t¸c phÈm vµ sù suy nghÜ c¶m thụ của người đọc đối với tác phẩm, phải có ấn tượng về người , c¶nh trong t¸c phÈm.. - Cảm xúc về vẻ đẹp ngôn từ cña t¸c phÈm NghÖ thuËt.[r]
Trang 1Ngày soạn: 3/12/2006 Tiết: 50
Ngày dạy: 4/12/2006 Cách làm bài văn biểu cảm về
tác phẩm văn học.
A Mục tiêu cần đạt: giúp học sinh
1 Kiến thức: Biết trình bàycảm nghĩ về tác phẩm văn học
2 Kỹ năng: Tập trình bày cảm nghĩ về 1 số tác phẩm đã học trong chương
trình
3 Thái độ: Có ý thức rèn luyện kỹ năng trình bày cảm nghĩ về tác phẩm văn
học
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: Soạn bài
- Học sinh: Chuẩn bị bài cũ
C Tiến trình tổ chức các hoạt động.
Hoạt động1:Kiểm tra bài cũ.
- GV kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
Hoạt động 2.Khởi động.
Các em đã tìm hiểu về văn biểu cảm và đã làm bài văn biểu cảm về sự vật Vậy
đứng trước 1 tác phẩm văn học các em thường có những cảm xúc, suy nghĩ khác
nhau Để giúp các em có phương pháp bộc lộ tình cảm đó, tiết học hôm nay cô
và các em cùng tìm hiểu
Hoạt động3: Bài mới.
Hoạt động của thầy HĐ của HS Nội dung cần đạt
- GV: Đọc bài văn / SGK
- GV: Gọi học sinh đọc bài văn:
Cảm nghĩ về 1 bài ca dao
- GV: Đây là bài văn hồi tưởng
Nhà văn Nguyên Hồng hồi
tưởng lại cảm xúc của mình khi
đọc bài ca dao và ấn tượng do
bài ca dao gợi lên Cảnh minh
hoạ nói ở đây là do bức tranh vẽ
trong SGK thời trước vẽ về một
người đàn ông, mặc áo dài, đầu
- HS nghe
- HS đọc bài
- HS nghe
I Tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học.
1 Bài tập1.
- Cảm nghĩ của em về 1 bài
ca dao.
Trang 2đội khăn xếp.
? Dựa vào bài viết em hãy đọc
lại toàn bộ bài ca dao
? Theo em bài văn gồm có mấy
đoạn? Nêu giới hạn từng đoạn
- GV: Như vậy 4 đoạn biểu cảm
về 4 cặp câu lục bát, cụ thể từng
đoạn văn đã biểu cảm về vấn đề
ra sao, chúng ta cùng tìm hiểu
tiếp
- Gọi học sinh đọc đoạn 1
? Tác giả đã cảm nhận về 2 câu
đầu như thế nào?
? Cách bày tỏ cảm xúc của tác
giả ra sao?
- GV khái quát
- GV đọc đoạn 2
- Cảm nghĩ về cảnh ngóng trông
được bộc lộ qua biện pháp nghệ
thuật nào?
- GV khái quát
- Gọi học sinh đọc đoạn 3
? Cảm xúc của tác giả về sông
Ngân Hà được thể hiện qua câu
chuyện cảm động và quen thuộc
của Trung Quốc ,đó là câu
chuyện nào?
? Tác giả bày tỏ cảm xúc về
- Đọc bài ca dao
- Xác định
bố cục
- HS nghe
- Độc lập trả
lời
- Nhận xét
- HS nghe
- Độc lập trả
lời
- Đọc đoạn 3
- Liên hệ mở rộng
* Gồm 4 đoạn.
- Đoạn 1: Từ đầu đến cố hương: cảm nhận về 2 câu ca dao đầu
- Đoạn 2: Tiếp - Gọi nhện: Tưởng tượng về cảnh ngóng trông
- Đoạn 3: Tiếp-> vô cùng: Cảm nhận về sông ngân
- Đoạn 4: Còn lại: Cảm nghĩ
về sông Tào Khê
- Đoạn 1 Biểu cảm về 2 câu
ca dao đầu
- Cảm xúc: Hình dung một người đàn ông, thậm chí là một người thân quen, đang nhớ quê
- Cách biểu cảm: Đặt mình vào hoàn cảnh để thể nghiệm, bày tỏ cảm xúc
* Đoạn 2 Cảm nghĩ về cảnh ngóng trông
- Hình ảnh: Về tiếng kêu, tiếng nấc
- Cách thể hiện: Tưởng tượng
ra cảnh ngóng trông và tiếng kêu, tiếng nấc của người ngóng trông
- Đoạn 3 Cảm xúc về sông Ngân Hà
-> Câu chuyện tình Ngưu Lang Chức Nữ
Trang 3sông Ngân Hà qua hình thức
nào?
? Cách liên tưởng này có tác
dụng gì trong việc trình bày
mạch cảm xúc?
- Gọi học sinh đọc đoạn 4
? Đoạn văn này đã trình bầy
cảm xúc gì của tác giả?
