Em biết gì về X2VB " Cổng trường mở ra" GV: Hướng dẫn HS đọc VB: Giọng dịu dàng, chậm rãi, đôi khi thì thầm Khi nhìn con đã ngủ : T/c2 thiÕt tha thÓ hiÖn t×nh tr¹ng b©ng khu©ng, xao xuy[r]
Trang 1Ngày soạn : 2.9.07 Tuần 1
Ngày giảng : 6.9.07 Tiết 1
Văn bản
(Lý Lan )
I.Mục tiêu: Giúp HS
- Cảm nhận và hiểu tình cảm thiêng liêng, đẹp đẽ của cha mẹ đ.với con cái
II Chuẩn bị :
- Bảng nhóm , SGK , SGV , sách tham khảo , vở BT
pháp :
Sử dụng >! pháp đọc sáng tạo , vấn đáp ,bình giảng , tích hợp
III Tiến trình bài dạy:
1, ổn định: K.tra sĩ số, sách vở
2, Bài cũ: Nhắc nhở 1 số y/c đ.với bộ môn.
3, Bài mới:
*) Giới thiệu bài:
Từ lớp 1 đến lớp 7 , em đã dự 7 lần khai 01! Ngày khai 01! lần nào làm em nhớ nhất? ( HS
đa số sẽ trả lời: Ngày khai 01! đầu tiên)
Trong ngày khai 01! đầu tiên, ai ' em đến 01!O Em có nhớ đêm 0( ngày đầu tiên đến
01!# mẹ ( bố) em đã làm gì và nghĩ gì không? ( Việc làm , biết trong suy nghĩ không thể biết)
Bài học hôm nay với văn bản " Cổng 01! mở ra" tác giả Lí Lan sẽ giúp chúng ta hiểu tâm
*) Tổ chức các hoạt động :
G: Lớp 6 các em đã làm quen với 1 số VBND
GV? Hãy kể tên những VBND đã học và nhắc lại
thế nào là văn bản ND?
HS: - Cầu Long Biên - Chứng nhận lịch sử, Bức
của thủ lĩnh da đỏ: Động Phong Nha
- VBND: Là những bài viết có nội dung gần gũi,
XH, TN, môi 01!# V.hoá XH, ma tuý, tre em
GV: Lên lớp 7 chúng ta tiếp tục tìm hiểu một số
VBND về quyền trẻ em, nhà 01!# phụ nữ,
VHGD Và văn bản " Cổng 01!Uh Lí lan là
VBND đầu tiên của >! trình lớp 7, Chúng ta
sẽ tìm hiểu
Hoạt động 1 : T/hiểu tg - Tác phẩm I,Tìm hiểu tácgiả - tác phẩm
Trang 2GV? Em biết gì về X2VB " Cổng 01! mở ra"
chậm rãi, đôi khi thì thầm ( Khi nhìn con đã ngủ)
: T/c2 thiết tha thể hiện tình trạng bâng khuâng,
0( ngày khai giảng vào lớp 1 của con
GV: Đọc mẫu 1 đoạn
HS: Đọc tiếp cho đến hết
GV: NX - Sửa cách đọc cho HS
GV? Tìm và giải thích 1 số từ biểu hiện tâm trạng
của mẹ và con trong văn bản?
HS: Giải thích từ : Háo hức, bận tâm, nhạy cảm.
GV: 1 Số chú thích khác: Tự xem SGK - về tìm
hiểu sau
Hoạt động II: Phân tích văn bản
GV? Có những ý kiến khác nhau cho rằng VB
trên thuộc loại truyện - tự sự Lại có ý kiến đó là
loại kí - biểu cảm Em đồng ý với ý kiến nào? Vì
sao?
HS: - Thể loại: Kí - biểu cảm ( Vì chủ yếu biểu
GV? VB trên có NV chính không? Đó làm NV
nào? VB có sự việc và cốt truyện không? X.định
ngôi kể?
- VB có rất nhiều sv, chi tiết ( Chủ yếu B.lộ tâm
trạng mẹ)
- Ngôi kể : Thứ nhất
GV? Xác định bố cục VB? Nêu nội dung từng
phần?
