=> Với những chính sách,biện pháp đó, chính quyền Xô Viết đã từng bước ổn định được tình hình mọi mặt của đất nước, kế tục và bảo vệ ®îc thµnh qu¶ CM, chuÈn bÞ nh÷ng ®iÒu kiÖn cần thiết[r]
Trang 1Lịch sử thế giới hiện đại.
( Phần từ năm 1917 đến năm 1945 ).
Chương I:
Cách mạng tháng mười Nga năm 1917 và công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô ( 1921- 1941 ).
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Bài 15:
Tiết : 23
Cách mạng tháng mười nga năm 1917
và cuộc đấu tranh bảo vệ cách mạng
( 1917- 1921 ).
A Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Thông qua bài học giúp HS nắm được
- Những nét chính của tình hình nước Nga đầu TK XX; Hiểu được vì sao ở các nước Nga năm 1917 lại có 2 cuộc CM: CM Tháng hai và CM tháng mười
- Những nét DB chính của CM tháng mười Nga 1917
* Kiến thức: nét chính của tình hình nước Nga đầu TK XX
2 Tư tưởng:
- Bồi dưỡng cho HS nhận thức đúng đắn về tổ chức CM đối với cuộc CM XHCN
đầu tiên trên thế giới
- Giáo dục cho HS thấy được tinh thần đấu tranh và lao động cuả nd Xô Viết
3 Kỹ năng:
- Biết sử dụng bản đồ thế giới để xác định vị trí nước Nga trước CM
- Biết sử dụng khai thác tranh ảnh, tư liệu lịch sử để rút ra nhận xét của mình
B Chuẩn bị:
1 Thầy:
- Bản đồ nước Nga ( hoặc bản đồ Châu âu ) trước chiến tranh thế giới thứ 1
- Tranh ảnh nước Nga trước và trong CM tháng mười Nga
- Tư liệu lịch sử nói về CM tháng 10 Nga và Lê-Nin
2 Trò:
C Tiến trình dạy và học:
1 Kiểm tra sĩ số:
2 Kiểm tra bài cũ: Không.
3 Bài mới:
* giới thiệu bài:
Trang 2“ Từ trong lòng cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất, cuộc CM tháng 10 Nga năm
1917 đã bùng nổ và giành thắng lợi, mở ra thời đại mới trong lịch sử XH loài người – Thời kì lịch sử thế giới hiện đại Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu sự kiện lịch sử trọng đại này ”
4 Tiến trình tổ chức các hoạt động trên lớp:
Tiết học của bài này chúng ta cùng nhau tìm
hiểu và lí giải tại sao năm 1917 ở nước Nga lại
diễn ra hai cuộc CM: CM tháng hai và CM
Tháng Mười
- GV dùng bản đồ ĐQ Nga: giới thiệu khái quát
nước Nga đầu TK XX:
( Đế quốc Nga với lãnh thổ rộng lớn nhất thế
giới, nhưng nền kinh tế nói chung vẫn trì trệ vì
bị CĐ Nga Hoàng kìm hãm )
? Sau cuộc CM DC TS 1905- 1907, Nước Nga
có gì thay đổi
( Sau thất bại của cuộc CM DCTS
1905- 1907 , nước Nga vẫn là nước CĐPK ( ĐQ
quân chủ chuyên chế ) đứng đầu là Nga Hoàng
Ni- cô- Lai II CĐ Nga Hoàng thống trị nhân
dân 1 cách tàn bạo, ruộng đất vẫn nằm trong tay
địa chủ và phú nông )
