Mục tiêu cần đạt: * KiÕn thøc: - Gióp häc sinh: - Nắm được mục đích giao tiếp của tự sự - Có khái niệm sơ lược về phương thức tự sự trên cơ sở hiểu được mục đích giao tiếp của tự sự và b[r]
Trang 1Ngày soạn: 13/9/2006 Tiết : 7, 8
Ngày dạy: 14/9/2006 Tìm hiểu chung về văn tự sự
Tiết 7:
A Mục tiêu cần đạt:
* Kiến thức:
- Giúp học sinh:
tiếp của tự sự và * + đầu biết cách phân tích các sự việc trong tự sự
* Kĩ năng:
- Nhận diện văn bản tự sự trong các văn bản đã, đang và sắp học, * + đầu tập
viết tập nói kiểu văn bản tự sự
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: Nghiên cứu, soạn bài
- Học sinh: Chuẩn bị bài theo + dẫn Sách giáo khoa
C Tiến trình các tổ chức hoạt động dạy- học:
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:
? Văn bản là gì? Bài tập 2 / 18
*Hoạt động 2 : Giới thiệu bài
Hàng ngày các em E nghe cha mẹ kể chuyện, các em kể cho cha mẹ
và bạn bè những câu chuyện mà các em quan tâm thích thú vậy đã thực hiện
đích giao tiếp của tự sự chúng ta tìm hiểu bài hôm nay
* Hoạt động 3: Bài mới.
Hoạt động của thầy
Họat
động của trò
Nội dung cần đạt
? Trong cuộc sống hàng ngày
các em có kể chuyện và nghe kể
chuyện không?
? Các em nghe và kể những loại
- HS trả lời
I ý nghĩa và đặc điểm chung của phương thức tự sự.
1 Bài tập.
- Kể chuyện Vua Hùng S cổ tích)
Trang 2chuyện nào ? - HS trả lời.
- Nghe, kể truyện cổ tích, truyền thuyết
- Chuyện đời E và chuyện sinh hoạt
? Theo em khi nghe kể chuyện
E nghe muốn biết điều gì?
Giáo viên nêu các tình huống
trong SGK /27
- HS trả lời - E nghe:
- Để tìm hiểu về E4 sự vật, sự việc để giải thích, để khen, chê…
? Để đáp ứng yêu cầu trên E
nghĩ độc lập trả lời
- E kể: Phải thông báo, cho biết, giải thích (tự sự)
GV: Yêu cầu học sinh đọc lại 4
tình huống SGK
- HS đọc.
? Theo em nếu E trả lời kể 1
câu chuyện về An mà không
liên quan đến việc thôi học của
An thì có thể coi là câu chuyện
- Học sinh phát biểu ý kiến
yêu cầu của E nghe
GV: Qua các bài tập ta thấy: Kể
chuyện phải có 1 ý nghĩa nào
đó
GV: Yêu cầu học sinh đọc bài
bài tập
2.Bài tập2 (SGK/ 28).
? Truyện Thánh Gióng mà em
văn bản này cho ta biết những
điều gì? (Truyện kể về ai? ở thời
nào?)
- HS trình bày ý kiến
- Truyện kể về 1 E anh hùng ở Làng Gióng; Thời Hùng < thứ
6 Đó là câu truỵện về một cậu bé 3 năm không biết nói, E bỗng
Trang 3? Tại sao ta biết truyện ca ngợi
công đức của vị anh hùng làng
! vai thành tráng sĩ g ngựa vung roi đi cứu +
- Nội dung câu truyện, nhân vật, sự việc cho ta thấy điều đó
? Hãy liệt kê các sự việc theo
thứ tự $ + sau của truyện ( Bắt
đầu, diễn biến, kết thúc ) - HS liệt kê
các sự việc theo thứ tự
$ + sau của chuyện
1.Sự ra đời của Thánh Gióng 2.Thánh Gióng biết nói và nhận trách nhiệm đánh giặc
3.Thánh Gióng lớn nhanh thổi 4.Thánh Gióng ! vai thành tráng sĩ đi đánh giặc
5 Thánh Gióng đánh tan giặc
6 Thánh Gióng lên núi, cởi bỏ giáp sắt bay về trời
7 Vua lập đền thờ phong danh hiệu
8 Những dấu tích còn lại của Thánh Gióng
? Nếu thay đổi các sự việc trên
- Học sinh suy nghĩ trả
lời tự câu chuyện hoàn chỉnh
GV: Truyện mở đầu là sự việc
Thánh Gióng ra đời và kết thúc
là dấu tích còn lại về Thánh
Gióng Việc xẩy ra $ + E
là nguyên nhân sự việc xảy ra
sau, việc sau giới thiệu cho việc
$ + Khi kể các sự việc phải kể
những chi tiết nhỏ hơn tạo nên
sự việc đó Ví dụ: Sự ra đời của
Gióng gồm các sự việc: 2 vợ
- HS chú ý lắng nghe
Trang 4chồng ông lão muốn có con; bà
vợ ra đồng giẫm vết chân lạ; Bà
mẹ có thai gần 12 tháng mới
sinh, đứa trẻ lên 3 …
? Theo em truyện có thể kết thúc
sao?
