Mïa xu©n cña t«i lµ ®o¹n trÝch trong tïy bót ''Th¸ng Giªng m¬ vÒ tr¨ng non rét ngọt'' Bài tuỳ bút đã tái hiện tài tình không khí, cảnh sắc, một vài phong tục văn hoá đất Bắc và Hà Nội tr[r]
Trang 1Ngày soạn: 24/12/2006 Bài 15:
Ngày dạy: 25/12/2006 Mùa xuân của tôi.
(Vũ Bằng)
Tiết 64: Đọc-Hiểu văn bản.
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức
- Học sinh cảm nhận được nét đẹp riêng của cảnh sắc mùa xuân ở Hà Nội
và miền bắc được tái hiện trong bài tuỳ bút
- Thấy được tình quê hương đất nước thiết tha, sâu đậm của tác giả được thể hiện qua ngòi bút tài hoa, tinh tế giàu cảm xúc và hình ảnh
2 Kỹ năng:
- Thấy được ngòi bút tài hoa tinh tế, giàu hình ảnh cảm xúc của tác giả
3.Thái độ:
- Bồi dưỡng tình yêu quê hương, học tập được cách trình bày cảm xúc trước mùa xuân của tác giả
B .Chuẩn bị
- Giáo viên
- Học sinh: Soạn bài theo hướng dẫn/ SGK
C Tiến trình tổ chức các hoạt động
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.
Qua văn bản sài Gòn tôi yêu, em cảm nhận được điều gì mới và sâu sắc
về Sài Gòn cùng tình yêu với mảnh đất ấy của tác giả
Hoạt động 2.Giới thiệu bài
Mùa xuân của tôi là đoạn trích trong tùy bút ''Tháng Giêng mơ về trăng non rét ngọt'' Bài tuỳ bút đã tái hiện tài tình không khí, cảnh sắc, một vài phong tục văn hoá đất Bắc và Hà Nội trong những ngày tháng giêng đầu xuân qua nỗi lòng thương nhớ của tác giả
Hoạt động 3 Bài mới.
Hoạt động của GV HĐ của HS Nội dung cần đạt
- Gọi học sinh đọc chú thích dấu sao
? Nêu hiểu biết của em về tác giả
? Nêu hoàn cảnh sáng tác?
-GVnêu yêu cầu đọc:giọng chậm ,sâu
- Đọc chú thích
- Trả lời
I.Đọc-Tiếp xúc văn bản.
*Tác giả tác phẩm
*Đọc
Trang 2lắng, mềm mại hơi buồn se sắt,thấm
đẫm trong giọng đọc nỗi niềm thương
nhớ bâng khuâng
- GVđọc- Gọi học sinh đọc
- Cho học sinh đọc thầm chú thích
? Bài văn viết về cảnh sắc không khí
ở đâu?
? Căn cứ vào mạch cảm xúc, bài tuỳ
bút có thể chia làm mấy phần? giới
hạn, nội dung của từng phần?
- GVkhái quát, chuyển ý
- Gọi học sinh đọc phần 1
? Đoạn mở đầu của bài tuỳ bút có
giọng điệu như thế nào?
? Đoạn văn đã nêu lên những suy
nghĩ tình cảm như thế nào của con
người với mùa xuân
? Các cụm từ''tự nhiên như thế'';
''không có gì lạ hết'' được tác giả sử
dụng với dụng ý gì?
? Đọc đoạn văn ta thấy tác giả sử
dụng nghệ thuật tiêu biểu nào? Giá trị
diễn đạt của biện pháp nghệ thuật đó
- HS nghe
- HS đọc bài
- Nêu định hướng
- Nêu ý kiến cá
nhân
- Nhận xét
- Độc lập trả lời
- Suy nghĩ trả lời
- Phát hiện nghệ thuật
*Từ khó: SGK
* Cấu trúc văn bản
- Bài tuỳ bút tái hiện cảnh sắc thiên nhiên và không khí mùa xuân trong tháng giêng ở Hà Nội và miền Bắc
+ Bố cục:3phần
-Phần1:Từ đầu -> Mùa xuân: tình cảm của con người với mùa xuân
- Phần 2: Tiếp -> liên hoan: Cảnh sắc và không khí mùa xuân đất Bắc
- Phần 3: Còn lại: cảnh sắc mùa xuân từ sau rằm tháng giêng ở miền Bắc
II Đọc - Hiểu văn bản 1.Tình cảm của con người với mùa xuân.
