cùng diễn đạt 1 ý + Em có nhận xét gì vè cách diễn đạt những chi tiết kỳ ảo nên em rất thích của VD1?. rườm rà, lủng củng.[r]
Trang 1Tiết 23 : Chữa lỗi dùng từ
A Mục tiêu cần đạt:
- Giúp hs nhận ra các lỗi &' mắc phải khi dùng từ: lỗi lặp từ và lẫn lộn những từ gần âm, cách tránh những lỗi ấy khi dùng từ
- Rèn: kỹ năng dùng từ đúng văn cảnh, kỹ năng chữa lỗi dùng từ
* Trọng tâm:
- Chữa lỗi &' mức khi dùng từ
* Tích hợp:
- Các văn bản đã học
- Giải nghĩa từ, từ (&=
B Chuẩn bị:
1/ GV: Soạn bài, chuẩn bị những lỗi HS &' mắc phải
2/ HS: Học bài, làm BT
C Tiến trình tổ chức các hoạt động
1/ ổn định: 1'
2/ Kiểm tra bài cũ: 5'
ý nghĩa của truyện Thạch Sanh?
Đáp án:
- Khẳng định niềm tin vào chiến thắng của cái thiện $&[ cái ác
3/ Bài mới:
\ &] pháp
-> HS quan sát VD
+ Hai VD trên giống nhau ở điểm
nào? (cùng diễn đạt 1 ý)
+ Em có nhận xét gì vè cách diễn đạt
của VD1? d$&'( rà, lủng củng)
- Theo em sự $&'( rà lủng củng ấy là
do đâu? (lặp lại các từ truyện dân
gian)
+ Cách diễn đạt của VD 2 có gì khác
so với cách diễn đạt ở VD1?
nhận xét ? (về ý nghĩa, tác dụng)
- Qua VD này, em nhận thấy khi diễn
Nội dung
I Chữa lỗi dùng từ: 20' 1/ Chữa lỗi lặp từ:
a) VD1: Truyện dân gian &' có chi tiết &c &= kỳ ảo nên em rất thích đọc truyện dân gian
VD2: Truyện dân gian &' có những chi tiết kỳ ảo nên em rất thích
đọc
VD1: 5&'( rà, lủng củng
"truyện dân gian" lặp
VD2: Bỏ đi 1 cụm từ "truyện dân gian" vẫn truyền đạt đầy đủ nội dung, &' nghe vẫn hiểu, lời văn ngắn gọn đúng ngữ pháp
b) Kết luận:
Trang 2đạt chúng ta &' mắc lỗi nào?
(Ngoài cách đã dùng, hãy dùng cách
khác?)
VD: Con mèo nhà em rất đẹp nên em
rất thích nó
GV &[ dẫn HS quan sát VD (a)
SGK
- Hãy chỉ ra hiện &= lặp từ trong
câu văn? (lặp từ "tre", "giữ", "ah"
- Cho biết, khi đọc đoạn văn với sự
lặp từ & vậy, em có thấy lủng củng,
khó nghe không? (không)
- Vậy từ lặp ở đây có tác dụng ? (tạo
sự hài hoà có nhịp điệu cho câu văn)
có phải lỗi lặp từ không?
VD: Mọi &' rất thích cách làm bài
của em và của bạn Lan
Cho biết trong câu văn lặp lại từ?
(của) có thể bỏ bớt 1 từ không?
(không vì &' đọc sẽ nhầm &c
là 2 &' có cách làm bài chung)
- HS quan sát ví dụ:
- Quan sát văn cảnh và giải nghĩa các
từ: Thăng quan, nhấp nháy?
(giải nghĩa bằng cách nêu khái niệm
mà từ biểu thị)
(Có thể thay thế từ "thăng quan" và
từ "nhấp nháy" bằng các từ nào?)
- Với nghĩa của từ thăng quan và
nhấp nháy & thế thì việc dùng 2 từ
đó trong 2 văn cảnh này có đúng
không?
- Trong văn cảnh VD 1 mục đích của
việc đến bảo tàng để làm gì (xem,
mở rộng hiểu biết)
Vậy có thể dùng từ nào?
