Hạn chế rủi ro trong cho vay xây dựng nhà tại quỹ tín dụng nhân dân xã vân diên

tài chính doanh nghiệp, tài chính tín dụng, luận văn tài chính ngân hàng, rủi ro trong cho vay xây dựng, nghiệp vụ vay vốn ngân hàng

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

KHOA KINH TẾ NGÀNH TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG

Đề tài: Hạn chế rủi ro trong cho vay xây dựng nhà tại Quỹ

tín Dụng Nhân Dân Xã Vân Diên

Lời mở đầu:

1 L ý do chọn đề tài

Trong năm 2011 vừa qua, nền kinh tế Việt Nam gặp nhiều biến động lớn diễn ra nhanh chóng và khó dự báo, tình hình lạm phát tăng cao 9% Để kích cầu nền kinh tế, Ngân hàng Nhà nước đã nhiều lần điều chỉnh tăng giảm lãi suất cơ bản, giảm lãi suất chiết khấu, lãi suất tái cấp vốn, NHNN đã liên tục thay đổi lãi suất, cụ thể là: Lãi suất cho vay ngắn hạn của nhóm các NHTM Nhà nước ở mức 13-14%/năm; trung và dài hạn ở mức 13,5-14,5%/năm; lãi suất cho vay ngắn hạn của nhóm các NHTM cổ phần là 14 – 14,5%/năm; trung và dài hạn ở mức 14,5-15,5%/năm; riêng đối với cho vay sản xuất nông nghiệp, nông thôn và xuất khẩu mức lãi suất thấp hơn từ 0,5- 1%/năm

Từ những tác động trên, kinh tế Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn Nền kinh tế giảm sút, đồng tiền bị mất giá gây ảnh hưởng không tốt đến khả năng thanh toán của doanh nghiệp cũng như cá nhân Hoạt động của các ngân hàng thương mại bị ảnh hưởng đáng kể, xuất phát từ tính chất của sản phẩm dịch

vụ các ngân hàng là “nhạy cảm, không cất trữ được, không bền vững và không độc quyền”, do có liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau của nền kinh

tế, chịu sự tác động của nhiều nhân tố khách quan và chủ quan như kinh tế, chính trị, xã hội… nên hoạt động kinh doanh ngân hàng luôn gắn với rủi ro

Từ đó gây ra những thiệt hại không nhỏ cho ngân hàng

Hơn nữa, ngân hàng kinh doanh không những chỉ huy động vốn và cho vay mà còn rất nhiều lĩnh vực khác như thanh toán, bảo lãnh, kinh doanh ngoại hối, chứng khoán, góp vốn liên doanh, dịch vụ thẻ đại lý,… Vì vậy có thể nói rằng rủi ro ngân hàng rất đa dạng

Tuy nhiên hoạt động tín dụng là hoạt động chủ yếu mang lại lợi nhuận cao cho ngân hàng, nhưng đồng thời cũng là hoạt động mang lại rủi ro cao Đặc biệt rủi ro tín dụng có khả năng xảy ra cao hơn trong năm 2011, do ảnh hưởng không tốt của nền kinh tế, khả năng thanh toán trong dân cư giảm, ngân hàng

có khả năng thu hồi nợ chậm, mất vốn

Trong các lĩnh vực tín dụng của ngân hàng thì cho vay xây dựng nhà là một trong những hoạt động chủ yếu mang lại lợi nhuận Đây là lĩnh vực cho vay tập trung chủ yếu vào trung và dài hạn Trong năm qua, với mức lãi suất cho vay cao, cùng giá cả vật tư xây dựng tăng cao, thì việc cho vay xây dựng nhà là một hoạt động hết sức rủi ro

Qua quá trình tìm hiểu và thực tập tại QTD nhân dân xã Vân Diên tôi

quyết định chọn đề tài: “Hạn chế rủi ro trong cho vay xây dựng nhà tại Quỹ

tín Dụng Nhân Dân Xã Vân Diên ” nhằm tìm hiểu những rủi ro QTD gặp

phải

2 Mục tiêu nghiên cứu

2.1 Mục tiêu chung

Phân tích tình hình cho vay xây dựng nhà qua 3 năm 2009 - 2011 Từ đó

đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay tại QTD nhân dân xã Vân Diên

3 Đối tượng nghiên cứu

-Thực trạng cho vay xây dựng nhà tại QTD nhân dân xã Vân Diên

huyện Nam Đàn

4 Phạm vi nghiên cứu:

Rủi ro trong hoạt động kinh doanh QTD rất đa dạng, bao gồm rủi ro lãi

suất, rủi ro tỷ giá, rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, Trong quá trình hoạt

động, QTD nhân dân cũng gặp phải các rủi ro trên Tuy nhiên, tôi chỉ tập

trung nghiên cứu, tìm hiểu những rủi ro trong cho vay xây dựng nhà trong các

năm 2009-2011 và những biện pháp hạn chế, phòng ngừa rủi ro trong hoạt

động QTD nhân dân xã vân diên

Để tiến hành tìm hiểu và tiến hành nghiên cứu đề tài thì điều cần thiết đầu

tiên là phải có những kiến thức cơ bản về lĩnh vực QTD và một cơ sở lý

thuyết vững chắc cho bài nghiên cứu

5 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp thu thập số liệu

- Số liệu được thu thập trực tiếp từ phòng Tín dụng qua các năm 2009,

2010, 2011

- Thu thập các thông tin dữ liệu từ sách báo, tạp chí, tài liệu, từ mạng

Internet có liên quan đến đề tài

6 Kết cấu đề tài

Lời mở đầu

Phần I: Tổng quan về QTD nhân dân xã Vân diên

Phân II: Thực trạng rủi ro tín dụng và một số giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng

trong cho vay xây dựng nhà tại Quỹ tín dụng nhân dân xã Vân Diên

Phần I Tổng quan về quỹ tín dụng nhân dân xã Vân Diên Huyện Nam Đàn : Lịch sử hình thành và phát triển của quỹ tín dụng nhân dân xã Vân Diên huyện Nam Đàn :

Vân Diên, mảnh đất anh hùng, nơi ghi dấu bao chiến công hiển hách trong trường kỳ lịch sử chống ngoại xâm và trong công cuộc xây dựng đất nước Qua bao tang thương dâu bể, qua bao điều chỉnh đổi thay nhưng diên cách địa

lí và thiên chí, nhân chí của Vân Diên vẫn vẹn tròn và đang là biểu tượng của vùng đất “địa linh nhân kiệt”, đồng thời Vân Diên cũng là tên gọi tự hào của nhiều thế hệ gắn liền với truyền thống anh hùng

Trong thời kỳ xây dựng, Vân Diên vẫn là lá cờ đầu trong công cuộc đổi mới

Bộ mặt Vân Diên đang ngày càng một khởi sắc, tươi vui Khắp làng thôn, ngõ xóm, đâu đâu cũng đầy ắp tiếng cười, rộn rã niềm hân hoan.tạo nên niềm vui

