- Häc sinh nhËn xÐt c¸c b¹n x¸c định thành phần trạng ngữ đã đúng chưa.?. Nội dung cần đạt.[r]
Trang 1Ngày soạn: 4/2/2007
Ngày dạy: 5/2/2007 Tiết 86: Thêm trạng ngữ cho câu.
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
2 Kĩ năng: Ôn lại các trạng ngữ đã học ở tiểu học
3 Thái độ: có ý thức sử dụng trạng ngữ trong quá trình giao tiếp
B Chuẩn bị:
+ Giáo viên: Soạn bài
+ Học sinh: Chuẩn bị bài
C Tiến trình tổ chức các hoạt động.
Hoạt động1:Kiểm tra bài cũ.
- Thế nào là câu đặc biệt? Xác định câu đặc biệt trong văn bản sau và nêu tác dụng
- Một ngôi sao hai ngôi sao Sao lấp lánh khắp bầu trời
- Câu đặc biệt có tác dụng liệt kê thông báo về sự tồn tại của sự vật , hiện
Hoạt động 2 Giới thiệu bài.
phần trong câu làm cho câu gọn hơn cũng có khi thêm vào để mở rộng câu làm cho rõ hơn về nghĩa Thêm trạng ngữ cho câu cũng là một cách mở rộng
điểm thế nào, bài học hôm nay cô cùng các em tìm hiểu
Hoạt động 3: Bài mới.
Hoạt động của giáo viên HĐ của HS Nội dung cần đạt
- Bảng phụ
- Gọi chọ sinh đọc bài tập
? Dựa vào kiến thức đã học ở
tiểu học hãy xác định Trạng ngữ
trong các câu trên
? Các Trạng ngữ xác định bổ
xung cho câu về nội dung gì
- Học sinh nhận xét các bạn xác
định thành phần trạng ngữ đã
- Đọc bài tập
- Xác định trạng ngữ
- Nhận xét
I Đặc điểm của trạng ngữ.
1 Bài tập.
a V[ bóng tre xanh-> Trạng ngữ nơi chốn
- Đã từ lâu đời, đời đời, kiếp kiếp từ nghìn đời nay-> trạng ngữ thời gian
b Vì bị hỏng xe, nên em đã
đến D muộn
->trạng ngữ chỉ nguyên nhân
c Để đạt kết quả cao trong học tập ,em phải chăm chỉ học
Trang 2? Qua các câu trên em hãy cho
bổ sung cho câu những ý nghĩa
gì?
- GV: Đó chính là nội dung thứ
nhất trong phần ghi nhớ
- GV : Quan sát bảng phụ
? Em có nhận xét gì về vị trí của
trạng ngữ trong câu
- GV chỉ vào từng câu
? Có thể chuyển trạng ngữ trong
những câu trên sang những vị trí
hãy chuyển đổi cho cô
- Chuyển trạng ngữ xuống cuối
câu
- Chuyển trạng ngữ vào giữa
câu
( Đứng giữa chủ ngữ và vị ngữ)
- 9N tự về các em chuyển
đổi trạng ngữ ở câu 3
- GV: Trong câu a ta thấy vị trí
có thể chuyển đổi linh hoạt
trong câu- ở đầu câu, giữa câu,
cuối câu
- các em cũng cần ý
khi sắp đặt vị trí trạng ngữ cần
cân nhắc sao cho phù hợp với
liên kết và mạch lạc của văn bản
cũng với tình huống giao
tiếp cụ thể
- GV: Trong những D hợp
trạng ngữ không thể đứng cuối
câu chẳng hạn D hợp trạng
ngữ có cấu tạo chỉ gồm 1 từ
- VD: Đêm: là trạng ngữ có cấu
- Khái quát
ý nghĩa
- Nhận xét
vị trí
- Nhận xét, chuyển đổi
- HS nghe
hành.-> trạng ngữ chỉ mục đích
d Lễ phép, Lan chào cô giáo ra về
-> Trạng ngữ - cách thức
e Với chiếc xe đạp, tôi phóng một mạch về quê
-> Trạng ngữ - + N tiện
*ý nghĩa: Thời gian, nơi chốn, nguyên nhân, mục đích, cách thức, + N tiện
* Hình thức:
- Vị trí : - Đầu câu
- Cuối câu
- Giữa câu
a D dân Việt Nam, %[ bóng tre xanh, đã từ lâu đời, dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng, khai hoang
- D dân Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng, %[ bóng tre xanh, đã từ lâu đời + Đời đời, kiếp kiếp, tre ăn ở với D
+ Tre đời đời, kiếp kiếp ăn ở với D
- Ví Dụ có thể nói:
+ Đêm, nguyên ngủ với bố + Nguyên đêm ngủ với bố
Trang 3tạo chỉ gồm 1 từ có thể đứng ở
đầu câu, giữa câu không
thể đứng ở cuối câu
? Quan sát bài tập cho biết dấu
hiệu dùng để ngăn cách giữa
thành phần trạng ngữ với nòng
cốt câu
? Qua tìm hiểu em hãy cho biết
về hình thức trạng ngữ có đặc
điểm gì?
có đặc điểm gì về ý nghĩa và
hình thức thế nào?