- Học sinh suy nghĩ trả
GV: Nếu chỉ nhằm mục đích kể
chuyện Gióng đánh giặc thì chỉ
cần kể từ sự việc 2 5 là đủ
? Qua các ví dụ trên em hãy cho
biết thức tự sự là gì?
GV: Yêu cầu học sinh đọc ghi
nhớ
- HS nghe
- HS khái quát
- HS đọc ghi nhớ (SGK)
2 Ghi nhớ ( SGK)
? Thông qua câu chuyện Thánh
Gióng E kể nhằm mục đích
gì?
- Học sinh khái quát - Nêu vấn đề chống ngoại xâm của
dân tộc
- Giải thích sự việc vì sao có: Đền Gióng, làng Cháy …
- Bày tỏ thái độ: ca ngợi, tôn vinh
E anh hùng
GV: Kết thúc là hết sự việc, là
đã thực hiện xong mục đích giao
tiếp
? Tự sự nhằm mục đích gì? - Học sinh
đọc ghi nhớ
* Hướng dẫn học ở nhà:
- Về học ghi nhớ SGK
Ngày soạn : Tiết 7, 8
Trang 5
Ngày dạy:16/9/2006 Tìm hiểu chung về văn tự sự
( Tiếp )
A Mục tiêu cần đạt:
* Kiến thức:
- Nắm chắc kiến thức về văn tự sự
* Kĩ năng:
- Học sinh vận dụng vào làm các bài tập
- Nhận diện các văn bản tự sự đã đang và sắp học, * + đầu tập viết, tập nói theo kiểu văn bản tự sự
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: Soạn bài
- Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK
C Tiến trình tổ chức các hoạt động.
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.
? Nêu đặc điểm chung của thức tự sự?
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài.
em củng cố, khắc sâu kiến thức về phần này tiết học hôm nay chúng ta sẽ đi
luyện tập
* Hoạt động 3: Bài mới.
Hoạt động của giáo viên
GV: Yêu cầu HS đọc bài tập
? Trong truyện thức tự
sự thể hiện thế nào?
Hoạt động của HS
- Học sinh
đọc
-HS suy nghĩ trả lời
Nội dung cần đạt
III Luyện tập.
1 Bài tập 1/ 28
a Phương thức tự sự:
hiện qua việc trình bày 1 chuỗi
sự việc có quan hệ mật thiết với nhau, có mở đầu, có kết thúc nhằm thể hiện 1 ý nghĩa
Trang 6? Hãy xác định chuỗi sự việc
trong truyện?
trình tự nào? Kết thúc chuyện ra
sao?
? Xác định ngôi kể?
-HS xác định
- HS trả lời
- HS xác
định
- Sự việc 1: ông già đốn củi xong, E xa, kiệt sức than thở
- Sự việc 2: Thần chết đến, lão sợ hãi, nhờ thần nhấc hộ bó củi lên vai
-> Kể theo trình tự thời gian, sự việc nối tiếp nhau, kết thúc bất ngờ.
- Ngôi kể thứ 3.
? Câu chuyện thể hiện ý nghĩa
nêu ý nghĩa
b, ý nghĩa:
- Thể hiện & yêu cuộc sống, cho dù đã kiệt sức thì sống vẫn hơn chết, ca ngợi trí thông minh, biến báo linh hoạt của ông già
2 Bài tập 2/29
GV: Yêu cầu học sinh đọc bài
tập 2- a
- Học sinh
đọc bài tập (a)
a, Văn bản " Sa bẫy"
? Yêu cầu của bài tập 2 là gì?
? Muốn biết bài thơ có phải tự
sự không ta cần xác định điều
gì?
? Bài thơ có phải là văn bản tự
sự không? Vì sao?
