Bµi míi : Hoạt động của thầy trò * Luyện đọc kể tóm tắt vbản: ”Cổng trường mở ra.” * Giáo viên yêu cầu học sinh đọc: đọc chậm đôi khi cần thì thầm khi nhìn con đã ngủ hết sớc tình cảm, c[r]
Trang 1Ngày soạn: 18/ 8 / 09 Tiết: 1
Ngày giảng: 21-8-09 Luyện đọc - Kể tóm tắt
văn bản nhật dụng
I Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:
1 kiến thức: Hs được luyện đọc ở các mức độ khác nhau qua ba văn
bản :
Cổng trường mở ra; Mẹ tôi; Cuộc chia tay của những con búp bê
Hs nắm được ý chính của ba văn bản và kể lại được
2 Kỹ năng: Rèn kỹ năng đọc sáng tạo cho học sinh; kỹ năng kể tóm
tắtvăn bản
3 Thái độ: Hs biết kính trọng cha mẹ; chân trọng hạnh phúc gia đình
II Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, tranh minh hoạ
HS: Đọc trươc văn bản
III: Tổ chức hoạt động dậy học
1 Ôn định lớp: 7a :
7b:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới :
Hoạt động của thầy trò Nội dung bài học
* Luyện đọc kể tóm tắt vbản: ”Cổng trường mở ra.”
* Giáo viên yêu cầu học sinh đọc: đọc chậm đôi khi cần
thì thầm (khi nhìn con đã ngủ) hết sớc tình cảm, có khi
giọng xa vắng (hồi tưởng lại khi cùng bà ngoại đi trên
đường đến lớp) hơi buồn buồn (khi bà phải đứng ngoài
cổng)
? Ai có thể chọn đọc một đoạn trong văn bản theo đúng
yêu cầu trên?
- Gọi 3,4 học sinh đọc (tránh đọc trùng đoạn)
- Hs lắng nghe nhận xét sửa chữa
- Gv: nx phần đọc của hs (có thể đọc mẫu đoạn 2)
hướng dẫn hs tìm hiểuý nghĩa các từ: Nhạy cảm, háo hức,
bận tâm theo sgk
? Văn bản kể về ai? về điều gì ?
- 2,3 hs kể
Gv nhận xét, bổ sung cùng hs xây dựng bài kể tóm tắt
_ Một hs khác kể theo vb đã xây dựng:
Đêm trước ngày đưa con đén trường người mẹ không
ngủ Ngắm nhìn đứa conngủ say, lòng mẹ bồi hồi xúc
động nhớ lại những hành động của con ban ngày, nhờ về
‘Cổng trường mở ra”
1 Luyện đọc
2 Kể tóm tắt:
Trang 2
thủa nhỏ yới những kỉ niệm sâu sắc trong ngày khai giảng
đầu tiên Lo cho tương lai của con, người mệ liên tưởng
đến ngày khai trường ở Nhật – một ngày lễ thực sơ của
toàn xã hội- nnơi mà ai cũng thể hiện sợ quan tâm sâu sắc
đến thế hệ tương lai Đó cũng chính là tình cảm, niềm tin
và khát vọng của người mẹ với tương lai của đứa con
? Văn bản để cho e bài học gì.
- Hs trả lời theo ghi nhớ đã học:
+ Tấm lòng yêu thương, tình cảm sâu nặng của người
mẹ với con
+ Vai trò to lớn của nhà trường đối với cs của mỗi
người
* Luyện đọc kể tóm tắt vb: Mẹ tôi.
_ Gv nêu yc đọc: to, rõ ràng, diẽn cảm, thyể hiện đúng
tâm tơ của người cha trước lỗi lầm của con, sự trân trọng
của ông với vợ
? Em hãy chọn đọc đoạn vb theo yc đả nêu.
_ Các học sinh khác nghe nx bổ sung, đánh giá cách đọc
của bạn
Gv nghe nx, đánh giá kq đọc bai của hs, hg dẫn hs tìm
hiểu nghĩa của các từ: Lễ độ, hối hận
? Vb kể lại chuyện gì? có nhg nv nào?