đó có vai trò rất lớn của Quỹ tín dụng nhân dân Vân Diên

Quỹ tín dụng nhân dân trung ương được thành lập theo quyết định số 162/QĐ-NH5 của Thống đốc NHNN QTDTW khai trương hoạt động ngày 5/8/1995 với chức năng huy động vốn, đại diện cho hệ thống tiếp nhận vốn của Chính phủ, các tổ chức tài chính, các tổ chức phi chính phủ trong nước và quốc tế tài trợ cho chương trình tín dụng phát triển nông nghiệp- nông thôn, điều hoà vốn và cung cấp các dịch vụ cho toàn hệ thống Đến nay QTDTW đã trưởng thành vượt bậc Từ khi chỉ có trụ sở chính ở Thủ đô Hà Nội, nay đã có hơn 25 chi nhánh ở các tỉnh, thành phố trực tiếp cung cấp vốn và điều hoà vốn cho các QTDND thành viên, năm 1995 tổng nguồn vốn mới đạt 121 tỷ đồng, trong đó vốn điều lệ là 103 tỷ đồng, vốn huy động là 11 tỷ đồng, dư nợ chủ yếu là cho vay trong hệ thốg là 64 tỷ đồng thì đến cuối tháng 12/2008

QTDTW đã đạt mức tăng trưởng rất ngoạn mục, tổng nguồn vốn đạt 6352 tỷ đồng, tăng 52 lần, trong đó vốn điều lệ đạt 612 tỷ đồng, vốn huy động3985 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 67.2% tổng nguồn vốn, vốn vay các tổ chức tài chính trong nước và quốc tế đạt 1101 tỷ đồng, dư nợ cho vay trong và ngoài hệ thống đạt 5066 tỷ đồng tăng gấp 79 lần,trong đó cho vay trong hệ thống 2238

tỷ đồng chiếm 44.2% tổng dư nợ, nợ xấu là 154843 triệu đồng chiếm 3.1 % tổng dư nợ, trong đó nợ xấu toàn hệ thống là 10 tỷ đồng, chiếm 0.4% dư nợ cho vay, kết quả kinh doanh đạt xấp xỉ 23 tỷ đồng

Để đẩy mạnh nhu cầu phát triển kinh tế- xã hội huyện Nam Đàn tỉnh Nghệ An, Chủ tịch Hội đồng quản trị của NHNN chi nhánh Nghệ An đã ký quyết định số 23/GP/NHNN-NA ngày 27/12/1995 yêu cầu NHNN chi nhánh Nghệ An cấp giấy phép hoạt động cho quỹ tín dụng nhân dân cơ sở xã Vân Diên huyện Nam Đàn Ngày 06/01/1996 QTDND cơ sở xã Vân Diên chính thức khai trương và đi vào hoạt động

Khi mới thành lập ,QTDND cơ sở xã Vân Diên với tiềm lực tài chính quá nhỏ bé, tổng nguồn vốn ban đầu chỉ có 42.000.000đ và 82 thành viên tham gia Đội ngũ nhân viên chỉ có 5 người, trụ sở làm việc ban đầu là một gian phòng nhỏ của UBND xã cho mượn…Mục tiêu trước mắt và lâu dài của QTD là góp phần xoá đói, giảm nghèo trên quê hương Vân Diên thực hiện mục tiêu đó, đơn vị đã sớm đưa công nghệ thông tin vào hoạt động, ứng dụng trong điều hành, quản lý số liệu một cách kịp thời, chính xác Kết nối mạng để truy cập thông tin, nắm bắt tình hình, thường xuyên báo cáo số liệu về

NHNN

Khi NHNN có chủ trương cho phép các tổ chức tín dụng mở rộng địa bàn hoạt động, QTDND Vân Diên đã nắm bắt thời cơ nhằm mục đích tăng tiềm lực tài chính, mở rộng quy mô hoạt động, tạo điều kiện giúp đỡ bà con nơi chưa có QTD vay vốn và gửi tiền dễ dàng Đồng thời tháo gỡ khó khăn cho một số con em đã được đào tạo cơ bản được về làm việc tại quỹ Tháng 10/2007, Quỹ đã mở rộng địa bàn hoạt động sang xã Nam Nghĩa, một năm sau thì phòng giao dịch xã Nam Nghĩa được thành lập Từ thành công này, tháng 9/2009 Quỹ tiếp tục mở rộng địa bàn sang xã Nam Lộc Các điểm tín dụng này ra đời không chỉ đáp ứng nhu cầu vay vốn phát triển kinh tế cho bà con nông dân xã bạn, mà còn góp phần tăng tỷ lệ doanh số hàng năm cho quỹ

từ 20%-40% Hiện nay, địa bàn hoạt động của quỹ ở trên 3 xã:Vân Diên, Nam Nghĩa và Nam Lộc với 2 phòng giao dịch và 1 điểm giao dịch bán chuyên nghiệp

Từ hai bàn tay trắng, sau 16 năm thành lập, qua 5 lần đại hội, QTD Vân Diên đã trưởng thành và đổi mới Số thành viên QTDND cơ sở xã Vân Diên hiện đã có 2421 thành viên; tổng nguồn vốn hoạt động lên tới 48.190 triệu đồng; trong đó: vốn điều lệ đạt 2.771 triệu đồng; vốn huy động đạt 40.523 triệu đồng; vốn vay từ QTDTW là 2 tỷ đồng; các nguồn vốn khác là 2.896 triệu đồng Dư nợ cho vay đạt 44.706 triệu đồng: Trong đó vốn cho vay sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi chiếm gần 25%, vốn đầu tư phát triển ngành nghề, hỗ trợ doanh nghiệp chiếm 55%, còn lại là vốn giải quyết việc làm, chủ yếu là xuất khẩu lao động nước ngoài Cùng với một hệ thống cơ sở hạ tầng được trang bị khá hiện đại bao gồm: Trụ sở làm việc 2 tầng với 350m , phòng giao dịch tại Nam Nghĩa 140m ,điểm giao dịch bán chuyên nghiệp tại Nam Lộc, với hệ thống kho tiền kiên cố, vững chắc.Đã mua sắm 1 ô tô vận chuyển tiền, 15 dàn máy vi tính, 10 máy in, 1 máy photocopy kĩ thuật số, 1 máy phát điện, 1 máy fax, 1 số máy đếm tiền, máy kiểm tra tiền giả, két sắt, quầy giao dịch và bàn ghế làm việc Tổng trị giá lên đến 3 tỷ đồng Cùng một đội ngũ 28 cán bộ, công nhân viên chức tuổi đời từ 22-55.Có một chi bộ với 13 dảng viên,có một tổ chức công đoàn,

Trong 16 năm qua, Quy vinh dự được nhận nhiều bằng khen, giấy khen của thống đốc NHNN, băng khen của Chủ tịch UBND Tỉnh Nghệ An.Giấy khen của thống đốc NHNN chi nhánh Nghệ An,Giây khen của cục thuế Nghệ

An, Giáy khen của UBND huyện Nam Đàn.Đăc biệt, năm 2007, QTD Vân Diên đã nhận được cúp “ Bông luá vàng” của Hiệp hội QTDND Việt Nam trao tặng