? Khi chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ (
1914 ) vì quyền lợi của mình, chính phủ Nga
Hoàng đã đứng về phe hiệp ước tham gia cuộc
chiến
+ Nga Hoàng đã đẩy DT Nga vào cuộc chiến
tranhđế quốc ( chiến tranh thế giới thứ nhất )gây
nên những hậu quả nghiêm trọng cho đất nước
+ Kinh tế suy sụp
+ Quân đội thiếu vũ khí, lương thực, nước Nga
bị thua trận và mất đất
- GV cho HS quan sát H 52 ( sgk- 76 ): Những
người nông dân Nga đầu TK XX
? Em có nhận xét gì về bức tranh hình 52
( Quan sát H 52 ( sgk ) cho chúng ta thấy
phương tiện canh tác của nông dân Nga rất lạc
1 Tình hình nước Nga trước CM.
Trang 3hậu ( họ phải sử dụng sức kéo của mình để thay
trâu, bò, máy móc ) Phần lớn phụ nữ phải làm
việc ngoài đồng vì nam giới phải ra trận )
? Đời sống của các tầng lớp nd Nga trước CM
tháng 10 - 1917 như thế nào
( Bấy giờ, đời sống của các tầng lớp nd, đặc biệt
và nông dân, công nhân Nga và hơn 100 DT
trong ĐQ Nga sống rất khổ cực: Nông dân
không có ruộng đất để cày cấy vì ruộng đất vẫn
nằm trong tay địa chủ và phú nông ( 2/3 ruộng
đất trong nước nằm trong tay địa chủ, quí tộc,
và nhà thờ, 30 nghìn đại địa chủ chiếm tới 70
triệu Đề – xia – tin ( 1 Đề –xia – tin = 1,
09 héc ta ) ruộng đất, nghĩa là = số ruộng đất
của 10,5 triệu nông nô Nga Hoàng là địa chủ
lớn nhất, chỉ riêng ra đình và họ hàng của Nga
Hoàng, đã chiếm tới 7 triệu Đề – xia – tin
ruộng đất
-> Bọn địa chủ bóc lột nd hết sức nặng nề và tàn
bạo, nhất là CĐ lao dịch Trình độ sx nông
nghiệp hết sức lạc hậu, lao động thủ công là chủ
yếu, năng suất thấp kém, nạn mất mùa đói kém
thường xuyên xảy ra ở các vùng )
- GV phân nhóm hs thảo luận:
? Em có nhận xét gì về tình hình nước Nga đầu
TK XX
( Là nước ĐQ quân chủ chuyên chế lạc hậu về
kinh tế, bảo thủ về chính trị do Nga Hoàng Ni-
cô- Lai II đứng đầu tích cực tham gia chiến
tranh ĐQ, đàn áp nhân dân, ngày càng bất cực
không còn khả năng thống trị được nữa )
? Sự lạc hậu, bảo thủ của nước Nga => sự xuất
hiện những mâu thuẫn nào trong nước Nga
-> Với sự xuất hiện và tồn tại nhiều mâu thuẫn
ngày càng trở nên vô cùng gay gắt => Nước
Nga đã trở thành nước yếu nhất trong sợi dây
truyền CNĐQ Tạo điều kiện cho CM bùng nổ
và thắng lợi
- GV trích đọc đoạn chữ in nghiêng ( sgk- 76 )
- Là nước ĐQ PK bảo thủ về chính trị,lạc hậu về kinh tế
- Nước Nga tồn tại nhiều mâu thuẫn gay gắt:
ĐQ Nga mâu thuẫn với các DT Nga
TS mâu thuẫn với VS
PK mâu thuẫn với Nông dân
Trang 4+ Tư liệu tham khảo (sgv – 164 ).
- HS đọc thầm mục 2 ( sgk- 76- 77 )
? Với tình hình nước Nga ở đầu TK XX, đặt ra
cho CM tháng 2 ( 1917 ) có nhiệm vụ gì
- Nhiệm vụ của cuộc CM này là đánh đổ CĐPK
quân chủ ( Do Nga Hoàng Ni- Cô- Lai II đứng
đầu ) thực hiện cải cách dân chủ, đem lại quyền
tự do, dân chủ cho nhân dân
- GV trình bày DB cuộc CM tháng hai: “ từ đầu
-> tướng tá của Nga Hoàng ” ( sgk- 76)
? Cách mạng tháng hai do lực lượng nào lãnh
đạo
( G/ c VS lãnh đạo - Đảng Bôn Sê - Vích Nga )
- GV giải thích: Bôn- Sê- Vích ( Phái ), những
người theo trào lưu Mác- Xít trong phong trào
XH DC Nga, hình thành năm 1903, đứng đầu là
Lê - Nin, họ chiếm đa số trong đảng
? Động lực chính của CM Tháng hai là gì
( Là liên minh công – nông – binh lính )
Khác với các cuộc CM TS thời Cận Đại ở
Phương tây, động lực chính chủ yếu là nông
dân
? Kết quả mà CM tháng hai đã đem lại là gì
? Cho biết tình hình nước Nga sau cuộc CM
Tháng Hai
+ Phong trào CM tiếp tục diễn ra trong cả nước
khắp nơi quần chúng nổi dậy bầu ra các Xô
Viết ( Nghĩa là uỷ ban ) bao gồm đại biểu công
nhân, nông dân và binh lính
+ Cùng trong đó, g/c TS cũng thành lập chính
phủ lâm thời gồm đại biểu TS và địa chủ TS
hoá
? Theo em, cuộc CM tháng hai 1917 mang tính
=> Đòi hỏi phải giải quyết bằng 1 cuộc CM
2 Cách mạng tháng hai năm 1917.
* Diễn Biến: ( sgk – 76 ).
