Thường thì lũ học trò chúng tôi không hiểu hết ý cô hoặc sợ nên toàn viết những lời hay, đẹp về thầy cô - Lần này cũng vậy thầy cô cho viết những lời nhận xét về cô nhưng tôi lại tranh t[r]
Trang 1Ngày dạy:
Tiết 5 +6 :
Sự việc và nhân vật trong văn tự sự.
A Mục tiêu cần đạt.
1 Học sinh nắm vững
- Thế nào là sự việc ? Thế nào là nhân vật trong văn tự sự ? Đặc điểm và cách thể hiện sự việc và nhân vật trong tác phẩm tự sự Hai loại nhân vật chủ yếu : nhân vật chính và nhân vật phụ
- Quan hệ giữa sự vật và nhân vật
2 Tích hợp với phần văn ở văn bản ‘Sơn Tinh, Thuỷ Tinh’ với phần tiếng việt
ở khái niệm : Nghĩa của từ
3 Kĩ năng nhận diện, phân loại nhân vật, tìm hiểu xâu chuỗi các sự việc, chi tiết trong truyện
B.Chuẩn bị : Bảng phụ ,đọc các tài liệu có liên quan
C.Thiết kế bài dạy học.
* Kiểm tra bài cũ:
* Giới thiệu bài : ở bài trớc, ta đã thấy rõ, trong tác phẩm tự sự bao giờ cũng
phải có việc, có ngời Đó là sự việc (chi tiết) và nhân vật- hai đặc điểm cốt lõi
của tác phẩm tự sự
Nhng vai trò, tính chất, đặc điểm của nhân vật và sự việc trong tác
phẩm tự sự nh thế nào ? Làm thế nào để nhận ra ? Làm thế nào để xây dựng
nó cho hay, cho sống động trong bài viết của mình ?
* Tiến trình tổ chức các hoạt động
Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động 1.
Hớng dẫn học sinh nắm đặc điểm
của sự việc và nhân vật
GV treo bảng phụ
? Xem xét 7 sự việc trong truyền
thuyết "Sơn Tinh, Thuỷ Tinh" em
hãy chỉ ra :
- Sự việc khởi đầu ?
- Sự việc phát triển ?
- Sự việc cao trào ?
- Sự việc kết thúc ?
? Hãy phân tích mối quan hệ nhân
quả giữa các sự việc đó ?
Nội dung bài học
I Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự.
1 Sự việc trong văn tự sự
a Sự việc trong văn tự sự
- Sự việc khởi đầu (1) : Vua Hùng kén rể.
- Sự việc phát triển (2, 3, 4)
+ Hai thần đến cầu hôn.
+ Vua Hùng ra điều kiện kén rể + Sơn Tinh đến trớc, đợc vợ.
- Sự việc cao trào (5 6)
+ Thuỷ Tinh thua cuộc, đánh ghen dâng nớc
đánh Sơn Tinh.
Trang 2Có 6 yếu tố cụ thể cần thiết của sự
việc trong tác phẩm tự sự là :
- Ai làm ? (nhân vật)
- Xảy ra ở đâu ? (không gian, địa
điểm)
- Xảy ra lúc nào ? (thời gian)
- Vì sao lại xảy ra ? (nguyên nhân)
- Xảy ra nh thế nào ? (diễn biến,
quá trình)
? Em hãy chỉ ra 6 yếu tố đó ở
truyện ‘Sơn Tinh, Thuỷ Tinh’
? Theo em có thể xóa yếu tố thời
gian, đặc điểm trong truyện này
đ-ợc không ? Vì sao ?
? Việc giới thiệu Sơn Tinh có tài
có cần thiết không ?
? Nếu bỏ sự việc vua Hùng kén rể
đi có đợc không ?
? Việc Thuỷ Tinh nổi dậy có lí
hay không ? Vì sao ?
