Giáo án Toán Lớp 4 - Tuần 20 - Năm học 2010-2011 - Nguyễn Văn Tuấn

Muïc ñích – Yeâu caàu : - Biết được thương của phép chia số tự nhiên cho số tự nhiên khác 0 có thể viết thành một phân số, tử số là số bị chia và mẫu số là số chia.. Đồ dùng dạy học: -Cá[r]

Thứ hai, ngày 03 tháng 01 năm 2011.

Toán Tiết : 96 PHÂN SỐ

I Mục đích – Yêu cầu :

-Bước đầu nhận biết về phân số, biết phân số cĩ tử số và mẫu số

-Biết đọc, biết viết phân số

- Bài tập cần làm : Bài 1, Bài 2

II Đồ dùng dạy học:

-Các hình minh hoạ như trong SGK trang 106, 107

III Các hoạt động dạy – học :

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

1.Ổn định:

2.KTBC:

-GV gọi 2 HS lên bảng, yêu cầu các em làm các

BT hướng dẫn luyện tập thêm của tiết 95

-GV nhận xét và cho điểm HS

3.Bài mới:

a).Giới thiệu bài:

-Trong thực tế cuộc sống có rất nhiều trường hợp

mà chúng ta không thể dùng số tự nhiên để biểu

đạt số lượng Ví dụ có một quả cam chia đều cho

bốn bạn thì mỗi bạn nhận số lượng cam là bao

nhiêu ? Khi đó ta phải dùng phân số Bài học hôm

nay giúp các em làm quen với phân số

b).Giới thiệu phân số:

-GV treo lên bảng hình tròn được chia thành 6

phần bằng nhau, trong đó có 5 phần được tô màu

như phần bài học của SGK

-GV hỏi:

* Hình tròn được chia thành mấy phần bằng nhau

?

* Có mấy phần được tô màu ?

-GV nêu:

* Chia hình tròn thành 6 phần bằng nhau, tô màu

5 phần Ta nói đã tô màu năm phần sáu hình tròn

- Hát vui

-2 HS lên bảng thực hiện yêu cầu, HS dưới lớp theo dõi để nhận xét bài của bạn

-HS lắng nghe

-HS quan sát hình

-HS trả lời

-6 phần bằng nhau

-Có 5 phần được tô màu

-HS lắng nghe

TUẦN 20

* Năm phần sáu viết là

6

5 (Viết 5, kẻ vạch ngang dưới 5, viết 6 dưới vạch ngang và thẳng với

5.)

-GV yêu cầu HS đọc và viết

6

5 -GV giới thiệu tiếp: Ta gọi

6

5 là phân số

+Phân số

6

5 có tử số là 5, có mẫu số là 6

-GV hỏi: Khi viết phân số

6

5 thì mẫu số được viết ở trên hay ở dưới vạch ngang ?

-Mẫu số của phân số

6

5 cho em biết điều gì ? -Ta nói mẫu số là tổng số phần bằng nhau được

chia ra Mẫu số luôn luôn phải khác 0

-Khi viết phân số

6

5 thì tử số được viết ở đâu ? Tử số cho em biết điều gì ?

-Ta nói tử số là phân số bằng nhau được tô màu

-GV lần lượt đưa ra hình tròn, hình vuông, hình

zích zắc như phần bài học của SGK, yêu cầu HS

đọc phân số chỉ phần đã tô màu của mỗi hình

* Đưa ra hình tròn và hỏi: Đã tô màu bao nhiêu

phần hình tròn ? Hãy giải thích

* Nêu tử số và mẫu số của phân số

2 1

* Đưa ra hình vuông và hỏi: Đã tô màu bao nhiêu

phần hình vuông ? Hãy giải thích

* Nêu tử số và mẫu số của phân số

4 3

* Đưa ra hình gấp khúc và hỏi: Đã tô màu bao

nhiêu phần hình gấp khúc ? Hãy giải thích

* Nêu tử số và mẫu số của phân số

7 4

-GV nhận xét:

6

5 , , , là những phân số

2

1 4

3 7 4

-HS viết

6

5, và đọc năm phần sáu

-HS nhắc lại: Phân số

6

5 -HS nhắc lại

-Dưới gạch ngang

-Mẫu số của phân số

6

5 cho biết hình tròn được chia thành 6 phần bằng nhau

-Khi viết phân số

6

5 thì tử số được viết ở trên vạch ngang và cho biết có 5 phần bằng nhau được tô màu

-Đã tô màu hình tròn (Vì hình tròn được

2 1

chia thành hai phần bằng nhau và tô màu một phần)

-Phân số có tử số là 1, mẫu số là 2

2 1

-Đã tô màu hình vuông (Vì hình vuông

4 3

được chia thành 4 phần bằng nhau và tô màu

3 phần)

-Phân số có tử số là 3, mẫu số là 4

4 3

-Đã tô màu hình gấp khúc (Vì hình gấp

7 4

khúc được chia thành 7 phần bằng nhau và tô màu 4 phần

-Phân số có tử số là 4, mẫu số là 7

7 4

Mỗi phân số có tử số và mẫu số Tử số là số tự

nhiên viết trên vạch ngang Mẫu số là số tự nhiên

viết dưới gạch ngang

c).Luyện tập – thực hành:

Bài 1

-GV yêu cầu HS tự làm bài, sau đó lần lượt gọi 6

HS đọc, viết và giải thích về phân số ở từng hình

Bài 2

-GV treo bảng phụ có kẻ sẵn bảng số như trong

BT, gọi 2 HS lên bảng làm bài và yêu cầu HS cả

lớp làm bài vào Vở

Phân số Tử số Mẫu số

11

6

10

8

12

5

-GV yêu cầu HS nhận xét bài làm trên bảng của

bạn

* Mẫu số của các phân số là những số tự nhiên

như thế nào ?

-GV nhận xét và cho điểm HS

Bài 3: Dành cho hs khá giỏi

* Bài tập yêu cầu chúng ta làm gì ?

-GV gọi 3 HS lên bảng, sau đó lần lượt đọc các

phân số cho HS viết (có thể đọc thêm các phân số

khác)

-GV nhận xét bài viết của các HS trên bảng, yêu

cầu HS dưới lớp đổi chéo vở để kiểm tra bài của

nhau

Bài 4: Dành cho hs khá giỏi

-GV yêu cầu 2 HS ngồi cạnh nhau chỉ các phân

số bất kì cho nhau đọc

-GV viết lên bảng một số phân số, sau đó yêu

cầu HS đọc

-GV nhận xét phần đọc các phân số của HS

4.Củng cố - Dặn dò:

-GV nhận xét giờ học Tuyên dương hs

-Dặn HS về nhà làm các bài tập luyện tập thêm

và chuẩn bị bài sau

-HS làm bài vào Vở

-6 HS lần lượt giải thích

-2 HS lên bảng làm bài, HS cả lớp làm bài vào Vở

Phân số Tử số Mẫu số

8

3

25

18

55

12

-HS dưới lớp nhận xét, sau đó đổi chéo vở để kiểm tra bài làm lẫn nhau

-Là các số tự nhiên lớn hơn 0

-Viết các phân số

-3 HS lên bảng viết, HS dưới lớp viết vào vở, yêu cầu viết đúng thứ tự như GV đọc

-HS làm việc theo cặp

-HS nối tiếp nhau đọc các phân số GV viết trên bảng

-HS cả lớp

Thứ ba, ngày 04 tháng 01 năm 2011.