* Kết quả:
+ Lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế Nga Hoàng + Thành lập 2 chính quyền song song tồn tại
- Xô viết đại biểu công nhân, nông dân, binh lính
- Chính phủ lâm thời
* Tính chất: là cuộc CM DC
TS kiểu mới
Trang 5chất gì.
? Vì sao CMDC TS tháng 2 – 1917 được coi là
cuộc CM dân chủ kiểu mới
- GV sử dụng H 53 ( sgk – 77 ) + phân tích:
Vì sao g/c công nhân Nga dưới sự lãnh đạo của
đảng Bôn- sê- vích đóng vai trò là động lực chủ
yếu quyết định thắng lợi của CM, hướng tới
mục tiêu lật đổ chế độ PK chuyên chế, đem lại
quyền lợi cho ndân
* GV kết luận:
+ CM Tháng 2 – 1917 đã lật đổ CĐ Nga
Hoàng, quyền lực chuyển sang chính phủ lâm
thời của g/c TS Nga và các Xô Viết của công
nhân – nông dân- binh lính, thực hiện thành
công 1 phần của nhiệm vụ CM TS -> chứng tỏ
CM tháng hai chưa triệt để
+ Nếu CM Nga 1905 – 1907 được coi là cuộc
tổng diễn tập đầu tiên cho thắng lợi của CM
tháng 10 Nga 1917 thì CM tháng 2 được coi là
cuộc tổng diễn tập lần thứ 2 cho thắng lợi của
CM Tháng 10 – 1917
<=> Vậy tại sao ở Nga lại diễn ra 1 cuộc CM
thứ hai: Đó là cuộc CM tháng 10 Cuộc CM
này diễn ra như thế nào, kết quả thu được ra
sao
- HS đọc đoạn đầu ( sgk – 77 )
? Sau CM Tháng hai, tình hình nước Nga có gì
nổi bật
CMDCTS Tháng 2 – 1917, tuy đã lật đổ CĐ
Nga Hoàng, thực hiện thành công 1 phần của
nhiệm vụ CMTS, song nước Nga lúc này lại
diễn ra cục diện chính trị đặc biệt: 2 chính
quyền song song tồn tại: Chính phủ lâm thời
của g/c TS và các Xô Viết đại biểu công nhân -
nông dân – binh lính
+ Thực tế chính quyền rơi vào tay chính phủ
lâm thời TS: Tiếp tục chính sách theo đuổi
chiến tranh và đàn áp quần chúng
3 Cách mạng tháng mười năm 1917.
* Công cuộc chuẩn bị CM của Lê Nin và đảng Bôn – Sê- Vích.
- Nhằm chấm dứt tình trạng
1 chính quyền song song tồn tại, thiết lập chính quyền Xô Viết
Trang 6+ Các tầng lớp nd phản đối mạnh mẽ chính sách
của chính phủ lâm thời TS
? Tình hình đó đặt ra yêu cầu gì cho CM Nga
( Trong tình hình cục diện chính trị như vậy Lê-
Nin và đảng Bôn- Sê- Vích buộc phải chuẩn bị
kế hoạch tiếp tục làm CM, dùng vũ lực lật đổ
chính quyền lâm thời, chấm dứt tình trạng 2
chính quyền song song tồn tại, thiết lập chính
quyền hoàn toàn về tay các Xô- Viết )
- GV phân tích:
+ Công cuộc chuẩn bị kế hoạch tiếp tục của CM
được tiến hành rất khẩn trương, hoàn tất
+ Từ đầu tháng 10 Lê Nin từ nước ngoài trở về
nước trực tiếp chỉ đạo CM
+ Thành lập đội cận vệ đỏ - Đây là lực lượng
chủ lực tiến hành CM
+ Ban lãnh đạo cuộc khởi nghĩa thông qua
quyết khởi nghĩa hết sức mau lẹ
- GV dựa vào nội dung sgk+ H 54 ( Cuộc tấn
công Cung Điện Mùa Đông ) để trình bày DB
- Yêu cầu HS nắm được 2 sự kiện lớn:
+ 24/ 10 ( 6/ 11 ) quân khởi nghĩa chiếm được
toàn bộ Pê- tơ- Rô- Grát và bao vây cung điện
mùa đông
+ Đêm 25/10 ( 7/11 ) Cung điện mùa đông bị
chiếm Các bộ trưởng chính phủ bị bắt, chính
phủ lâm thời bị sụp đổ hoàn toàn
? So với CM T 2, CM T 10 đã đem lại kết quả
tiến bộ nào
=> Đem lại chính quyền hoàn toàn về tay nhân
dân
? Cách mạng tháng 10 thắng lợi có ý nghĩa lịch
sử như thế nào
* Diễn biến: ( sgk - 78 ).
