỳng ta sẽ cú xử lớ,
kết quả của việc xử lớ đú là
một thụng tin mới được gọi
là thụng tin ra Đõy chớnh là
mụ hỡnh của quỏ trỡnh xử lớ
thụng tin
GV nêu VD:
+ Vô thức: tiếng chim hót
vọng đến tai, tia nắng chiếu
vào mắt qua cửa sổ
+ Có ý thức: đọc sách, thăm
quan viện bảo tàng
? Trong hoạt động hàng
ngày thì chúng ta thu nhận
thông tin bằng cách nào là
chủ yếu
GV phân tích, nhấn mạnh
đến giá trị của thông tin thu
nhận được một cách có ý
thức
? Việc lưu trữ và truyền
thụng tin cú vai trũ như thế
nào?
HS quan sỏt trờn bảng
và vẽ mụ hỡnh v ào vậ
HS theo dừi GV lấy VD
HS: Vô thức
- Lưu trữ cỏc thụng tin giỳp em ngày càng cú nhiều hiểu biết hơn
- Truyền thụng tin làm cho nhiều người được biết đến
a Mô hình quá trình xử lí thông tin
- Thông tin vào: thông tin trước khi xử lí
- Thông tin ra: thông tin nhận
được sau khi xử lí
b Có 2 cách tiếp nhận thông tin:
+ vô thức + có ý thức
c Lưu trữ, trao đổi thông tin: làm cho thông tin và những hiểu biết được tích luỹ và nhân rộng
IV -CỦNG CỐ
- GV nhắc lại khỏi niệm về thụng tin và cỏc hoạt động thụng tin của con người
* Hướng dẫn học ở nhà:
- Nhắc nhở học sinh học bài cũ.
- Làm cỏc bài tập 1, 2, 3, 4 SGK/Tr 05
Xử lí T2 ra
T2 vào
Trang 5Ngày soạn: 16-8-2011
Ngày giảng: 6A:18-8-2011; 6B: 19-8-2011; 7A: 22-8-2011; 7B: 17-8-2011
8A:19-8-2011; 8B: 19-8-2011; 9A: 22-8-2011; 9B: 22-8-2011
Tiết 2:
Bài 1: Thông tin và tin học (tiếp)
I Mục tiêu
1, Kiến thức:
- Biết quỏ trỡnh hoạt động thụng tin của con người, một trong những nhiệm vụ chính của tin học
2, Kỹ năng:
- Nhận biết được lợi ớch của mỏy tớnh điện tử trong hoạt động thụng tin của con người, nhiệm vụ của ngành tin học
3, Thỏi độ:
- HS cú hứng thỳ học tập và nghiờm tỳc trong giờ học
II Chuẩn bị
- Giáo viên: Giỏo ỏn, đồ dựng dạy học
- Học sinh: Nghiên cứu bài ở nhà, học bài cũ
III phương pháp
- Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề
- Phương pháp thuyết trình, phương pháp gợi mở
IV Tiến trình
1 ổn định :
2 Kiểm tra:
? Hãy trình bày KN thông tin? Lấy VD và cho biết cách thức nhận biết thông tin đó?
HS: Nờu khỏi niệm và lấy VD
- Thông tin là tất cả những gì đem lại sự hiểu biết về thế giới xung quanh (sự vật, sự kiện)
và về chính con người.
?Hoạt động thông tin là gì? Trong hoạt động thông tin thì hoạt động nào là quan trọng
nhất? Vì sao?
- Hoạt động thông tin là việc tiếp nhận, xử lí, lưu trữ và trao đổi thông tin.
- Trong hoạt động thông tin, xử lí thông tin đóng vai trò quan trọng nhất vì nó đem lại sự hiểu biết cho con người mà từ đó có những kết luận và quyết định cần thiết.
3 Bài mới:
Hoạt động của giỏo viờn Hoạt động của học sinh Ghi bảng
Hoạt động 1: Hoạt động thụng tin và tin học
? Hoạt động thụng tin của con
người được tiến hành nhờ vào
3 Hoạt động thụng tin và tin học
- Hoạt động thông tin được
Trang 6? Các giác quan giúp gì cho
ta trong hoạt động thông tin?
