Bài giảng Chăn nuôi trâu bò - Chương 2: Dinh dưỡng và thức ăn (Tiết 1)

 Dung dịch đệm trong nước bọt (cacbonat và phốt phát)  trung hoà các AXBBH  tạo thuận lợi cho sự phát triển của các vi sinh vật tiêu hoá xơ nhờ duy trì độ axít trung tính trong dạ[r]

DINH DƯỠNG VÀ THỨC ĂN

Tiết 1

Chương 2

• ĐẶC ĐIỂM TIÊU HOÁ CỦA GSNL

• NHU CẦU DINH DƯỠNG

• NGUỒN THỨC ĂN

• KHẨU PHẦN ĂN

• CHẾ ĐỘ ĂN

• Cấu tạo đường tiêu hoá

• Hệ vi sinh vật dạ cỏ

• Đặc thù của các quá trình tiêu hoá

ĐẶC ĐIỂM TIÊU HOÁ CỦA GSNL

Ruột già

Ruột non

Tuyến nước

bọt

Dạ tổ ong

Dạ cỏ

Dạ múi khế

Dạ lá sách

 Nhai lại làm giảm kích thước các mẩu thức ăn  tạo thuận lợi cho việc tấn công xơ của vi sinh vật và enzym của chúng.

Miệng

Chức năng: lấy thức ăn, tiết nước bọt và

nhai lại:

 Dung dịch đệm trong nước bọt (cacbonat và phốt phát)  trung hoà các AXBBH  tạo thuận lợi cho sự phát triển của các vi sinh vật tiêu hoá xơ nhờ duy trì độ axít trung tính trong dạ cỏ

 Nước bọt đóng vai trò quan trọng trong việc làm mềm, tạo miếng thức ăn

và cung cấp các yếu tố cần thiết cho VSV dạ cỏ (N, khoáng.

Cấu tạo đường tiêu hóa

Ảnh hưởng của loại hình thức ăn đến lượng nước bọt

Dạ dày kép

Cấu tạo đường tiêu hóa

Sự phát triển của dạ dày kép

Dạ cỏ và dạ tổ ong

Dạ tổ ong

Dạ cỏ

Dạ lá sách

Dạ múi khế

Cấu tạo đường tiêu hóa

 Thùng để lên men (130 đến 180

lít) ở phần trước của ống tiêu hoá

 Giữ lại các mẩu thức ăn có sợi dài

kích thích nhai lại và tiết nước bọt

 VSV lên men thức ăn sinh ra

AXBBH và sinh khối VSV giàu protéin

 Hấp thụ AXBBH để sử dụng như

một nguồn năng lượng trong cơ thể

và nguyên liệu tổng hợp lactoza,

protein và chất béo

Dạ lá sách

Chức năng: hấp thụ nước, natri, phốt pho và AXBBH

 Tiết axít clohydric và nhiều enzym tiêu hoá tiêu hoá

- protéin thoát qua

- protéin VSV sinh ra trong dạ cỏ (0,5-2,5kg/ ngày)

Chức năng: tiêu hoá bằng dịch vị

Dạ múi khế

Cấu tạo đường tiêu hóa

 Tiết các enzym tiêu hoá qua thành ruột và tuyến tuỵ để tiêu hoá các hydrát cácbon, protéin và lipít

 Hấp thụ nước, khoáng và các sản phẩm tiêu hoá ở ruột

(glucose, axít amin và axít béo)

Chức năng: tiêu hoá và hấp thu:

Ruột non

Ruột già

 VSV trong manh tràng lên men các sản

phẩm đưa từ trên xuống (tương tựu dạ cỏ)

 Hấp thu AXBBH và nước

 Tạo phân (xác VSV không được tiêu hoá

mà thải ra ngoài qua phân)

Chức năng:

Đặc điểm đường tiêu hóa

• Các nhóm VSV dạ cỏ

• Môi trường dạ cỏ cần cho VSV

• Hoạt động của VSV dạ cỏ

• Vai trò của VSV dạ cỏ đối với vật chủ

Vi khuẩn (Bacteria)

- Số lượng: 109-1010 tế bào/g chất chứa

dạ cỏ

- Hoạt động:

+ Phân giải xơ (xenluloza và

hemixenluloza)

+ Phân giải tinh bột và đường

+ Sử dụng các axit hữu cơ

+ Phân giải và tổng hợp protein

+ Tổng hợp vitamin nhóm B và

vitamin K

+ Sinh mêtan

Hệ vi sinh vật dạ cỏ

Các nhóm VSV dạ cỏ

Vi khuẩn dạ cỏ chia thành 10 nhóm (1):

• VK phân giải xeluloza và hemixenluloza

Bacteroides, Ruminococcus, Butyrivibrio

• VK phân giải pectin

Butyrivibrio, Bacteroides, Lacnospira, Succinivibrio,

Treponema, Strptococcus Bovis

• VK phân giải tinh bột

Bacteroides, Strp bovis, Succinamonas, Bacteroides

• VK phân giải urê

Succinivibrio, Selenamonas, Bacteroides, Ruminococcus, Buyryvibrio, Treponem

• VK sinh mêtan

Methanobrevibacter, Methanobacterium, Methanomicobium

• VK sử dụng đường

Treponema, Lactobacillus, Streptococcus

• VK sử dụng axit

Megasphera, Selenamonas

• VK phân giải protein

Bacteroides, Butrivibrio, Streptococcus

• VK sinh amôniac

Bacteroides, Megaspera, Selenomonas

• VK phân giải mỡ

Anaerovigrio, Butrivibrio, Treponema, Eubacterium, Fusocillus, Micrococcus

Hệ vi sinh vật dạ cỏ

Vi khuẩn dạ cỏ chia thành 10 nhóm (2):

Động vật nguyên sinh (Protozoa)

• Số lưượng: 10 5 -10 6 tế bào/g chất chứa

• Hoạt động:

+ Tiêu hoá tinh bột và đưường

+ Xé rách màng màng tế bào thực vật

+ Tích luỹ polysaccarit

+ Bảo tồn mạch nối đôi của các axit béo

không no

+ Sử dụng protein của VK

+ Sử dụng vitamin từ thức ăn hay do vi

khuẩn tạo nên

Các nhóm VSV dạ cỏ

Nấm (Fungi)

• Thuộc nấm yếm khí

• Số lượng: trên 100 tế bào chất chứa dạ cỏ

• Hoạt động:

Nấm là vi sinh vật đầu tiên xâm nhập và tiêu hoá

thành phần cấu trúc thực vật bắt đầu từ bên trong:

- Mọc chồi phá vỡ cấu trúc thành tế bào thực vật

- Tiết men tiêu hoá xơ

Hệ vi sinh vật dạ cỏ

Các nhóm VSV dạ cỏ

• Dinh dưỡng ( năng lượng, N, khoáng ,…)

• Nhiệt độ (39,5 °C)

• Yếm khí

• Độ ẩm (80 – 85%)

• pH 6 – 7

VSV đòi hỏi dinh dưỡng cũng như các điều kiện nhất định về

môi trường:

hoặc chuyển hoá và/hoặc vi sinh vật có hại phát triển

Môi trường dạ cỏ cần cho VSV