- Lòng yêu nước, căm thù giÆc cña TrÇn Quèc TuÊn thÓ hiÖn: + Quªn ¨n, mÊt ngñ, đau đớn thắt tim, thắt ruột.. + S½n sµng hi sinh để rửa nhục cho đất nước.[r]
Trang 1Lớp 8A Tiết (TKB): Ngày dạy: Sĩ số : Vắng :
Tiết 93, 94 -Văn bản:
Hịch tướng sĩ
Trần Quốc Tuấn
I Mục tiêu:
1 Kiến thức.
- Sơ giản về thể Hịch
- Hoàn cảnh lịch sử liên quan đến sự ra đời của bài Hịch tướng sĩ
- Tinh thần yêu nước, ý chí quyết thắng kẻ thù xâm lược của quân dân thời Trần
- Đặc điểm văn chính luận ở Hịch tướng sĩ
2 Kĩ năng:
- Đọc hiểu một văn bản viết theo thể Hịch
3 Thái độ: Cảm nhận được lòng yêu nước tha thiết, tầm nhìn chiến lược của
vị chỉ huy quân sự đại tài Trần Quốc Tuấn
II Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục.
1 Giao tiếp: Trao đổi, trình bày suy nghĩ về lòng căm thù giặc và ý chí quyết
chiến quyết thắng kẻ thù xâm lược của vị chủ soái Trần Quốc Tuấn
2 Suy nghĩ sáng tạo: Phân tích kết cấu, nghệ thuật lập luận và ý nghĩa nội
dung của bài hịch
3 Xác định giá trị của bản thân: Có trách nhiệm với vận mệnh dân tộc, đất nước III Chuẩn bị.
1 Giáo viên.
- Tài liệu tham khảo: SGV, Thiết kế bài giảng, Tư liệu tham khảo.
- Phương tiện: SGK, Giáo án.
- Phương pháp, kĩ thuật dạy học:
+ Học theo nhóm: - Thảo luận, trao đổi, phân tích giá trị nội dung và ý nghĩa của bài hịch
+ Động não: - Suy nghĩ về ý thức trách nhiệm của Trần Quốc Tuấn với vận mệnh đất nước dân tộc
2 Học sinh: - SGK, Vở soạn, Vở ghi.
IV Tiến trình dạyhọc.
1 Kiểm tra.
? Vì sao thành Đại La lại được chọn làm kinh đô của muôn đời?
2 Bài mới.
Trang 2* Hoạt động 1 - Đọc và tìm hiểu Chú thích.
- Hướng dẫn HS đọc
văn bản
? Trình bày hiểu biết của
em về tác giả, tác phẩm?
- Hướng dẫn HS giải
thích từ khó
? Văn bản có thể chia
làm mấy đoạn, nội dung
của từng đoạn ?
- Đọc
- Trình bày
- Giải thích từ khó
- Suy nghĩ, trả lời
I Đọc và tìm hiểu Chú thích.
1 Đọc.
2 Tìm hiểu Chú thích.
a Tác giả.
Trần Quốc Tuấn (1231?- 1300), tước Hưng Đạo Vương là một danh tướng kiệt xuất của dân tộc
b Tác phẩm.
- Được viết theo thể Hịch - một thể loại văn nghị luận thời xưa, thường được vua chúa, tướng lĩnh hoặc thủ lĩnh một phong trào dùng để
cổ động thuyết phục hoặc kêu gọi đấu tranh
c Giải nghĩa từ khó.
(SGK)
3 Bố cục
Bốn đoạn
- Đoạn 1: Từ đầu
đến tiếng tốt (Nêu
gương những người trung thần, nghĩa sĩ trong sử sách Trung Hoa)
- Đoạn 2: Tiếp đến
cũng vui lòng (Lột tả
sự ngang ngược và tội ác của kẻ thù )
- Đoạn 3: Tiếp đến
phỏng có được không?
Trang 3(Phân tích phải trái, làm
rõ đúng sai)
- Đoạn 4: Còn lại
* Hoạt động 2 - Đọc hiểu văn bản.
? Những nhân vật nào đã
được tác giả nêu ra? Mục
đích của việc này là gì?
? Tội ác và sự ngang
ngược của kẻ thù được
tác giả lột tả như thế nào?
? Nỗi lòng yêu nước, căm
thù giặc của Trần Quốc
Tuấn được thể hiện qua
thái độ, hành động nào ?
? Vị chủ tướng nói lên nỗi
lòng mình có tác động gì
đối với các tướng sĩ ?