- Giọng yêu mến tha thiết
- Ai cũng chuộng mùa xuân
- Khẳng định tình cảm mê luyến mùa xuân là tình cảm sẵn có và thường trực
ở mỗi con người
- > Điệp từ, điệp ngữ, điệp cấu trúc câu.
=>Khẳng định tình cảm con người với mùa xuân
Trang 3- GV: tác giả liên hệ tình cảm của
cong người với mùa xuân bằng quan
hệ gắn bó của các hiện tượng tự nhiên
và xã hội khác như: non- nước; bướm
- hoa; trai- gái Theo em cách liên hệ
này có tác dụng gì?
? Đoạn văn bình luận trên đã bộc lộ
thái độ, tình cảm nào của tác giả với
mùa xuân quê hương?
- GVkhái quát chuyển ý
- Gọi học sinh đọc phần 2
? Tại sao lại mở đầu đoạn văn bằng
câu "Mùa xuân của tôi"
- GV: Cách mở đầu đoạn văn như vậy
hoàn toàn phù hợp với tâm trạng của
tác giả
? Cảnh sắc và không khí mùa xuân
Hà Nội - Mùa xuân Bắc Việt được
hiện lên qua những chi tiết nào?
? Em hiểu thế nào là mưa riêu riêu?
? Qua những chi tiết miêu tả trên giúp
em cảm nhận được mùa xuân ở Hà
Nội ra sao?
? Bằng vài nét chấm phá về mùa xuân
Hà Nội, nhưng mùa xuân Hà Nội
trong hồi ức đã làm thức tỉnh trong
nhà văn những cảm xúc nào?
- Lý giải
- Nhận xét khái quát
- Đọc bài
- Nêu ý kiến cá
nhân
- phát hiện chi tiết
- nêu cảm nhận
- Suy nghĩ, trình bày ý kiến
là một điều tất nhiên.
- Khẳng định tình cảm với mùa xuân là quy luật không thể khác, không thể cấm đoán
- Thái độ nâng niu trân trọng, thương nhớ đối với mùa xuân của tác giả 2.Cảnh sắc và không khí mùa xuân Bắc Việt.
- Vì cảnh thiên nhiên mùa xuân được tác giả nhớ lại
và đó là mùa xuân rất riêng, mùa xuân của tôi, mùa xuân trong lòng tôi
- Mưa riêu riêu, gió lành lạnh có tiếng trống chèo
- Bầu không khí gia đình
- Mùa xuân vừa có cái lành lạnh của mùa đông còn vương lại nhưng lại có cái
ấm áp, nồng nàn của khí xuân Hơi xuân tràn ngập
đất trời và thấm vào lòng người
- Tôi yêu sông xanh, mùa xuân thần thánh làm cho người ta phát điên
Trang 4? Diễn tả những cảm xúc đó nhà văn
đã sử dụng nghệ thuật tiêu biểu nào?
Em hãy phân tích giá trị biểu đạt của
nghệ thuật đó?
? Câu:'' Nhựa sống ở trong người
căng lên cặp uyên ương đứng cạnh''
đã diễn tả điều gì?
- GV: Có thể nói đối với mùa xuân
quê hương, nhà vâưn Vũ Bằng đã
mang một tình yêu nồng nàn đằm
thắm Ông đã vẽ lại chính mình khi
sống ở Hà Nội với những lời văn đẹp
đẽ Ngỡ như trước mùa xuân, ông đã
hóa thân thành muôn loài cỏ cây,
muông thú để được tắm trong mùa
xuân, hưởng thụ tất cả sức sống tràn
trề của mùa xuân để lớn lên, trẻ lại
cùng mùa xuân
? Đoạn văn được trình bày chủ yếu
bằng phương thức biểu đạt nào?
