Sở dĩ trở thành một bậc đại hiền chính là nhờ công lao giáo dục, dạy dỗ của bà mẹ.. Cũng có thể nói là 1 bậc đại hiền.[r]
Trang 1Ngày soạn: Bài 14: Mẹ hiền dạy con
Ngày dạy: Tiết 62: Đọc hiểu văn bản
( Ôn như ngữ văn Ngọc - Tử an Trần Lê Nhân )
A.Mục tiờu cần đạt.
1 Kiến thức.
- Hiểu thái độ, tính cách và phương pháp dạy học con trở thành bậc vĩ nhân của bà mẹ thầy Mạnh Tử
2 Kĩ năng.
- Hiểu cách viết truyện gần với cách viết ký, viết sử thời trung đại
3 Thái độ.
- Biết nghe những lời dạy bảo của mẹ để trở thành con ngoan trò giỏi
B Chuẩn bị:
* Giỏo viờn: Chuẩn bị nội dung lên lớp.
* Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi.
C Tiến trỡnh tổ chức cỏc hoạt đụng.
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.
Nêu nội dung, ý nghĩa của truyện " Con hổ có nghĩa )
Hoạt động 2: Khởi động
Là người mẹ, ai chẳng nặng lòng yêu thương con, mong muốn con nên người Nhưng khó hơn nhiều là cần biết dạy con, giáo dục con ra sao cho nó hiệu quả Mạnh Tử ( Trung Quốc cổ đại ) người nồi tiếp Khổng Tử phát triển và hoàn thiện nho giáo Sở dĩ trở thành một bậc đại hiền chính là nhờ công lao giáo dục, dạy dỗ của bà mẹ Cũng có thể nói là 1 bậc đại hiền
Hoạt động 3: Đọc, hiểu văn bản.
Hoạt động của giỏo viờn Hoạt động
của học sinh.
Nội dung cần đạt.
GV: Nêu yêu cầu đọc: Đọc rõ
ràng, giọng bà mẹ nhẹ nhàng
nhưng kiên quyết, dứt khoát
- Giáo viên đọc mẫu, 2 học
sinh đọc bài
- Học sinh nhận xét
? Kể tóm tắt truyện
? Bậc đại hiền có nghĩa là gì?
? Em hiểu thế nào là giáo dục?
? Tìm 1 số từ đồng âm khác
nghĩa với "Tử"
- Nghe
- Đọc
- Nhận xét
- Giải thích
I Đọc - tiếp xúc văn bản
* Đọc.
* Kể
*Từ khó.
* Cấu trúc văn bản.
Trang 2? Văn bản " Mẹ hiền dạy con "
được viết theo phương pháp
biểu đạt nào?
Giáo viên: Đặc trưng của tự sự
là ở nhân vật và sự việc
? Xác định nhân vật trong
truyện?
? Trong truyện có mấy sự việc
chính là những sự việc nào?
\- Giáo viên lưu ý học sinh chú
ý 3 sự việc đầu
? Bà mẹ đã có những việc làm
nào để dạy con?
? Để dạy con bà mẹ phải
chuyển nhà nhiều lần Mỗi lần
chuyển nhà như vậy, thái độ
của Mạnh Tử ra sao?
? Vì sao cậu bé cứ ở đâu thì lại
bắt trước cách sống của những
người ở đó?
? Thái độ của bà mẹ trong lần
chuyển nhà thứ 3 có gì đáng
chú ý?
? Thái độ đó chứng tỏ điều gì?
? Tại sao bà mẹ không dùng
cách khuyên răn, cấm con
không được bắt trước mà chọn
cách chuyển nhà vừa tốn kém,
vừa phức tạp?
? Từ đó em có rút ra bài học
giáo dục tối ưu của bà mẹ là
gì?
Giáo viên: Nhưng môi trường
sống tốt đẹp không phải lúc
nào cũng sẵn có, không phải ở
- Độc lập
- Độc lập
- Xác định
- Phát hiện
- Phát hiện
- Suy luận
- Giải thích
- Phát hiện
- Lí giải
- Tử: Con ( Thiên tử, hoàng tử )
- Tử: Thầy
- Tử: Chết
- Phương thức tự sự
- Bà mẹ, Khổng tử
- Có 5 sự việc đều liên quan đến
mẹ con thầy Khổng tử
II Đọc - Hiểu văn bản
- Chuyển nhà đi nơi mới
-> Bắt chước 1 cách rập khuôn máy móc
- Trẻ con hay bắt trước
- Mạnh Tử còn nhỏ không ý thức
được việc làm tốt, xấu, đúng, sai
- Bà vui lòng nói " Chỗ này là chỗ con ta ở được đây "
-> Bà đã ý thức sâu sắc ảnh hưởng của môi trường của hoàn cảnh sống
đến con người
Trang 3đâu cũng tốt đẹp Vì vậy?