Đăc điểm hoạt động và cơ cấu tổ chức

1.2.1 Đặc điểm hoạt động

Với đặc điểm tự nhiên về kinh tế xã hội nêu trên nó đã ảnh hưởng rất lớn đến quá trình phát triển của hệ thống QTD QTD vừa phải thực hiện cơ chế khoán tài chính trong kinh doanh vừa phải thực hiện nhiệm vụ chính trị trên địa bàn là đáp ứng về vốn cho bà con nông dân toàn x·, từng bước tháo

gỡ những khó khăn vướng mắc thúc đẩy nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần phù hợp với lợi thế góp phần chuyển dịch kinh tế trên địa bàn Với địa bàn khá phức tạp và nhiều khó khăn nhưng QTDND xã Vân Diên Huyện Nam Đàn được đánh giá là một trong những huyện khá của tỉnh Nghệ An Mặt khác QTD xã Vân Diên là một trong những đơn vị có đội ngũ cán bộ công nhân viên có năng lực,năng động trong hoạt động kinh doanh,nội bộ đoàn kết thống nhất Điều đó đã tạo điều kiện thuận lợi cho QTD xã Vân Diên

mở rộng kinh doanh, khối lượng kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ tín dụng thanh toán và dịch vụ Ngân hàng

Bên cạnh đó QTD xã Vân Diên cũng gặp không ít khó khăn trong kinh doanh tín dụng, đa số khách hàng còn lúng túng chưa tìm được giải pháp kinh doanh

có hiệu quả Đây là yếu tố ảnh hưởng lớn đến quá trình kinh doanh của QTD Mặc dù vậy, trong những năm qua QTD xã Vân Diên vẫn là QTD hoạt động có hiệu quả, thích ứng với cơ chế thị trường, với mục tiêu “ kinh doanh phát triển an toàn vốn, tôn trọng pháp luật, lợi nhuận hợp ly " thực hiện phương châm " tiếp tục đổi mới, nâng cao trách nhiệm, tôn khách hàng." Đến nay QTD xã Vân Diên đã khẳng định được vai trò của mình trong nền kinh tế thị trường, đướng vững và phát triển trong cơ chế mới chủ động đối với

phong cách giao dịch, đa dạng hóa các hình thức hoạt động kinh doanh

Các hoạt động chính của Quỹ Tín Dụng

+ Huy động vốn

- Huy động vốn thông qua thanh toán liên hàng

- Khai thác và huy động vốn của các tổ chức kinh tế, cá nhân trong và ngoài nước gồm các loại tiền gửi có kỳ hạn, không kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, tiền gửi bằng ngoại tệ

- Tiếp nhận nghiệp vụ tài trợ, ủy thác và các nguồn vốn khác của các tổ chức,

cá nhân trong và ngoài nước để đầu tư cho các công trình phát triển kinh tế-xã

hội, xây dựng cơ sở hạ tầng tại xã và các vùng lân cận

+ Các hoạt động cho vay và bảo lãnh

- Thực hiện các nghiệp vụ cho vay ngắn hạn, trung và dài hạn đối với các

thành phần kinh tế trên tấc cả các lĩnh vực, đặc biệt chú trọng cho vay sản

xuất nông nghiệp

- Thực hiện nghiệp vụ cho vay ngắn hạn phục vụ sản xuất kinh doanh, dịch vụ

với nhiều loại khách hàng, cho vay tiêu dùng…

- Thực hiện tín dụng để nhập khẩu máy móc, vật tư thiết bị, cho vay tài trợ

xuất nhập khẩu

- Thực hiện cho vay theo chỉ định của Nhà nước

- Chiết khấu các loại chứng từ có giá…

+ Dịch vụ kế toán và ngân quỹ

- Thanh toán xuất nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ chuyển tiền, thanh toán

quốc tế

- Thực hiện nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ, chi trả kiều hối

- Thực hiện dịch vụ cầm đồ và các dịch vụ ngân quỹ

1.2.2 Cơ cấu tổ chức:

Sơ đồ 1.1Cơ cấu tổ chức của Quỹ tín dung nhân dân xã Van Diên

Hội Đồng Quản Trị

Ban Kiểm Soát

Phòng Tín

Dụng

Phòng Kế Toán Ngân Quỹ

Phòng Giao Dịch Nam Nghĩa

Điểm Giao Dịch Nam Lộc

Phòng Nghiệp

Vụ Kinh Doanh

Hội Đồng Quản Trị:

Nhiệm vụ và quyền hạn của Hội đồng quản trị:

+ Hội đồng quản trị có các nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:

- Quyết định các vấn đề có liên quan đến hoạt động của Quỹ tín dụng nhân

dân (trừ những vấn đề thuộc thẩm quyền của Đại hội thành viên);

- Bổ nhiệm, miễn nhiệm Giám đốc, Phó giám đốc, Kế toán trưởng, thành viên

Ban tín dụng và quyết định cơ cấu tổ chức các bộ phận nghiệp vụ chuyên môn

của Quỹ tín dụng nhân dân;

+ Hội đồng quản trị chịu trách nhiệm về các quyết định của mình trước Đại

hội thành viên và trước pháp luật

Chủ Tịch Hội Đồng Quản Trị:

Nhiệm vụ và quyền hạn của Chủ tịch Hội đồng quản trị:

- Quản trị Quỹ tín dụng nhân dân theo pháp luật, Điều lệ và nghị quyết Đại

hội thành viên, nghị quyết Hội đồng quản trị;

- Đại diện cho Quỹ tín dụng nhân dân trước pháp luật;

- Ký các văn bản thuộc thẩm quyền Hội đồng quản trị;

Giám Đốc:

có nhiệm vụ điều hành và chịu trách nhiệm về mọi hoạt động kinh

doanh hàng ngày của Quỹ tín dụng, phân chia công việc phù hợp với phù hợp

với chức năng nhiệm vụ của các phòng ban, hướng dẫn và giám sát việc thực

hiện nội dung hoạt động cấp trên đã giao đồng thời tiếp nhận ý kiến phản hồi

từ cấp dưới

Giám đốc là người ký các báo cáo, văn bản hợp đồng, chứng từ của quỹ

tín dụng Được quyền đề nghị hội đồng quản trị bổ nhiệm, bãi miễn chức

danh phó giám đốc, kế toán trưởng; được quyền tuyển dụng, khen thưởng, kỷ

luật … các cán bộ nhân viên trong quỹ

Phó Giám Đốc:

Phó giám đốc có trách nhiệm giúp giám đốc chỉ đạo và điều hành trực

tiếp một số lĩnh vực, công tác, cũng như góp phần tham gia với giám đốc việc

chuẩn bị, xây dựng và quyết định về chương trình công tác, kế hoạch kinh

doanh và các phương hướng hoạt động của chi nhánh Có trách nhiệm thay

mặt giám đốc giám sát và điều hành các hoạt động của đơn vị được uỷ nhiệm

khi giám đốc vắng mặt và chịu trách nhiệm trước giám đốc Bên cạnh đó, phó

giám đốc còn thay mặt gíam đốc giải quyết và ký kết các văn bản thuộc lĩnh

vực đựoc phân công giám sát tình hình hoạt động của phòng trực thuộc, đôn

đốc việc thực hiện đúng quy chế đã đề ra

Ban kiểm Soát:

Ban kiểm soát là cơ quan giám sát và kiểm tra mọi hoạt động của Quỹ

Kiểm tra, giám sát việc chấp hành Điều lệ, Nội quy hoạt động của Quỹ tín

dụng, của Hội đồng quản trị, hoạt động của Giám đốc và các thành viên của Quỹ

Kiểm soát việc chấp hành quy chế về hoạt động kinh doanh; kiểm tra về tài chính, kế toán, phân phối thu nhập, xử lý các khoản lỗ, sử dụng các quỹ của Quỹ tín dụng ,sử dụng tài sản, vốn vay và các khoản hỗ trợ của Nhà nước.Tiếp nhận và giải quyết khiếu nại, tố cáo có liên quan đến công việc của Quỹ

Kiểm soát viên tại Quỹ tín dụng nhân dân phải ký giám định các chứng từ

kế toán, nếu phát hiện những hiện tượng có thể làm thất thoát tài sản của Quỹ tín dụng nhân

Trực tiếp kiểm tra giám soát quá trình sử dụng vốn vay của khách hàng, kiểm tra tài sản đảm bảo tiền vay, đôn đốc khách hàng trả nợ đúng hạn

Phòng kế toán – Ngân quỹ:

- Theo dõi ghi chép, bảo quản tài sản của Ngân hàng và khách hàng

- Hướng dẫn khách hàng mở tài khoản tiền gửi, tiền vay

- Làm thủ tục giải ngân theo quy định hoặc người được uỷ quyền, đồng thời

tổ chức việc hạch toán các nghiệp vụ cho vay thu nợ, thu lãi và chi tiêu nội bộ

- Lưu hồ sơ theo quy định

- Phối hợp chặt chẽ với Phòng tín dụng sao kê, báo nợ, lãi đến hạn để Phòng tín dụng đôn đốc thu hồi

- Báo cáo quyết toán định kỳ hàng tháng, quý, năm theo chế độ

- Thực hiện công tác kiểm toán, thu chi tiền mặt, ngân phiếu, chế độ bảo quản, vận chuyển, chấp hành chế độ ra vào kho quy định

Phòng nghiệp vụ kinh doanh

+ Tham mưu trực tiếp cho Giám đốc hướng dẫn các nghiệp vụ kinh doanh – tín dụng Thẩm định, bảo lãnh, tái bảo lãnh, cầm cố, thế chấp và các nghiệp

vụ kinh doanh khác có liên quan đến Chi nhánh Theo dõi, phát hiện những vướng mắc sơ bộ để báo cáo, đề xuất kịp thời với Giám đốc, để có phướng pháp xử lý, điều chỉnh, bổ sung

+ Xây dựng chiến lược và chính sách khách hàng vay vốn trong từng thời

kỳ, thực hiện từng thị trường công tác kinh doanh

+ Tiếp nhận và thẩm định hồ sơ vay theo sự phân công và thuộc mức phán quyết của Giám đóc chi nhánh để trình Hội đồng tín dụng tại Chi nhánh

1.3.1 Tình hình nguồn vốn của Quỹ qua 3 năm (2009-2011):

Trong quá trình hoạt động kinh doanh của QTD thì nguồn vốn đóng một

vai trò quan trọng, nó quyết định hoạt động kinh doanh của Quỹ.Nguồn vốn cho vay của Quỹ chủ yếu từ vốn huy động và một ít vốn vay từ QTDTW Nguồn vốn huy động: Quỹ được quyền sử dụng và có trách nhiệm trả cả gốc lẫn lãi đúng hạn

Nguồn vốn vay từ QTDTW: nhằm giải quyết tình trạng thiếu vốn, nguồn vốn này có chi phí lãi suất cao hơn so với nguồn vốn huy động

Do nguồn vốn huy động có vai trò quan trọng trong quá trình kinh doanh nên QTDND cơ sở xã Vân Diên đã nổ lực lớn để huy động nguồn vốn nhàn rỗi trong các tổ chức kinh tế, trong dân cư nhằm bổ sung nguồn vốn cho Ngân Quỹ đảm bảo nguồn vốn ổn định và tăng liên tục để Quỹ hoạt động và giải quyết vấn đề thiếu hụt vốn như hiện nay

Tình hình qua các năm cho thấy, Quỹ đã huy động được một lượng lớn tiền nhàn rỗi trong xã hội để phục vụ cho hoạt động cho vay Nhìn chung nguồn vốn chủ yếu là vốn huy động từ tiền gửi tiết kiệm cá nhân

Tiền gửi tiết kiệm trong những năm qua của Quỹ có chiều hướng tăng cao, nguyên nhân là do QTD có một lợi thế hơn các Ngân hàng thương mại là được phép huy động tiền gửi tiết kiệm với lãi suất cao hơn.(Các QTD được phép huy động vốn với lãi suất tối đa là 14,5%/năm, trong khi các Ngân hàng thương mại chỉ được phép huy động với lãi suất tối đa là 14%/năm)

Bảng 1.2 Tình hình nguồn vốn của Quỹ tín dung qua 3 năm (2009-2011)

Đơn vị tính: triệu đồng

Chỉ tiêu

Số tiền

Tỷ trọng (%)

Số tiền

Tỷ trọng (%)

Số tiền

Tỷ trọng (%)

động 65.910 87,68 87.125 91,71 129.680 93,42 21.215 32,19 42.555 48,84 3.Vốn vay

Chênh lệch 2011/2010

Bảng 1.3: Tình hình cho vay chung trong của quỹ

Biểu đồ 1.3 Biểu đồ thể hiện tình hình cho vay của Quỹ qua 3 năm

(2009-2011)

1.3.3 Tình hình hoạt động kinh doanh của QTD

Trong những năm qua mặc dù tình hình kinh tế xã hội biến động phức tạp

việc kinh doanh lĩnh vực tiền tệ gặp nhiều khó khăn nhưng Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở xã Vân Diên vẫn gặt hái được những kết quả đáng khích lệ Cụ thể là:

Bảng 1.1: Kết quả hoạt động kinh doanh của Quỹ Tín Dụng Nhân Dân xã

Vân Diên giai đoạn (2009-2011)

Nguồn: (Bảng báo cáo kết quả kinh doanh, phòng kế toán QTDND cơ sở xã Vân Diên)

0 2000 4000 6000 8000 10000

Biểu đồ 1.1 Biểu đồ thể hiện kết quả kinh doanh của QTDND cơ sở

xã Vân Diên trong 3 năm (2009-2011)

Qua bảng 1.1, ta thấy trong những năm qua hoạt động kinh doanh của QTD xã Vân Diên luôn đạt được những kết quả đáng kể, doanh thu và tốc độ tăng trưởng thu nhập tăng đều qua các năm, thực hiện được mục tiêu do QTD

đề ra, góp phần không nhỏ vào định hướng phát triển chung của xã Vân Diên Trong đó thu nhập chủ yếu là từ hoạt động đầu từ tín dụng, đây là hoạt

động chính chiếm trên 80% tổng thu nhập của QTD (10.895/10.940,80 = 99,58%) Điều này đạt được là do QTD không ngừng nghiên cứu các quy

