tích các ngoại tỉ bằng tích caùc trung tæ => Tính chaát 1 SGK... -Ngược lại nếu có ad = bc ta có thể suy ra được tỉ lệ thức.[r]
Trang 1Ngày soạn: Ngày dạy:
Tuần 5 – Tiết 10
* * * I- MỤC TIÊU:
- HS hiểu rõ thế nào là tỉ lệ thức, nắm vững 2 t/c của tỉ lệ thức
- Nhận biết được tỉ lệ thức và các số hạng của tỉ lệ thức Bước đầu biết vận dụng các t/c của tỉ lệ thức vào giải BT
II- CHUẨN BỊ:
- GV: Bảng phụ ghi BT và các KL
- HS: Ôân tập khái niệm tỉ số của 2 số HT x và y với y ≠ 0, định nghĩa 2 phân số bằng nhau Viết tỉ số 2 số HT thành tỉ số 2 số nguyên Bảng nhóm
III- PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
- Phương pháp vấn đáp đan xen hoạt động nhóm
IV- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ (5ph)
- Nêu câu hỏi KT:
*Tỉ số của 2 số a và b với b ≠ 0 là gì? Kí
hiệu
- So sánh 2 tỉ số và 10
15
1,8 2,7
- GV nhận xét, ghi điểm
+ Tỉ số của 2 số a và b với (b 0)là
thương của phép chia a cho b
Kí hiệu: hoặc a : ba
b
+ So sánh 2 tỉ số:
10 2
15 3 1,8 18 2 2,7 27 3
=> 10 1,8
15 2,7
- HS nhận xét
* Hoạt động 2: Định nghĩa (13ph)
- Trong BT trên ta có 2 tỉ
số bằng nhau 10 1,8 Ta
15 2,7
nói đẳng thức 10 1,8 là 1
15 2,7
tỉ lệ thức
I- Định nghĩa: (SGK)
Trang 2- Vậy tỉ lệ thức là gì?
- Nêu vd
- Chú ý: rút gọn phân số
- Gọi HS lên bảng giải
Vậy đẳng thức 15 12,5 là
21 17,5
tỉ lệ thức
-Cho HS nêu lại đn tỉ lệ
thức Điều kiện
-Giới thiệu kí hiệu tỉ lệ
thức
- Cho HS làm [?1]
Từ các tỉ số sau đây có lập
được tỉ lệ thức không?
BT: a) Cho tỉ số 1, 2
3,6
Hãy viết 1 tỉ số nữa để
2 tỉ số này lập thành 1 tỉ
lệ thức? Có thể viết bao
nhiêu tỉ số như vậy?
b) Cho vd về tỉ lệ thức
c) Cho tỉ lệ thức 4
5 20
x
Tìm x
-Là 1 đẳng thức của 2 tỉ số
15 5
21 7 12,5 125 5 17,5 175 7
15 12,5
21 17,5
- HS nhắc lại đn tỉ lệ thức ĐK: b,d 0
a c
- HS làm [?1]
- 2 HS lên bảng làm BT
- Câu a lập thành tỉ lệ thức
- Câu b không lập được tỉ lệ thức
- HS lên bảng làm câu a, b
a) 1, 2 2
3,6 6
1, 2 1 3,6 3
1, 2 1 3,6 3
;
1, 2 0, 2 3,6 0,6
- Viết được vô số tỉ số như vậy
b) HS tự lấy vd về tỉ lệ thức
c) HS dựa vào t/c cơ bản của phân số để tìm x
4 16
5 20
- Có thể dựa vào t/c cơ bản của phân số để tìm x
=> 5.x = 4 20
4
5 20
x
=> x = 4.20 = 16
5
Vd: So sánh 2 tỉ số và 15
21 12,5
17,5
hoặc a : b = c : d
a c
b d
a,b,c,d : các số hạng a,d : ngoại tỉ
b, d : trung tỉ a) 2: 4 và
5
4 : 8 5
b) -3 : 7 và -21
2
2 1 : 7
5 5
Trang 3* Hoạt động 3: Tính chất (17ph)
- Khi có tỉ lệ thức a c
b d
mà a, b, c, d Z và d 0
thì theo đn 2 phân số bằng
nhau ta có: ad = bc
Ta hãy xét xem t/c này
còn đúng với tỉ lệ thức nói
chung hay không?