? Tìm những câu tục ngữ nói
đến ảnh hưởng của môi trường
với nhân cách con người?
? Qua 3 sự việc, em thấy bà mẹ
Mạnh Tử đã giáo dục con bằng
cách nào?
Giáo viên hướng dẫn học sinh
chú ý sự việc thứ 4
? Sau khi vô tình nói đùa con,
bà mẹ đã suy nghĩ như thế
nào?
? Em có cảm nhận gì về suy
nghĩ của bà mẹ Khổng Tử?
? Và sau đó bà đã hành động
như thế nào? ( Mua ngay thịt
cho con ăn )
? Bài học được rút ra qua sự
việc thứ 4 là gì?
Giáo viên kể câu chuyện " Mẹ
con Tăng Sâm "
? Các bà mẹ ở đây đều rất
trọng chữ " Tín"
? Em hiểu về chữ "tín" như thế
nào?
? Qua việc làm trên bà mẹ
muốn dạy cho con điều gì?
Giáo viên yêu cầu học sinh đọc
- Khái quát
- Độc lập
Khái quát
- Độc lập
- Bộc lộ
- Khái quát
- Giải thích
- Suy luận
- Đưa đối tượng giáo dục vào môi trường sống tốt đẹp
-> Phương pháp tạo cho con 1 môi trường mới để tiếp thu cái tốt
đẹp.
- Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng
- Chọn môi trường sống để hình thành nhân cách, đạo đức.
- Bà hối hận vì đã nói dối từ 1 câu nói đùa tưởng chừng bình thường
- Bà suy nghĩ sâu sắc việc làm của mình là sai
-> Bà đã sửa ngay lời nói dối bằng lời nói thật
- Nói năng không thể tùy tiện, nhất là khi đã hứa với con dù chỉ
1 điều rất nhỏ Muốn con là người thật thà, mẹ phải là người thật thà
Trang 4phần cuối.
? Trước việc con bỏ học đi
chơi, bà mẹ đã làm gì?
? Việc làm đó cho thấy thái độ
của bà mẹ lúc này như thế nào?
? Tại sao bà mẹ không giải
thích dài dòng hay khuyên
ngăn con chung chung mà
dùng dao?
? Những việc làm trên đã đem
lại cho Mạnh Tử kết quả gì?
? Cảm nhận của em về bà mẹ
Mạnh Tử?
- Giáo viên: Bà mẹ đã kết hợp
hài hòa giữa tình thương, hiểu
biết tâm lí trẻ
? Toàn bộ câu chuyện là lời kể
của người kể ở cuối câu chuyện
lời kể còn có thêm tính chất gì?
- Học sinh đọc lại câu cuối
? Em có nhận xét vế cốt
truyện, chi tiết truyện?
? Bài học rút ra?
- Phát hiện
- Lí giải
- Phát hiện
- Suy luận
- Phát hiện
- Nhận xét
- Khái quát
trước mắt con.
- Đã hứa 1 điều gì với ai thì phải thực hiện bằng mọi cách, lời nói phải đi đôi với việc làm
- Giáo dục con tính trung thực, thật thà, biết giữ lời hứa.
- Cầm dao cắt đứt tấm vải đang dệt
- Kiên quyết, quyết liệt, nghiêm khắc, không nương nhẹ
- Bà mẹ không nói thẳng ra dùng cách so sánh, ẩn dụ, dễ hiểu nhưng hiệu quả nhất
- Quả là 1 bà mẹ thông minh, tinh
tế, khéo léo, cương quyết để hướng con vào việc học tập chuyên cần.
- Lời bình luận
-> Đặc điểm của truyện trung đại Việt Nam ( gần với ký )
III Tổng kết.
*Nghệ thuật: Chi tiết giầu ý nghĩa,
nội dung mang tính giáo huấn cốt
Trang 5GV: gọi học sinh đọc ghi nhớ
? Kể tóm tắt câu chuyện?
? Phát biểu cảm nghĩ của em
về hình ảnh người mẹ trong
'' Mẹ hiền dạy con''?
- Đọc
- Kể
- Nêu cảm nghĩ
truyện đơn giản
* Nội dung.
* Ghi nhớ ( SGK ) IV.Luyện tập
Hoạt động 4: Hướng dẫn học ở nhà
- Học bài
- Làm bài tập 1,2,3
- Chuẩn bị bài " Thầy thuốc giỏi cốt ở tấm lòng "