định, quy trình hướng dẫn nghiệp vụ để cải tiến thủ tục hồ sơ vay vốn, tổ chức tập huấn triển khai nhanh các sản phẩm cho vay mới để thu hút khách hàng; chi nhánh huyệnvà các chi phòng giao dịch luôn bám sát địa bàn tìm kiếm khách hàng mới, bên cạnh đó tạo mối quan hệ tốt với khách hàng cũ để tăng

trưởng tín dụng

Phần II Thực trạng rủi ro tín dụng và một số giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay xây dựng nhà tại Quỹ tín dụng Nhân Dân xã Vân Diên 2.1 Sản phẩm dịch vụ chính tại Quỹ Tín Dụng

2.1.1 Cho vay xây dựng, sữa chữa, nâng cấp nhà ở:

Điều kiện vay vốn:

+ Cá nhân có năng lực hành vi dân sự đầy đủ Trường hợp người vay vốn

là người Việt Nam là người định cư ở nước ngoài phải thuộc các đối tượng quy định tại Điều 126 của Luật nhà ở và có năng lực hành vi dân sự được xác định theo pháp luật Việt Nam;

+ Khách hàng đã cư trú hoặc làm việc ổn định tại tỉnh, thành phố nơi chi nhánh đóng trụ sở Trường hợp là đại điện hộ gia đình thì phải có Giấy ủy quyền các thành viên trong hộ gia đình đồng ý cử đại diện vay vốn QTD + Có phương án vay vốn vay xây dựng, sửa chữa, nâng cấp nhà ở, mua nhà ở, chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong hoặc ngoài tỉnh, thành phố nơi chi nhánh đóng trụ sở, phù hợp với quy định hiện hành của pháp luật và có khả năng tài chính đảm bảo trả nợ (nợ gốc, lãi, chi phí khác nếu có) trong thời hạn vay

+ Khách hàng phải có vốn tự có tham gia vào dự án phương án thể hiện bằng trả tiền công lao động, nguyên vật liệu xây dựng, các chi phí đã ứng trước hoặc phải trả cho bên bán

+ Khách hàng phải có tài sản đảm bảo nợ vay hoặc được chi nhánh chấp thuận cho vay không có đảm bảo bằng tài sản theo quy định

Đối tượng cho vay:

+ Cho vay mua nhà ở, đất ở do các tổ chức, cá nhân chuyển nhượng bao gồm: chuyển nhượng nhà ở đất ở theo hợp đồng ký kết giữa hai bên cộng với các chi phí khác như: nộp thuế, sửa chữa, trang trí nội thất, lắp đặt điện nước, phương tiện sinh hoạt nếu có

+ Cho vay xây dựng nhà ở: bao gồm chi phí để thực hiện hoàn chỉnh một căn nhà như phí chuyển nhượng nền nhà, chi phí chuẩn bị xây dựng như thiết

kế, lập bản vẽ, dự tính chi phí nhân công thuê ngoài hoặc tự xây dựng; chi phí

về nguyên vật liệu, trang trí nội thất, lắp dặt điện nước, phương tiện sinh hoạt + Cho vay sửa chữa, nâng cấp nhà ở: bao gồm chi phí nhân công, vật liệu, trang trí nội thất, lắp đặt điện nước, phương tiện sinh hoạt,…

Chi nhánh căn cứ vào nhu cầu vốn hợp lý của phương án vay và khả năng

trả nợ của khách hàng để xác định mức cho vay nhưng không vượt quá các

giới hạn sau:

+ Cho vay có bảo đảm tiền vay bằng tài sản khác: Mức cho vay tối đa không

quá 85% giá trị phương án được chi nhánh chập thuận cho vay nhưng không

vượt quá tỷ lệ cho vay quy định đối với từng loại tài sản bảo đảm

+ Cho vay có bảo đảm tiền vay bằng tài sản hình thành từ vốn vay: mức cho

vay tối đa bằng 70% giá trị phương án được chi nhánh chập thuận cho vay

+ Cho vay không có tài sản làm bảo đảm: chỉ giải quyết cho đối tượng là công

chức, người lao động được Cơ quan, đơn vị xác nhận và cam kết trích lương

hàng tháng để trả nợ như cho vay tiêu dùng Mức cho vay tối đa do Giám đốc

chi nhánh xem xét, quyết định và tự chịu trách nhiệm nhưng không quá 70%

giá trị phương án xin vay, không quá 12 tháng thu nhập thực tế của khách

hàng hoặc không quá 200 triệu đồng (phải xác định mức cho vay phù hợp với

nguồn trả nợ để có thể thu hồi được nợ gốc, lãi, dự phòng trường hợp khách

hàng nghỉ việc)

Thời hạn cho vay:

Căn cứ vào nhu cầu vay vốn, khả năng trả nợ của khách hàng để xác định

thời hạn cho vay hợp lý nhưng không quá 60 tháng đối với cho vay sửa chữa,

nâng cấp nhà ở, không quá 180 tháng đối với xây dựng nhà ở, chuyển nhượng

quyền sử dụng đất ở hoặc nhà ở, căn hộ chung cư

Lãi suất cho vay:

Chi nhánh được áp dụng lãi suất thả nổi, lãi suất cố định, lãi suất trả góp

hoặc lãi suất linh hoạt theo từng sản phẩm huy động để cho vay nhà ở do

Giám đốc chi nhánh quy định và công bố trong từng thời kỳ

Phương thức cho vay: cho vay từng lần

Trả nợ gốc, nợ lãi: Tùy theo nguồn thu nhập trả nợ của từng đối tượng

khách hàng vay mà chi nhánh thỏa thuận với khách hàng các hình thức trả nợ

gốc và lãi như sau:

- Trả lãi hàng tháng, trả gốc vào một lần lúc cuối kỳ (cho vay ngắn hạn)

- Trả lãi hàng tháng, trả gốc theo định - Trả gốc và lãi hàng thán

- Trả lãi, trả gốc linh hoạt theo thỏa thuận

- Trả góp (Tổng số tiền gốc + tiền lãi phải trả chia đều choa các kỳ trả nợ)

2.1.2 Cho vay tiêu dùng

Cho vay đối với cá nhân, hộ gia đình để trang trãi chi phí với mức vay tối

đa bằng 100% nhu cầu vốn và thời hạn vay không được vượt quá 3 tháng

Trường hợp Cho vay không có đảm bảo bằng tài sản (tín chấp): mức cho vay

tối đa 100% tổng nhu cầu vn của phương án xin vay nhưng tối đa là 12 tháng

thu nhập thực

Thời hạn vay được tính từ thời điểm khách hàng nhận món vay đầu tiên đến ngày trả hết nợ (cả gốc lẫn lãi)

2.1.3 Cho vay mua xe ô tô

Cho vay để thanh toán chi phí mua xe ô tô con, ô tô khách, ô tô tải, ô tô chuyên dùng, cụ thể như sau:

Căn cứ vào nhu cầu vay vốn, nguồn thu nhập và khả năng trả nợ của khách hàng để xác định thời hạn cho vay hợp lý nhưng tối đa không quá 48 tháng Mức cho vay không vượt quá 85% tổng nhu cầu vốn của phương án xin vay nhưng không được vượt quá tỷ lệ cho vay quy định của QTD đối với từng loại tài sản đảm bảo

- Đối với các khoản cho vay có bảo đảm bằng tài sản hình thành từ vốn vay: mức cho vay tối đa 60% giá trị tài sản đảm bảo