HS: 2 phần:
(1) Đầu 4( ra: Tâm trạng 2 mẹ con đêm
0( ngày khai 01!
của nhà 01! và XH trong việc gia đình thế hệ
trẻ
GV? Hãy tóm tắt ( Đại ý) NDVB = 1 câu văn?
1, Tác giả - Tác phẩm
- Cổng 01! mở ra bài ký trích từ báo " Yêu trẻ" ( Số
166 - TPHCM- Ngày 1/9/2000 ) của Lí Lan
2, Đọc - Tìm hiểu chú thích
a, Đọc:
b Chú thích:
II Phân tích VB
1 Thể loại:
- Kí - Biểu cảm
2 Bố cục: 2 đoạn
- Tâm trạng 2 mẹ con đêm
0( ngày khai 01!
vai trò cảu XH và gia đình
Đ.Với thế hệ trẻ
trong đêm không ngủ 0( ngày khai 01! đầu tiên của
Trang 3HS: Q.sát đoạn văn 1
GV? Tìm những chi tiết biểu hiện tâm trạng ( rất
0( ngày khai 01!O Tâm trạng của mẹ và đứa
con có gì khác nhau?
HS: Tìm các chi tiết: 1HS tìm, các HS khác gạch
chân = bút chì vào SGK những chi tiết sau:
*) Con:
- Háo hức
- Cảm thấy mình đã lớn, giúp mẹ dọn dẹp
- Giấc ngủ đến dễ dàng uống ly sữa
*) Mẹ:
- Không ngủ
- Đắp màn, buông mùng
- Không tập trung vào việc gì
- Tin vào con
- Nhớ lại những kỷ niệm ngày đầu tiên đi học
Con : Háo hức, vô # hồn nhiên , thanh thản,
nhẹ nhàng , còn mẹ : thao thức, trằn trọc, bâng
khuâng, xao xuyến
ngày khai 01! năm k' của chính mình? Hay
vì lý do nào khác nữa?
HS: PB nhnhững ý kiến khác nhau.
GV: Tổng hợp - khái quát lại:
- Mẹ mừng vì con đã lớn và tin ở con
- Mẹ hi vọng những điều tốt đẹp sẽ đến với con
- yêu >! con, luôn nghĩ về con
- Hồi hộp, bâng khuâng nhớ về ngày kha 01!
đầu tiên của mình
GV? Qua những chi tiết trên, em cảm nhận
HS: PBYK ND bảng chính
thức, đó là những kỉ niệm k' cứ sống dậy, nôn
nao trong lòng mẹ Chi tiết nào chứng tỏ ngày
khai 01! đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng
con
4,Phân tích:
4.1: Tâm trạng
đêm
- Trằn trọc, thao thức: bâng khuâng, xao xuyến ( Nhớ về những kỷ niệm về ngày khai
01! đầu tiên)
>! con và đức hi sinh
- Nhớ về những kỉ niệm k' Ngày khai 01! đầu tiên của mình
Trang 4HS: Tìm - Gạch chân:
- Cứ nhắm mắt lại
- Cái ấn ! khắc sâu mãi mãi
- mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp
GV? Vì sao những hình ảnh ấy lại hiện lên trong
01! của con?
HS: ấm ! về ngày khai 01! đầu tiên của
mẹ thật sâu đậm Ngày khai 01! đầu tiên của
mẹ muốn truyền cho con niềm rạo rực bâng
khuâng, xao xuyến ; muốn khắc sâu mãi mãi
trong lòng con về cái ngày đầu tiên: " Hôm nay
tôi đi học "
Cách viết này có tác dụng gì?
HS:
ra là đang tâm sự với chính mình những dòng
nhật ký
- Cách viết ( vậy ) : D những dòng nhật ký
nhỏ nhẹ, tâm tình, sâu lắng Tác giả đã miêu tả và
tinh tế những bâng khuâng, xao xuyến; Những
ngày khai 01! của con; Những điều mà nhiều
khi không thể nói trực tiếp
GV? Nhận xét gì về PTBĐ sử dụng trong
đoạn văn?
