Bài giảng Quy hoạch sử dụng đất đai - Nguyễn Trung Quyết

Đất đai là yếu tố tích cực của quá trình sản xuất, là điều kiện vật chất – cơ sở không gian, đồng thời là đối tượng lao động (luôn chịu tác động trong quá trình sản xuất như cày, bừa,[r]

Trang 1

KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI & BĐS

Bài giảng: Quy hoạch sử dụng đất đai

(Land use planning)

Giảng viên phụ trách: Nguyễn Trung Quyết

Trang 2

Bài giảng: Quy hoạch sử dụng đất đai

1.Tên môn học : Quy hoạch sử dụng đất đai (Land use planning)

 Ngành : Quản lý đất đai & Thị trường bất động sản

 Khoa : Quản lý Đất đai và Bất Động Sản trường ĐH Nông Lâm

 Mã số : 09903, 09905

 Số tín chỉ: QLĐĐ: 06 tín chỉ gồm 04 tín chỉ lý thuyết và 02 tín chỉ

thực hành.

 QLTTBĐS: 04 gồm 03 tín chỉ lý thuyết và 01 tín chỉ thực

 QLTTBĐS: 04 gồm 03 tín chỉ lý thuyết và 01 tín chỉ thực hành.

2 Đơn vị học trình :

 QLĐĐ Tổng số : 6 ĐVHT (90 tiết), trong đó, học phần I là lý thuyết 60

tiết, học phần II là thực hành môn học 30 tiết.

 QLTTBĐS: Tổng số : 4 ĐVHT (60 tiết), trong đó, học phần I là lý thuyết

45 tiết, học phần II là thực hành môn học 15 tiết.

3 Vị trí của môn học :

 "Quy hoạch sử dụng đất đai" là môn học chuyên ngành chủ yếu của ngành QLĐĐ, QLTTBĐS Đây là môn học bắt buộc cho chuyên ngành.

Trang 3

4 Mục tiêu của môn học

"Quy hoạch sử dụng đất đai" là môn học nhằm trang bị cho sinh viên kiến thức về quy hoạch sử dụng đất đai Sau khi được học môn học này, yêu cầu sinh viên phải tích luỹ được những hiểu biết sau :

 - Nắm vững được cơ sở lý luận của quy hoạch sử dụng đất đai

- Nắm được phương pháp lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh

 - Nắm được phương pháp lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh

và cấp huyện

 - Nắm vững được phương pháp lập quy hoạch sử dụng đất cấp

xã (bao gồm các khâu : Điều tra cơ bản, xử lý số liệu, trình bày bản đồ, xây dựng phương án quy hoạch)

 - Thực hành môn học trên cơ sở xây dựng phương án quy

hoạch sử dụng đất một xã, phường hoặc chi tiết khu dân cư

nông thôn

Trang 4

5 Phân phối chương trình.

Chương trình môn học gồm 75 tiết, chia thành hai phần :

 - Học phần 1 : Lý thuyết : 45 tiết.

Bài giảng: Quy hoạch sử dụng đất

 - Học phần 1 : Lý thuyết : 45 tiết.

 - Học phần 2 : Thực hành : 30 tiết.

Chương trình được phân phối cụ thể như sau :

Trang 5

6 Đánh giá môn học:

- Điều kiện dự thi:

+ Không nghỉ >= 3 buổi điểm danh.

+ Hoàn thành bài tập cá nhân.

+ Có tham gia hoàn thành bài tập nhóm.

+ 01 điểm bài tập cá nhân (làm tại nhà) = 10%.

+ 01 điểm bài tập nhóm (báo cáo theo nhóm) = 10%.

+ Bài thi kết thúc môn học 80%.

Trang 6

7 Tài liệu phục vụ môn học:

nghiệp Hà Nội)

Cần Thơ

chương trình hợp tác VN-Thụy Điển (CPLAR), Tổng cục Địa chính.

