+ Muïc 2.a : Laøm tieáp theâm 2 caâu thô cuûa baøi thô cuûa Tú Xương cần phải đúng vần, đối, niêm … cho rõ -HS nghe và thực hiện theo yêu cầu của GV.. + Mục 2.c : 4 nhóm thực hiện tự làm[r]
Trang 1Tuần : 19
Tiết : 70
NS: 10/9/2010
ND:13-18/9/2010
Tiết 70
NV
I/ Mục tiêu:
- Tích hợp với các văn bản văn, các kiến thức Tiếng Việt và Tập làm văn đã học,
nhất là đối với bài 15 (Thuyết minh về một thể loại văn học)
- Bước đầu nhận biết được kiểu thơ bảy chữ, trên cơ sở đĩ biết phân biệt với thơ
năm chữ và thơ lục bát
- Biết cách làm thơ 7 chữ với những yêu cầu tối thiểu: Đặt câu thơ bảy chữ,
biết ngắt nhịp 4/3 hoặc 2/2/3, biết gieo đúng vần
- Tạo không khí mạnh dạn, sáng tạo, vui vẻ
- Nhận dạng và bước đầu biết cách làm thơ bảy chữ
II/ Kiến thức chuẩn:
Kiến thức :
Những yêu cầu tối thiểu khi làm thơ bảy chữ
Kĩ năng :
- Nhận biết thơ bảy chữ
- Đặt câu thơ bảy chữ với các yêu cầu đối, nhịp, vần, …
III/ Hướng dẫn - thực hiện:
Hoạt động 1 : Khởi động
- Ổn định lớp
- Kiểm tra bài cũ :
+ Kiểm tra phần chuẩn bị
của HS
- Giới thiệu bài mới : GV
dẫn dắt HS vào bài mới và
Trang 2ghi tựa bài
Hoạt động 2 : Hình thành
kiến thức
Hướng dẫn HS nhận diện
luật thơ
-Gv : Chúng ta đã luyện tập
phương pháp thuyết minh
về một thể loại văn học ở
bài 15, bây giờ các em hãy
trả lời câu hỏi sau :
- Hỏi : Muốn làm một bài
thơ 7 chữ (4 câu hoặc 8
câu), chúng ta phải xác
định được những yếu tố
nào?
- Gv chốt : Luật cơ bản là :
nhất, tam, ngũ bất luận ;
nhị, tứ, lục phân minh
Gv giải thích : Trong câu
thất ngôn (7 tiếng) : Các
tiếng 1,3,5 có thể sử dụng
bằng, trắc tuỳ ý ; còn các
tiếng 2,4,6 phải phân minh,
phân biệt rõ ràng, chính
xác Ví dụ : T-T hoặc
B-T-B
Bước 1 : Chỉ ra vị trí ngắt
nhịp, vần và luật bằng-trắc
- GV treo bảng phụ hai bài
thơ “Bánh trôi nươc”, “Đi”
của Hồ Xuân Hương – Tố
Hữu
- GV yêu cầu HS đọc bài
tập 1a,b SGK và trả lời câu
hỏi bt1a
- GV có thể gọi HS đọc bài
thơ do mình sưu tầm và trả
- Hs trao đổi, thảo luận và trả lời Phải xác định :
+ Số tiếng và số đòng của bài thơ
+ Bằng, trác cho từng tiếng trong bài thơ
+ Đối, niêm giữa các dòng thơ
+ Các vần trong bài thơ + Cách ngắt nhịp trong bài thơ
- HS đọc bt1 SGK tr 165 chỉ
ra vị trí ngắt nhịp vần và luật thơ trong bt1a
- HS: Câu thơ 7 chữ + nhịp 4/3 hoặc 3/4 + vần; bằng, trắc + vị trí gieo vần: tiếng cuối câu 2,4 có khi cả tiếng cuối câu 1
- Luật bằng trắc theo 2 mô hình sau:
a B B T T T B B
T T B B T T B
T T B B B T T
B B T T T B B
1 Nhận diện luật thơ.
-Luật cơ bản là : nhất, tam, ngũ bất luận ; nhị, tứ, lục phân minh
Mô hình :
a B B T T T B B
T T B B T T B
T T B B B T T
B B T T T B B
b T T B B T T B
B B T T T B B
Trang 3lời câu hỏi về vị trí ngắt
nhịp, vần, luật thơ
=> GV tổng kết (hoặc HS)
về luật thơ bảy chữ
Bước 2 : Chỉ ra chỗ sai luật
-Gv treo bảng phụ bài thơ
“TỐI” của Đoàn Văn Cừ
- GV gọi Hs đọc bài tập 1b
vàtrả lời câu hỏi: chỉ ra chỗ
sai luật
- GV gọi HS khác sửa chỗ
sai ấy
=> HS sửa được thế tức đã
góp phần làm thơ GV
chốt ý lại
b T T B B T T B
B B T T T B B
B B T T B T T
T T B B T B B
B : Ngay vần
- HS đọc và phát hiện chỗsai
Bài thơ “Tối” – đoạn văn cứ chép sai hai chỗ sau: “ngọn đèn mờ” không có dấu phẩy, dấu phẩy gây đọc sai nhịp
“ánh xanh lè” chép thành
“ánh xanh xanh” chữ “xanh”
sai vần
- HS sửa chỗ sai
B B T T B T T
T T B B T B B
Sửa sai :
Trong túp lều tranh cánh liếp che,
Ngọn đèn mờ toả ánh xanh lè.
Tiếng chài nhịp một trong đêm vắng,
Như bước thời gian đếm quãng khuya
Cách khác :
Ngọn đèn mờ toả ánh vàng khè.
Bóng đèn mờ tỏ , bóng đêm nhoè.
Ngọn đèn mờ toả bóng trăng nhoè.
Ngọn đèn mờ toả ánh trăng loe.
Hoạt động 3 : Củng cố -
Dặn dị
Củng cố :
- Thơng qua bài tập
Dặn dị :
- Bài vừa học :
- Về xem lại mô hình luật
bằng trắc của thơ 7 chữ (4
câu)
- Chuẩn bị tiếp bài này tiết
-HS trả lời theo câu hỏi của
GV
-HS nghe và thực hiện theo yêu cầu của GV
Trang 4sau học tiếp.
- Chú ý : Tập làm thơ :
+ Mục 2.a : Làm tiếp thêm
2 câu thơ của bài thơ của
Tú Xương cần phải đúng
vần, đối, niêm … cho rõ
ràng
+ Mục 2.b : Học sinh cũng
thực hiện như mục 2.a
+ Mục 2.c : 4 nhóm thực
hiện tự làm ở nhà Trình
bày trước lớp (cả cùng cùng
nhận xét) chú ý cần nói rõ
về luật thơ 7 chữ mà tổ
(nhóm) đã thực hiện
- Chuẩn bị bài mới : Tiếp
phần hoạt động
- Bài sẽ trả bài : Khơng
Hướng dẫn tự học :
-HS nghe và thực hiện theo yêu cầu của GV
-HS nghe và thực hiện theo yêu cầu của GV
(Tiếp theo)
C KIỂM TRA BÀI CŨ : (tt)
- Luật cơ bản của thể thơ 7 chữ là gì ? cho câu thơ ví dụ để minh hoạ và phân tích
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC: (tt)
Tuần : 19
Tiết : 71
Trang 5Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
Hoạt động 1 : Khởi động
- Ổn định lớp
- Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra
sự chuẩn bị của HS
- Giới thiệu bài mới : GV
dẫn dắt HS vào bài mới và ghi
tựa bài (tiết 2)
Hoạt động 2 : Hình thành
kiến thức
Hướng dẫn học sinh tập làm
thơ 7 chữ
- GV treo bảng phụ : các câu
thơ a,b mục 2 của II ( Hoạt
động trên lớp)
Bước 1 : Làm tiếp bài thơ đở
dang
* GV yêu cầu HS đọc bài tập
và làm tiếp một bài tập thơ
dở dang (SGK) lấy 1 bài thơ
của Tú xương dấu đi 2 câu
cuối
- GV gợi ý: Trong thơ đường
có luật “nhất, tam, ngũ, bất
luận”, “Nhị ,tứ, lục phân
minh”
- tùy theo sáng kiến của HS
mà sửa câu cho đúng
-GV chốt :
Nguyên văn hai câu thơ của
Tú Xương :
Tôi thấy người ta có bảo
rằng :
B T B B T T B
Bảo rằng thằng Cuội ở cung
trăng !