_ Gv nx bổ sung hg dẫn hs xdg bài kể :
En-ri-cô ăn nói thiếu lễ đọ với mẹ Bố biết chuyện,
viết thư cho En-ri-cô với lời lẽ vừa yêu thương, vừa tức
giận Trong thưbố nó về tình yêu, về sự hi sinh to lớn mà
mệ đã dành cho En-ri-cô Trước cách xở sợ tế nhị nhg k
kém phần quyết liệt, gay gắt của bố, En-ri-cô vô cùng hối
hận
=> Hs nghe và nxbài kể của bạn (theo yc diễn cảm)
? Vb Mẹ tôi nhắc nhơ ta điều gì
=> Phải luôn yêu thương kính trọng cha mẹ
II Văn bản: Mẹ tôi
1 Luyện đọc
2 Kể tóm tắt vb
- Tập đoc: Cuộc chia tay của những con búp bê
- kể lại 3 vb
IV Rút kinh nghiệm:
Trang 3
Ngày soạn: 26 / 8 / 2009 Tiết: 2
Ngày giảng: 28 / 8 / 2009 Rèn kỹ năng tạo lập văn bản.
1 Kiến thức: - Hs đc củng cố kiế thứcvề liên kêt trong vb.
- Vận dụng lí thuyết vào giải bài tập
2 Kỹ năng: - Có kỹ năng liên kểttong vb.
vb
B Chuẩn bị : - Gv; Bảng phụ
- Hs; Học thuộc ghi nhớ phần tạo lập vb
C Tổ chức dậy học:
1 Ôn định lớp : 7a: 7b:
2 Kiểm tra :
? Em hãy kể tóm tắt nội dung truyện: Cuộc chia tay của những con búp bê Giải thích vì sao tác giả lại đặt tên như vậy?
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
Gv giảng: Văn bản là một thể thống nhất
hoàn chỉnh về nd và hình thức
Đặc điểm của vb là có thể dựa
vào nd để đặt nhan đề cho vb ấy
? Liên kết trong vb là gì.
? Tại sao cần có liên kết trong vb
- Vì vb dù dưới hình thức nào đều là một
tập hợp gồm nhiều câu, nhiều đoạn , các đoạn
trong vb không phải là hiện tượng ngẫu
nhiênmà bao giờ cũng thể hiện một ý đồi của
người viêt, tức là phải hướng tới một nd, chủ
đề nhất định Muốn vậy vb phải có tính liên
kết
? Em hãy nêu các phương diện lkểt tong vb.
- Liên kết nd
- lkết hình thức
I Ghi nhớ:
( sgk)
II Bài tập:
1 Bài tập 1 Sắp xếp lại
thứ tự các câu cho hựp lý
đảm bảo tính liên kết trong vb
Trang 4Gv treo bảng phụ có nd vd:
1, Chiếc xe lao mỗi lúc một nhanh
2,”Không được ! tôi phải đuổi thêo nó, vì tôi là
tài xế chiếc xe mà!” 3, Một chiếc ô tô buýt
chở đầy khách đang lao xuống dốc 4, Thấy
vậy, một bà thò đầu ra cửa, kêu lớn :5, Một
người đàn ông mập mạp, mồ hôi nhễ nhại
đang gắng sức chạy theo chiếc xe 6, Ông ơi
không kịp đâu! đừng đuổi theo vô ích! 7,
Người đàn ông vội gào lên
- Hs đọc bt trên bảng phụ
? Các câu sắp xếp trên đã tạo thành một vb
chưa? vì sao?
? Hãy sắp xếp lại tập hợp câu trên theo một
thứ tự hợp lý để có một vb mang tính liên kết
chặt chẽ? giải thích sự sắp xếp đó?
- Hs thảo luận > đại diện trình bày
- Gv nx đánh giá, đưa ý kiến bổ sung
- gọi hs đọc lại vb đã sxếp
? Có thể đặt đầu đề cho vb trên là gì.
- Hs thảo luận , đặt tiêu đề
- Gv nx bổ sung , sửa chữa
? Pthức biểu đạt của văn bản vừa tạo thành
là gì
Gv treo bảng phụ bt2: Cho đoạn văn.
‘ En-ri-cô này! Con hãy nhớ rằng, tình yêu
thương , kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng
liêng hưn cả Thật đáng xấu hổ và nhục nhã
cho kẻ nào chà đạp lên tình yêu thương đó.’’
(Trích Mẹ tôi’’- văn tập 1)
? Đoạn văn có 3 câu thêo em có thể đổi chỗ
giữa hai câu 2 và 3 được không ? vì sao?
- 3- 5 - 1- 4- 6-7-2
- Đầu đề vb:
+ Không kịp đâu
+ Tôi là tài xế xe mà
- Phương thức : Tự sự
2 Bài tập 2.
Nhận xét đoạn văn
- Thứ tự câu 2,3 không đổi chỗ cho nhau được vì nếu
đổi chỗ nd xe rời rạc Bởi từ
‘đó’’ ở câu 3 là dấu hiệu lk với câu 2
-Nd đoạn văn: Tình yêu thương kính trọng cha mẹ của người con là rất thiêng liêng
3 Bài tập 3.
Vai trò của lk trong vb
- Lk trong vb là chất keo dính liền các câu, các ý với nhau thành một chỉnh thể thống nhất hoàn chỉnh
Trang 5? Nội dung trên nói về vđ gì.