? Mối ân tình giữa chủ
tướng và các tướng sĩ
được thể hiện ra sao ?
- Suy nghĩ, trả lời
- Theo dõi, trả lời
- Suy nghĩ, phát biểu
- Suy nghĩ, trả lời
- Suy nghĩ, phát biểu
II Đọc hiểu văn bản.
1 Nêu gương sáng trong
sử sách.
- Những nhân vật trong
sử sách Trung Quốc
- Khích lệ, động viên tướng sĩ
2 Tình hình đất nước, nỗi lòng tác giả và ân tình của vị chủ tướng.
a Tội ác của giặc.
- Lột tả bằng những hành
động thực tế qua cách diễn đạt bằng những hình
ảnh ẩn dụ tham lam tàn bạo, đòi sản vật bạc vàng hung hăng như hổ đói đi lại nghênh ngang bắt nạt
tể phụ
b Nỗi lòng của tác giả.
- Lòng yêu nước, căm thù giặc của Trần Quốc Tuấn thể hiện:
+ Quên ăn, mất ngủ,
đau đớn thắt tim, thắt ruột
+ Uất ức khi chưa
được trả thù
+ Sẵn sàng hi sinh
để rửa nhục cho đất nước
c Ân tình của vị chủ tướng.
- Quan hệ chủ tướng và các tướng sĩ là quan hệ cùng cảnh ngộ, tinh thần
Trang 4? Giọng văn của đoạn này
như thế nào?
? Tác giả đã phê phán
những biểu hiện sai lầm nào
trong hàng ngũ tướng sĩ?
? Vậy, những hành
động như thế nào mới
là đúng đắn? Kết quả
của những hành động
ấy sẽ như thế nào?
? Việc Trần Quốc Tuấn
phê phán những hành
động sai của tướng sĩ,
đồng thời khẳng định
những hành động đúng
nên làm có chung ý gì?
? Nhiệm vụ cấp bách mà
tướng sĩ phải làm lúc này
- Suy nghĩ, trả lời
- Suy nghĩ, trả lời
- Suy nghĩ, phát biểu
- Suy nghĩ, phát biểu
- Theo dõi, phát biểu
trung quân ái quốc
“ lúc trận mạc xông pha thì cùng nhau sống chết, lúc ở nhà nhàn hạ thì cùng nhau vui cười”.
- Lời của vị chủ soái nói với tướng sĩ dưới quyền cùng cảnh ngộ
3 Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai.
a Phê phán những biểu hiện sai lầm trong hàng ngũ tướng sĩ.
- Thái độ bàng quan trước vận mệnh đất nước (nhìn thấy chủ…)
- Ham thú vui tầm thường, nhỏ nhặt: Chọi
gà, cờ bạc,…
b Hướng cho tướng sĩ hành động đúng đắn.
+ Biết lo xa: “đặt mồi lửa ” + Tăng cường võ nghệ
- Vừa nghiêm khắc răn đe
để tướng sĩ nhận ra sai lầm, khẳng định lại mình bằng những việc làm thiết thực ; vừa ân cần chỉ bảo (những việc nên làm)
=> Tất cả đều xuất phát
từ mục đích quyết chiến thắng kẻ thù xâm lược
4 Nhiệm vụ cấp bách.
- Nhiệm vụ: Học tập
“Binh thư yếu lược”.
Trang 5là gì?
- Theo em, bài hịch này
được viết ra nhằm mục
đích gì?
- Suy nghĩ, trả lời
5 Giá trị ý nghĩa của bài hịch.
- Khích lệ lòng căm thù giặc, nỗi nhục mất nước
- Khích lệ ý chí lập công danh xả thân vì nước
- Khích lệ lòng tự trọng, liêm sỉ ở mỗi người khi nhận rõ cái sai, thấy rõ cái đúng
* Hoạt động 3: Tổng kết
? Hãy nêu nội dung và
nghệ thuật của bài hịch ?
- Gọi HS đọc Ghi nhớ
- Suy nghĩ, phát biểu
- Đọc Ghi nhớ
III Tổng kết
* Ghi nhớ: SGK
* Hoạt động 4 - Luyện tập.
- Gọi HS đọc diễn cảm
bài văn
- Đọc diễn cảm
IV Luyện tập.
Đọc diễn cảm bài hịch
3 Củng cố:
Hệ thống lại kiến thức cơ bản
Phát biểu cảm nhân của em về lòng yêu nước của Trần Quốc Tuấn ?
4 Dặn dò:
- Học bài cũ, soạn bài Hành động nói.