Giáo viên : Sự thú vị, sức hấp dẫn
vẻ đẹp của truyện nằm ở các chi
tiết thể hiện 6 yếu tố đó Sự việc
trong truyện phải có ý nghĩa, ngời
kể nêu sự việc nhằm thể hiện thái
+ Hai lần đánh nhau hàng tháng trời cuối cùng Thuỷ Tinh thua, rút về
- Sự việc kết thúc (7)
+ Hàng năm Thuỷ Tinh lại dâng nớc đánh Sơn Tinh, nhng đều thua
Giữa các sự việc trên có quan hệ nhân quả với nhau Cái trớc là nguyên nhân của cái sau, cái sau là nguyên nhân của cái sau nữa Tóm lại, các sự việc móc nối với nhau trong mối quan hệ rất chặt chẽ không thể đảo lộn, bỏ bớt một sự việc nào Nếu cứ bỏ một sự việc trong hệ thống dẫn đến cốt truyện bị ảnh hởng phá vỡ
b 6 yếu tố ở trong truyện
- Hùng Vơng, Sơn Tinh, Thuỷ Tinh.
- ở Phong Châu, đất của Vua Hùng.
- Thời vua Hùng.
- Do sự ghen tuông của Thuỷ Tinh.
- Những trận đánh nhau dai dẳng của 2 thần hàng năm.
- Thuỷ Tinh thua Hàng năm cuộc chiến giữa hai thần vẫn xảy ra.
Không đợc vì : Cốt truyện sẽ thiếu sức thuyết phục, không còn mang ý nghia truyền thuyết
Có cần thiết vì nh thế mới có thể chống chọi nổi với Thuỷ Tinh
Nếu bỏ thì không đợc, vì không có lí do gì
để 2 thần thi tài
Có lí, vì :
- Thuỷ Tinh cho rằng mình chẳng kém gì Sơn Tinh Chỉ vì chậm chân nên mất vợ Tức giận
- Thể hiện tính ghen tuông ghê gớm của thần
c Sơn Tinh có tài chống lụt
- Sính lễ là sản vật của núi rừng, dễ cho Sơn Tinh, khó cho Thuỷ Tinh Sơn Tinh chỉ việc
đem của nhà mà đi hỏi vợ nên đến đợc sớm
- Sơn Tinh thắng liên tục : Lấy đợc vợ, thắng
Trang 3độ yêu ghét của mình Em hãy cho
biết sự việc nào thể hiện mối thiện
cảm của ngời kể đối với Sơn Tinh
và vua Hùng ?
? Sơn Tinh thắng Thuỷ Tinh mấy
lần, có ý nghĩa gì ?
? Có thể xóa bỏ sự việc ‘Hàng năm
dâng nớc’ đợc không ? Vì sao ?
Điều đó có ý nghĩa gì ?
Qua phân tích các ví dụ và trả lời
các câu hỏi Em hiểu nh thế nào
về sự việc trong văn tự sự ?
Học sinh rút ra kết luận
Giáo viên chốt lại
Giáo viên chuyển ý 2
? Trong truyện ‘Sơn Tinh, Thuỷ
Tinh’ ai là nhân vật chính, nhân
vật quan trọng nhất ?
? Ai là nhân vật phụ ? Nhân vật
phụ này có cần thiết không ? Có
thể bỏ đợc không ? Qua đó em
hiểu gì về nhân vật chính trong
văn tự sự
? Nhân vật phụ có vai trò gì ?
? Vậy các nhân vật trong văn tự sự
đợc kể nh thế nào ?
Hãy cho biết các nhân vật trong
truyện ‘Sơn Tinh, Thuỷ Tinh’ đợc
kể nh thế nào ?