Gv: Chắc em biết câu chuyện cổ tích về một
chàng trai cày nghèo đã đẵn đủ trăm đốt
trenhg nếu không nhờ đến câu thần chú của
Bụt (‘Khắc nhập –Khắc xuất’’) thì không có
được cây tre trăm đốt
? Câu chuyện ấy giúp em hiểu đươc điều gì cụ
thể hơn về vai trò của lkết trong vb
4 Củng cố:
- Gọi 1hs đọc phần đoc thêm sgk
? Liên kết trong vb là gi ?
5 Hướng dẫn học ở nhà
- Học thuộc ghi nhớ Xem lại các bt đã làm ở lớp
- Làm bt : Hãy nhớ lại và viết thành một đoạn văn (từ 10 đến
12 câu) về kỷ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trường đầu tiên của em ,hãy thể hiện rõ:
+ Sự lk ndung: Các câu cùng hg về một chủ đề
+Sự lk hình thức: Các câu đc lk với nhau nhờ nhưng từ ngữ cụ thể có tính chất: Nối, thế, lặp lại
D Rút kinh nghiệm
Trang 6
Ngày soạn: 01 / 9 / 2009 Tiết: 3
Ngày giảng: 04 / 9 / 2009
Bài tập về từ ghép từ láy
1 Về kiến thức: - Củng cố kn về từ ghép từ láy
- Biết vận dụng lý thuyết vào giải các btập
2 Về kỹ năng: - Hs có kỹ năng phân biệt từ ghép, từ láy
3 Về tư tưởng: - Tích cực trong việc giải các btập
B Chuẩn bị: - Gv: Bảng phụ
- Hs: Học thuôc ghi nhớ, xem lại các bt
C Hoạt động dậy học:
1 ổn định tổ chức: 7a 7b
2 Kiểm tra: (Bài tập về nhà)
- 2hs trình bày đv
- Hs, gv nhận xét bổ sung, cho điểm
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
H: Thế nào là từ ghép? Từ ghép có mấy
loại?
H: Nêu hiểu biết của e về từ ghép chính
phụ? từ ghep đẳng lập? Nghĩa của hai loại
từ ghép này ntn?
GV: treo bảng phụghi nội dung đv.
“Mẹ đắp mềm cho con,
buông mùng, ém góc, cẩn thận, rồi bỗng
không biết làm gì nữa Mọi ngày khi con
ngủ, mẹ dọn dẹp nhà cửa Mẹ lượm những
chiếc xe thiết gáp dưới gầm ghế, cạnh chân
bàn, những chú rô bố bằng nhựa đứng ngồi
khắp nơi và giữa nhà là đoàn quân thýu dàn
trận trong một cuộc chiến tranh sư tử-
khủng long mà ngày nào con cũng bày ra
Căn nhà mình chỉ tạm ngăn nắp, gọn gàng
từ khi con ngủ cho đến sáng hôm sau.”
I/ Bài tập về từ ghép:
1 Ghi nhớ: SGK / 14
Từ ghép
Từ ghép chính phụ (phân nhĩa)
Từ ghép
đẳng lập (hợp nghĩa)
2 Bài tập : Xác định từ ghép trong đoạn văn
Trang 7H: Hãy xác định các từ ghép có trong
đoạn văn trên? Trong các từ ghép trên từ
nào là từ ghép đẳng lập?
GV: lưu ý hs : Trong các từ ghép đẳng lập
các tiếng có thể đổi chỗ cho nhau vi chúng
ngang bằng nhau về mặt ngử pháp
- Từ ghép chính phụ các tiếng không thể đỏi chỗ cho nhau
H: Tại sao có thể nói “một cuốn sách”
“một cuốn vở” mà không nói “một cuốn
sách vở”?
