- Kẻ trồng cây: có nét tương đồng về phẩm chất với người lao động, người gây dựng tạo ra thµnh qu¶ - Khuyªn chóng ta khi được hưởng thụ thành quả phải nhớ đến công lao người lao động vất[r]
Trang 1Ngày soạn: Tiết 95
Ngày dạy: ẩn dụ
A.Mục tiờu cần đạt.
1 Kiến thức.
Giúp học sinh:
- Nắm vững khái niệm ẩn dụ, các kiểu ẩn dụ
- Hiểu và nhớ !" các tác dụng của ẩn dụ Biết phân tích ý nghĩa và tác dụng của ẩn dụ trong thực tế sử dụng Tiếng Việt
2 Kĩ năng.
- &! đầu có kĩ năng tự tạo ra một số ẩn dụ
3 Thái độ
B Chuẩn bị:
* Giáo viên: Chuẩn bị bảng phụ
* Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi.
C Tiến trỡnh tổ chức cỏc hoạt động.
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.
Các kiểu nhân hóa? Bài tập 4
Hoạt động 2: Giới thiệu bài.
Hoạt động 3: Hình thành kiến thức mới.
ẩn dụ là một trong những biện pháp nghệ thuật tu từ Trong sáng tác thơ văn các tác giả #!F hay sử dụng Vậy ẩn dụ là gì? Tác dụng ! thế nào?
của học sinh
Nội dung cần đạt
GV cho học sinh đọc ví dụ
Cụm từ '' !F cha '' trong
đoạn thơ chỉ ai?
? Tại sao em biết !" điều
đó? ( dựa vào ngữ cảnh của
khổ thơ và bài thơ )
GV !% thêm ví dụ:
Người là Cha, là Bác, là Anh.
Quả tim lớn lọc trăm dòng máu nhỏ.
( Tố Hữu )
- Nhắc lại khái niệm
- Xác định
- Nghe
I ẩn dụ là gì?
1 Ví dụ.
a Cụm từ '' người cha '' chỉ Bác Hồ.
- Nét #!E đồng ( cơ sở ) giữa Bác và !F cha: Có những phẩm chất giống nhau ( Tuổi tác, tình #!E sự chăm sóc chu
đáo với con )
Trang 2? Cụm từ '' !F cha '' trong
thơ Minh Huệ và Tố Hữu có gì
giống và khác nhau?
? Nếu dùng phép so sánh thì
trong câu thơ của Minh Huệ
phải nói đầy đủ ! thế nào?
Bác Hồ ( A ) là vị cha già của
dân tộc ( B )
GV khái quát: Khi phép so
sánh có cấu tạo ! trong câu
thơ của Minh Huệ, !F ta gọi
là ẩn dụ ( so sánh C!" bỏ vế A
- so sánh ngầm )
? Thế nào là ẩn dụ? Tác dụng?
GV cho học sinh làm bài tập 2
( c, d )
Tìm các hình ảnh ẩn dụ trong
những câu sau?
c Thuyền, bến
d Mặt trời trong lăng
GV gọi học sinh đọc ví dụ
? Những từ in đậm trong câu
thơ !" dùng để chỉ những
hình #!" sự vật nào? Vì sao
có thể ví ! vậy?
( Hình ảnh hoa đỏ dâm bụt khe
khẽ đung !% trong gió !
- Phát hiện
- Độc lập
- Nhận xét
- Nghe
- Trình bày
- Thực hiện
- Phát hiện
- Nhận xét
b So sánh.