* Kết quả: lật đổ chính phủ
lâm thời TS thiết lập nhà nước VS
* Tính chất – ý nghĩa: Là
cuộc CMVS đầu tiên trên thế giới, đưa g/c VS lên nắm chính quyền, xây dựng XH mới: XHCN
5 Sơ kết bài học:
? Tại sao ở nước Nga năm 1917 lại có 2 cuộc CM:
+ Để giải quyết mâu thuẫn gay gắt trong XH Nga đầu TK XX Cuộc CM T 2- 1917
đã bùng nổ Đây là cuộc CM DCTS kiểu mới đã lật đổ CĐ Nga Hoàng, song thành lập 2 chính quyền song song tồn tại -> chứng tỏ CM tháng 2 – 1917 chưa triệt để
Trang 7+ Yêu cầu chấm dứt tình trạng 2 chính quyền song song tồn tại ở 1 nước để thiết lập chính quyền thống nhất toàn quốc của các Xô Viết, đó là cuộc CM VS đầu tiên trên thế giới
Bài tập 1: Hãy điền tiếp những mâu thuẫn ở nước Nga cuối TK XIX- Đầu TK XX
vào chỗ chấm dưới đây:
- Nông dân mâu thuẫn
- Công nhân ( VS ) mâu thuẫn
- Đế quốc Nga mâu thuẫn
Bài tập 2: Những thông tin nào dưới đây là đúng: Năm 1917, nước Nga tiến hành hai cuộc CM CM dân chủ TS tháng hai lật đổ CĐ Nga Hoàng CM XHCN Tháng 10 lật đổ chính phủ TS lâm thời CM tháng 10 – 1917 là cuộc CM TS đầu tiên trên thế giới * Bổ sung kiến thức
**********************************
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Bài 15 Tiết : 24
Cách mạng tháng mười nga năm 1917 và cuộc đấu tranh Bảo vệ cách mạng ( 1917- 1921 ).
II Cuộc đấu tranh xây dựng và bảo vệ thành
quả cách mạng.
Trang 8ý nghiã lịch sử của cách mạng thángmười nga
năm 1917.
A mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Giúp hs nắm được
- Cuộc đấu tranh để bảo vệ thành quả của cách mạng diễn ra như thế nào
- ý nghĩa lịch sử và ảnh hưởng của cuộc CM tháng mười Nga đến phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới
* Kiến thức: ý nghĩa lịch sử và ảnh hưởng của cuộc CM tháng mười Nga
2 Tư tưởng:
Qua bài học bồi dưỡng HS nhận thức đúng đắn về tinh thần CM đối với CM
XHCN đầu tiên trên thế giới
3 Kỹ năng:
+ Sử dụng bản đồ nước Nga để xác định cuộc đấu tranh bảo vệ nước Nga sau CM + Biết sử dụng biết sử dụng khai thác tranh, ảnh, tư liệu lịch sử để rút ra nhận xét
B Chuẩn bị:
1 Thầy:
- Lược đồ nước Nga, Xô Viết chống thù trong giặc ngoài ( 1918 – 1920 )
2 Trò:
- Tranh ảnh nước Nga sau CM tháng Mười
C Tiến trình dạy và học:
1 Kiểm tra sĩ số:
2 Kiểm tra bài cũ:
? Tại sao ở nước Nga năm 1917 lại có hai cuộc CM
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài:
Giành chính quyền đã khó, nhưng việc giữ chính quyền còn khó hơn gấp nhiều lần, Nước Nga sau CM tháng 10 khó khăn chồng chất Vậy nước Nga đã làm gì để giữ vững việc xd và bảo vệ thành quả của CM
4.Tiến trình tổ chức các hoạt động trên lớp:
- HS đọc mục 1 ( sgk – 79 ) ( không đọc đoạn
in nghiêng )
- GV nêu: Sau khi lật đổ bộ máy chính quyền
cũ, công việc đầu tiên là cần phải thiết lập bộ
1 Xây dựng chính quyền Xô Viết.
Trang 9máy chính quyền mới.