A Tự sự + Miêu tả
B Miêu tả + Biểu cảm
C Tự sự + Biểu cảm
D Cả 3 >! án trên đều sai
HS: Chọn B.
GV: Bằng cách viết nhẹ nhàng, tinh tế, giàu chất
trữ tình sâu sắc, Tác giả Lí Lan đã diễn tả những
= Đó cũng là tình cảm cảu tất cả các bà mẹ việt
- Chất chữ tình biểu cảm sâu sắc + Miêu tả tâm trạng nhân vật tinh tế, phù hợp
Trang 5HS: Quan sát đoạn văn 2.
GV? Trong đêm 0( ngày khai 01! của con,
HS: Thông qua việc kể lại ngày khai 01! ở
01! đối với thế hệ trẻ
GV: Chuyên mục 4.2
GV? Ngày khai 01! ở Nhật bản diễn ra ntn?
Em nhận thấy ở ( ta ngày khai 01! có diễn
ra vậy không? Hãy miêu tả 1 vài chi tiết mà
em cho là ấn ! nhất trong ngày khai 01!
mà em đã tham gia?
HS: PBYK
- Theo SGK (7)
- Tự do s2 ngày khai 01! ở ( ta
GV: Dù ở đâu, ( nào, trong h/c2 cả xã hội,
cộng đồng đều quan tâm đến gd , đều đầu cho
gd , coi gd là quốc sách hàng đầu
GV? Câu văn nào đã khẳng định vai trò hết sức
quan trọng của gd ? Theo em câu văn đó có đúng
không? vì sao?
HS: - Chỉ ra 2 câu văn ( bảng chính)
- 2 câu văn là đúng : vì nó khẳng định vai trò quan
trọng, to lớn hàng đầu của gd, gd không
ngữ " Sai 1 li, đi 1 dặm" vận dụng khéo léo
để thấy rõ sự >< tai hại, hậu quả nghiêm trọng
của sai lầm trong gd: 1 li >< 1 dặm
cổng 01!# em hiểu " Thời gian kỳ diệu"
nói đến ở đây là gì?
- Tri thức, hiểu biết về mọi lĩnh vực trong cs đầy
lý thú, hẫp dẫn, kỳ diệu Con ' từng biết
- Thời gian kỳ diệu của tình thầy trò, tình bạn,
tình yêu
- Thời gian của ( mơ hi vọng, niềm tin, ý chí,
nghị lực và có thể cả những thất bại, đắng cay
4.2 Cảm nghĩ của
vai trò của XH và nhà
đốivới thế hệ trẻ.
+ Không có tiên nào lớn hơn tiên gd thế hệ trẻ cho
>! lai
+ Mỗi sai lầm trong gd sẽ ảnh
:! đến cả 1 thế hệ mai sau
- 4( qua cổng 01! thế giới kì diệu mở ra
Trang 6HS: - Tự hào, tin :!# khẳng định vai trò của gd
GV bình : Từ mái ấm gđ, Tuổi thơ chắp
cánh đến mái 01! thân yêu Các em có thầy cô,
lớp học, bạn bè chăm sóc, dạy dỗ; Từng
ngày chúng ta lớn lên, ngày càng vững vàng trong
cs; 0:! thành về nhân cách, trí tuệ rồi lại >
chắp cánh bay cao, bay xa trong cuộc đời Tất cả
những điều đó đều vun trồng từ thời gian kì
diệu, nhà 01!
Điều đó lí giải tại sao: Ngay từ xa k' ông cha ta
đã đề cao vai trò của gd, của thầy cô: " Không
thầy
Hay bà mẹ Mạnh Tử đã liên tục chuyển nhà để
tìm cho con môi 01! sống thích hợp: đó chính
là gần 01! học môi 01! giáo dục tốt
Hoạt động 3: Tổng kết
GV? Khái quát những nét nt đặc sắc sử
dụng trong vb? Qua đó em cảm nhận gì từ
vb?