* Giống: Đều so sánh Bác Hồ
với !F cha
* Khác:
- Minh Huệ: C!" bỏ vế A, còn
vế B
- Tố Hữu: Câu thơ còn nguyên vẹn vế A, B
2 Ghi nhớ ( SGK ).
c.- Thuyền: hình ảnh ẩn dụ chỉ !F ra đi
- Bến: hình ảnh ẩn dụ chỉ !F
ở lại
d Mặt trời trong lăng: ẩn dụ chỉ Bác Hồ ( tác giả dùng từ mặt trời
để chỉ Bác Hồ - vị lãnh tụ của dân tộc - P!F ! mặt trời soi sáng, dẫn !F chỉ lối cho dân tộc ta thoát khỏi cuộc sống nô lệ tối tăm đi tới #!E lai độc lập -
tự do - hạnh phúc
II Các kiểu ẩn dụ
1 Ví dụ.
a Chỉ hành dâm bụt trước nhà Bác.
- Lửa hồng: chỉ màu đỏ của hoa dâm bụt ( dựa vào hình thức
Trang 3ngọn lửa đang cháy )
? Đọc câu văn của Nguyễn
Tuân? Theo em cụm từ '' Thấy
nắng giòn tan " có gì đặc biệt?
GV: Đây là cách so sánh đặc
biệt vì có sự chuyển đổi cảm
giác từ thính giác sang thị giác
Tạo nên sự liên #!T thú vị
GV cho học sinh quan sát lại
#,!F hợp ở mục I
P!F cha - Bác Hồ có nét
#!E đồng về phẩm chất
? Từ các ví dụ ở phần I - II
Hãy nêu một số kiểu #!E
đồng giữa sự vật, hiện #!"
#!F !" sử dụng để tạo ẩn
dụ?
GV khái quát lại toàn bài
- Đọc ghi nhớ
- Thực hiện
- Thực hiện
#!E đồng )
- Thắp: Chỉ sự nở hoa ( giống nhau về cách thức )
b Nắng giòn tan
- Động từ hoạt động của thị giác ( đối #!" của thị giác là kích
#! màu sắc, ánh sáng )
- Nắng giòn tan: cách ví von kì lạ
Vì: giòn tan là âm thanh, đối
#!" của thính giác lại !" dùng cho đối #!" của thị giác
2 Ghi nhớ ( SGK ).
Hoạt động 3: Luyện tập.
Nêu yêu cầu bài tập 1
GV cho học sinh thảo luận
nhóm
GV gọi đại diện nhóm trình
bày
- Nêu yêu cầu
- Thực hiện
III Luyện tập.
1 Bài tập 1.
* So sánh đặc điểm và tác
dụng của 3 cách diễn đạt.
- Cách 1: điễn đạt bình #!F
- Cách 2: Sử dụng so sánh ( Bác
Hồ ! !F cha )
- Cách 3: sử dụng ẩn dụ: ngừi cha
Trang 4GV gọi học sinh đọc bài tập 2
? Tìm ẩn dụ, nêu các nét #!E
đồng giữa các sự vật, hiện
#!" !" so sánh ngầm với
nhau?
? Tìm ẩn dụ chuyển đổi cảm
giác trong những câu văn, câu
thơ sau?
GV cho học sinh thảo luận
nhóm Mỗi nhóm ghi khái quát
vào phiếu học tập
- Thực hiện
- Phát hiện
* ẩn dụ có tác dụng tạo liên
#!T thú vị câu mới có tính hàm xúc
2 Bài tập 2.
a Ăn quả: có nét #!E đồng về cách thức với sự !T thụ thành quả lao động
- Kẻ trồng cây: có nét #!E
đồng về phẩm chất với !F lao
động, !F gây dựng tạo ra thành quả - Khuyên chúng ta khi !" !T thụ thành quả phải nhớ đến công lao !F lao động vất vả mới tạo ra thành quả đó
b Mực, đen, đèn , sáng: #!E
đồng phẩm chất
3 Bài tập 3.
a Chảy
b Chảy
c Mỏng
d Ướt
* Hoạt động 4: ! dẫn học ở nhà
- Học sinh nhắc lại: ẩn dụ là gì? Các kiểu ẩn dụ?
- Làm bài tập
- Chuẩn bị bài: Luyện nói về văn miêu tả