Toán

I Mục đích – Yêu cầu :

- Biết được thương của phép chia số tự nhiên cho số tự nhiên khác 0 có thể viết thành một phân số, tử số là số bị chia và mẫu số là số chia

- Bài tập cần làm : Bài 1, Bài 2 (2 ý đầu), Bài 3

II Đồ dùng dạy học:

-Các hình minh hoạ như phần bài học SGK vẽ trên bìa hoặc trên bảng

III Các hoạt động dạy – học :

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

1.Ổn định:

2.KTBC:

-GV gọi vài HS lên bảng yêu cầu Làm các bài

tập 3, 4 của tiết 96:

-GV nhận xét và cho điểm HS

3.Bài mới:

a).Giới thiệu bài:

-Trong thực tế cũng như trong toán học, khi thực

hiện chia một số tự nhiên khác 0 thì không phải

lúc nào chúng ta cũng tìm được thương là một số

tự nhiên

Vậy lúc đó, thương của các phép chia này được

viết như thế nào ? Chúng ta cùng tìm hiểu qua bài

học hôm nay

b).Phép chia một số tự nhiên cho một số tự nhiên

khác 0

* Trường hợp có thương là một số tự nhiên

-GV nêu vần đề: Có 8 quả cam, chia đều cho 4

bạn thì mỗi bạn được mấy quả cam ?

* Các số 8, 4, 2 được gọi là các số gì ?

-Như vậy khi thực hiện chia một số tự nhiên cho

một số tự nhiên khác 0, ta có thể tìm được thương

là một số tự nhiên Nhưng, không thể lúc nào ta

cũng có thể thực hiện như vậy

* Trường hợp thương là phân số

-GV nêu tiếp vấn đề: Có 3 cái bánh, chia đều cho

4 em Hỏi mỗi em được bao nhiêu phần của cái

- Hát vui

-Vài HS lên bảng thực hiện yêu cầu, HS dưới lớp theo dõi để nhận xét bài của bạn

-HS lắng nghe

-Có 8 quả cam, chia đều cho 4 bạn thì mỗi bạn được:

8 : 4 = 2 (quả cam) -Là các số tự nhiên

-HS nghe và tìm cách giải quyết vấn đề

* Em có thể thực hiện phép chia 3 : 4 tương tự

như thực hiện 8 : 4 được không ?

-Hãy tìm cách chia đều 3 cái bánh cho 4 bạn

* Có 3 cái bánh, chia đều cho 4 bạn thì mỗi bạn

nhận được cái bánh

4

3

Vậy 3 : 4 = ?

-GV viết lên bảng 3 : 4 =

4 3

* Thương trong phép chia 3 : 4 = có gì khác so

4 3

với thương trong phép chia 8 : 4 =

2 ?

-Như vậy khi thực hiện chia một số tự nhiên cho

một số tự nhiên khác 0 ta có thể tìm được thương

là một phân số

* Em có nhận xét gì về tử số và mẫu số của

thương và số bị chia, số chia trong phép chia 3 :

4

3

4

-GV kết luận: Thương của phép chia số tự nhiên

cho số tự nhiên (khác 0) có thể viết thành một

phân số, tử số là số bị chia và mẫu số là số chia

c).Luyện tập – thực hành

Bài 1

-GV cho HS tự làm bài, sau đó chữa bài trước

lớp

-GV nhận xét và cho điểm HS

Bài 2

-GV yêu cầu HS đọc bài mẫu, sau đó tự làm bài

-GV nhận xét và cho điểm HS

-HS trả lời

-HS thảo luận và đi đến cách chia: Chia đều mỗi cái bành thành 4 phần bằng nhau sau đó chia cho 4 bạn, mỗi bạn nhận được 3 phần bằng nhau của cái bánh Vậy mỗi bạn nhận được cái bánh

4 3

-HS dựa vào bài toán chia bánh để trả lời

3 : 4 =

4 3

-3 chia 4 bằng

4 3

-Thương trong phép chia 8 : 4 = 2 là một số tự nhiên còn thương trong phép chia 3 : 4 = là

4 3

một phân số

-Số bị chia là tử của thương và số chia là mẫu số của thương

-1 HS lên bảng làm bài, HS cả lớp làm bài vào Vở

7 : 9 = ; 5 : 8 =

9

7

8 5

6 : 19 = ; 1 : 3 =

19

6

3 1

-1 HS lên bảng làm bài, HS cả lớp làm bài vào Vở

36 : 9 = = 4 ; 88 : 11 = = 8

9

36

11 88

0 : 5 = = 0 ; 7 : 7 = = 1

5

0

7 7

Bài 3: Dành cho hs khá giỏi

-GV yêu cầu HS đọc đề bài phần a, đọc mẫu và

tự làm bài

* Qua bài tập a em thấy mọi số tự nhiên đều có

thể viết dưới dạng phân số như thế nào ?