Học sinh rút ra kết luận
GV kết luận
trận tiếp theo, về sau năm nào cũng thắng có
ý nghĩa : Nếu để Thuỷ Tinh thắng thì Vua Hùng
và thần dân sẽ phải ngập chìm trong nớc lũ, bị tiêu diệt Từ đó ta thấy câu chuyện này kể ra nhằm để khẳng định Sơn Tinh, Vua Hùng
- Không Vì đó là hiện tợng tự nhiên, qui luật của thiên niên ở xứ sở này Giải thích hiện t-ợng ma bão lũ lụt của nhân dân ta
Bài học 1 :
Sự việc trong văn tự sự đợc trình bày cụ thể vể :
- Thời gian, địa điểm
- Nhân vật cụ thể
- Nguyên nhân, diễn biến, kết quả
Sắp xếp sao cho thể hiện đợc t tởng mà ngời kể muốn biểu đạt
2 Nhân vật trong văn tự sự
a Nhân vật trong văn tự sự là ai ?
- Là kẻ vừa thực hiện các sự việc là kẻ đợc nói tới, đợc biểu dơng hay bị lên án (ngời làm ra sự việc, ngời đợc nói tới)
- Nhân vật chính, có vai trò quan trọng nhất đó
là : Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
- Nhân vật đợc nói tới nhiều nhất là Thuỷ Tinh
- Nhân vật phụ : Hùng Vơng, Mị Nơng rất cần thiết không thể bỏ đợc vì nếu bỏ thì câu chuyện có nguy cơ chệch hớng, đổ vỡ
Bài học 2
- Nhân vật chính là nhân vật đợc kể nhiều việc nhất, là đợc nói tới nhiều nhất có vai trò chủ yếu trong việc thể hiện t tởng văn bản
- Nhân vật phụ chỉ giúp nhân vật chính hoạt
động
b Nhân vật đợc kể thể hiện qua các mặt : tên
gọi, lai lịch, tính nết, hình dáng, việc làm.
Trang 4Hoạt động 3 : Luyện tập :
1 Kể lại một trong 4 truyện đã học mà em yêu thích nhất bằng lời văn của
em ? Nói rõ lí do vì sao ?
2- Truyện cổ tích cây tre trăm đốt đã gây cho em nhiều ấn tợng bất ngờ, thú
vị Hãy kể lại câu chuyện bằng lời văn của em
3- Hãy tự giới thiệu về bản thân em ?
III.H ướng dẫn học ở nhà
- Nắm nội dung bài học
- Làm bài tập
- Chuẩn bị bài tiếp theo
*************************************************************
Ngày dạy:
Tiết 7+8
Ôn tập: chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự
I Mục tiêu:
- Cho học sinh nắm rõ hơn về chủ đề và bố cục của bài văn tự sự, mối liên quan giữa sự việc và chủ đề
- Luyện tập thực hành
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
1 Chủ đề:
- Câu chuyện "tấm lòng l của thầy Tuệ Tĩnh" kể về ai? Ông là
Trang 5thế nào?
- Qua câu chuyện đó, viết muốn đặt
ra vấn đề gì? (ca ngợi tấm lòng l
của Tuệ Tĩnh Qua đó để nêy lên 1 tấm l sáng về y đức của thầy thuốc để thế hệ sau học tập)
G: Đó chính là chủ đề của câu chuyện này Hãy nêu chủ đề của truyện "Sự tích Hồ
ld-(Ca ngợi tình cảm chính nghĩa, t/c ND và chiến thắng vẻ vang của cuộc khởi nghĩa
Lợi đứng đầu Truyện nhằm giải thích tên gọi Hồ Hoàn Kiếm và thể hiện khát vọng hoà bình của dân tộc)
=> Chủ đề: Là vấn đề mà viết muốn
đặt ra trong văn bản
2 Dàn bài:
- Một bài văn gồm mấy phần? Nêu nội dung từng phần?
- Mở bài: Kể diễn biến sự việc
- Kết bài: Kể kết cục của sự việc
gì?
3 Bài tập:
Bài 1:
Truyền thuyết sự tích Hồ l gắn với cuộc khởi nghĩa nào?