- HS đọc bài tập 2a SGK
Tr 166, làm tiếp 2 câu cuối nhưng phải đúng luật sau:
B B T T B B T
T T B B T T B
2 Tập làm thơ:
a/ Làm tiếp hai câu thơ của Tú Xương
Tôi thấy người ta có bảo rằng :
Bảo rằng thằng Cuội ở cung trăng !
Chứa ai chẳng chứa,chứa thằng Cuội,
Tôi gớm gan cho cái chị Hằng.
Trang 6T B B T T B B
Chứa ai chẳng chứa,chứa
thằng Cuội,
B B T T T B
T
Tôi gớm gan cho cái chị
Hằng.
B T B B T T B
+ Có thể :
*nhấn mạnh :
Đáng cho cái tội quân lừa
dối,
Già khấc nhân gian vẫn gọi
thằng.
*chế giễu :
Cung trăng chỉ toàn đất cùng
đá,
Hít bụi suốt ngày đã sướng
chăng
*lo cho chị Hằng :
Cõi trần ai cũng chường mặt
nó,
Nay đến cung trăng bỡn chị
Hằng.
Bước 2 : Làm tiếp hai câu thơ
của bài tập b
* GV yêu cầu HS đọc bài tập
b và làm tiếp 2 câu sau của
bài tập
- GV gọi HS xác định luật
bằng trắc trong hai câu thơ
của bài tập 2b
- GV gợi ý:
2 câu sau phải là:
Vui sao ngày đã chuyển sang
- HS đọc btb SGK Tr 166 và làm tiếp 2 câu thơ theo
ý mình
- Hai câu trong bài tập b phải đúng luật :
B B T T T B B
T T B B T T B
T T B B B T T
B B T T T B B
- Hs đọc – nhận xét
b/ Làm tiếp hai câu thơ
Vui sao ngày đã chuyển sang hè,
Phượng đỏ sân trường rộn tiếng ve
Phấp phới trong lòng bao tiếng gọi,
Thoảng hương lúa chín gió đồng quê.
Hoặc : Cảnh ấy lòng ai không phấn chấn.
(Đã mùa hè thì hai câu
Trang 7hè,
B B B T T B
B
Phượng đỏ sân trường rộn
tiếng ve
T T B B T T
B
Phấp phới trong lòng bao
tiếng gọi,
T T B B B T
T
Thoảng hương lúa chín gió
đồng quê.
T B T T T B
B
- GV cho HS tự suy nghĩ ra
các câu thơ bảy chữ hiệp vần,
đúng luật bằng trắc, ngắt
đúng nhịp và có nghĩa
làđược
* GV gọi HS tự học bài làm
bài của mình -> HS khác
nhận xét
- GV nêu ưu, nhược điểm và
cách sửa
Hoạt động 3 : Luyện tập
Học sinh đọc thơ 7 chữ tự
làm ở nhà
Cho học sinh đọc yêu cầu 3
(SGK/mục c,2 II) GV phân
cho tổ (nhóm) cho đại diện tổ
(nhóm) trình bày > Các tổ
khác nhận xét
-GV nhận xét ưu, khuyết
điểm sửa chữa
- Nhóm trình bày trên bảng Nhận xét
tiếp phải : chuyện mùa hè, chia tay, hẹn hò nhau )
Trang 8Hoạt động 4 : Củng cố - Dặn
dị.