- GVkhái quát chuyển ý
- Gọi học sinh đọc phần 3
? Tác giả đã nêu những đặc điểm gì
về hoa trái, khí hậu, không khí gia
đình của những ngày sau rằm tháng
giêng
? Cách sử dụng từ ngữ có gì đặc biệt
? Cảm nhận của em về không khí của
những ngày sau rằm tháng giêng?
? Có gì khác trong cảnh sắc và hương
vị của mùa xuân trước và sau rằm
tháng riêng? Qua đây ta thấy được
điều gì đã khiến cho tác giả yêu nhất
mùa xuân ở thời điểm đó?
- GVkhái quát chuyển ý
- Độc lập trả lời
- Trình bày
ý kiến
- Học sinh nghe
- Suy nghĩ trả lời
- Đọc phần 3
- Phát hiện chi tiết
- Nhận xét
- Nêu cảm nhận
- Trình bày
ý kiến
- Nghệ thuật so sánh gợi cảm, khẳng định sức sống mãnh liệt của mùa xuân trong lòng yêu thương quê của tác giả đang trỗi dậy.
- Mùa xuân có sức khơi dậy sinh lực cho muôn loài trong đó có con người
- Phương thức chủ yếu là biểu cảm Ngôn ngữ hài hoà giữa kể, tả, biểu cảm
3.Cảnh sắc hương vị xuân
Hà Nội sau rằm tháng giêng.
- Từ ngữ giàu hình ảnh, cách so sánh gợi cảm.
- Cảm xúc dạt dào về cái ngày cuối xuân bằng cảm nhận tinh tế của tác giả
trong thời gian ngắn ngủi
- Thiên nhiên cuộc sống có
sự thay đổi chuyển biến, hầu như đã trở nên cuộc
Trang 5? Em cảm nhận được gì sâu sắc nhất
về mùa xuân đất Bắc từ văn bản'' Mùa
xuân của tôi''?
? Căn cứ vào hoàn cảnh sáng tác của
bài văn, em hiểu gì về tình cảm của
nhà văn?
- GV: Chỉ qua một đoạn trích ngắn ''
mùa xuân của tôi, chúng ta đủ hiểu và
cảm thông tấm lòng của Vũ Bằng với
quê hương tổ quốc Cảnh sắc thiên
nhiên, không khí mùa xuân ở Hà Nội
và miền Bắc đã được ông cảm nhận,
tái hiện trong nỗi nhớ thương da diết
của người xa quê Qua đó bài tùy bút
biểu hiện chân thực và cụ thể tình yêu
quê hương đất nước, lòng yêu cuộc
sống và tâm hồn tinh tế, nhạy cảm,
ngòi bút tài hoa của tác giả
- Gọi học sinh đọcghi nhớ
- Hướng dẫn học sinh luyện tập
- Nêu cảm nhận sâu sắc
- Khái quát nội dung
- HS nghe
- Đọc ghi nhớ
sống bình thường
- Cảnh có sự thay đổi nhỏ
và rất tinh tế phải là người
có cảm nhận sâu sắc và tinh tế mới nhận thấy được
III.Tổng kết.
- Sức sống muôn loài trỗi dậy
- Gia đình xum họp
- Tình người rạo rực
- Tình yêu bền chặt với mùa xuân đất Bắc
- Tình cảm thủy chung với quê hương
- Lòng mong mỏi cho đất nước hòa bình thống nhất
*Ghi nhớ:SGK
IV Luyện tập
1 Sưu tầm một số đoạn văn, câu thơ hay về mùa xuân
2 Viết một đoạn văn diễn tả cảm xúc của em về một mùa trong năm ở quê hương hay nơi mình đang sống
Hoạt động 4: Hướng dẫn học ở nhà
- Học nội dung bài học
- Hoàn thành bài viết một đoạn văn diễn tả cảm xúc của em về một mùa trong năm
- Soạn:Ôn tập tác phẩm trữ tình