-GV gọi HS khác nhắc lại kết luận

4.Củng cố - Dặn dò:

-GV yêu cầu HS nêu mối liên hệ giữa phép chia

số tự nhiên và phân số

-GV tổng kết giờ học, dặn HS về nhà chuẩn bị

bài sau

-1 HS lên bảng làm bài, HS cả lớp làm bài vào Vở

6 = ; 1 = ; 27 = ; 0 = ; 3 =

1

6

1

1

1

27

1

0

1 3

-Mọi số tự nhiên đềi có thể viết thành một phân số có mẫu là số 1

-1 HS nêu trước lớp, cả lớp theo dõi để nhận xét

-HS cả lớp

Thứ tư, ngày 05 tháng 01 năm 2011.

Toán

(tiếp theo)

I Mục đích – Yêu cầu :

- Biết được thương của phép chia số tự nhiên cho số tự nhiên khác 0 có thể viết thành một phân số

- Bước đầu biết so sánh phân số với 1

- Bài tập cần làm : Bài 1, Bài 3

II Đồ dùng dạy học:

-Các hình minh hoạ như phần bài học SGK

III Các hoạt động dạy – học :

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

1.Ổn định:

2.KTBC:

-GV gọi 2 HS lên bảng, yêu cầu các em làm các

bài tập 1, 2 của tiết 97

-GV nhận xét và cho điểm HS

3.Bài mới:

a).Giới thiệu bài:

-Trong giờ học này, các em sẽ tiếp tục tìm hiểu

về phân số và phép chia số tự nhiên

b).Phép chia số tự nhiên cho một số tự nhiên khác

0

* Ví dụ 1

* Có 2 quả cam, chia mỗi quả cam thành 4 phần

- HaÙt vui

-2 HS lên bảng thực hiện yêu cầu, HS dưới lớp theo dõi để nhận xét bài của bạn

-HS lắng nghe

-HS đọc lại VD và quan sát hình minh hoạ cho VD

bằng nhau Vân ăn 1 quả cam và quả cam Viết

4 1

phân số chỉ số phần quả cam Vân đã ăn

* Vân đã ăn 1 quả cam tức là ăn được mấy phần

?

-Ta nói Vân ăn 4 phần hay quả cam

4 4

-Vân ăn thêm quả cam tức là ăn thêm mấy

4 1

phần nữa ?

* Như Vân đã ăn tất cả mấy phần ?

-Ta nói Vân ăn 5 phần hay quả cam

4 5

* Hãy mô tả hình minh hoạ cho phân số

4 5

-Mỗi quả cam được chia thành 4 phần bằng nhau,

Vân ăn 5 phần, vậy số cam Vân đã ăn là quả

4 5

cam

* Ví dụ 2

* Có 5 quả cam, chia đều cho 4 người Tìm phần

cam của mỗi người ?

-GV yêu cầu HS tìm cách thực hiện chia 5 quả

cam cho 4 người

* Vậy sau khi chia thì phần cam của mỗi người là

bao nhiêu ?

-GV nhắc lại: Chia đều quả cam cho 4 người thì

mỗi người được quả cam Vậy

4 5

5 : 4 = ?

* Nhận xét

- quả cam và 1 quả cam thì bên nào có nhiều

4

5

cam hơn ? Vì sao ?

* Hãy so sánh và 1

4 5

* Hãy so sánh tử số và mẫu số của phân số

4 5

-Kết luận 1: Những phân số có tử số lớn hơn mẫu

số thì lớn hơn 1

* Hãy viết thương của phép chia 4 : 4 dưới dạng

-Vân ăn 1 quả cam tức là đã ăn 4 phần

-là ăn thêm 1 phần

-Vân đã ăn tất cả là 5 phần

-Có 1 hình tròn, được chia thành 4 phần bằng nhau, và một phần như thế bên ngoài Tất cả đều được tô màu

-HS đọc lại VD

-HS thảo luận, sau đó trình bày cách chia trước lớp

-Sau khi chia mỗi người được quả cam

4 5

-HS trả lời 5 : 4 =

4 5

- quả cam nhiều hơn 1 quả cam vì quả

4

5

4 5

cam là 1 quả cam thêm quả cam

4 1

-HS so sánh và nêu kết quả: > 1

4 5

-Phân số có tử số lớn hơn mẫu số

4 5

phân số và dưới dạng số tự nhiên.

