lời thách cưới kiện cho người ta lựa chọn cña VuaHïng chµng rÓ theo ý muèn, nh÷ng lÔ vật mà Hùng Vương thứ 18 yêu cÇu 100 v¸n… thÓ hiÖn rÊt râ sù thiªn vÞ, c¶m t×nh cña nhµ vua víi S¬n[r]
Trang 1Ngữ Văn 6 - Năm học: 2006-2007
Ngày soạn: 18/9/2006
(Truyền thuyết)
Tiết 9 : Đọc - Hiểu văn bản
A Mục tiêu cần đạt:
* Kiến thức:
Giúp học sinh:
của mình
* Kĩ năng:
sáng tạo theo cốt truyện dân gian
B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- Giáo viên: Nghiên cứu, soạn bài
- Học sinh: Soạn bài theo câu hỏi SGK
C Tiến trình các tổ chức hoạt động dạy- học:
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
? Nêu ý nghĩa của truyện Thánh Gióng? Hình ảnh nào của Thánh Gióng là
đẹp nhất trong tâm trí em?
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài.
Qua tìm hiểu 2 truyện thuyền thuyết Con Rồng, cháu Tiên và Thánh Gióng các em hiểu C nguồn gốc cao đẹp của dân tộc Việt Nam và truyền
mơ của nội dung ta trong việc chinh phục thiên nhiên mà tiêu biểu là truyền thuyết Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
*Hoạt động 3: Bài mới.
Hoạt động của thầy Hoạt động
của trò Nội dung cần đạt
GV: Yêu cầu đọc: \ ý chi
tiết, hình ảnh miêu tả sự kỳ lạ
I Đọc - tiếp xúc văn bản.
* Đọc.
Trang 2Ngữ Văn 6 - Năm học: 2006-2007
của Sơn Tinh, Thuỷ Tinh Các
câu văn miêu tả trận chiến Sơn
Tinh, Thuỷ Tinh
GV: Đọc mẫu: Từ đầu -> Một
đôi
- HS nghe
- Gọi học sinh đọc tiếp - 1 HS đọc
tiếp Rút quân
- 1 HS đọc
đoạn còn lại
- Gọi học sinh nhận xét bạn đọc - HS nhận xét
bạn đọc
vật Sơn Tinh, Thuỷ Tinh?
GV: Truyện Sơn Tinh, Thuỷ
Tinh có cốt lõi từ thần thoại cổ
truyền thuyết Truyện C gắn
với 1 thời đại cụ thể trở thành 1
truyện quan trọng trong chuỗi
truyền thuyết về các Vua Hùng,
hùng, trong văn hoá tâm linh
- Học sinh trả
lời
-HS nghe
- Sơn Tinh- Thần núi, Thuỷ
? Hãy kể tóm tắt truyện Sơn
* Kể.
thần Sơn Tinh, Thuỷ Tinh cùng
đến cầu hôn Hai thần ngang tài nên Vua Hùng phải ra điều kiện thách 0< Sơn Tinh mang
về núi Thuỷ Tinh đến sau đùng
Trang 3Ngữ Văn 6 - Năm học: 2006-2007
đánh Sơn Tinh, Thuỷ Tinh dùng phép lạ bốc đồi, rời núi dựng thành luỹ đất ngăn chặn
cao bao nhiêu, đồi núi cao lên bấy nhiêu Hai bên đánh nhau ròng rã mấy tháng trời, cuối về.Oán nặng thù sâu, hàng năm
không thắng nối thần núi
- Gọi Học sinh nhận xét bạn kể - Học sinh
nhận xét bạn kể
? Giải nghĩa các từ Tản Viên, lạc
hầu, sính lễ?
? Truyền thuyết Sơn Tinh, Thuỷ
Tinh chia làm mấy phần? nhân
dân từng phần?
- Học sinh giải thích
- HS phát hiện
* Từ khó.
* Cấu trúc văn bản.
- 3 phần
- Từ đầuMột đôi: Vua Hùng thứ 18 kén rể
- Tiếp Rút quân: Sơn Tinh, Thuỷ Tinh cầu hôn và cuộc giao tranh giữa 2 vị thần
- Còn lại: Sự trả thù hàng năm
về sau của Thuỷ Tinh và chiến thắng của Sơn Tinh
II Đọc - hiểu văn bản.
? Truyện C gắn với thời đại
nào trong lịch sử Việt Nam? - Học sinh trả
lời
thứ 18 tuy nhiên không nên hiểu chi tiết này 1 cách máy
Trang 4Ngữ Văn 6 - Năm học: 2006-2007
0 lệ để nói về thời đại các Vua Hùng thời đại có nhiều đời Vua kế tiếp nhau
? Xác định nhân vật chính của
truyện này: Vì sao đó là nhân
lời
- Sơn Tinh, Thuỷ Tinh - Nhân vật chính
Nhân vật C nói tới nhiều nhất có vai trò chủ yếu trong
bản
? Nhân vật phụ? Bỏ đi có C
không?
GV: Cùng với sự việc trong văn
tự sự còn có nhân vật Vai trò
thế nào? Cách giới thiệu nhân
vật trong tự sự ra sao ta sẽ
nghiên cứu kỹ trong Tập làm
văn
- Trả lời
- Nghe
Nhân vật này rất cần thiết đối với sự phát triển của câu truyện, không thể bỏ đi C <
? Nhận xét về cách đặt tên
truyện? Em biết những truyện
cổ dân gian nào có cách đặt tên
? Liệt kê các sự việc có liên
quan tới 2 nhân vật Sơn Tinh,
Thuỷ Tinh?
