VD: khi dạy tập đọc “Phần thưởng” Phải hướng dẫn học sinh đọc đúng các từ khó như: phần thưởng, sáng kiến, bàn tán… Khi đọc giáo viên đọc mẫu trước, rồi cho học sinh đọc lại theo giáo vi[r]
Trang 1ĐỀ TÀI MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 2A 1
TRƯỜNG TIỂU HỌC LONG HƯNG A
HỌC TỐT MÔN TẬP ĐỌC
A: PHẦN MỞ ĐẦU:
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1 CƠ SỞ LÝ LUẬN.
- Môn tiếng việt ở trường phổ thông có vị trí vai trò, chức năng nhiệm vụ
vô cùng quan trọng, có thể xem là một môn học tổng hợp nhằm trao đổi kiến
thức kỹ năng văn học ngôn ngữ tiếng việt trong giao tiếp, còn là nền tảng trong
việc giáo dục và đào tạo học sinh Trong đó môn tập đọc là môn học rất quan
trọng nhằm giúp học sinh có được các kiến thức cơ bản như: đọc thành tiếng,
đọc thầm hiểu nội dung đoạn văn đoạn đối thoại bài thơ hoặc bài văn
- Môn tập đọc lớp hai là bắt đầu nâng cao trình độ tư duy trí tuệ và phát
triển cho học sinh các kỹ năng Nghe, nói, hiểu nội dung bài văn, bài thơ có nội
dung gần gũi về thiên nhiên và xã hội trao đổi vốn văn học, vốn tiếng việt, mở
rộng sự hiểu biết của học sinh về cuộc sống Bồi dưỡng tư tưởng tình cảm và tâm
hồn lành mạnh trong sáng, tình yêu cái đẹp cái thiện và thái độ ứng xử đúng mức
trong cuộc sống, hứng thú đọc sách và yêu tiếng việt
- Dạy môn tập đọc là cung cấp và hình thành rèn luyệncho học sinh các kỹ
năng đọc như ( đọc thành tiếng, đọc hiểu, đọc diễn cảm, đọc thầm, nghe, nói
Bên cạnh đó thông qua hệ thống các tập đọc theo từng chủ điểm và những câu
Trang 2hỏi, những bài tập khai thác về nội dung bài đọc cung cấp cho học sinh hiểu biết