Ví dụ?
? Còn bộ não giúp gì trong
hoạt động thông tin? VD
- GV: đưa ra những khả năng
hạn chế của con người để
nhấn mạnh việc máy tính ra
đời là một công cụ hỗ trợ cho
việc tính toán của con người
- Em khụng thể tớnh nhẩm
nhanh với những con số rất
lớn
- Để quan sỏt cỏc vỡ sao trờn
trời cỏc nhà thiờn văn học
khụng thể sử dụng mắt
thường được Vậy họ sử dụng
dụng cụ gỡ?
Dụng cụ để giỳp cỏc em đo
nhiệt độ của cơ thể, quan sỏt
cỏc tế bào trong mụn sinh
học
=> Cỏc dụng cụ đú do con
người tạo ra để hỗ trợ, mở
rộng khả năng tiếp nhận, xử lớ
thụng tin về thế giới xung
quanh
Mỏy tớnh điện tử ban đầu để
hỗ trợ cho việc tớnh toỏn Tuy
nhiờn cho đến nay nú cũn cú
thể hỗ trợ con người trong
nhiều lĩnh vực khỏc nhau của
cuộc sống
- Mụ tả dụng cụ:
+ Kớnh thiờn văn:
các giác quan và bộ não
- Giúp tiếp nhận thông tin
VD: Mũi giúp phân biệt mùi, lưỡi giúp phân biệt vị
- Thực hiện việc xử lý, biến đổi,lưu trữ thông tin thu nhận được
HS chỳ ý lắng nghe
- Kớnh thiờn văn
- Nhiệt kế
- Kớnh hiển vi
- HS chỳ ý quan sỏt và nghe giảng
tiến hành nhờ các giác quan
và bộ não:
+ các giác quan giúp con người trong việc tiếp nhận thông tin
+ bộ não thực hiện việc xử lí, biến đổi và lưu trữ thông tin
- Tuy nhiên khả năng của các giác quan và bộ não chỉ có hạn -> con người không ngừng sáng tạo ra các phương tiện giúp mình vượt qua những giới hạn ấy -> máy tính điện tử ra đời
Trang 7+ Kớnh hiển vi:
? Nhiệm vụ chính của Tin
học là gì?
- GV nhận xét, kết luận -> ghi
bảng
- GV nêu sự phát triển mạnh
mẽ của ngành Tin học hiện
nay và phân tích lí do
- GV nhận xột
- GV gọi HS đoc nội dung
ghi nhớ SGK-Tr 5
- HS suy nghĩ trả lời
- HS đoc nội dung ghi nhớ SGK-Tr 5
- Một trong những nhiệm vụ chính của tin học là nghiên cứu việc thực hiện các hoạt
động thông tin 1 cách tự
động trên cơ sở sử dụng MTĐT
* Ghi nhớ: SGK/Tr 5
Hoạt động 2 Củng cố - luyện tập
- GV nhắc lại quỏ trỡnh hoạt
động thụng tin của con
người, một trong những
nhiệm vụ chính của tin học
- Giỏo viờn đưa bài tập 1.1
đến bài tập 1.7 trong SBT
tr5+6
- Yờu cầu học sinh thực hiện
và trả lời
- HS nghe và ghi nhớ
- HS đọc đề bài cỏc bài tập
- HS suy nghĩ và trả lời cỏc bài tập
- HS nhận xột
Hoạt động 3 Đọc bài đọc thờm 1 “Sự phong phỳ của thụng tin”
- GV Mời 1 học sinh đọc bài
đọc thờm “Sự phong phỳ của
thụng tin”
- 1 học sinh đọc bài đọc thờm “Sự phong phỳ của thụng tin”
Bài đọc thờm “Sự phong phỳ của thụng tin”.