- “Sách, vở” là những danh từ chỉ sự
vật có thể đo đếm được Một cuốn sách
Một cuốn vở Còn từ “ sách vở” là từ ghếp
đẳng lập, mang nghĩa tổng hợp không thể
đo đếm được
- Gọi hs đọc bt 5 sgk/ 16
- Gv: tổ chức cho hs làm bt nhóm
- Các nhóm trình bày kq vào bảng
phụ => gv nx, đánh giá
=> - “Sách, vở” là những danh từ chỉ sự vật có thể đo
đếm được Một cuốn sách Một cuốn vở Còn từ “ sách vở” là từ ghếp đẳng lập, mang nghĩa tổng hợp không thể đo
đếm được
3 Bài tập 5 sgk/16
a, Không phải mọi thứ hoa màu hồng đều được gọi là hoa hồng (“Hoa hồng” là tên gọi một loài hoa như: hoa Cúc, hoa Lan )
b, Nói như Lan đúng vì:
- áo dài là tên một loại áo (áo sơ mi, áo cacnhs) ở đây cái áo dài bị ngắn so với chiều cao của người mặc
c, “Cà chua” là tên một loại cà
=> có thể nói “Quả cà chua này ngọt quá” vì khi ăn sống ta
dễ dàng nhận được vị ngọt hay chua của quả cà chua
d, Không phải mọi loại cá màu vàng đều được gọi là các vàng Cá vàng là tên loại cá cảnh, thân màu vàng, đuôi lớn và xoè rộng
Trang 8- Một hs đọc yêu cầu của bài tập
của từ ghép 3 tiếng
=> GV hướng dẫn hs nhận xét đánh giá
H Từ láy gồm mấy loại? Nêu hiêủ biết của
em vè từ loại?
H Nêu ý nghĩa của từ láy?
- GV treo bảng phụ nêu yêu cầu của bài tập
sinh thi giải nhanh giữa hai dãy
=> Nhận xét kết quả làm bài của từng dãy
4 Bài tập 7 sgk/16:
Mô hình cấu tạo của từ ghép
có 3 tiếng Máy hơi nước ; Than tổ ong
Bánh đa nem
II Bài tập về từ láy.
1 Ghi nhớ: SGK/42
* Sơ đồ
Từ láy Láy toàn bộ Láy bộ phận
2 Bài tập 2.
a, Xác định từ láy trong dãy từ sau:
* Mát mẻ, mặt mũi, tóc tai, râu ria, khuôn khổ, ngọn ngành, tươi tốt, nấu nướng, học hỏi
* Nhỏ nhặt, nhỏ nhắn, nhỏ nhẻ, nhỏ nhen
Mũm mĩm, hổn hển, cằn nhằn, còm nhom
=> Dày từ thứ 2 là từ láy, dãy
từ thứ nhất là từ nghép
b, Tạo từ láy phát triển các tiếng gốc: lặng, chăm, mê thành các từ láy
- Lặng: Lẳng lặng, lặng lẽ, lặng lờ
- Chăm: Chăm chỉ, chăm chuốt, chăm chú, chăm chăm, chăm chắm
- Mê: Mê man, mê mải, mê
Trang 9muội, tê mê, đê mê
4 Củng cố: H Hãy chỉ ra sự khác biệt giữa từ láy và từ ghép? - Từ ghép: Giữa các tiếng có quan hệ với nhau về mặt nghĩa - Từ láy giữa các tiếng có quan hệ với nhau về mặt ngữ âm ( Âm thanh) 5 Hướng dẫn tự học ở nhà - Học thuộc nghi nhớ xem lại các bài tập đã làm ở lớp D Tự RKN.
Ngày soạn: 8 / 9 / 2009 Tiết: 4 Ngày giảng: 11 / 9 / 2009
Rèn kỹ năng tạo lập văn bản (Bố cục của văn bản) A Mục tiêu bài học: 1 giúp học sinh củng cố kỹ năng tạo lập vb.Biết xd bố cục vbđảm bảo đầy đủ, mạch lạc, hợp lý thông qua việc gải các bài tập 2 Tạo đ kiện để hs làm tốt bài tlv số 1 B Chuẩn bị: - GV: các dạng bt :bảng phụ - HS: Đọc lại nd các ghi nhớ đã học về bố cục, mạch lạc trong vb C Tổ chức hđ dậy học. 1 ổn định : 7a : 7b: 2 KTBC :
3 Bài mới :
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
- HS đọc yc bt 4 - sgk / 47
- GV nêu yc bt
H: Bức thư em định thay En-ri cô viết cho bố
1 Bài tập 4-sgk/47
Đề bài: Em hãy thay mặt En-ri-cô viết một bức thư
Trang 10sẽ có nd ntn? Nhằm mục đích gi?
- ND: Thanh minh và xin lỗi
- MĐ: Để bố hiểu và tha thứ lỗi lầm
H: Em hãy lập dàn bài cho bức thư?