-Vậy = 1

4

4

* Hãy so sánh tử số và mẫu số của phân số

4 4

-GV kết luận 2: Các phân số có tử số và mẫu số

bằng nhau thì bằng 1

* Hãy so sánh 1 quả cam và quả cam

4 1

* Hãy so sánh và 1

4 1

* Em có nhận xét gì về tử số và mẫu số của phân

số

4

1

-GV kết luận 3: Những phân số có tử số nhỏ hơn

mẫu số thì nhỏ hơn 1 ?

c).Luyện tập – thực hành

Bài 1

* Bài tập yêu cầu chúng ta làm gì ?

-GV yêu cầu HS tự làm bài

-GV chữa bài, nhận xét và cho điểm HS

Bài 2: Dành cho hs khá giỏi

-GV yêu cầu HS đọc đề

-GV yêu cầu HS quan sát kĩ hai hình và yêu cầu

tìm phân số chỉ phần đã tô màu của từng hình

-GV yêu cầu giải thích bài làm của mình Nếu

HS chưa giải thích được GV đặt câu hỏi cho HS trả

lời:

Hình 1:

+ Hình chữ nhật được chia thành mấy phần bằng

nhau ?

+Đã tô màu mấy phần ?

+Vậy đã tô màu mấy phần hình chữ nhật ?

Hình 2:

+Hình chữ nhật được chia thành mấy phần bằng

nhau ?

+Đã tô màu mấy phần ?

+Vậy đã tô màu mấy phần hình chữ nhật ?

Bài 3

-HS viết 4 : 4 = ; 4 : 4 = 1

4 4

-Phân số có tử số và mẫu số bằng nhau

4 4

-1 quả cam nhiều hơn quả cam

4 1

-HS so sánh < 1

4 1

-Phân số có tử số nhỏ hơn mẫu số

4 1

-HS trả lời trước lớp

-HS đọc

-2 HS lên bảng làm bài, HS cả lớp làm bài vào Vở

-HS đọc

-HS làm bài và trả lời:

Hình 1: ; Hình 2:

6

7

12 7

+Hình chữ nhật được chia thành 6 phần bằng nhau

+Tô màu hết 1 hình chữ nhật, tô thêm một phần nữa Vậy tô tất cả 7 hình

+Đã tô hình chữ nhật

6 7

+Chia thành 12 phần bằng nhau

+Đã tô màu 7 phần

+Đã tô màu hình chữ nhật

12 7

-3 HS lên bảng làm bài, mỗi HS làm 1 ý, HS

-GV yêu cầu HS đọc đề bài và tự làm bài.

-GV yêu cầu HS giải thích bài làm của mình

-GV nhận xét và cho điểm HS

4.Củng cố - Dặn dò:

-GV yêu cầu HS nêu nhận xét về:

* Thương trong phép chia một số tự nhiên cho

một số tự nhiên khác 0

* Phân số lớn hơn 1, bằng 1, bé hơn 1

-GV tổng kết giờ học, dặn dò HS về nhà ôn lại

bài, làm các bài tập hướng dẫn luyện tập thêm và

chuẩn bị bài sau

cả lớp làm bài vào Vở

a) < 1 ; < 1 ; < 1

4

3

14

9

10 6

b) = 1

24 24

c) > 1 ; > 1

5

7

17 19

-HS lần lượt nêu nậh xét về phân số lớn hơn

1, bằng 1, bé hơn 1 để giải thích

-2 HS lần lượt nêu trước lớp, hS cả lớp theo dõi và nhận xét

-HS cả lớp

Thứ năm, ngày 06 tháng 01 năm 2011.