NRCS 2003

Trang 7

Nội dung Lý thuyết (tiết) Thực hành (tiết)

Phần 1 : Cơ sở lý luận của quy hoạch sử dụng đất 15

Phần 2 : Quy hoạch sử dụng đất theo hệ thống của

FAO (1993)–Toàn quốc & 1 số nước trên thế giới 10

Phần 3 : Quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh và cấp huyện 5

Phần 4 : Quy hoạch sử dụng đất cấp xã 5

Phần 5 : Ứng dụng toán tối ưu, toán kinh tế trong

QHSD Đất , mô hình hóa QHSD Đất 8

Học phần 2 -Thực hành 30

1 Nghiên cứu điều kiện tự nhiên kinh tế, xã hội 10

2 Định hướng phát triển kinh tế xã hội 5

3 Xây dựng phương án quy hoạch sử dụng đất 15

Trang 8

Bài mở đầu

Phần thứ nhất : Cơ sở lý luận của QH sử dụng đất

Chương 1 : Vai trò của đất trong sự phát triển kinh tế, xã hội

I Khái niệm và chức năng cơ bản của đất

I.1 Khái niệm về đất I.2 Những chức năng cơ bản của đất

II Đất đai – “Tư liệu sản xuất đặc biệt”

II.1 Vai trò của đất đai trong các ngành phi nông nghiệp II.2 Vai trò của đất đai trong các ngành nông – lâm nghiệp

III Sở hữu đất đai, quyền sử dụng đất và thị trường đất đai

III.1 Sở hữu đất đai, quyền sử dụng đất đai III.2 Thị trường đất đai

III.3 Ảnh hưởng của công tác QH, KHSD đất đến thị trường BĐS

IV Những điều kiện và yếu tố ảnh hưởng tới việc sử dụng đất đai

IV.1 Điều kiện tự nhiên IV.2 Điều kiện kinh tế xã hội

V Những tính chất của đất cần nghiên cứu trong quy hoạch sử dụng đất

Trang 9

Bài mở đầu

Chương 2 : Bản chất của quy hoạch sử dụng đất

I Khái niệm và phân loại quy hoạch sử dụng đất.

I.1 Khái niệm về QHSDĐĐ.

I.2 Đặc điểm của Quy hoạch sử dụng đất:

I.3 Các loại hình quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai:

Các loại hình quy hoạch:

Theo lãnh thổ Theo ngành

Trang 10

Phần thứ nhất : Cơ sở lý luận của QHSDĐ Chương 1: Vai trò của đất trong sự phát triển KT-XH

I Khái niệm và chức năng cơ bản của đất

I.1 Khái niệm về đất

Định nghĩa đất đai :

 Brinkman và Smyth (1976)

 Hội nghị quốc tế về Môi trường ở RiodeJanerio, Brazil,

 Hội nghị quốc tế về Môi trường ở RiodeJanerio, Brazil, (1993)

 Theo P M Driessen và N T Konin (1992)

 Theo định nghĩa về đất đai của Luật đất đai Việt Nam (1993)

Trang 11

Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh và quốc phòng;

Như vậy đất đai có thể bao gồm:

 Khí hậu

 Đất

Chương 1: Vai trò của đất trong sự phát triển KT-XH

 Đất

 Nước

 Địa hình/địa chất

 Thực vật

 Động vật

 Vị trí

 Diện tích

 Kết quả hoạt động của con người

Trang 12

I.2 Những chức năng cơ bản của đất

 Chức năng sản xuất

 Chức năng về môi trường sống

 Chức năng điều hòa khí hậu (cân bằng sinh thái)

Chức năng tàng trữ và lưu thông nguồn nước

 Chức năng tàng trữ và lưu thông nguồn nước

 Chức năng tồn trữ

 Chức năng kiểm soát chất thải và ô nhiễm

 Chức năng không gian sống

 Chức năng bảo tồn, bảo tàng lịch sử

 Chức năng nối liền không gian

Trang 13

II Đất đai – “Tư liệu sản xuất đặc biệt”

Không phụ thuộc hình thái kinh tế - xã hội, để thực hiện quá trình lao động cần phải hội đủ 3 yếu tố :

 Hoạt động hữu ích (sức lao động) : Chính là lao động hay con

người có khả năng sản xuất, có kỹ năng lao động và biết sử dụng công cụ, phương tiện lao động để sản xuất ra của cải vật chất;

 Đối tượng lao động: Là đối tượng để lao động tác động lên trong

quá trình lao động;

 Tư liệu lao động: Là công cụ hay phương tiện lao động được lao

động sử dụng để tác động lên đối tượng lao động

 Như vậy, quá trình lao động chỉ có thể bắt đầu và được hoàn thiện khi có con người + điều kiện vật chất ( bao gồm cả đối tượng lao động và công cụ hay phương tiện lao động)

Trang 14

Đất đai là điều kiện vật chất chung nhất đối với mọi ngành sản xuất và hoạt động của con người, vừa là đối tượng lao động (cho môi trường để tác động như : Xây dựng nhà xưởng, bố trí máy móc, làm đất ) vừa là phương tiện lao động (cho công nhân nơi đứng làm việc, dùng để gieo trồng, nuôi gia súc) Vì vậy đất đai là