Trang 6A Giặc Tống C Giặc Nguyên
Giặc Thanh
Bài 2:
Nhân vật chính trong truyện sự tích Hồ
l là ai?
C Đức Long Quân D Cả ba nhân vật trên
Bài 3:
Tên gọi của Hồ Hoàn Kiếm có ý nghĩa gì?
A Khẳng định chiến thắng của nghĩa quân Nam Sơn
B Phản ánh D yêu hoà bình của Dân tộc
C Thể hiện tinh thần cảnh giác, răn đe với
kẻ thù
D Cả 3 ý trên
Bài 4:
phù hợp với tiến trình tiến hành làm bài văn
tự sự?
A Phải tìm hiểu kỹ câu chữ, ý tứ trong để nắm vững yêu cầu của đề
B Xác định nhân vật, sự việc, diễn biến, kết quả, ý nghĩa của câu chuyêụn trong
Trang 7khâu lập dàn ý.
mạch lạc (lập dàn ý)
D Viết thành văn theo bố cục 3 phần: MB,
TB và KL
VI B dẫn học bài
- Học thuộc phần lí thuyết
- Hoàn thành các bài tập
- Chuẩn bị cho tiết học lập dàn ý cho văn tự
*************************************************************
Ngày dạy:
Tiết 9 + 10 Cách làm bài văn tự sự
I Mục tiêu:
- Rèn cho học sinh các thao tác làm 1 bài văn tự sự
- Vận dụng các thao tác đó vào 1 bài văn cụ thể
II Chuẩn bị đồ dùng
1 Giáo viên
- SGK, Tài liệu tham khảo
2 Học sinh
- SGK, Vở , bút
III Bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Trang 8sự ?
nào không ?
H: áp dụng làm bài tập về kể về
thân trong gia đình ?
* Các bước làm bài văn tự sự Bước 1: Tìm hiểu đề
- Đọc kỹ đề
- Xác định những yêu cầu của đề
Bước 2:
- Lập dàn ý
- Xác định nội dung cụ thể là: Nhân vật, sự việc, diễn biến kết quả, ý nghĩa của truyện
Bước 3: Lập dàn ý
Là sắp xếp các sự việc
Mở bài: Giới thiệu nhân vật và sự việc Thân bài: Kể diễn biến sự việc
Kết bài: Kể kết cục của sự việc
Bước 4: Viết thành văn theo bố cục 3 phần:
* Luyện tập Hãy kể về thân trong gia đình em
- Thể loại : Tự sự
- Nội dung : thân trong gia đình
A Mở bài
- Giới thiệu về thân trong gia
đình
B Thân bài
- Giời thiệu về tên , tuổi , nghề nghiệp
- Vóc đang ngoại hình
- Tính tình , sở thích
- Tình cảm cảm của em với đó
C Kết bài
- nhận xét , án A của mình về
đó
Trang 9VI B dẫn học bài
- Lập dàn ý cho đề văn Kể về mẹ
Ngày dạy :
Tiết 11+12
Luyện đề văn tự sự A- Mục tiêu cần đạt
-Giúp Hs bộc lộ vốn hiểu biết tự nhiên và X H quanh mình ,đồng thời thể hiện kĩ năng cảm thụ và trình bày một sự việc một cách lô gic,có ý nghĩa
-Rèn kĩ năng dùng từ đặt câu ,dựng đoạn trong một bài văn ,viết bài hoàn chỉnh
-Giáo dục Hs tự giác tích cực học tập ,phát huy sáng tạo
II Chuẩn bị
Hs: Học bài và chuẩn bị theo sự B dẫn của thầy
C-Tiến trình tổ chức các hoat động dạy học
1- Kiểm tra bài cũ : (Trong giờ )
2- Bài mới :
tự sự Tiết học hôm nay các em sẽ tìm hiểu tiếp cách lập dàn ý cho bài văn tự