Toán Tiết : 99 LUYỆN TẬP

I Mục đích – Yêu cầu :

- Biết đọc, viết phân số

- Biết quan hệ giữa phép chia số tự nhiên và phân số

- Bài tập cần làm : Bài 1, Bài 2, Bài 3

II Đồ dùng dạy học:

- SGK.

III Các hoạt động dạy – học :

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

1.Ổn định:

2.KTBC:

-GV gọi 2 HS lên bảng, yêu cầu các em làm các

BT hướng dẫn luyện tập thêm của tiết 98

-GV nhận xét và cho điểm HS

3.Bài mới:

a).Giới thiệu bài:

-Trong giờ học này, chúng ta cùng luyện tập về

các kiến thức đã học về phân số

- Hát vui

-2 HS lên bảng thực hiện yêu cầu, HS dưới lớp theo dõi để nhận xét bài của bạn

-HS lắng nghe

b).Hướng dẫn luyện tập

Bài 1

-GV viết các số đo đại lượng lên bảng và yêu cầu

HS đọc

-GV nêu vấn đề: Có 1 kg đường, chia thành 2

phần bằng nhau, đã dùng hết 1 phần Hãy nêu

phân số chỉ số đường còn lại

-Có một sợi dây dài 1m, được chia thành 8 phần

bằng nhau, người ta cắt đi 5 phần Viết phân số chỉ

số dây đã được cắt đi

Bài 2

-GV gọi 2 HS lên bảng, sau đó yêu cầu HS cả lớp

viết phân số theo lời đọc của GV

-GV gọi HS nhận xét bài làm của bạn trên bảng

-GV nhận xét và cho điểm HS

Bài 3

-GV gọi HS nêu yêu cầu của bài

-GV yêu cầu HS tự làm bài, sau đó đổi chéo vở

để kiểm tra bài của nhau

* Mọi số tự nhiên đều có thể viết dưới dạng phân

số như thế nào ?

Bài 4: Dành cho hs khá giỏi

-GV cho HS tự làm bài, sau đó yêu cầu các em

nối tiếp nhau đọc các phân số của mình trước lớp

-GV nhận xét (Có thể yêu cầu HS nêu lại nhận

xét về tử số và mẫu số của phân số lớn hơn 1,

bằng 1, bé hơn 1.)

Bài 5: Dành cho hs khá giỏi

-GV vẽ lên bảng đoạn thẳng AB và chia đoạn

thẳng này thành 3 phần bằng nhau Xác định điểm

HS trả lời Sao cho AI = AB như SGK

3 1

* Đoạn thẳng AB được chia thành mấy phần

bằng nhau ?

* Đoạn thẳng AI bằng mấy phần như thế ?

* Vậy đoạn thẳng AI bằng mấy phần đoạn thẳng

AB ?

-Đoạn thẳng AI bằng đoạn thẳng AB, ta viết AI

3 1

= AB (GV viết bảng)

3

1

-GV yêu cầu HS quan sát hình trong SGK và làm

-Một số HS đọc trước lớp

-HS phân tích và trả lời:

Vậy còn lại kg đường

2 1

-HS phân tích và trả lời:

Vậy đã cắt đi m

8 5

-HS viết các phân số, yêu cầu viết đúng theo thứ tự GV đọc

-HS nhận xét

-HS đọc

-HS làm bài và kiểm tra bài bạn

-Mọi số tự nhiên đều có thể viết dưới dạng phân số có tử số là số tự nhiên đó và mẫu số là 1

-HS làm bài, sau đó mỗi HS đọc 3 phân số trước lớp, 1 phân số bé hơn 1, 1 phân số bằng

1, 1 phân số lớn hơn 1

-HS quan sát hình

-3 phần bằng nhau

-Bằng 1 phần như thế

-Bằng đoạn thẳng AB

3 1

-2 HS lên bảng làm bài, HS cả lớp làm bài vào Vở

-Vì đoạn thẳng CD được chia thành 4 phần bằng nhau, CP bằng 3 phần như thế nên