HS: Khái quát những biện pháp NT sử dụng
- Cách viết giọng điệu, ngôi kể, nt miêu tả
GV: Khái quát - Chốt ghi bảng
HS: Đọc phần ghi nhớ SGK/9
GV? Đọc bài văn trong những ngày đầu năm mới,
em hiểu thêm những điều gì mới mẻ?
HS:
- Ai cũng trải qua những ngày khai 01!# ít ai
quan tâm đến tâm trạng của mẹ 0( ngày khai
01! đầu tiên và những ngày khai 01! sau đó
- Phải biết trân trọng, rung động truớc những thời
khắc đáng nhớ đã đi qua trong cuộc đời
>! mình
Hoạt động 4: Luyện tập
HS: Làm bài tập 1,2 (SGK/ 9)
GV? Hát 1 bài hát về mẹ và mái 01!O
- Vai trò to lớn của gd đối với thế hệ trẻ
III, Tổng kết
1, NT
- Cách viết nhũng dòng nhất kể nhỏ nhẹ, tâm tình sâu lắng
- Giọng độc thoại nội tâm - Ngôi thứ nhất
- Miêu tả tâm trạng Nv tinh tế
2, Nội dung: Ghi nhớ SGK/9
IV/ Luyện tập
Trang 7GV? Tại sao Vb có tên " Cổng 01! mở ra"?
phần kết thúc văn bản - Nhan đề văn bản- khẳng
định niềm tin :! vào vai trò của gd
GV? Đọc thầm phần "đọc thêm" Nêu nội dung vb, " +01! học"? (Vai trò học tập + nhắc nhở) 4 Củng cố GV? VB " Cổng 01! mở ra" nhắc nhở chúng ta điều gì? GV? Nét đặc sắc của VB về ND và NT? 5 - Hoàn thành BT2 ( luyện tập) - Soạn : Mẹ tôi V Rút kinh nghiệm : ………
………
………
………
………
Ngày soạn : 2.9.07 Tiết 2 Ngày giảng : 6.9.07 Văn bản : Mẹ Tôi ( Et - môn - đô đơ A-mi – xi ) I Mục tiêu : Giúp HS - Cảm nhận những tình cảm thiêng liêng, Cao đẹp của cha mẹ đ.với con cái. và coi trọng II Chuẩn bị : SGK, SGV, SBT, vở BT , bảng nhóm , Sách tham khảo HS soạn bài theo CHĐH III pháp : Sử dụng các >! pháp :đọc sáng tạo , thảo luận , vấn đáp , tích hợp , phân tích , bình giảng IV Tiến trình bài dạỵ: 1 ổn định lớp 2 Kiểm tra bài cũ :
Trang 8- Kiểm tra bài tập 2 ( Viết đoạn văn)
- Nét đặc sắc của VB " Cổng 01! mở ra"?
3 , Bài mới:
*) Giới thiệu bài:
cao cả D! không phải lúc nào ta cũng có ý thức điều đó Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm,
ta mới nhận ra tất cả VB " Mẹ tôi" Chúng ta học hôm nay sẽ cho ta một bài học thế
* Tổ chức các hoạt động
Hoạt động 1: Tìm hiểu tg - tp'
GV? Giới thiệu nhũng nét cơ bản về tg' ét - môn -
đô đơ A - mi - xi và VB "Mẹ Tôi"
HS: Pb theo chú thích của SGK
GV: A - mi - xi sinh 31/10/1846 trên bờ biển tây
bắc ( ý , mất :12/3/1902
- Vào quân đội , là sĩ quan ' đầy 20 tuổi
- Hai năm sau, chiến tranh kết thúc ông dời quân
ngũ đi du lịch nhiều (
- 1891: tham gia Đảng xh ý, chiến đấu cho công
bằng xã hội, vì hạnh phúc của nhân dân lao động
- Cuốn " Những tấm " gồm 6 bức của bố và 3
bức của mẹ , khuyên răn, dạy bảo con những
bài học đạo đức
-" Mẹ tôi" là trang nhật kí ghi vào ngày thứ 5 ngày
10/11 Năm đó cậu bé học lớp 3 Đây là bức
thứ 2 của cha gửi cho En - ri - cô
GV: Cùng 3 học sinh đọc tiếp nối toàn bộ VB 1
lần
- N.xét và uốn nắn phần đọc của HS , tóm tắt VB ?