-HS nêu yêu cầu bài tập
- Học sinh suy nghĩ trả
lời
- HS trả lời
- Nội dung bài thơ có phải là 1 chuỗi sự việc không, nếu có là tự sự
-> Bài thơ là văn bản tự sự vì: Tuy là thơ nhưng đã kể lại 1
Trang 7câu chuyện có đầu, có cuối, có nhân vật, chi tiết, diễn biến sự việc
? Đồng thời E viết cũng bày
tỏ thái độ của mình đó là thái độ
gì?
- Học sinh phát biểu suy nghĩ cá nhân
- Chế giễu tính tham ăn của mèo
đã khiến mèo sa bẫy của chính mình
? Hãy kể lại câu chuyện bằng
miệng?
- Học sinh kể chuyện b, Kể.
GV: Kể lại cần ( ý các chi
tiết: Bé Mây rủ mèo con đánh
bẫy lũ chuột nhắt bằng cá +
treo lơ lửng trong cái cạm sắt
- Cả bé, cả mèo đều nghĩ bọn
chuột vì tham ăn mà mắc bẫy
ngay
- Đêm Mây nằm mơ thấy cảnh
chuột bị sập bẫy đầy lồng chúng
khóc lóc, cầu xin tha mạng
- Sáng hôm sau, ai ngờ khi
xuống bếp xem, bé Mây chẳng
thấy chuột, cũng chẳng còn cá
+ 4 chỉ có ở giữa lồng mèo ta
đang cuộn tròn ngáy khò …
chắc mèo ta đang mơ - HS kể lại
câu chuyện,
đảm bảo các chi tiết trên
GV: Yêu cầu học sinh đọc văn
bản
? Hai văn bản trên có nội dung
tự sự không? Vì sao? Tự sự ở
- 2 Học sinh
đọc văn bản
3 Bài tập 3/29
a, Với "Huế: khai mạc trại điêu khắc quốc tế lần thứ 3"
b, Văn bản: x E Âu lạc đánh
Trang 8đây có vai trò gì? - HS suy nghĩ
trả lời
=> Cả 2 văn bản trên có nội dung tự sự.
+ Văn bản 1: Thuật vắn tắt việc
tổ chức trại điêu khắc quốc tế ở Huế thế nào?
? Tự sự ở đây có vai trò gì? - Học sinh
suy nghĩ trả
lời
+ Văn bản 2: Trình bày 1 sự kiện lịch sử E Âu Lạc đánh
- Tự sự có vai trò: Giới thiệu,
E thuật, kể chuyện thời sự hay lịch sử
- Sự kiện 1 trong 1 bản tin
- Sự kiện 2 trong 1 bài lịch sử
4 Bài tập 4 / 30
GV: Yêu cầu học sinh đọc bài
tập 4
? Mục đích tự sự của câu chuyện
là gì?
nói lên qua chuỗi sự việc nào?
GV: Gọi học sinh kể tóm tắt
- Học sinh
đọc
- HS trả lời
- HS xác
định
- HS kể
-> Giải thích sự việc (1 tập quán).
- Chuỗi sự việc: Lạc Long Quân nòi Rồng, Âu Cơ dòng Tiên gặp nhau, thành vợ chồng đẻ ra bọc trăm trứng nở ra 100 con, chia con cai quản các 4 lập ra
+ Văn Lang vào thời đại Hùng < 4 nguồn gốc của dân tộc Việt Nam là con Rồng cháu Tiên
Ví dụ: Tổ tiên E Việt m là Hùng < 4 lập + Văn lang,
đóng đô ở Phong Châu Vua
Trang 9GV: Gọi học sinh nhận xét bạn
xét
Hùng là con trai của Lạc Long Quân và Âu Cơ Long Quân
E lạc việt, mình rồng E sống ở + Âu Cơ là con gái dòng họ thần nông, giống tiên ở núi Bắc Long Quân và
Âu Cơ gặp nhau, lấy nhau Âu Cơ đẻ ra 1 bọc 100 trứng Sau
nở ra 100 E con E con
Hùng Đời đời nối tiếp làm vua,
Từ đó để & nhớ tổ tiên mình,
E Việt Nam tự m là con Rồng, cháu Tiên
* Hoạt động 4: Hướng dẫn học ở nhà.
- Làm bài tập 5/ SGK
- Bài tập 1,2,3 / SBT - 9 - 10
- Chuẩn bị bài: Sơn Tinh - Thuỷ Tinh