về thiên nhiên, xã hội và con người
- Học môn tập đọc lớp hai nhằm hình thành và phát triển cho học sinh các
kỹ năng: nghe nói đọc để học tập và giao tiếp trong các môi trường hoạt động
của lứa tuổi Thông qua việc dạy và học môn tập đọc góp phần rèn luyện các
thao tác tư duy, cung cấp cho những học sinh những kiến thức sơ giản về tiếng
việt và những hiểu biết sơ giản về xã hội, thiên nhiên và con người về văn hoá,
văn học Việt Nam và nước ngoài, nhằm huy động vốn hiểu biết và kinh nghiệm
cho bản thân học sinh tự học, tự chiếm lĩnh tri thức mới
- Do tình hình học sinh lớp hai học môn tập đọc là rất quan trọng và cần
thiết đối với học sinh lớp tôi nói riêng và trường tiểu học Long Hưng A nói
chung Bên cạnh đó học sinh lớp tôi học còn yếu môn học này nên tôi xin chọn
đề tài này để giúp các em học tốt môn tập đọc
2 CƠ SỞ THỰC TIỄN.
- Trên cơ sở thực tế là qua khảo sát đầu năm lớp tôi còn một số học sinh
đọc chưa rõ, chưa lưu loát, phát âm chưa đúng, đọc còn đánh vần, đánh vần chưa
phân biệt được các âm vần, thậm chí còn có học sinh đọc thuộc lòng bài mà
không nhớ được mặt chữ Nếu học sinh lớp hai mà không đọc được, hay đọc
đánh vần, đọc chậm ấp úng từng chữ thì sẽ học không được bộ môn khác và
không thể học được các lớp trên sau này Có nhiều nguyên nhân làm cho học
sinh đọc không được hay đọc chậm là các em chưa có hứng thú đối với môn học,
các em chưa có ý thức được tầm quan trọng của việc học tập mặt khác trường
tiểu học Long Hưng A ở vùng nông thôn sâu còn thiếu nhiều phương tiện phục
vụ cho học sinh học tập Về gia đình cha mẹ học còn bận lo viậc kinh tế nên
Trang 3thiếu sự quan tâm đến việc học tập của con em khi ở nhà Đó là những vấn đề
cần thiết và quan trong quá trình giảng dạy cũng như việc học tập của học sinh
về môn tập đọc
- Phương pháp dạy học đổi mới môn tập đọc các em mới bước đầu từ lớp
một chuyển sang lớp hai kỹ năng đọc của các em còn yếu nên việc rèn kỹ năng
đọc và khả năng thông hiểu bài đọc cho các em là rất cần thiết
- Môn tập đọc rất quan trọng đối với học sinh cấp bậc tiểu học nói chung,
ở lớp tôi nói riêng Nếu học tốt môn này nói sẽ giúp cho các em học tốt hơn các
phân môn của bộ môn tiếng việt như: Nó sẽ giúp thêm cho môn tập làm văn về
câu chau chuốt hơn, diễn đạt bằng ngôn ngữ rõ ràng mạch lạc, biết sàng lọc để
đưa hình ảnh hay vào trong bài Nó còn giúp cho học phân môn chính tả như viết
đúng ít sai lỗi hơn Trong phân môn kể chuyện các em biết kể hay, diễn đạt hấp
dẩn người nghe hơn…Ngoài ra nó còn giúp các em học tốt các bộ môn khác của
lớp hai và còn là cơ sở để học tốt các lớp trên sau này
- Từ các cơ sở thực tế trên tôi chọn đề tài “ một số biện pháp giúp học sinh
lớp 2A 1 trường tiểu học Long Hưng A học tốt môn tập đọc”
II MUC ĐÍCH, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Mục đích nghiên cứu.
- Theo tình hình học sinh ở lớp tôi đang dạy có nhiều điểm yếu khi học
môn tập đọc cụ thể là: các em chưa xác định được yêu cầu của từng bài đọc, đọc
chưa rõ ràng, chưa lưu loát, phát âm chưa đúng, đọc còn đánh vần, chưa phân
biệt được các âm vần, thậm chí có học sinh đọc thuộc lòng mà không nhớ được
mặt chữ nên các em còn lúng túng khi đọc diễn cảm, khi trả lời các câu hỏi hay
tìm hiểu nội dung bài Chính vì lẻ đó nên bài viết này tôi xin nêu ra một số
phương pháp nhằm giúp học sinh có kỹ năng học tốt môn tập đọc lớp hai
Trang 4- Tôi xin nghiên cứu về thực trạng học sinh lớp 2A 1 trường tiểu học Long
Hưng A học tốt môn tập đọc
- Đối tượng nghiên cứu
Học sinh lớp 2A 1 trường tiểu học Long Hưng A
Phương pháp dạy và học môn tập đọc lớp 2A 1 trường tiểu học Long
Hưng A
Kỹ năng, phương pháp đọc của học sinh Lớp 2A1 trường tiểu học Long
Hưng A
- Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp đọc sách và tài liệu : Nghiên cứu đọc sách và tham khảo tài
liệu nhằm giúp học sinh đọc đúng chính xác, đọc lưu loát, đọc hiểu, đọc diễn
cảm bài đọc nhằm rèn kỹ năng đọc và rèn trí nhớ cho học sinh
Phương pháp đàm thoại, giảng giải, nêu vấn đề : Giáo viên đưa ra một hệ
thống câu hỏi tìm hiểu bài ( các hình ảnh từ ngữ, các ý chính của bài đọc, các
điểm tựa của bài học thuộc lòng) học sinh dựa vào sách giáo khoa và gợi ý của
giáo viên trả lời câu hỏi Giáo viên gợi mở dẫn dắt học sinh sự đối thoại của thầy
và trò có tác dụng lôi cuốn học sinh vào bài học phát triển tư duy đọc lập năng
lực diễn đạt bằng ngôn ngữ giúp học sinh hứng thú trong học tập và nắm chắc
kiến thức của bài đọc
Phương pháp trực quan: Giáo viên đọc rõ ràng , phát âm chuẩn chính xác
các tiếng, từ, cụm từ khó đọc các câu dài cần đọc ngắt nghỉ hơi, nhấn giọng các
từ gợi tả, gợi cảm Dùng tranh ảnh, vật thật để giúp học sinh hiểu và cảm thụ
được bài đọc
Phương pháp đọc của học sinh: Rèn cho học sinh có kĩ năng đọc đúng,
đọc rõ ràngrành mạch , đọc thông thạo và lưu loát, rèn kỹ năng đọc thông qua
Trang 5đọc từ, câu, đoạn văn, đoạn thơ, bài văn, bài thơ Rèn cho học sinh đọc diễn cảm
câu, đoạn hoặc cả bài tập đọc
Phương pháp ôn tập, luyện tập, thực hành : Luyện cho học sinh đọc từ dễ
đến khó, nên gọi học sinh đều để cả lớp đều được luyện đọc nhiều, chú ý gọi các
em yếu luyện đọc, không nhất thiết phải đọc cả bài Đây là phương pháp nhằm
cung cấp các kiến thức mới về bài đọc, đây là kiến thức cơ bản đảm bảo cho học
sinh có kiến thức về ngôn ngữ tiếng việt để giúp các em đọc thông các bài đọc
trong phân môn tập đọc
III GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI.