SGK
4 Hướng dẫn về nhà:
- Đọc bài mới, đọc bài đọc thêm số 1
- Học bài cũ Đọc trước bài: Thông tin và biểu diễn thông tin
- Làm bài tập 5/ SGK
Trang 8Ngày soạn: 22-8-2011
Ngày giảng: 6A:24-8-2011; 6B: 24-8-2011; 7A: 25-8-2011; 7B:23-8-2011
8A:23-8-2011; 8B: 23-8-2011; 9A: 25-8-2011; 9B: 24-8-2011
Tiết 3:
Bài 2: Thông tin và biểu diễn thông tin
I Mục tiêu
1, Kiến thức:
- Cho học sinh biết được cỏc dạng thụng tin cơ bản, cỏch biểu diễn thụng tin, vai
trũ của biểu diễn thụng tin
- Chỉ ra thụng tin cú thể biểu diễn bằng nhiều hỡnh thức khỏc nhau
2, Kỹ năng:
- Học sinh có kĩ năng gọi tên và phân biệt được các dạng thông tin khác nhau khi
được tiếp cận
-Hỡnh thành cho học sinh khả năng biểu diễn thụng tin bằng cỏc dạng thụng tin khỏc Nhau
3, Thỏi độ:
- Cú thỏi độ học tập nghiờm tỳc, cú tinh thần học hỏi, sỏng tạo
II Chuẩn bị
- Giáo viên: Giáo án, sgk, đồ dựng dạy học
- HS: nghiên cứu bài ở nhà, học bài cũ
III phương pháp
- Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề
- Phương pháp thuyết trình, phương pháp vấn đáp, phương pháp gợi mở
IV Tiến trình
1 ổn định :
2 Kiểm tra:
HS1: Hãy nêu khái niệm thông tin? Cho VD cụ thể về thông tin và cách thức mà con
người thu nhận thông tin đó?
- Thông tin là tất cả những gì đem lại sự hiểu biết về thế giới xung quanh (sự vật,
sự kiện ) và về chính con người.
HS2: Hoạt động thông tin là gì? Một trong các nhiệm vụ chính của tin học?
- Hoạt động thông tin bao gồm việc tiếp nhận , xử lí, lưu trữ và truyền (trao đổi)
thông tin.
- Một trong các nhiệm vụ chính của tin học là nghiên cứu việc thực hiện các hoạt
động thông tin một cách ự động nhờ sự trợ giúp của máy tính điện tử.
3 Bài mới:
GV: ở bài trước chúng ta đã tìm hiểu thông và ta biết rằng thông tin xung quanh chúng
ta rất phong phú và đa dạng Nhưng các dạng thông tin mà chúng ta thường hay gặp nhất trong cuộc sống là gì và cách biểu diễn thông tin đó ra sao thì bài hôm nay sẽ giúp chúng
ta hiểu thêm về nó
Trang 9Hoạt động của giỏo viờn Hoạt động của học sinh Ghi bảng
Hoạt động 1: Cỏc dạng thụng tin cơ bản
- Tổ chức cho học sinh chơi
trũ chơi “ GV ghi vào tờ
giấy từ “Ngụi nhà” rồi đưa
cho HS thứ nhất Yờu cầu
em vẽ hỡnh tương ứng vào
tờ giấy thứ hai, dựa vào
bức tranh ấy núi cho HS
thứ ba về nội dung bức
tranh HS thứ ba viết điều
mỡnh nghe lờn bảng
-> Vậy “Ngụi nhà” chớnh là
thụng tin mà ba bạn tiếp
nhận được
- Thụng tin bạn thứ nhất,
thứ hai, thứ ba tiếp nhận
được ở dạng gỡ?
