Theo doõi, nhaän xeùt, boå sung, ruùt ra keát luaän: Các từ ngữ in đậm trong câu bổ nghĩa cho các danh từ trung tâm... Baûng phuï Ngày xưa, có hai vợ chồng ông lão đánh cá ở với nhau tro[r]
Trang 1Ngày soạn : 28/10/2010 Tuần 11
Ngày dạy : 29/10/2010 Tiết 44
I MỤC TIÊU: Giúp HS
- Nắm được đặc điểm của cụm DT
- Cấu tạo phần trung tâm, phần trước và phần sau
- Luyện kĩ năng nhận biết và phân tích cấu tạo của CDT trong câu Đặt câu với CDT
II CHUẨN BỊ: - Giáo viên: Thiết kế bài giảng + bảng phụ
- Học sinh: Soạn bài
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG:
1.Ổn định tổ chức : (1’)
2 KTBC: (4’) - Danh từ chung và danh từ riêng khác nhau ntn?
- Nêu quy tắc viết hoa tên người và tên địa lý Việt Nam và nước ngoài?
3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài.
10’
10’
HOẠT ĐỘNG 1 TÌM HIỂU KHÁI NIỆM CDT:
GV Ghi VD mục I.1 (Bảng phụ)
HS Đọc và trả lời
GV nêu yêu cầu của bài.
H Xác định danh từ ?
H Các từ ngữ được in đậm trong câu bổ sung ý
nghĩa cho những từ nào?
HS Trao đổi, thảo luận, trả lời.
GV Theo dõi, nhận xét, bổ sung, rút ra kết luận:
Các từ ngữ in đậm trong câu bổ nghĩa cho
các danh từ trung tâm
HS Đọc yêu cầu bài tập 2.I.117 (bảng phụ)
H So sánh cách nói và rút ra nhận xét về nghĩa
của CDT?
HS “Túp lều”, “một túp lều”, “một túp lều nát”,
“một túp lều nát trên bờ biển”.
HS.lên bảng đặt câu, HS khác làm vào vở.
HS Nhận xét chức năng, ngữ pháp của CDT.
(Ý nghĩa, chức năng ngữ pháp của CDT, số lượng
phụ ngữ càng tăng, thì nghĩa của CDT càng đầy
đủ)
HS.Tìm 1 vài cụm CDT và đặt câu.
(HS tiên tiến, tỉnh này, tất cả học sinh …)
HS Đọc ghi nhớ SGK/117
GV nhấn mạnh: CDT hoạt động trong câu như 1
DT như: làm CN, phụ ngữ, VN phải có từ “là”
đứng trước
HOẠT ĐỘNG 2 TÌM HIỂU CẤU TẠO CỤM
DANH TỪ
I CỤM DANH TỪ LÀ GÌ?
1 (Bảng phụ)
Ngày xưa, có hai vợ chồng ông lão đánh cá ở với nhau trong một túp lều nát trên bờ biển.
* Nhận xét:
- Từ “xưa”: bổ sung ý nghĩa cho từ “ngày”.
- Các từ “hai”, “ông lão đánh cá”, một “nát trên bờ biển” bổ sung cho các từ “vợ chồng”, “túp lều”.
2.
- “Túp lều”: Danh từ
- “Một túp lều”: CDT rõ về số
lượng
- “Một túp lều nát”: số lượng +
tính chất
- Một túp lều nát trên bờ biển:
Số lượng + tính chất + địa điểm
* GHI NHỚ: SGK/117
II CẤU TẠO CỦA CỤM DANH TỪ:
Trang 2GV Ghi VD 1.II vào bảng phụ.
H Tìm các cụm DT trong câu?
H Liệt kê những từ ngữ phụ thuộc đứng trước và
đứng sau DT trong các CDT trên
Sắp xếp chúng thành 2 loại.
GV Kẻ mô hình trên bảng và giải thích cho HS.
- Phần trung tâm:
+ T1: Trung tâm chỉ đơn vị.
+ T2: chỉ đối tượng
- Phần trước:
+ t1: phụ ngữ chỉ số lượng: mọi, các, từng, những,
mỗi, hai, ba, hơn.
+ t2: Phụ ngữ chỉ toàn thể: tất cả, hết thảy, toàn
bộ, toàn thể.
- Phần sau:
S1+S2: nêu đặc điểm của sự vật mà DT biểu
thị hoặc xđịnh vị trí không gian, thời gian của
sự vật
Đây là mô hình đầy đủ của CDT
1HS Lên bảng thực hiện bài tập
HS Khác làm vào vở bài tập
1 Ví dụ: (Bảng phụ)
Cụm danh từ: làng ấy, ba thúng
gạo nếp, ba con trâu, ba con trâu ấy, chín con, năm sau cả làng.
2 Phụ ngữ đứng trước có 2 loại:
+ Cả + Ba, chín
- Phụ ngữ đứng sau có 2 loại:
+ nếp, đực, sau + ấy
Phần trước Phần trung tâm Phần sau
ba ba ba chín cả
làng thúng con con con năm làng
gạo trâu trâu
nếp đực sau
ấy
15’
HS Theo dõi, nhận xét bài làm của bạn
GV Đánh giá bài làm của HS và nhận xét các
CDT trên
Lưu ý: Có CDT đầy đủ nhưng có CDT không
đầy đủ
HS Đọc phần ghi nhớ SGK/118
HOẠT ĐỘNG 3 HDHS LÀM BÀI TẬP
HS Đọc yêu cầu bài tập 1 – 2 / 118
Tìm cụm DT trong các câu a,b,c
Mô hình CDT trên có thể có phần trước, có thể không, phần sau cũng có thể có, có thể không Phần trung tâm bắt buộc phải có
* GHI NHỚ SGK/118
III LUYỆN TẬP Bài tập 1/118: Tìm cụm DT
a Mot ngươi chong that xưng đang.
b Một lưỡi búa của cha để lại.
c Một con yêu tinh ở trên núi có
nhiều phép lạ
Trang 3- Chép các cụm danh từ nói trên vào mô hình
cụm DT
HS Đọc yêu cầu bài tập 3/118
Điền phụ ngữ thích hợp vào chỗ trống
Bài tập 2/118: Mô hình cụm DT
Bài tập 3/118:Điền từ ngữ thích hợp.
- Chàng vứt luôn thanh sắt ấy xuống nước
- Thật không ngờ thanh sắt vừa rồi lại
chui vào lưới mình
- Lần thứ 3, vẫn thanh sắt cũ mắc vào lưới
Phần trước
Phần trung tâm
Phần sau
một một Một
người lưỡi con
chồng búa
yêu tinh
thật xđáng của cha để lại
ở trên núi có nhiều phép lạ
4 CỦNG CỐ: (3’)
- Cụm danh từ là gì? Nêu đặc điểm của CDT?
- Nêu đặc điểm cú pháp của CDT? Trình bày mô hình cấu tạo CDT?
Nêu chức năng phần trước, phần sau của CDT?
5 DẶN DÒ: (2’)
- Học thuộc lòng 2 phần ghi nhớ + Tìm VD cụm DT và đặt câu
+ Nắm được cấu tạo của CDT
- Chuẩn bị bài mới “CHÂN, TAY, TAI, MẮT, MIỆNG”
+ Đọc trước văn bản 2 - 3 lần
+ Tập kể tóm tắt nội dung
+ Đọc chú thích Trả lời các câu hỏi phần đọc hiểu văn bản
+ Từ câu chuyện trên rút ra bài học truyện ngụ ngôn