- Cho vay không có bảo đảm bằng tài sản (tín chấp): mức cho vay tối đa

không quá 12 tháng thu nhập thực tế của khách hàng vay và không quá 200 triệu đồng Tóm lại: cho vay xây dựng nhà là sản phẩm cho vay chính của QTD, cùng với mục tiêu thành lập QTD Với đặc điểm của các sản phẩm trên, thì cho vay xây dựng nhà là một sản phẩm cho vay trung - dài hạn, thời gian cho vay lâu, nên chứa đựng nhiều rủi ro so với các sản phẩm khác của QTD

2.2 Thực trạng rủi ro tín dụng trong cho vay:

2.2.1 một số đặc điểm chủ yếu của cho vay

Đối tượng vay có một số đặc điểm chủ yếu như sau:

- Đối tượng vay chủ yếu là hộ gia đình, cá nhân: Nghệ An là khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai lũ lụt Hằng năm từ tháng 4 đến tháng 6 , chịu ảnh hưởng của gió phơn tây nam, tháng 7 đến tháng 11, Nghệ

An bước vào “mùa mưa bão” nước dâng cao lên từ 1m đến 3m, có năm trên 4,5m đã gây ra những tác hại nghiêm trọng, làm thiệt hại tính mạng, mùa màng, cơ sở hạ tầng, nhà ở của dân cư Để ổn định cuộc sống, chống lại thiên tai người dân thường có nhu cầu sửa chữa, nâng cấp nhà ở; hoặc xây dựng nhà ở; hoặc mua nhà ở, đất ở sao cho phù hợp với mọi hoàn cảnh thời tiết

- Phương thức trả nợ: sẽ được thỏa thuận với QTD, thường phụ thuộc vào thu nhập, khả năng tài chính của người vay

- Vốn tự có ít so với tổng nhu cầu vốn: đối tượng đi vay do không đủ vốn

để xây dựng, sửa chữa, nâng cấp nhà ở; hoặc mua nhà ở, đất ở Sau khi được cán bộ tín dụng thẩm định mức vốn cần thiết theo phương án vay vốn, khả năng tài chính của cá nhân, hộ gia đình vay vốn để xác định mức cho vay hợp

lý Thông thường khách hàng vay từ 70% - 85% tổng nhu cầu về vốn

- Hình thức giải ngân: khách hàng vay thường được giải ngân thành nhiều lần, do phương thức cho vay của QTD đối với loại hình này là cho vay từng lần Ứng với nhu cầu về vốn trong từng giai đoạn QTD sẽ giải ngân để người

vay thanh toán chi phí nhân công, nguyên vật liệu, để theo dõi, kiểm tra chặt chẽ người vay sử dụng vốn có đúng mục đích hay không Tuy nhiên, người vay không thể chủ động được trong việc điều phối vốn

- Đây là lại hình cho vay trung - dài hạn, thời gian cho vay dài

Trên đây là một số đặc điểm chủ yếu của đối tượng vay xây dựng nhà, với những đặc điểm trên có thể thấy rằng hoạt động cho vay đối với lĩnh vực này cũng gặp không ít rủi ro

2.2.2 Tình hình cho vay tại Quỹ tín dụng:

Quỹ tín dụng luôn đóng vai trò trung gian tiền tệ Quỹ có nguồn vốn huy động từ các tầng lớp dân cư và các thành phần kinh tế khác nhau, và được tập trung cho vay chủ yếu là hộ sản xuất bao gồm những hộ nông dân và những

hộ kinh doanh buôn bán nhỏ.Nên tại Quỹ tín dụng chủ yéu là cho vay ngắn hạn và cho vay trung hạn Trong những năm qua bằng hoạt động tín dụng của mình Quỹ tín dụng nhân dân dân cơ sở xã Vân Diên có mức tăng trưởng cao

và ổn định, đã thật sự cần thiết và là người bạn đồng hành của bà con nông dân

Ngắn hạn 63.360 76.965 121.622 13.650 21,47 44.657 58,02

Trung

hạn 6.114 10.002 7.079 3.888 63,59 -2.923 -29,22 Tổng

cộng 69.474 86.967 128.701 17.493 25,18 41.734 47,98

(Nguồn: phòng kế toán QTDND cơ sở xã Vân Diên)

Bảng 2.1: Doanh số cho vay chung trong 3 năm 2009 - 2011

Biểu đồ 2.1: Biểu đồ thể hiện doanh số cho vay chung

trong 3 năm 2009-2011

Nhìn vào biểu đồ ta thấy tổng doanh số cho vay của Quỹ tăng qua 3 năm

và năm 2011 tốc độ tăng cao Cụ thể năm 2010 doanh số cho vay của Quỹ đạt 86.967 triệu đồng, tức tăng 17.943 triệu đồng hay tăng 25,18% so với năm

2009, sang năm 2011 doanh số cho vay của ngân hàng đạt 128.701 triệu đồng tăng 41.734 triệu đồng hay tăng 47,98 % so với năm 2010 Điều này, cho thấy quy mô tín dụng của Quỹ không ngừng được mở rộng với lượng khách hàng

có nhu cầu vốn vay ngày càng tăng mà nguyên nhân chính là do Quỹ cho vay với mức lãi suất phù hợp với khả năng chi trả của khách hàng trong địa bàn hoạt động của mình cũng như đối với các thành phần kinh tế Hơn nữa, đạt được kết quả như thế là nhờ việc cải thiện những thủ tục xin vay vốn như trước đây khách hàng muốn gia hạn thì phải làm một hồ sơ xin gia hạn nhưng bây giờ chỉ cần đến Quỹ nêu nhu cầu gia hạn nợ và nói rõ lý do gia hạn với cán bộ tín dụng, thêm vào đó còn có tác phong phục vụ của các cán bộ tín dụng tốt làm cho uy tín của Quỹ ngày càng tăng lên

Doanh số cho vay ngắn hạn luôn chiếm trên 88% trong tổng doanh số cho vay của Quỹ và nó tăng giảm qua các năm Trong cơ cấu cho vay của Quỹ ta thấy hình thức cho vay ngắn hạn chiếm ưu thế hơn vì nguồn vốn vay phần lớn được khách hàng sử dụng để mua sắm vật tư nông nghiệp phục vụ sản xuất kinh doanh, phục vụ cho người sản xuất lúa, trồng cây ăn trái, phát triển chăn nuôi, dùng cho tiêu dùng hay cả dùng cho xuất khẩu lao động Về phía Quỹ chủ yếu tập trung cho vay ngắn hạn để đáp ứng nhu cầu vốn phù hợp cho yêu cầu của khách hàng và đồng thời hạn chế mức lãi suất phải trả từ

khách hàng cho Quỹ và giảm bớt rủi ro cho Quỹ vì với món vay càng dài thì càng dễ dẫn đến rủi ro cho Quỹ.