GV lấy VD
- Thụng tin ở dạng văn bản:
quyển sỏch
- VD: Thụng tin biểu diễn
dưới dạng hỡnh ảnh
- Thụng tin ở dạng õm
thanh: Tiếng nhạc, đàn…
- Học sinh lắng nghe
- Thụng tin bạn thứ nhất tiếp nhận được ở dạng chữ viết
- Thụng tin bạn thứ hai tiếp nhận được ở dạng hỡnh ảnh
- Thụng tin bạn thứ ba tiếp nhận được ở dạng õm thanh
-HS Chỳ ý nghe giảng
1 Cỏc dạng thụng tin cơ bản:
- Thụng tin được thể hiện ở
ba dạng cơ bản đú là: chữ viết, hỡnh ảnh, õm thanh VD:
a Dạng văn bản
- Là những gì được ghi lại bằng các con số, chữ viết hay kí hiệu trong sách vở, báo chí
b Dạng hình ảnh:
- Là những hình vẽ minh hoạ trong sách, báo, trong phim hoạt hình, trong ảnh
c Dạng âm thanh:
- Là tiếng còi, tiếng đàn, tiếng chim, tiếng nhạc…
Trang 10GV: Ngoài ra còn có các
dạng thông tin kết hợp giúp
ta cảm nhận và hiểu biết
chính xác hơn
VD: hình ảnh động, hình
ảnh động kết hợp âm thanh
(phim ảnh)
Lưu ý: Ba dạng thông tin
trên không phải là tất cả
các dạng thông tin Hiện tại
ba dạng thông tin nói trên
là những dạng thông tin cơ
bản mà máy tính có thể xử
lí được Và trong tương lai
có thể MT sẽ lưu trữ và xử
lí được các dạng thông tin
khác ngoài 3 dạng trên
- Về nhà cỏc em lấy thờm
vớ dụ về cỏc dạng thụng tin
Hoạt động 2: Biểu diễn thụng tin
GV đưa ra cỏc VD
- VD: Mỗi dõn tộc cú hệ
thống cỏc chữ cỏi của riờng
mỡnh để biểu diễn thụng tin
dưới dạng cơ bản
- Để tớnh toỏn chỳng ta biểu
diễn thụng tin dưới dạng cỏc
con số và kớ hiệu toỏn học
- Cỏc nốt nhạc dựng để biểu
diễn một bản nhạc cụ thể
- Người khiếm thớnh dựng
nột mặt và cử động của bàn
tay để thể hiện những điều
muốn núi …
Hs theo dừi cỏc VD của GV
2 Biểu diễn thụng tin:
Trang 11=> Đú chớnh là cỏc cỏch
giỳp ta biểu diễn thụng tin
Vậy biểu diễn thụng tin là
gỡ?
? Em hãy lấy VD để thấy
được rằng: cùng một thông
tin có nhiều cách biểu diễn
khác nhau?
- GV giới thiệu vai trò quan
trọng của biểu diễn thông
tin
- GV lấy VD phân tích: Mô
tả bằng lời về hình dáng
hoặc tấm ảnh của người bạn
chưa quen cho em một hình
dung về bạn ấy và giúp em
nhận ra bạn ở lần đầu gặp
mặt
GV lưu ý: Biểu diễn thông
tin còn nhằm mục đích lưu
trữ và chuyển giao thông
tin thu nhận được
GV: lấy VD phân tích, kết
luận
HS: trả lời theo ý hiểu của mỡnh
- Để diễn tả một buổi sáng
đẹp trời, hoạ sĩ có thể vẽ tranh, nhạc sĩ soạn một bản nhạc, nhà thơ sáng tác một bài thơ
HS Chỳ ý nghe giảng và ghi chép
*Biểu diễn thụng tin
- Là cỏch thể hiện thụng tin dưới dạng cụ thể nào đú VD:
+ Mỗi dân tộc có hệ thống các chữ cái của riêng mình
để biểu diễn thông tin dưới dạng văn bản
+ Các nốt nhạc dùng để biểu diễn một bản nhạc
- Thông tin có thể biểu diễn bằng nhiều cách khác nhau
* Vai trũ của biểu diễn
thụng tin:
- Cú vai trũ quan trọng đối với việc truyền và tiếp nhận thụng tin
- Biểu diễn thông tin có vai trò quyết định đối với mọi hoạt động thông tin nói chung và quá trình xử lí thông tin nói riêng
4 Củng cố:
Củng cố lại kiến thức của bài: Các dạng thông tin, biểu diễn thông tin là gì?