- ở VD 2, cử động của ria mép phải
- Lỗi lặp từ: Do &' viết, &' nói dùng nhiều lần 1 từ trong 1 câu hoặc trong các câu kề nhau, tạo sự $&'(
rà, lủng củng
- Cách sửa lỗi: Bỏ từ ngữ bị lặp, thay thế bằng từ cùng nghĩa
VD: Con mèo nhà em rất đẹp nên em rất thích con mèo
Con mèo nhà em rất đẹp nên em rât thích
Con mèo nhà em rất đẹp nên em rât thích nó
* t& ý: Cần phân biệt lỗi lặp từ với việc việc lặp từ có dụng ý nghệ thuật, hoặc để diễn đạt chính xác 1 ý nào đó
2/ Lẫn lộn các từ gần âm:
a) VD1: ngày mai, chúng em sẽ đi thăm quan viện bảo tàng của tỉnh VD2: Ông hoạ sĩ già nhấp nháy bộ ria mép quen thuộc
VD1: Thăm quan: thăm: hỏi han, thể hiện sự quan tâm; quan: nhìn
Thăm quan là từ không có nghĩa
thay bằng thăm quan
( Xem tận mặt để mở rộng hiểu biết, học tập kinh nghiệm)
- VD2: Nhấp nháy: ánh sáng loé lên, tắt đi liên tục hoặc mắt… mấp máy (cử động khẽ, liên tiếp)
Trang 3dùng từ nào mới đúng?
- So sánh từ dùng sai với từ &= thay
thế? (có âm đọc gần giống nhau)
- Vậy theo em, lỗi lẫn lộn các từ gần
âm là do đâu?
- Có những cách nào để sửa và tránh
lỗi này?
VD: Khuyến mãi: Khuyến khích
&' mua
Khuyến mại: Khuyến khích &'
bán
(Chú ý: 1 số từ địa ! &] có âm đọc
& tiếng gốc quốc ngữ, & nghĩa
khác VD: nón, chén….)
- Yêu cầu của bài tập 1?
dt&= bỏ những từ ngữ trùng lặp
lặp lỗi từ)
GV chia lớp 3 nhóm, mỗi nhóm sửa
1 câu, lên bảng trình bày
- Y/c của BT2?
(Tìm nguyên nhân gây lỗi dùng từ,
hay sửa lại bằng cách thay thế bằng
từ khác?)
(GV chia lớp 3 nhóm, mỗi nhóm sửa
1 ví dụ Trình bày, nhận xét
Gợi ý: Muốn tìm nguyên nhân gây
lỗi, dùng từ phải làm & thế nào?
(giải nghĩa từ, so với văn cảnh)
- Cho sửa câu văn sau, em hãy điền
từ "tinh tuý", hoặc từ tinh tú, cho
đúng với văn cảnh?
(Có thể chọn: bạch đàn, bặch đằng)
b) Kết luận
- Lỗi lẫn lộn các từ gần âm: Sử dụng nhầm các từ có hình thức ngữ âm gần giống nhau & nghĩa khác nhau
- Nguyên nhân: Do nhớ không chính xác hình thức ngữ âm của từ hoặc
- Cách sửa lỗi: Nắm chắc nghĩa của
từ, nhớ rõ hình thức ngữ âm của từ
Thay thế bằng từ đúng với văn cảnh
II Luyện tập: 17' 1/ BT1:
a) Bỏ: bạn Lan, cả lớp, lấy làm, đều b) Bỏ: Câu chuyện này, những nhân vật ấy (họ, những &'f
c) Bỏ: lớn lên
2/ BT2:
a) Thay: linhđộng bằng sinh động (lẫn lộn các từ gần âm)
b) Thay: bàng quang bằng bàng quan
c) Thay: thủ tục bằng hủ tục
3/ BT3:
- Ca dao hội tụ những gì… nhất của tâm hồn &' Việt Nam (Những bông hoa sen trong đầm mang trong mình những gì… của đất trời)
- Trên bầu trời xuất hiện một vì … .
Trang 44/ Cñng cè: 1'
- T¹i sao cÇn ph¶i hiÓu râ nghÜa cña tõ khi dïng?
5/ DÆn dß: 1'
- T×m tiÕp nh÷ng tõ lçi dïng tõ em &' m¾c ph¶i
- §äc l¹i bµi v¨n em võa viÕt, t×m lçi dïng tõ, tù söa l¹i