Quỹ chủ yếu cho vay hộ sản xuất kinh doanh trong ngắn hạn và trung hạn Cụ thể như năm 2010 doanh số cho vay ngắn hạn đạt 76.965 triệu đồng tăng 13.650 triệu đồng hay tăng thêm 21,47% so với năm 2009 và chiếm đến 88,5% trong tổng doanh số cho vay còn trung hạn chiếm 11,5 % và tăng 63,59% so với năm 2009 Sang năm 2011 doanh số cho vay của Quỹ về ngắn hạn đạt 121.622 triệu đồng tăng 44.657 triệu đồng hay tăng 58,02% so với năm 2010 và chiếm 94,49 % trong tổng số cho vay Về trung hạn lại giảm so với năm 2010 là 29,22% tương đương giảm 2.923 triệu đồng Do đây là nơi dân cư sinh sống bằng nông nghiệp nhu cầu vay vốn ngắn hạn để sản xuất nông nghiệp tăng Bên cạnh đó Quỹ cũng tiếp tục mở rộng thêm nhiều đối tượng đầu tư giúp cho bà con nông dân có điều kiện đa dạng hóa các loại hình sản xuất kinh doanh, xây dựng cơ sở hạ tầng chú ý cho vay một số thế mạnh ở địa phương như: cho vay xây dựng nhà ở, nuôi trồng thủy sản, cá tôm, ba sa, nuôi bò, xây dựng bờ ao, cải tạo vườn, trồng cây ăn quả, mua máy bơm nước, cho vay mua sắm phương tiện sinh hoạt Điều này giúp cho nền kinh tế phát triển tạo được công ăn việc làm, cải thiện cuộc sống ngày càng tốt hơn, từ đó doanh số cho vay sẽ không ngừng tăng lên trong những năm tới

Với địa bàn hoạt động chủ yếu là vùng nông thôn nên hầu như các món vay đều có giá trị nhỏ Khách hàng phần lớn là những hộ nông dân trong vùng nên việc thẩm định và theo dõi vốn vay của cán bộ tín dụng cũng dễ dàng hơn

Tóm lại:

Nhìn chung, Quỹ cho vay đa dạng với mọi thành phần kinh tế nhưng chủ yếu tập chung vào cho vay với khách hàng truyền thống của mình từ trước đến nay là hộ sản xuất, kinh doanh buôn bán nhỏ lẻ và Quỹ đang cố gắng ngày càng đa dạng với nhiều khách hàng hơn nhằm phân tán rủi ro và mang lại lợi nhuận cho Quỹ

2.3 Thực trạng rủi ro tín dụng trong cho vay xây dựng nhà

QTD là một tổ chức đặc biệt hoạt động bằng phương thức “đi vay để cho vay”, từ những nguồn vốn huy động được QTD phải có kế hoạch sử dụng nó như thế nào để vừa đảm bảo đem lại lợi nhuận cho QTD giúp QTD hoạt động hiệu quả vừa hỗ trợ đắc lực cho việc phát triển của các thành phần kinh tế QTD nhân dân xã Vân Diên nằm trên địa bàn tỉnh Nghệ An với đặc thù là một tỉnh nông nghiệp thì hoạt động cho vay chiếm tỷ trọng rất lớn trong hoạt động tín dụng của QTD và đây cũng là nguồn thu nhập chủ yếu của QTD (chiếm trên 90% tổng thu nhập) Với tình hình kinh tế xã hội của tỉnh ngày càng phát triển, tốc độ tăng trưởng GDP ổn định, nhu cầu và sức mua của

người dân tăng đã kích thích sản xuất phát triển, kéo theo nhu cầu vốn của nền kinh tế cũng tăng theo Thì hoạt động cho vay của QTD cũng phát triển cùng với nhu cầu của nền kinh tế Cụ thể ta đi vào phân tích doanh số cho vay xây dựng nhà tại QTD nhân dân xã Vân Diên

2.3.1 Doanh số cho vay (DSCV) xây dựng nhà:

ĐVT: Triệu đồng.

CHỈ TIÊU Năm 2009 Năm 2010 Năm 2011

Chênh lệch 2010/2009

Chênh lệch 2011/2010

Số tiền % Số tiền % Tổng DSCV 69.474 86.967 128.701 19.493 28,06 41.734 47,99

Tỷ trọng (%) Tổng DSCV 69.474 100 86.967 100 128.701 100

- Cho vay xd nhà ở 23.267 33,49 30.642 35,23 55.340 42,99

- Đối tượng khác 46.207 66,51 56.325 64,77 73.361 57,01

(Nguồn: phòng kế toán QTDND cơ sở xã Vân Diên)

Bảng 2.2: DSCV xây dựng nhà tại QTDND xã Vân Diên

Biểu đồ 2.2:Biểu đồ thể hiện DSCV xây dựng nhà tại QTDND xã Vân Diên

0 10000

Đi vào phân tích bảng 2.2, ta thấy tốc độ tăng trưởng doanh số cho vay tăng đều qua các năm Điều này cho thấy vị thế cạnh tranh của QTD trên địa bàn Huyện ngày càng được nâng cao Nguyên nhân là do QTD đã thực hiện tốt công tác tín dụng, luôn kiểm tra đôn đốc cán bộ khách hàng, cán bộ thẩm định thực hiện tốt quy trình cho vay sao cho khoa học, hiệu quả, không để hồ

sơ đề nghị vay của khách hàng kéo dài Ngoài ra, QTD vận dụng linh hoạt chiến lược lãi suất tốt đối với từng nhóm khách hàng để nâng cao ưu thế cạnh tranh, đảm bảo lợi nhuận đạt kế hoạch đề ra QTD cũng luôn bám sát địa bàn

để tìm kiếm nguồn khách hàng mới có tiềm năng và duy trì mối quan hệ tốt đối với khách hàng cũ để tăng trưởng tín dụng Mặt khác, doanh số cho vay tăng cao cũng là mục tiêu nằm trong chiến lược phát triển của QTD

Cho vay xây dựng nhà chiếm một tỷ trọng cao trong doanh số cho vay trung - dài hạn, tương đối cao trong tổng doanh số cho vay Đây là một sản phẩm chủ lực của QTD, mang lại nguồn thu đáng kể trong hoạt động cho vay của QTD

Trong tổng doanh số cho vay thì doanh số cho vay xây dựng nhà ở năm

2009 chiếm 33,49%, năm 2010 chiếm 35,23%, năm 2011 chiếm 42,99% Ngoài ra QTD không ngừng mở rộng các loại hình sản phẩm, dịch vụ cho vay khác như trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, kinh doanh, thương mại,…đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ cho vay, bằng cách đẩy mạnh việc quảng bá với khách hàng thông qua các phương tiện thông tin đại chúng Chính vì vậy mà có sự thay đổi trong cơ cấu doanh số cho vay Việc QTD đa dạng hóa các sản phẩm cho vay giúp ngân hàng hạn chế được rủi ro

Đồng thời, cho vay xây dựng nhà ở chủ yếu là cho vay trung - dài hạn Điều này là do đối tượng vay xây dựng nhà chủ yếu là cá nhân, hộ gia đình Lịch trả nợ thường phụ thuộc vào thu nhập cá nhân, hộ gia đình sau khi đã trừ chi phí đảm bảo điều kiện sinh hoạt cho cá nhân, hộ gia đình Họ thường không có thu nhập lớn trong khoảng thời gian ngắn dưới một năm Để dễ dàng cho việc trả nợ, thông thường khách hàng sẽ trả gốc và lãi dựa vào bảng

kê khai thu nhập sau khi được cán bộ tín dụng thẩm định

Nhìn chung tốc độ tăng tổng doanh số cho vay và doanh số cho vay xây dựng nhà là khá tốt Tuy nhiên việc cho vay xây dựng nhà chủ yếu là cho vay trung - dài hạn, nên đây là loại hình cho vay tập trung nhiều rủi ro cao