+ Xét tỉ lệ thức 18 24
27 36
cho HS đọc SGK để hiểu
cách CM khác của đẳng
thức tích 18.36 = 24.27
-Cho HS làm [?2]
- Bằng cách tương tự từ tỉ
lệ thức a c => ad = bc (
b d
tích các ngoại tỉ bằng tích
các trung tỉ)
=> Tính chất 1 SGK
-Ngược lại nếu có ad = bc
ta có thể suy ra được tỉ lệ
thức a c hay không?
b d
- Cho HS đọc SGK
Từ đẳng thức 18.36 =
24.27
=> 18 24 để áp dụng
27 36
-Tương tự từ ad = bc và
a,b,c,d 0 làm thế nào để
có: a b?
c d
d c ?
b a
-HS đọc SGK
-HS thực hiện:
=>
b d a.bd c.bd
=> ad = bc
-HS đọc SGK
- Cách làm : ad = bc Chia 2 vế cho tích bd
(1) ĐK:bd
bd bd b d
0
-Từ ad = bc với a,b,c,d 0
Chia 2 vế cho cd => a b
c d
(2) Chia 2 vế cho ab => d c
b a
II- Tính chất:
Tính chất 1:
Nếu a c thì ad = bc
b d
Trang 4d b?
c a
-Nhận xét vị trí của các
ngoại tỉ và trung tỉ của tỉ lệ
thức (2) so với tỉ lệ thức
(1)
-Tương tự nhận xét vị trí
của các ngoại tỉ và trung tỉ
của tỉ lệ thức (3),(4) so với
tỉ lệ thức (1)
+ Nêu t/c 2 SGK
Tổng hợp cả 2 t/c của tỉ
lệ thức với a,b,c,d 0
có trong 5 đẳng thức có
thể suy ra các đẳng
thức còn lại
=> Bảng tóm tắt
(3) Chia 2 vế cho ac => d b
c a
(4) (1)
a c
b d
(2)
c d
Ngoại tỉ giữ nguyên đổi chổ 2 trung tỉ
(1) => (3)
a c
b a
Trung tỉ giữ nguyên đổi chỗ
2 ngoại tỉ (1) => (4)
a c
c a
Đổi chỗ cả ngoại tỉ và trung tỉ
Tính chất 2: Nếu ad =
bc và a,b,c,d 0 thì ta
có các tỉ lệ thức:
b d c d b a c a
* Hoạt động 4: Luyện tập- Củng cố (8ph)
* BT 47: Lập tất cả các TLT có được từ
đẳng thức sau:
a) 6.63 = 9.42
* BT 46: Tìm x trong các TLT sau:
27 3,6
x
- Trong TLT muốn tìm 1 ngoại tỉ ta làm
thế nào?
b) -0,52 : x = -9,36 : 16,38
+ Tương tự, muốn tìm 1 trung tỉ ta làm thế
nào?
- Dựa trên cơ sở nào tìm được x như trên?
- HS làm:
6.63 = 9.42
=> 6 42 6; 9 63; 9
9 36 42 63 42 6
a) => x.3,6 = 27.(-2) => x = 27.( 2) = -15
3,6
+ Lấy tích trung tỉ chia cho ngoại tỉ đã biết
+ Lấy tích ngoại tỉ chia cho trung tỉ đã biết
x = 0,52.16,38
9,36
Trang 5- Dựa trên t/c cơ bản của TLT.
* HOẠT ĐỘNG 5: Hướng dẫn về nhà (2ph):
- Nắm vững đn và các t/c của TLT, các cách hoán vị số hạng của TLT, tìm
1 số hạng trong TLT
- Làm BT 44, 45, 46©, 47(b), 48 SGK
- Hướng dẫn bài 44 Thay tỉ số giữa các số HT bằng tỉ số giữa các số nguyên
a) 1,2 : 3,24 = 12 324 12 100: 10
10 100 10 324 27
* * * RÚT KINH NGHIỆM:
-