Nguyên nhân học yếu môn tập đọc của học sinh lớp 2A1 trường tiểu
học Long Hưng A
Một số biện pháp giúp học sinh lớp 2A1 trường tiểu học Long Hưng A
học tốt môn tập đọc ( tập đọc, học thuộc lòng)
IV CÁC GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU.
Dựa vào tình hình thực tế, trình độ phát triển tư duy,khả năng tiếp nhận
các quy luật về tâm lý, đặc thù của lứa tuổi mà giáo viên hướng dẫn học sinh để
học sinh có được các kỹ năng tốt khi học tập đọc tạo kiến thức thành một chuỗi
mắc xích liên kết với nhau một cách chặt chẽ tự nhiên, tạo cho từng tiết học nhẹ
nhàng thoải mái, gây hứng thú qua việc dạy và học môn tập đọc Nhằm giúp học
sinh hoạt động học tập tích cực linh hoạt, sáng tạo theo năng lực của từng học
sinh
Qua việc nghiên cứu đề tài “ Một số biện pháp giúp học sinh lớp 2A1
trường tiểu học Long Hưng A học tốt môn tập đọc ” Nên tôi thấy nếu áp dụng
theo các phương pháp tổ chức dạy và học của đề tài này thì việc rèn luyện kỹ
năng đọc cho học sinh lớp 2A1 trường tiểu học Long Hưng A học tốt môn tập
Trang 6đọc sẽ đạt hiệu quả theo yêu cầu Nếu chưa áp dụng được các biện pháp tổ chức
dạy luyện đọc này thì việc rèn kỹ năng đọc cho học sinh sẽ không đạt hiệu quả
theo yêu cầu của môn tập đọc lớp hai
V KẾ HOẠCH THỰC HIỆN
Theo tình hình học tập của học sinh lớp tôi học môn tập đọc năm học 2009-
2010 nên cuối năm học 2010 tôi đã nghiên cứu chọn đề tài này để đưa ra một số
biện pháp nhằm giúp học sinh học tốt môn tập đọc Tôi đã áp dụng các biện pháp
này vào đầu năm học 2010- 2011, tôi thấy học sinh học yếu môn tập đọc lớp
2A1 trường tiểu học Long Hưng A đến cuối học kì I đã giảm dần Tôi đã nghiên
cứu và hoàn thành đề tài này vào cuối học kì I năm học 2010- 2011
1 Kế hoạch thực hiện cụ thể như sau:
+ Đầu năm học ( tháng 8) khảo sát nắm tình hình khái quát và thành tích học tập môn tập đọc của học sinh lớp 2A1 trường tiểu học Long Hưng A,
thông qua các phương pháp đã nêu để tiến hành nghiên cứu
+ Tháng 9: tham khảo các tài liệu để nghiên cứu:
Sách giáo viên tiếng việt 2 tập 1 Sách giáo khoa tiếng việt 2 tập 1 Sách đổi mới phương pháp dạy và học môn tiếng việt Sách giáo dục sóc trăng
Tạp chí thế giới Tạp chí giáo dục + Tháng 10: lập đề tài nghiên cứu, tiến hành nghiên cứu thực tế qua môn học đã chọn, thống kê số liệu cụ thể Tiến hành viết và hoàn chỉnh đề tài
+ Tháng 11-12 : thông qua đề tài tham khảo ý kiến đồng nghiệp trong tổ khối bổ sung tu chỉnh, hoàn thiện đề tài và nộp đề tài cho ban giám
Trang 7khảo nhà trường áp dụng các giải pháp đề ra trong đề tài trên đối với học sinh
lớp 2A1 học yếu môn tập đọc.