2.3.2 Doanh số thu nợ (DSTN) cho vay xây dựng nhà:

QTD là một tổ chức trung gian “đi vay để cho vay” QTD đi vay thông qua hoạt động huy động vốn từ nhiều nguồn, trong dân cư, các thành phần kinh tế,… việc sử dụng các nguồn tiền này đều phải trả lãi, đó là chi phí mà QTD phải chịu khi sử dụng những nguồn vốn này Do vậy để có thể tồn tại,

bắt buộc QTD phải sử dụng nguồn vốn huy động được đầu tư hiệu quả, nghĩa

là vốn đầu tư của nó phải được bảo tồn và phát triển, việc sử dụng vốn như thế nào để đạt hiệu quả và hạn chế đến mức thấp nhất rủi ro trong kinh doanh, tức là đảm bảo việc thu nợ phải tốt để hạn chế thấp nhất nợ quá hạn Đây là vấn đề quan trọng trong hoạt động của QTD

QTD sử dụng nguồn vốn huy động đem đầu tư tức là thực hiện cho vay Khi các chủ thể trong nền kinh tế sử dụng vốn của QTD thì họ phải trả một khoản chi phí cho QTD, tức là tiền lãi, phần lãi này phải đủ bù đắp được phần lãi phải trả khi QTD đi vay, chi phí hoạt động của của QTD và đem lại lợi nhuận cho QTD

Cho vay là hoạt động mang nhiều rủi ro, QTD có thể thu hồi được nợ đúng hạn, trễ hạn hoặc không thu hồi được Với những rủi ro đó cho thấy công tác quản lý các khoản cho vay và thu hồi nợ là hết sức quan trọng Mặc

dù việc thu nợ chưa nói lên hiệu quả hoạt động của QTD một cách trực tiếp nhưng cũng thể hiện được chất lượng công tác tín dụng của QTD Tình hình thu nợ mua, xây dựng và sửa chữa nhà ở của QTD nhân dân xã Vân Diên được thể hiện trong bảng sau:

Chênh lệch 2011/2010

Số tiền % Số tiền % Tổng DSTN 59.391 78.626 110.383 19.235 32,39 31.757 40,39

- Cho vay xd nhà ở 21.542 32.078 47.584 10.536 48,91 15.506 48,34

- Đối tượng khác 37.849 46.548 62.799 8699 22,99 16.251 34,92

(Nguồn: phòng kế toán QTDND cơ sở xã Vân Diên)

Bảng 2.3: Doanh số thu nợ cho vay xây dựng nhà tại QTD

Biểu đồ 2.3: Biểu đồ thể hiện Doanh số thu nợ cho vay xây dựng nhà

Đi vào phân tích bảng 2.3, ta thấy tình hình thu nợ của chi nhánh qua các năm là khá tốt Tuy nhiên doanh số thu nợ của các năm là chưa cao Nguyên nhân là do QTD nằm trên địa bàn Huyện Nam Đàn với đặc thù là một Huyện nông nghiệp thì đối tượng vay vốn chủ yếu trong cho vay xây dựng, sửa chửa nhà ở là nông dân, thu nhập chính của họ có được là từ làm ruộng, vườn, nuôi

cá, nuôi heo, do những nguyên nhân khách quan từ một số khách hàng chẳng hạn như: heo bị bệnh không thể bán được và buộc phải đem thiêu hủy,

cá bị ô nhiễm chết hàng loạt không rõ nguyên nhân, giá nông sản giảm do trễ

vụ … làm ảnh hưởng đến khả năng trả nợ nên họ đã xin gia hạn nợ Từ đó tình hình thu nợ của ngân hàng không được khả quan

Trong năm 2011, tuy tình hình kinh tế xã hội có nhiều biến động lớn, đời sống khó khăn nhưng tình hình thu nợ của ngân hàng đạt được nhiều khả quan (tổng DSTN tăng 40,39%, DSTN cho vay xây dựng nhà ở tăng 48,34%

so với năm 2010) Nguyên nhân là do cán bộ tín dụng đã thực hiện tốt quy trình tín dụng, công tác thẩm định được thực hiện một cách sâu sát, kỹ lưỡng, những món vay có số tiền lớn đều phản ánh cụ thể rõ ràng kế hoạch trả nợ và đóng lãi qua lịch trả nợ trong hợp đồng tín dụng, tờ trình thẩm định phản ánh chi tiết, cụ thể phương án vay vốn và khả năng tài chính của khách hàng vay

có đủ để trả nợ gốc và lãi cho QTD Hơn nữa, hầu hết các hồ sơ vay vốn xây dựng và sửa chữa nhà ở đều có đủ tài sản đảm bảo tiền vay theo qui định, có

đủ cơ sở pháp lý trong việc cho vay Mặt khác khi cho vay xây dựng, sửa chữa nhà ở, cán bộ tín dụng dựa vào tiến độ thi công và mức độ hoàn thành của công trình mà tiến hành giải ngân từng lần nhằm giám sát, kiểm tra chặt chẽ việc sử dụng vốn của khách hàng tránh tình trạng sử dụng vốn sai mục đích, không xây cất nhà đúng như trong bản vẽ cũng như trong giấy phép xây

0 10000

dựng đã đăng ký Ngoài ra cán bộ tín dụng không ngừng giám sát các hồ sơ vay vốn do mình phụ trách, từ đó luôn nhắc nhở, động viên khách hàng cố gắng trả nợ cho chi nhánh nhằm duy trì mối quan hệ lâu dài với QTD, thêm vào dó một số khách hàng do làm ăn có hiệu quả nên đã trả nợ trước hạn

Chênh lệch 2011/2010

Số tiền % Số tiền % Tổng Dư nợ 36.250 44.591 62.910 8.341 23 18.319 40,08

- Cho vay xây dựng nhà ở 77 498 1.120 421 546,7 622 124,9

- Đối tượng khác 36.173 44.093 61.790 7.920 21,89 17.697 40,14

(Nguồn: phòng kế toán QTDND cơ sở xã Vân Diên)

Biểu đồ 2.4: Biểu đồ thể hiện tình hình dư nợ trong hạn cho vay xây dựng

nhà

Qua bảng 2.4, ta thấy tổng dư nợ và dư nợ trong hạn cho vay xây dựng nhà ở tăng đều qua các năm Mặc dù, năm 2011 là năm đầy thách thức và khó khăn của nền kinh tế cả nước, tình hình kinh tế - xã hội ở tỉnh Nghệ An cũng gặp nhiều khó khăn do lạm phát, giá cả trong nước tăng cao, giá nông sản hàng hóa (lúa, chăn nuôi…) biến động bất lợi trong thời gian dài ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, nông dân và đời sống của người dân Tuy nhiên, dưới sự quyết tâm, phấn đấu quyết liệt của cả hệ thống chính trị, của doanh nghiệp và người dân, đã đoàn kết, tập trung phát triển sản xuất, kinh doanh, thực hiện các giải pháp kiềm chế lạm phát, bảo đảm an sinh xã