? Sông Tào Khê được hiện lên
trong cảm xúc của nhà thơ là
dòng sông như thế nào?
? Cách so sánh đó gợi cho người
đọc thấy tình cảm của nhà thơ
đối với quê hương như thế nào?
? Tác giả trình bầy cảm xúc đó
bằng cách nào?
- GV đọc câu văn cuối "Vì
? Câu văn cuối đã nói lên điều
gì?
? Như vậy tác giả đã cảm nhận
những vấn đề gì về nội dung
bài ca dao?
? Nội dung ấy được trình bày
bằng những hình thức nghệ
thuật nào?
? Qua tìm hiểu bài văn hãy cho
biết phát biểu cảm nghĩ về tác
phẩm văn học là gì?
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ ý1
- GV giới thiệu bố cục của bài
văn phát biểu cảm nghĩ về tác
phẩm văn học
- Trả lời độc lập
- Nêu ý kiến cá nhân
- HS đọc
đoạn 4
- Phát hiện
- Phát hiện
- Trình bày ý kiến
- Độc lập trả
lời
- Trình bày ý kiến
- Nêu nhận xét
- Khái quát rút ra ghi nhớ
- Đọc ghi nhớ
- Cách bày tỏ cảm xúc: Liên tưởng, hồi tưởng, suy ngẫm từ thực tế trong bức tranh minh hoạ đến câu chuyện điển tích
đầy ý nghĩa
- Cảm xúc thêm sâu sắc và tự nhiên hơn
* Đoạn 4 Cảm nghĩ về sông Tào Khê
- Sông chảy xiết không bao giờ cạn
-> Lòng thủy chung sâu nặng với quê hương
- Cách biểu cảm: Miêu tả con sông và trực tiếp bộc lộ cảm xúc
- Cảm xúc chân thành của nhà thơ về nội dung và nghệ thuật của bài thơ
-> Nỗi nhớ quê của nhân vật trữ tình trong bài ca dao
- Nghệ thuật liên tưởng, so sánh, hồi tưởng suy ngẫm
2 Ghi nhớ: SGK.
Trang 4- GV: Đây là bài biểu cảm về tác
phẩm trữ tình, để giúp cho các
em biết cách biểu cảm về tác
phẩm văn học cần lưu ý một số
điểm sau
- Cảm nghĩ phải bắt nguồn từ
tác phẩm và sự suy nghĩ cảm
thụ của người đọc đối với tác
phẩm, phải có ấn tượng về người
, cảnh trong tác phẩm
- Đó là những cảm nghĩ sau:
- Cảm xúc về cảnh, người trong
tác phẩm( thông qua miêu tả và
kể )
- Cảm xúc về tâm hồn, số phận
của nhân vật trong tác phẩm
- Cảm xúc về vẻ đẹp ngôn từ
của tác phẩm( Nghệ thuật)
- Cảm xúc về tư tưởng của tác
phẩm
- GV khái quát toàn bài
- Gọi học sinh đọc bài tập 1
? Nêu yêu cầu của bài tập
? Xác định yêu cầu biểu cảm?
? Dựa vào bố cục của bài văn
biểu cảm về tác phẩm văn học,
hãy xác định dàn ý cho đề bài
trên
? Phần mở bài cần nêu những
nội dung nào?
- HS chú ý lắng nghe
- HS nghe
- Đọc bài tập
- HS xác
định
- HS lập dàn ý
- Trả lời độc lập
III Luyện tập.
1 Bài tập1.
- Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ " Cảnh khuya" của Hồ Chí Minh
* Yêu cầu:
- Nội dung: Cảnh đẹp của
thiên nhiên ở núi rừng Việt Bắc trong đêm trăng khuya
- Tấm lòng yêu nước lo lắng cho vận mệnh đất nước của Bác
- Nghệ thuật: Hình ảnh so
sánh liên tưởng độc đáo, từ ngữ giàu hình ảnh
* Dàn ý.
a Mở bài
- Giới thiệu về tác giả Hồ Chí Minh
- ấn tượng cảm xúc về bài thơ
Trang 5? Thân bài cần trình bày những
ý nào?
? Nội dung kết bài là gì?
- GV: Khái quát toàn bài
- Nhắc lại kiến thức
- Trả lời độc lập
- Nhận xét bài làm của bạn
b Thân bài.
- Câu1 Cảm xúc được bắt nguồn từ một hình ảnh so sánh mới mẻ
- Câu 2 Hình ảnh quấn quýt sinh động gợi cảm xúc về bức tranh những tầng bậc của núi rừng trong đêm trăng khuya
- Câu 3 Cảm xúc về sự hài hoà đồng cảm giữa con người
và cảnh
- Câu 4 Cảm xúc về tâm hồn cao cả của Bác
c Kết bài.
- Tình cảm của em với bài thơ.
Hoạt động 4: Hướng dẫn học ở nhà
* Học ở nhà: Viết hoàn chỉnh đề bài trên để chuẩn bị cho tiết luyện nói
- Hoàn thành bài tập 2
- Ôn tập: Văn biểu cảm
- Soạn bài'' tiếng gà trưa''