sự
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
GV ghi dề lên bảng :
Đề bài :
Hãy kể lại truyền thuyết “ Con
Rồng ,cháu tiên”bằng lời văn của em
Cho h/s đọc lại đề ,xác định nội dung
yêu cầu của đề sau đó đọc văn bản
Cho h/s thảo luận nhóm
- Tìm ý chính của văn bản
- Đại diện nhóm trình bày
- Gv chốt lại các ý cơ bản sau:
II-Luyện tập Bài tập 3 :
* Lập dàn ý :
1 -Mở bài :Giới thiệu nguồn gốc Lạc Long Quân và âu Cơ
2-Thân bài : -Lạc Long Quân và Âu cơ kết thành
Trang 10?Dựa vào các chi tiết trên hãy kể lại truyện
Con Rồng cháu Tiên”
?Dựa vào ý 1 phần thân bài em
hãy viết thành thành đoạn văn hoàn
chỉnh
- Gv B dẫn Hs viết
Yêu cầu phải kể bằng lời văn của em,
bản vì vậy bài làm phải có sự sáng
tạo
- Chú ý cách dùng từ, đặt câu chính
xác, có cảm xúc, lời văn phải trong
sáng có sức thuyết phục
- Hs viết bài, Gv theo dõi
- Gv gọi Hs trình bày bài viết Hs cả
lớp nhận xét = khuyết điểm
Gv đọc một đoạn mẫu: “Lạc Long
Quân lên cạn giúp dân diệt
trừ yêu quai, còn nàng Âu Cơ xinh
đẹp nghe nói miền đất lạc Việt có
nhiều hoa thơm cỏ lạ bèn tìm đến
thăm ở đó nàng gặp Lạc Long Quân,
họ đem lòng yêu nhau rồi 2 kết
duyên thành vợ chồng họ sống với
nhau hạnh phúc trong cung điện
Long Trang
? Hãy kể lại Truyền thuyết “Con
Rồng cháu Tiên” bằng lời văn của
vợ chồng ,sống ở cung điện Long Trang
- Âu Cơ sinh ra cái bọc trăm trứng sau nở thành trăm con trai ,lớn nhanh ,khỏe mạnh thần
-Lạc Long Quân không ở lâu trên
! xuống biển K lên rừng chia nhau cai quản các 9 l
con D của Âu Cơ lên làm vua lấy hiệu Hùng ^l ,đặt
3-Kết bài
Việt Nam tự M là Con Rồng ,cháu Tiên
Bài tập 4:
Viết đoạn văn:
Bài tập 5:
Trang 11Yêu cầu: Hs viết bài hoàn chình vào
vở có đủ 3 phần: Mở – Thân – Kết
Hs viết bài – Gv theo dõi
- Gọi 1 – 2 em trình bày bài, Hs cả
lớp theo dõi, bổ sung
3 Củng cố - hướng dẫn:
Gv củng cố lại nội dung của bài học
Hs tập kể nhiều lần bằng miệng không dùng văn bản
***********************************************************
Tiết 13 +14:
ôn luyện văn tự sự: cách lập dàn ý cho bài văn tự sự Ngày dạy:
I, Mục tiờu tiết dạy
1 Kiến thức: ễn
2 Kỹ năng: Rốn dàn ý
3 Thỏi độ: Thỏi &' #() &* &+
II, Tài liệu hỗ trợ:
1, Ổn định tổ chức
2, Bài mới.
- HĐ1:
? Yờu )/ #() sinh #+) 0% 12 )3) 4' bài 5 ? Nhiệm vụ của từng phần?
3 #/678 – TB - KB)
Hoạt động của thầy và
trò
nội dung cần đạt
Hoạt động 1:
H: Xác định yêu cầu của đề?
- Lập dàn ý cho đề văn tự sự
- Đối A tự sự : Thầy cô giáo mà
em yêu quí
phải làm thế nào.?
MB: giới thiệu thật khái quát về
* Đề: Kể về một thầy (cụ) giỏo mà
em quớ mến.