GV? Giải nghĩa từ : Khổ hình , vong ân bội
nghĩa, bội bạc?
HS: - ý nghĩa theo chú thích SGK
- Tự tìm hiểu những chú thích khác
Hoạt động 2: Phân tích văn bản
GV? Xác định thể loại và PTBĐ của VB?
HS: Thể loại : Viết , PTBĐ : Biểu cảm
GV? VB " Mẹ tôi" giới thiệu nguyên nhân và mục
I, Tìm hiểu tác giả, tác phẩm
1, Tác giả, tác phẩm A-mi-xi ( 1864-1908) Nhà văn ý ( I - ta - li- a )
- Mẹ tôi trích trong truyện : Những tấm lòng cao cả, xuất
bản 1886
2, Đọc - tìm hiểu chú thích
a, Đọc
b, Chú thích
II, Phân tích
Trang 9- Nguyên nhân: Em đã hỗn láo với mẹ khi cô giáo
đến thăm
- Mục đích: Để cảnh cáo, phê phán, nghiêm khắc
HS: Đọc lại VB
những chi tiết nào trong bức O
HS: gạch chân- chi tiết trong SGK
GV? Hãy phân tích câu văn : " Sự hỗn láo của con
1 nhát dao đâm vào tim bố" ?
HS: - Sử dụng phép s2
- ý nghĩa: Diễn tả sự đau đớn, buồn giận và thất
vọng đến tột độ 0( sự hỗn láo của đức con
độ với mẹ là 1 việc không thể chấp nhận và tha
thứ Đó là biểu hiện của sự vong ân, bội nghĩa, sự
dành cho con
còn cho En - ri - cô thấy điều gì và nhắc nhở,
khuyên nhủ En ntn? Em hãy tìm những câu văn thể
hiện điều đó?
HS :
* PBYK D bảng chính
*Tìm những câu văn trong SGK , gạch chân :
- Mẹ đã phải thức suốt đêm mất con
- Mẹ sẵn sàng bỏ 1 năm Hp cứu sống con
- Ngày buồn thảm nhất Con mất mẹ
- Con sẽ mong ( thiết tha của mẹ
- Con sẽ cay đắng
- Con sẽ không thanh thản
- W>! tâm không phút nào yên tĩnh
- Tâm hồn con luôn bị khổ hình
- Không bao giời con tái phạm
- Không bao giờ con thốt ra một lời nói năng
với mẹ hãy cầu xin mẹ bố thà không có
GV? Nêu cảm nhận của em về 2 câu văn : " Tình
- Tức giận, đau đớn đến tột cùng , nghiêm khắc phê phán
En - ri - cô
- Chỉ rõ công lao to lớn và tấm lòng cao cả của mẹ
- Chỉ rõ vai trò quan trọng,
trong cuộc đời con
Nhắc nhở, khuyên nhủ
con; thành khẩn xin lỗi mẹ, cầu xin sự than thứ , giữ đúng
đạo làm con Khẳng định: Tình yêu
>!# kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả tình yêu >! đó
Trang 10yêu >! kính trọng cha mẹ chà đạp lên tình
yêu >! đó?
HS tự bộc lộ
GV: Khái quát: Đó là câu nói hay nhất, cảm động
nhất và có ý nghĩa sâu sắc nhất Đó là tiếng nói
định tình cảm thiêng liêng, cao cả của cha mẹ
đ.với con cái lại vừa cho En bài học về lòng hiếu
thảo và đạo làm con Lời khuyên thật thấm thía,
sâu xa bởi lẽ lòng hiếu thảo là cái gốc của đạo làm
giận, nghiêm khắc phê phán cũng ! trong bức
của bố ạ; En à! En - ri - cô này; Bố rất yêu con,
con là niềm hi vọng tha thiết nhất trong đời bố ?