? Nét đặc trưng nhất mà CM tháng 10 đã đem
lại là gì
( Không sử dụng bộ máy chính quyền cũ mà
thành lập chính quyền CM của g/c công - nông
– binh )
? Đại hội Xô Viết toàn Nga lần thứ 2 ( khai mạc
ở điện X Mô - Nưi ) đã làm gì
- GV giới thiệu bức ảnh Lê - Nin tại đại hội Xô
Viết toàn Nga lần thứ 2
- GV phân tích:
+ Việc xây dựng bộ máy chính quyền mới vững
mạnh đóng vai trò quyết định với việc XD bảo
vệ thành quả CM của mỗi nước
+ Việc XD chính quyền sáng tạo 1 hệ thống
hành chính mới do công – nông – binh làm
chủ là nét đặc sắc nhất mà CM tháng mười Nga
đem lại, giúp nước Nga đứng vững trước những
khó khăn chồng chất giặc ngoài, thù trong sau
CM tháng 10
? Đại hội thông qua sắc lệnh đầu tiên, quan
trọng nào
- HS đọc đoạn chữ in nhỏ ( sgk- 89 ) về nội
dung sắc lệnh hoà bình và sắc lệnh ruộng đất
- GV giới thiệu ảnh: Sắc lệnh hoà bình và ruộng
đất
? Sắc lệnh hoà bình đã đáp ứng mong muốn hoà
bình, chấm dứt chiến tranh của đại đa số quần
chúng nhân dân lao động, những người đã bị
chiến tranh làm kiệt quệ, khốn đốn và vô cùng
đau khổ
+ Sắc lệnh ruộng đất đem lại hơn 150 triệu ha
ruộng đất cho nông dân, đáp ứng quyền lợi thiết
thực của nông dân, lần đầu tiên toàn thể nông
dân Nga có ruộng đất để cày cấy
? Vì sao việc làm đầu tiên của chính quyền mới
đem lại là thông qua sắc lệnh hoà bình và ruộng
đất ( HS thảo luận nhóm )
( Rút ra khỏi cuộc chiến tranh để tránh tiếp tục
- 25/ 10/ 1917 ( 7/ 11/ 1917) Đại hội Xô Viết toàn Nga lần thứ 2 khai mạc tuyên bố thành lập chính quyền Xô Viết do
Lê Nin đứng đầu
- Thông qua sắc lệnh hoà bình và sắc lệnh ruộng đất
+ Nội dung: ( sgk- 79 + 80 )
-> Đáp ứng được nguyện vọng hoà bình và ruộng
đất cho ndân
Trang 10gây ra những tổn thất nặng nề cho đất nước cho
nhân dân
- Giải quyết vấn đề ruộng đất là quyền lợi thiết
thực cho nông dân – là lực lượng tham gia chủ
yếu đưa đến thắng lợi của CM )
=> Đó là những việc làm cần thiết, cấp bách
nhất, củng cố lòng tin của nhân dân và chính
quyền mới, góp phần giải quyết tháo gỡ từng
khó khăn sau CM để tiếp tục xây dựng và bảo vệ
chính quyền
? Ngoài việc ban hành sắc lệnh hoà bình và sắc
lệnh ruộng đất chính quyền Xô Viết còn thực
hiện những biện pháp gì
+ Chính trị: Chính quyền Xô Viết xoá bỏ các
đẳng cấp XH và đặc quyền đặc lợi, nam nữ bình
quyền, các DT hoàn toàn bình đẳng có quyền tự
quyết và tự do phát triển
+ Kinh tế: Nhà nước nắm các ngành kinh tế then
chốt ( Ngân hàng đường sắt, ngoại thương, hầm
mỏ ) giao quyền quản lí kiểm soát cho công
nhân
? Em có nhận xét gì về các chính sách, biện
pháp của chính quyền Xô Viết
=> Với những chính sách,biện pháp đó, chính
quyền Xô Viết đã từng bước ổn định được tình
hình mọi mặt của đất nước, kế tục và bảo vệ
được thành quả CM, chuẩn bị những điều kiện
cần thiết cho cuộc đấu tranh chống lại các lực
lượng kẻ thù luôn tìm cách phá hoại CM
Đây thực sự là tính ưu việt của CĐ mới
? Tại sao thắng lợi của CM Tháng 10 và sự ra
đời của nước Nga Xô Viết đã làm cho các nước
ĐQ căm ghét hoảng sợ muốn bóp chết CM
( CM tháng 10 đưa đến sự thành lập nhà nước
VS đầu tiên trên thế giới 1 hệ thống XH mới:
XH CN ra đời chứng tỏ CNTB không còn là hệ
thống XH duy nhất trên thế giới -> lực lượng
- Thực hiện các biện pháp
để ổn định chính trị và phát triển kinh tế đất nước + Chính trị:
+ Kinh tế: ( sgk – 80 )
- Đối ngoại: Chính quyền Xô Viết kí hoà ước Bơ- rét- li- tốp với Đức ( 3/
1918 )
2 Chống thù trong giặc ngoài: