Lại Thị Tiền - Trường trung học cơ sở Trần Can Lop6.net.[r]
Trang 1Ngày soạn: 28/9/2006 Tiết 15.
Ngày dạy: 30/9/2006 Đại từ
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Học sinh nắm được thế nào là đại từ
- Nắm được các đại từ Tiếng Việt
2 Kĩ năng, thái độ:
- Có ý thức sử dụng đại từ hợp với tình huống giao tiếp
B Chuẩn bị :
Thầy: Nghiên cứu soạn bài, bảng phụ
Trò: Chuẩn bị bài theo hướng dẫn
C Tiến trình tổ chức các hoạt động
Hoạt động1:Kiểm tra bài cũ
? Nêu cơ chế tạo nghĩa của từ láy? Bài tập 5 - 43
Hoạt động 2:Giới thiệu bài.
Trong Tiếng Việt, đại từ được dùng để làm gì? Nó có vai trò ngữ pháp như thế nào trong câu Bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu
* Hoạt động 3:Bài mới
-GV: Treo bảng phụ - Chú ý
những từ gạch chân
- GV: Gọi học sinh đọc bài tập
? Từ '' Nó '' ở đoạn văn ( a )
dùng để trỏ ai?
? Từ '' Nó '' ở đoạn văn ( b ) trỏ
gì?
? Vì sao em biết?
? Từ '' Thế '' trong đoạn văn ( c
) dùng để trỏ việc gì?
? Từ '' Ai'' trong bài ca dao
- Đọc bài tập
-Trả lời độc lập
- Suy nghĩ, trả
lời
- HS xác định
I Thế nào là đại từ.
1 Bài tập.
a Từ '' Nó '' dùng để chỉ em tôi
- Vì từ '' Nó '' thay thế cho từ em tôi ở câu trước
b.Từ '' Nó '' dùng để chỉ con gà trống của anh Bốn Linh
- Vì: Từ '' Nó '' thay thế cho từ '' Con gà '' ở câu trước
c Từ '' Thế '' là dùng để trỏ việc
mẹ bảo em chia đồ chơi ra
Trang 2dùng để làm gì?
? Hãy xác định chức vụ ngữ
pháp của các từ: Nó, thế, ai ở
trong câu?
-GV: Từ ''Nó''trong ví dụ sau
giữ chức vụ ngữ pháp gì trong
câu?
VD:
Người học giỏi nhất lớp là nó
? Từ các ví dụ: Hãy nhận xét
về ý nghĩa và vai trò ngữ pháp
của các từ trên trong câu?
GV: Các từ như trên gọi là đại
từ
? Thế nào là đại từ?
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ
GV Khái quát, chuyển ý
- Có 2 loại đại từ: Đại từ dùng
để trỏ, đại từ dùng để hỏi
? Các đại từ ở nhóm a dùng để
trỏ gì?
? Các đại từ nhóm b, c trỏ gì?
? Đại từ để trỏ có mấy tiểu loại
- Trả lời độc lập
- HS xác định
- Nhận xét
-Nhận xét khái quát
-Khái quát rút
ra ghi nhớ
- Đọc ghi nhớ
- Trả lời độc lập
- Trả lời
d Từ '' Ai '' dùng để hỏi
- '' Nó '' trong đoạn văn ( a ) làm chủ ngữ
- '' Nó '' trong đoạn văn ( b ) làm phụ ngữ của danh từ
- Từ ''Thế'' trong đoạn văn ( c ) làm phụ ngữ của động từ
- Từ '' Ai '' trong bài ca dao làm chủ ngữ
- > Vị ngữ
- Dùng để trỏ người, vật, sự vật
Có chức vụ ngữ pháp quan trọng
là làm chủ ngữ - Vị ngữ hoặc các thành phần phụ
2 Ghi nhớ: SGK.
II Các loại đại từ.
1 Đại từ để trỏ.
a Đại từ: Tôi, tao, tớ, chúng tôi, chúng tao, chúng tớ, mày, chúng mày, nó, hắn - >Trỏ người hoặc
sự vật.
b Đại từ: Bấy, bấy nhiêu - >Trỏ
số lượng.
c Đại từ: Vậy, thế - >Trỏ hoạt
động, tính chất, sự vật.
Trang 3nhỏ là những tiểu loại nào?
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ
- Quan sát phần 2/SGK
? Các đại từ ở nhóm a,b,c dùng
để hỏi về những gì?
? Vậy nhóm đại từ dùng để hỏi
được chia thành mấy loại nhỏ?
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ
- Khái quát toàn bài
GV: Nhắc lại yêu cầu của bài
tập
- Xếp các đại từ trỏ người, sự
vật theo bảng sau
+ Lưu ý: Đại từ có 3 ngôi
- Ngôi thứ nhất: Người nói tự
xưng
- Ngôi thứ hai: Trỏ người đối
thoại với mình
- Ngôi thứ 3: Trỏ người hoặc
sự vật được nói tới ( Vắng
mặt)
- Số ít: 1 người, 1 sự vật
- Số nhiều: 2 người, 2 sự vật
trở lên
- Đọc câu b
? Nghĩa của từ mình trong
câu:'' Cậu giúp mình với nhé''
có gì khác từ mình trong bài ca
dao
- Trả lời độc lập
- Trả lời độc lập
- Khái quát rút
ra ghi nhớ
- Đọc ghi nhớ
- HS nghe yêu cầu
-Thực hiện theo yêu cầu
- Lên bảng trình bày
- Nhận xét
* Ghi nhớ: SGK
2 Đại từ dùng để hỏi.
a Dùng để hỏi về người, sự vật.
b Dùng để hỏi về số lượng.
c Dùng để hỏi về hoạt động, tính chất.
* Ghi nhớ: SGK.
III Luyện tập.
1 Bài tập 1.
a
Số ít Số nhiều
1 Tôi, tao,tớ Chúng tôi, chúng tao,chúng tớ
2 Mày Chúng mày
3 Nó, hắn Chúng nó, họ
b
'' Cậu giúp mình với nhé''
- Mình: Ngôi thứ nhất
- Mình (Trong câu ca dao): Ngôi
Trang 4- Nêu yêu cầu bài tập 2.
- GV hướng dẫn học sinh làm
bài: Tìm ví dụ tương tự như
SGK
? Đặt câu với các từ: Ai, sao,
bao nhiêu
- Thực hiện theo yêu cầu
- Đặt câu
- Nhận xét
thứ hai
2 Bài tập 2.
- Hai năm trước đây cháu đã gặp Bình
- Ông hỏi thăm ai đấy ạ?
3 Bài tập 3.
- Tất cả chúng ta, ai cũng phải học
- Sao Bố vẫn không về nhỉ?
- Bao nhiêu tấc đất, tấc vàng bấy nhiêu
Hoạt động 4 Hướng dẫn học ở nhà
- Thế nào là đại từ
- Các loại đại từ
- Làm bài tập 4-5 / SGK
- Soạn bài: Luyên tập tạo lập văn bản