_ GV: Nêu đề bài
H: Bức thư em định viết cho ai? (cho bạn)
H: Nd bức thư viết về nd gì? nhằm mục đích
gì?
- Nd: Kể lại những thay đổicủa lớp mình
trong năm học mới
- Mđ: Để bạn tuy ở xa vẫn biết được nhỡng
thay đổi của lớp => Tạo mối qh gắn bó
H: Em dợ định sẽ xd bố cụ của bức thư ntn?
- GV treo bảng phụ có ghi nd bố cục cho hs
tham khảo
*/ Phần đầu thư : Địa điểm thời gian , lời
xưng hô của người nhận thư
*/ Phần nd thư :
- Hỏi thăm sức khoẻ và tình hình học tập của
bạn
- Nhắc lại những kỷ niệm đã có trong tình bạn
giỡa hai người
- Lời chúc và hứa cùng quyết tâm học giỏi
- Thông báo tình hình của mọi người trong gđ
mình
- Kể lại những thay đổi của lớp mình trong
năm học mới
*/ Phần cuối thư : Lời chào
H: Bố cục trên đã đạt chưa?
(Gợi ý): - Đã đảm bảo sự mạch lạc chưa?
- Có nội dung nào cần lược bỏ?
- cần sắp sếp lại các nội dung ntn?
- GV nêu yêu cầu bt 3
H: Đối tưọng miêu tả là gì?
- Đêm trung thu ở quê em
H: Ndung miêu tả cần tái hiện đcj những gì?
cho bố nói lên nỗi ân hận vì đã trót nói một lời thiếu
lễ độ với mệ kính yêu
Dàn bài.
*/ Mở bài: Lý do viết thư
*/ Thân bài: Thanh minh
và xin lỗi
*/ Kết bài: Lời hứa không bao giờ tái phạm lỗi lầm
2 Bài tập 2:
Đề bài: Em hãy viết thư cho bạn học cũ, kể lại những thay đổi của lớp mình trong năm học mới
Dàn bài
*/.Phần đầu thư:
- Địa đểm
ngày tháng năm
- Lời xưng hô với người nhận thư
*/ Phần nội dung thư :
- Hỏi thăm sức khoẻ và tình hình học tập của bạn
- Kể lại những thay đổi của lớp mình trong năm học mới
*/ Phần cuối thư:
- Lừi chào
- Lời chúc và hứa cùng quyết tâm học giỏi
3 Bài tập 3
Đề bài: Em hãy tả lại
đêm trung thu ở quê em
Dàn bài.
*/ Mở bài Giới thiệu đêm
Trang 11- Phong cảnh thiên nhiên, Bầu trời, ánh trăng,
Phong cảnh làng quê dưới ánh trăng
- Hoạt đọng của con người: Cảnh các gđ đón
tết trung thu
H: Khi miêu tả em sẽ dự định mtả theo trình
tự nào?
- Ttự thời gian: Từ chập tối =>đêm khuya
- Không gian: Trên trời => Dưới làng quê
Trong nhà => Ngoài đường
H: Em miêu tả những điều đó nhằm mục đích
gì?
- Giúp cô giáo và các bạn hình dung được
đêm trung thu ở quê em
H: Từ những định hướng trên, em hãy xây
dựng bố cục cho đề văn này?
-GV nêu yêu cầu:
H: Dựa vào bố cục trên em hãy viết 1 đoạn
văn miêu tả
- Nhóm 1: Viết mở bài
- Nhóm 2: Viết đoạn văn tả cảnh bbầu trời
đêm trung thu
- Nhóm 3,4: Cảnh làng quê dưới ánh trăng
+, Nhóm 3: Cảnh trong nhà
+, Nhóm 4: Cảnh ngoài đường
- gọi từng nhóm trình bày, gv và hs nhóm khác
cùng ghe và nx bổ sung
- GV đọc 1 đoạn văn mẫu trong sách tham
khảo
trung thu ở quê em
*/ Thân bài :
- Cảnh bầu trời đêm trung thu
- cảnh làng quê dươí ánh trăng
+, Trong nhà: Mâm cỗ
trung thu
+, Ngoài đường: Cảnh trẻ rước đèn
*/ Kết bài: Cảm nghĩ của em sau đêm trung thu */ Viết đoạn văn miêu tả 4 Củng cố: H: Trước khi xd bố cục vb phải xđ đc nhg vđ gì? H: Khi tiến hành tạo lập vb có cần trung thành với bố cục đã lập không? vì sao? 5 Hướng dẫn tự học - Học bài , viết hoàn thành bt 3 D Rút kinh nghiệm.