Dùng những lời lẽ vậy, có tác dụng gì?
HS: - Làm cho lời lẽ trong bức ( trở nên)
nghiêm khắc dứt khoát ! vẫn trìu mến, tha
thiết tha tâm tình, thủ thỉ , lời giáo huấn cứ thấm
sâu vào tâm hồn con
GV? NX gì về cách s.dụng h/a2 , lời lẽ giọng điệu
qua đoạn văn vừa phân tích ? TD của những biện
pháp NT ấy?
HS: - PB bảng chính
- Tự bộc lộ td
nhẹ nhàng mà thiết tha, không quát tháo, mắng mỏ
mà đọc lên nghe đau nhói cả cõi lòng Đọc những
lời này chắc cậu bé En hối hận vô cùng còn chúng
ta trong đời ai chẳng 1 lần phạm lỗi khiến mẹ
phiền lòng, cha tức giận thì khi đọc những lời văn
này cũng cảm thấy nôn nao, ân hận
GV? Khi đọc # En đã xúc động vô cùng vì sao?
A Vì bố gợi lại những kỷ niệm giữa mẹ và En
B Vì En sợ bố
C Vì thái độ kiên quyết nghiêm khắc của bố
D vì những lời nói chân tình, sâu sắc của bố.
E Vì En thấy xấu hổ
- Yêu >! con sâu sắc
- Lời văn biểu cảm vừa mạnh
mẽ, dứt khoát vừa tha thiết nhẹ nhàng đầy thuyết phục, hình ảnh so sánh, có ý nghĩa
! 0!
Trang 11HS: Chon đ/a' : A,C,D
GV? Ngoài những lí do trên, còn lí do nào khác
không?
HS: Có thể bổ sung:
- Thấy sự lớn lao, t/c' cao đẹp của mẹ
- Thấy tình yêu >! của bố dành cho
mình
GV - T/c sâu sắc 1! tế nhị và kín đáo, nhiều
khi không thể nói trực tiếp Nói (bằng cách)
qua 1 bức thì ý tứ sẽ chi tiết hơn; Có thể bộc
bạch mọi nỗi niềm
nghĩ 1 cách nghiêm túc và sâu sắc về thái độ của
mình
- Đây cũng là bài học về cách ứng xử trong cs gđ
cũng trong nhà 01! và xh , 1 cách ứng xử
có văn hoá
GV? Trong bức # h/ảnh nào luôn xuất hiện qua
HS: Tự bộc lộ
HS: Tự bộc lộ
GV? Những câu văn nào chứng tỏ vai trò quan
em thích nhất?
HS: Có thể lựa chọn
- Trong đời con mất mẹ
G.Bình:
Sinh thành, <! dục, chăm sóc, quan tâm từng
miếng ăn, giấc ngủ; là chỗ dựa nâng đỡ con suốt cả
cuộc đời vì " Con là hạt máu cắt đôi của mẹ"
" Con dù lớn vẫn theo con"
( Chế Lan Viên)
2 Hình ảnh C mẹ:
- Dịu dàng, hiện hậu, yêu
>! con sâu nặng, giàu đức
hi sinh
Lớn lao, vĩ đại
...1, Tác giả, tác phẩm A-mi-xi ( 18 6 4 -1 908) Nhà văn ý ( I - ta - li- a )
- Mẹ tơi trích truyện : Những lòng cao cả, xuất
bản 18 86
2, Đọc - tìm hiểu... ét - môn -
đô A - mi - xi VB "Mẹ Tơi"
HS: Pb theo thích SGK
GV: A - mi - xi sinh 31/ 10 /18 46 bờ biển tây
bắc ( ý , :12 /3 /19 02
-. ..
16 6 - TPHCM- Ngày 1/ 9/2000 ) Lí Lan
2, Đọc - Tìm hiểu thích
a, Đọc:
b Chú thích:
II Phân tích VB
1 Thể loại:
- Kí - Biểu