Hãy lập dàn ý cho đề bài trên
Trang 12định kể.
TB:- Kể cụ thể về thầy cô giáo( hình
dáng, tác phong, cử chỉ, lời nói, việc
làm, tình cảm của cô với học sinh )
- Tình cảm của em với thầy cô giáo
KB: Khẳng định lại tình cảm của em
với thầy cô giáo đó
Hoạt động 2:
GV: cho học sinh viết dàn ý chi tiết
bị ở nhà
* Dàn ý chi %?@6 Mẫu)
=78A%B tụi &D là 1 cụ 6) < #()
sinh E 6 FD GB% xa ngụi nhà %J
#() &/ thõn #LM #L khụng
bao %B quờn &LP) #/ (cụ) A
* TB
1 ;J 5Q #/ (cụ) giỏo
- "#/ (cụ) là giỏo viờn )#R #%4
)RI tụi 4 E
- Dỏng LB% #/ (cụ) cao 6#S T
& 4<T mỏi túc 1V 1Q# (dài, 1')
( gàng buụng #W trờn L <
- Lỳc nào cụ )Y 4Z) ( gàng,
tuy cụ khụng )#L % #L 4(%
LB% cựng \I #L trang #3) )RI
cụ lỳc nào )Y phự #P 5E% dỏng
LB% và hoàn )W# cụng 5%)
- Chỳng tụi thớch &LP) +4 #/
(cụ) lỳc %W bài, tỏc phong #_
nhàng &`# &0) B% #/ (cụ) vang lờn
&/4 S4 5E% &C% tay LE #_ trờn
1W @ tay cụ &% qua &J 0% dũng )#b
1c #S G+ trũn GdI GS &_
- Ai )Y 1WN #/ (cụ) hơn LB% là
e 3 )LB%@ f#W% núi &U là 3 )LB% GS
duyờn và )2 hỳt, 4(% ỏnh 4+ luụn
nhỡn #h &/ tỡnh )W4@
- Cú 4' i %4 5E% #/ (cụ) mà
tụi #E mói
Trang 13- "#/ (cô) )#R #%4 )RI t«i có 4'
thói quen sau 4k% kì #() 4k% giáo
viên #LB &Q #d chúng tôi 5%?
vào B %S G+ #l #b suy #`
và # xét )RI mình 5Q #/ (cô)
giáo n%) làm S không có gì là 0
5E% chúng tôi &D bao 4@ "#LB
thì Y #() trò chúng tôi không #%J
#? ý cô #NZ) P nên toàn 5%? #b
B% hay, &_ 5Q #/ (cô)
- X/ này )Y 5 #/ (cô) cho 5%?
#b B% # xét 5Q cô #L tôi
0% tranh #R 5%? ngay trong %B FdI
:FI 4W% 4%? 5%? tôi không &J ý
#/ 0 FdI &D &* sau tôi o lúc
nào, #/ #S &LP) #? #b gì tôi
5%?@
-Tôi lúng túng 4Z &l gay, S úng
không lên B%@ "#/ không nói gì 5p
&% 0% %W bài bình #LB #L
không có gì HW ra
- q? %B #/ ra #l% E tôi P &%
theo #/ lên phòng &P%@ Tôi lí nhí
xin k% #/@
- "#/ #_ nhàng )LB% và 1WN tôi:
“Em không có k% gì 5E% #/T #b
gì em 5%? 5Q #/ là )W4 # riêng
)RI em Có ai hoàn #WN #? &K em,
? không có em #/ sao 1%? mình
r#+) xì /tT #L 5 &J mà uI@
"#/ #W% )W4 M em bI )#\T
#L em )Y có k% trong %B #()
không trung #() 0% làm 5%)
riêng / này #/ 1l qua / sau
#/ #0 nghe )#LIt@
2 Tôi )W4 M #/ 5Q E mà lòng
&/ súc &' 1%? M@
* KB: A%B tuy không #() #/ b
#L tôi luôn #E mãi