- Đó là nội dung phần ghi nhớ
- Gọi học sinh đọc phần ghi
nhớ
- GV : Thêm trạng ngữ cho câu
tức là ta đã thực hiện một trong
những cách mở rộng câu cụ thể
hơn, biểu cảm hơn, các em cần
nắm chắc đặc điểm của trạng
ngữ trong câu để vận dụng viết
văn
- Bảng phụ
- Gọi học sinh đọc bài tập 1
? Nêu yêu cầu của bài tập
Bốn câu đều có cụm từ mùa
xuân Trong câu nào cụm từ
mùa xuân là trạng ngữ Trong
những câu còn lại mùa xuân
đóng vai trò gì?
ta phải đi phân tích cấu tạo của
từng câu
- Xác định chủ ngữ - vị ngữ
trong từng câu
- Phát hiện trả lời
- Nhận xét
- Khái quát, rút ra ghi nhớ
- Đọc bài tập
- Nhắc lại yêu cầu
- Thực hiện theo yêu cầu
+ Nguyên ngủ với bố đêm
-> Dấu hiệu: Viết( Dấu phẩy) Nói( Quãng nghỉ)
- Trạng ngữ có thể đứng đầu câu, cuối câu hoặc giữa câu
- Giữa trạng ngữ với chủ ngữ
và vị ngữ D có một quãng nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết
2 Ghi nhớ: SGK
III Luyện tập
1 Bài tập 1.
a Mùa xuân của tôi - Mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của
Hà Nội là mùa xuân có ) riêu riêu, gió lành lạnh có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh… -> Làm chủ ngữ và vị ngữ
b Mùa xuân, cây gạo gọi đến gọi bao nhiêu là chim rúi rít -> Trạng ngữ thời gian
c Tự nhiên thế: Ai cũng
Trang 4- Gọi học sinh nhận xét.
- Trong 4 câu đều có cụm từ "
Mùa xuân" trong mỗi câu
cụm từ " Mùa xuân" lại có vai
trò khác nhau
- Nêu yêu cầu bài tập 2
? Tìm trạng ngữ trong các đoạn
trích
- Gọi học sinh đọc đoạn văn
- Xác định chủ ngữ - vị ngữ
trong từng câu
- GV: Tác giả thêm những trạng
ngữ trên trong câu làm cho câu
văn trở lên biểu cảm hơn, sâu
sắc hơn
- Đọc đoạn văn
- Xác định cấu tạo ngữ
pháp
chuộng mùa xuân.-> ( Phụ ngữ) trong cụm từ đối thoại
d Mùa xuân! Mỗi khi hoạ mi tung ra những tiếng hót vang lừng
-> Câu đặc biệt
2 Bài tập 2,3
a Như báo trước mùa về của
một thứ quà thanh nhã và tinh khiết.-> Trạng ngữ cách
thức
- Khi đi qua những cánh đồng
xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn tươi
-Trạng ngữ thời gian
- Trong cái vỏ xanh kia-> Trạng ngữ nơi chốn
- Dưới ánh nắng-> Trạng ngữ
nơi chốn
b Với khả năng thích ứng với
hoàn cảnh lịch sử như chúng
ta nói trên đây.
- Trạng ngữ cách thức
Hoạt động 4: 4[ dẫn học ở nhà
- Học ghi nhớ
- Làm nốt bài tập 3
- Soạn: Tìm hiểu chung về lập luận- chứng minh
...từng câu
- Xác định chủ ngữ - vị ngữ
trong câu
- Phát trả lời
- Nhận xét
- Khái quát, rút ghi nhớ
- Đọc tập
- Nhắc lại yêu cầu
- Thực theo...
- Nêu yêu cầu tập
? Tìm trạng ngữ đoạn
trích
- Gọi học sinh đọc đoạn văn
- Xác định chủ ngữ - vị ngữ
trong câu
- GV: Tác giả thêm trạng
ngữ. ..
- Nhận xét, chuyển đổi
- HS nghe
hành .-& gt; trạng ngữ mục đích
d Lễ phép, Lan chào giáo
-& gt; Trạng ngữ - cách thức
e Với xe đạp, tơi phóng mạch q
-& gt;