+ Tháng 1: sau khi được đánh giá của hội đồng nhà trường, triển khai áp dụng trong đơn vị
B PHẦN NỘI DUNG
I THỰC TRẠNG VÀ CÁC VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT.
1 Thực trạng chung
Qua khảo sát đầu năm học sinh lớp tôi học môn tập đọc với số liệu cụ thể
như sau:
Giỏi: 4% học sinh Khá: 16% học sinh Trung bình: 44% học sinh Yếu: 36% học sinh Qua tìm hiểu tình hình thực tế học sinh tôi nhận thấy các em học yếu môn
tập đọc là do một số nguyên nhân sau:
- Đa số các em chưa hứng thú với môn học
- Các em chưa có ý thức được tầm quan trọng của việc học
- Còn một số học sinh có trí nhớ kém, chậm phát triển nên khi học xong là
quên, không nhận được mặt chữ nên từ đó không đọc được
- Trong quá trình dạy và học giáo viên chưa thật sự đổi mới phương pháp
làm ảnh hưởng đến chất lượng học tập của học sinh
- Trong giảng dạy đôi lúc còn thiếu đồ dùng dạy học, dụng cụ trực quan để
giúp học sinh khắc sâu kiến thức chưa gây được sự chú ý, hứng thú cho học sinh
- Khi học môn tập đọc đòi hỏi học sinh phải có tính chính xác khi luyện
Trang 8đọc, phải tư duy nhiều để làm rõ một nội dung các câu đoạn, bài đọc Tìm hiểu
nội dung chính và mục đích thông báo của bài học, nhưng nhiều bài có nghĩa
hàm ẩn, nhiều chi tiết, tình tiết đánh dấu sự phát triển của cốt truyện, năng lực