“Tư liệu sản xuất” Tuy nhiên, cần lưu ý các tính chất đặc biệt của loại tư liệu sản xuất là đất so với các tư liệu sản xuất khác như

sau:

 Đặc điểm tạo thành

 Tính hạn chế về số lượng

 Tính không đồng nhất

 Tính không thay thế

 Tính cố định về vị trí

 Tính vĩnh cửu

Trang 15

II.1 Vai trò của đất đai trong các ngành phi nông nghiệp

Đất đai giữ vai trò thụ động với chức năng là cơ sở không gian và

vị trí để hoàn thiện quá trình lao động, là kho tàng dự trữ trong lòng đất (các ngành khai thác khoáng sản) Quá trình sản xuất và sản phẩm được tạo ra không phụ thuộc vào đặc điểm, độ phì nhiêu của đất, chất lượng thảm thực vật và các tính tự nhiên có sẵn trong đất

lượng thảm thực vật và các tính tự nhiên có sẵn trong đất

II.2 Vai trò của đất đai trong các ngành nông – lâm nghiệp

Đất đai là yếu tố tích cực của quá trình sản xuất, là điều kiện vật chất – cơ sở không gian, đồng thời là đối tượng lao động (luôn chịu tác động trong quá trình sản xuất như cày, bừa, xới xáo ) và công cụ hay phương tiện lao động (sử dụng để trồng trọt hay chăn nuôi ) Quá trình sản xuất nông – lâm nghiệp luôn liên quan chặt chẽ với độ phì nhiêu và quá trình sinh học tự nhiên của đất

Trang 16

III Sở hữu đất đai, quyền sử dụng đất và thị trường đất đai

III.1 Sở hữu đất đai, quyền sử dụng đất đai

Luật Đất đai 2003 : Điều 5 Sở hữu đất đai

Luật Đất đai 2003 : Điều 5 Sở hữu đất đai III.2 Thị trường đất đai

III.3 Ảnh hưởng của công tác QH, KHSD đất đến thị trường BĐS

Trang 17

IV Những điều kiện và yếu tố ảnh hưởng tới việc SD đất đai

IV.1 Điều kiện tự nhiên

 Yếu tố khí hậu

 Điều kiện đất đai ( địa hình và thổ nhưỡng)

IV.2 Điều kiện kinh tế xã hội

 Chế độ xã hội, dân số & lao động

 Thông tin và quản lý, chính sách môi trường và chính sách đất đai

 Yêu cầu về quốc phòng, sức sản xuất và trình độ của phát triển KT

 Cơ cấu kinh tế và phân bố sản xuất

 Các điều kiện về CN, NN, TN, giao thông vận tải, sự phát triển của khoa học kỹ thuật, trình độ quản lý, sử dụng lao động

 Điều kiện và trang thiết bị vật chất cho công tác phát triển nguồn

nhân lực, đưa khoa học kỹ thuật vào SX …

Trang 18

V Những tính chất của đất cần nghiên cứu trong quy hoạch sử dụng đất

Đất là 1 tổng thể vật chất mang nhiều tính chất khác nhau như:

1 Tính chất không gian:

- Vị trí địa lý

- Địa hình, địa mạo

- Diện tích

2 Tính chất thổ nhưỡng

- Loại đất

- Tính chất sinh – hóa – lý học của đất

- Thành phần cơ giới

- Chế độ nước…

Trang 19

3 Tính chất thảm thực vật

-Vùng rừng núi, đồng cỏ là yếu tố điều tiết khí hậu, chế độ nước của sông, suối, chế độ nhiệt, ẩm trong đất, chế độ nước

ngầm Là nguồn cung cấp lâm sản, thức ăn cho gia súc, nguồn tạo cảnh quan thiên nhiên phục vụ du lịch

4 Tính chất thuỷ văn.

5 Tính chất khí hậu.

6 Tính chất địa tầng, cơ lý

Trang 20

Câu hỏi ôn tập chương I

1. Các chức năng cơ bản của đất?

2. Tại sao lại nói đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt và

chủ yếu trong nông nghiệp?

3. Đất đai khác các tư liệu sản xuất khác ở chỗ nào?

4. Trình bày tính chất không gian, tính thổ nhưỡng, thảm

thực vật và tính chất thủy văn của đất.

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	367,8 KB