Củng cố :
Đã thực hiện ở các bước
trong bài học
Dặn dị :
- Bài vừa học : Về học bài
thật kỷ
- Chuẩn bị bài mới :
+ Về học bài tất cả các phân
môn để thi kiểm tra chất
lượng HKI : Chú ý thi là
không có phần trắc nghiệm
Ví dụ : A/ Văn-tiến Việt : 3
điểm
1/ Văn học (1 điểm)
2/ Tiếng Việt (1 điểm) – có
hai câu hỏi
Hướng : Nhận diện , nêu khái
niệm, ví dụ : đặt câu (tự đặt)
B/ Tập làm văn (7 điểm)
Hướng : Thuyết minh = Cây
– đồ … các em về nhà chuẩn
bị thật chu đáo để làm bài
- Bài sẽ trả bài :
Hướng dẫn tự học :
-HS trả lời theo câu hỏi của
GV -HS nghe và thực hiện theo yêu cầu của GV
-HS nghe và thực hiện theo yêu cầu của GV
-HS nghe và thực hiện theo yêu cầu của GV
Trang 9Tuần : 19
Tiết 72
A.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp Hs:
-Tự đánh giá lại quá trình học tập của mình ở HKI
-Thấy được nhũng ưu- khuyết điểm trong cách học vừa qua, từ đó rút ra phương pháp học tối ưu ở học kì II
B.CHUẨN BỊ:
1.Thầy: bảng phụ ghi dàn bài tập làm văn (phần tự luận )
2.Trò :Soạn như dặn dò tiết 71
C.KIỂM TRA
1.Sĩ số :
2.Bài cũ: không
A.TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG
Hoạt Động 1:Cấu Tạo Đề
Gv nêu ra cấu tạo, nội dung, hình thức của đề
1.Cấu tạo: đề gồm 2 phần
-Phần Văn-tiếng Việt (3đ)
-Phần tự luận (7đ)
2.Nội dung
(xem đề và đáp án có lưu trong giáo án)
Hoạt Động 2:Thực tế bài làm
-Không học bài (học chưa kĩ )
-Bôi xóa nhiều
-Các dấu thanh bỏ không đúng (tự luận )
-Sai chính tả nhiều, bài văn sơ sài
-Bài văn không bố cục (bố cục không cân đối )
-Một số chưa hiểu nội dung yêu cầu đề văn
Hoạt Động 3: Hướng Khắc Phục
- Trước khi làm bài cần đọc kĩ yêu cầu
- Cần xem lại cách đặt câu
- Dùng từ phải hiểu nghĩa của từ
- Xem lại nhiệm vụ ba phần và cách làm một bài văn tự sự
- Cố gắng đọc nhiều sách báo có nội dung lành mạnh để khắc phục chính tả và mở rộng thêm vốn từ khi viết văn
- Cần nắm vững lại cách thuyết minh và làm bài văn thuyết minh
Hoạt Động 4: Kết Quả
Trang 10LỚP TS 1 1,5 2 2,5 3 3,5 4 4,5 5 5,5 6 6,5 7 7,5 8 8,5 9 9,5 10
T.kê
-Điểm Tb quá ít -Điểm giỏi không có E.CỦNG CỐ- DẶN DÒ:
1.Củng cố:
-Phương pháp học tập
-Cách trình bày
2.Dặn dò:
-Tiết 72, cần khắc phục những khuyết điểm
-Soạn bài : “Nhớ rừng”
+Xem phần chú thích (nắm tác giả, tác phẩm và các từ khó ) +Trả lời các câu hỏi đọc hiểu văn bản Chú ý :
- Hãy cho biết nội dung của mỗi đoạn thơ ( 5 đoạn thơ0
- Phân tích cảnh tượng : a) Đoạn 1,4 : Cảnh vườn bách thú , nơi con hổ bị nhốt
b) Cảnh núi rừng hùng vĩ , nơi con hổ ngự trị ngày xưa Phân tích hai cảnh đối lập trên
- Phân tích : Xã hội đương thời và tâm trạng của con hổ (tác giả)
- Trả lời câu hỏi 3,4 SGK/7
Duyệt của BLĐ Trường Tập Ngãi, ngày … tháng… năm……
Duyệt của Tổ trưởng
_
_
Trần Văn Thắng