thông hiểu nội dung của học sinh còn yếu dễ nhàm chán không ham thích học
dẫn đến học không tốt môn tập đọc
2 Tình hình địa phương
Long Hưng là xã vùng sâu của huyện Mỹ Tú Tuy có các điều kiện kinh tế
khá thuận tiện nhưng do trình độ dân trí vùng nông thôn còn hạn chế, nhiều phụ
huynh học sinh chưa nắm được cách học theo phương pháp đổi mới, nhiều phụ
huynh học sinh chưa có sự quan tâm đến con em mình, xem như gởi con đến
trường là xong nên không nhắc nhở khuyến khích cho các em tự học tập và
chuẩn bị tốt bài ở nhà Một số học sinh còn quá nghèo không đủ tiền mua sách
giáo khoa như “ vở bài tập tiếng việt” các em chưa chú tâm đến việc luyện đọc ở
nhà và chuẩn bị bài trước khi đến lớp
- Trong chương trình phân môn tập đọc có một số chủ đề lớn như: Bốn
mùa, sông biển, nhân dân…Trong đó có những bài tả cảnh vật, những từ ngữ mà
ở địa phương các em chưa từng thấy, chưa từng nghe, chưa từng biết nên đòi hỏi
các em tận dụng quá mức trí tưởng tượng non nớt của mình vào bài đọc, một số
học sinh đọc bài còn chậm chưa lưu loát diễn cảm, bởi khả năng tư duy của các
em còn yếu, nên trong giờ học các em còn lúng túng khi luyện đọc, khi tìm hiểu
bài
3 Tình hình trường lớp.
Trường tiểu học Long Hưng A gồm có 3 điểm và nằm trên trục đường
giao thông nên khá thuận lợi cho việc đến trường của các em học sinh Nhưng
Trang 9lớp tôi phụ trách các em học yếu môn tập đọc rất nhiều nên việc rèn luyện kĩ
năng đọc của các em còn gặp nhiều khó khăn, phụ huynh đa số là nông dân chưa
quan tâm đến việc học tập của các em, từ đó ảnh hưởng rất lớn đến việc nâng cao
chất lượng học tập của học sinh, nhất là việc học tốt môn tập đọc và các môn học
khác của lớp 2
- Trên đây là những hạn chế và khó khăn chủ yếu dẫn đến học sinh học
yếu môn tập đọc Tôi đưa ra một số biện pháp để giúp học sinh học tốt hơn môn
tập đọc
- Về kỹ năng học tốt môn tập đọc của học sinh:
+ Đọc thành tiếng : Đọc đúng và trơn tiếng, đọc liền từ cụm từ và các câu
trong bài
+ Đọc thành câu rõ ràng mạch lạc Phát âm đúng và rõ ràng các tiếng có
vần phụ âm đầu hay phụ âm cuối dễ lẫn Ngắt nhịp đúng câu văn, câu thơ, thể
hiện đúng nôi dung bài đọc bằng sắc thái giọng đọc vui buồn gợi cảm
+ Đọc hiểu Hiểu các từ ngữ thông thường, các từ ngữ mới, từ ngữ khó của
bài đọc, hiểu được ý diễn đạt trong câu đã học Hiểu được ý chính của đoạn
văn, đoạn thơ bài văn hoặc bài thơ
+ Nghe hiểu và trả lời được các câu hỏi của người đối thoại, biết dùng các
câu hỏi để hỏi lại người đối thoại nhằm hiểu rõ yêu cầu của họ, có thái độ lịch sự
khi nghe người khác nói
+ Đọc và hiểu được các bài tập đọc, bài học thuộc lòng trong chương trình
+ Thông qua một bài học cụ thể sẽ phát triển cho học sinh các kỹ năng:
đọc thành tiếng lưu loát, đọc diễn cảm đoạn văn, đoạn thơ bài văn bài thơ, đọc
thầm và hiểu nội dung, hiểu được nghĩa của các từ ngữ mới trong bài đọc, nắm
được cách đọc đúng các từ câu đoạn bài Hiểu các câu hỏi và yêu cầu của thầy
Trang 10cô, hiểu và có khả năng nhận xét các ý kiến của bạn Biết trao đổi với các ban
trong nhóm học tập về bài đọc Biết cách trả lời các câu hỏi về bài đọc
+ Việc thực hành luyện đọc nhằm trao dòi cho học sinh vốn tiếng việt, vốn
diễn đạt, vốn văn học, phát triển tư duy mở rộng sự hiểu biết về cuộc sống, hình
thành một số kỹ năng phục vụ cho đời sống và việc học tập của bản thân ( như
viết lý lịch đơn giản, đọc thời khoá biểu, tra và lập mục lục sách, nhận và gọi
điện thoại…) phát triển một số tư duy cơ bản ( phân tích, tổng hợp, phán đoán )
+ Nội dung các mẫu chuyện, bài văn, bài thơ gắn liền với thực tế đời sống
nhằm hình thành tư tưởng tình cảm và tâm hồn lành mạnh trong sáng, tình yêu
cái đẹp cái thiện và thái độ ứng sử đúng mực trong cuộc sống, hứng thú đọc sách
và yêu tiếng việt của học sinh trong quá trình tập đọc
- Về vai trò của người giáo viên giúp học sinh học môn tập đọc đạt kết quả
tốt:
+ Giáo viên cần nắm vững mục đích yêu cầu, nội dung trọng tâm của từng
tiết học, của từng bài đọc rồi tổ chức hướng dẫn cho học sinh hoạt động để học
sinh tự tìm tòi cách luyện đọc, cách diễn đạt được mục đích yêu cầu đã xác định
+ Giáo viên hướng dẫn cho học sinh phân tích cách luyện đọc, cách tìm
hiểu bài phù hợp với từng nội dung bài tập đọc Giáo viên cần hướng dẫn cho
học sinh đúng các nguyên tắc tổ chức luyện đọc, các mục tiêu luyện đọc phải rõ
ràng, trực quan, cường độ luyện đọc vừa phải ( không đọc quá to hay quá nhỏ)
phải lựa chọn ngữ điệu ( từ ngữ, câu đoạn) để luyện đọc cho học sinh Từ đó học
sinh xác định được, luyện đọc câu, luyện đọc ý, luyện đọc đoạn rất quan trọng vì
nó giúp học sinh bước đầu ghi nhớ những điểm chung nhất của từng phần trong
bài đọc tạo cơ sở để các em hiểu được nội dung bài đọc