- Lập bảng - Giáo viên dùng hệ
sinh thảo luận
- Trả lời
-Liệt kê
- Lấy tên nhân vật chính làm nhan đề
- Khi cầu hôn
- Khi nhận lời thách 0<
- Cuộc giao tranh
- Kết quả
- Khi cầu hôn - ở vùng núi Tản viên có tài lạ,
chúa miền non cao.
- ở miền biển, không tài năng, không kém chúa miền núi
Trang 5Ngữ Văn 6 - Năm học: 2006-2007
thẳm
- Khi nhận lời
thách cưới
- Đến sớm.
- Đủ lễ vật, lấy được Mị Nương.
- Đến muộn, không lấy được
Mị Nương, tức giận.
- Cuộc giao
tranh
- Nước cao bao nhiêu, đồi núi cao bấy nhiêu.
- Hô mưa, gọi gió làm thành giông bão.
Kết quả - Vững vàng - Đã kiệt, đành rút quân.
- Hàng năm dâng nước lên
đánh Sơn Tinh, không thắng nổi, thần núi đành rút quân về.
Tượng trưng cho khả năng và khát vọng chế ngự thiên nhiên của người Việt cổ - 1 là phúc thần.
- Tượng trưng cho sức mạnh của thiên nhiên là 1 hung thần.
- Câu hỏi rút ra những nội dung
trong bảng (Giáo viên kết hợp
lời, vừa ghi)
? Nhân vật Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
C tác giả dân gian miêu tả? - Học sinh trả
lời
? Hãy đọc lời thách 0 của
Vua Hùng: "Sính lễ" em hiểu gì
qua lời thách 0 đó -Học sinh đọc
lời thách 0
của VuaHùng
- Tục thách 0 có thể tạo điều chàng rể theo ý muốn, những lễ
cầu ( 100 ván… ) thể hiện rất
rõ sự thiên vị, cảm tình của nhà vua với Sơn Tinh, với vì những thứ ấy đều là sản vật của rừng
đó việc Sơn Tinh thắng cuộc,
Trang 6Ngữ Văn 6 - Năm học: 2006-2007
dự kiến chuẩn bị từ khi thách
0<
Hùng Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đã
đầy đủ lễ vật mà Vua Hùng
? Hãy kể lại diễn cảm đoạn
truyện miêu tả cuộc giao tranh
giữa 2 thần?
? Những chi tiết nào trong đoạn
? Giải thích nao núng?
-Kể
- Phát hiện
-Giải thích - SơnTinh không hề nao núng
? Cuộc giao tranh dữ dội và
quyết liệt ấy đã dẫn đến kết quả
- Học sinh trả
lời - Sơn Tinh vững vàng, Thuỷ
Tinh đã kiệt sức
của mỗi nhân vật? ( Thảo luận
nhóm )
GV: Gọi đại diện các nhóm
trình bày
- Học sinh thảo luận
- Đại diện các nhóm nêu ý kiến
năng và khát vọng chế ngự
là 1 phúc thần
sức mạnh càn phá của thiên nhiên Là 1 hung thần
? Sơn Tinh chiến thắng Thuỷ
Tinh có dễ dàng không? Sự việc
đó có ý nghĩa gì? - Học sinh trả
lời
và chàng chiến thắng tất cả các
cuộc báo thù của Thuỷ Tinh cho
em hiểu gì về thái độ của nhân - Học sinh trả
Trang 7Ngữ Văn 6 - Năm học: 2006-2007
? Câu truyện Thuỷ Tinh hàng
có ý nghĩa gì?
- Học sinh thảo luận nhóm
* ý nghĩa :
- Giải thích hiện tượng lũ lụt.
… bấy
- Học sinh trả
lời
- Ước mong của người Việt cổ chế ngự thiên tai.
- Ca ngợi công lao dựng nước của Vua Hùng.
… đã
muốn chinh phục thiên nhiên
chiến thắng lũ lụt để có cuộc
sống bình yên 1 0 mơ đẹp
mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc,
đầy chất thơ
thế nào?
- HS nghe.
- Học sinh thảo luận.
GV: Ngoài việc nhận thức về ý
nghĩa của truyền thuyết Sơn
Tinh-Thuỷ Tinh chúng ta cần
nhận thức đầy đủ hơn về bài học
rút ra từ tác phẩm này đó là vấn
đề ứng xử đối với thiên nhiên,
từng cá
đê điều ngăn cấm nạn phá rừng, trồng rừng biến 0 mơ
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
Trang 8Ngữ Văn 6 - Năm học: 2006-2007
nhân, từng quốc gia và toàn thể
nhân loại, thiên nhiên có quy
luật tự nhiên của nó, để thiên
không chỉ tìm cách chế ngự
thiên nhiên mà còn phải biết
sống hoà hợp, sống cùng với
thiên nhiên
- HS chú ý lắng nghe
? Em có nhận xét gì về nghệ
thuật kể truyện của tác giả dân
gian trong truyền thuyết Sơn
Tinh - Thuỷ Tinh?
? Nội dung phản ánh điều gì?
- Học sinh nhận xét
III Tổng kết:
* Nghệ thuật:
ảo, truyện kể có kịch tính tạo hấp dẫn
* Nội dung:
* Ghi nhớ ( SGK)
? Miêu tả tranh minh họa SGK? - Học sinh
nghe
IV Luyện tập
- Gọi học sinh kể lại truyện - Học sinh kể
- Gọi nhận xét bạn kể - HS nhận xét
bạn kể
GV: Khái quát lại chuỗi truyền
thuyết về đời các Vua Hùng
* Hoạt động 4: Hướng dẫn học ở nhà.
- Học ghi nhớ
- Tập kể diễn cảm
- Đọc thêm bài thơ Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
- Chuẩn bị bài '' Sự tích Hồ I ''