So sánh gì về việc làm, hành động của các nhân vật ở lần này so với các lần trước - LÇn nµy gay cÊn h¬n hÊp dÉn h¬n nhiÒu Gv: Mẹ đã tạo cho con môi trường tốt, dạy cho con đạo đức mà con[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 62 Văn bản MẸ HIỀN DẠY CON
( Theo truyện Liệt Nữ- Trung Quốc)
A/ Mục tiờu cần đạt: Giỳp hs
- Hiểu được thỏi độ , tớnh cỏch và phương phỏp dạy con trở thành bậc vĩ nhõn của người mẹ thầy Mạnh Tử.
- Hs hiểu cỏch viết truyện gần với cỏch viết kớ, viết sử ở thời Trung Đại
- GDHS thỏi độ kớnh trọng và biết võng lời cha mẹ.
B Chuẩn bị.
- Giáo viên: Tranh ảnh về tập truyên “Liệt nữ truyện”, ảnh thầy Mạnh Tử.
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học.
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ.
3 Bài mới.
thế nào cho chính đáng Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về một cách dạy con của mẹ thầy Mạnh Tử thời Trung Quốc cổ đại qua tác phẩm “ Mẹ hiền dạy con”.
I Tìm hiểu chung.
1 Xuất xứ.
? Qua chuẩn bị ở nhà, em có hiểu biết gì về nguồn gốc của truyện ?
( Chiếu trên may hình ảnh tác phẩm lời giới thiệu)
- Chiếu nội dung phần ghi bảng( ?)P$ dịch từ sách Liệt nữ truyện của Trung Quốc)
? Dựa vào kiến thức về thể loại đã học, cho biết truyện thuộc thể loại nào ?
- Thể loại truyện Trung đại.
2 Đọc , tóm tắt.
vừa nghiêm khắc.
3 Chú thích.
? Em hiểu thế nào là Tử?cho ví dụ.
-Tử : Con (Thái tử, Hoàng tử )
- Tử : Thầy (Mạnh Tử)
- Tử : Chết (bất tử, tử trận )
- Tử : một phần rất nhỏ của vật chất( phân tử , nguyên tử)
4 Nhân vật, ngôi kể -> bỏ
? Truyện có những nhân vật nào? Nhân vật nào là nhân vật chính?
? Em biết gì về thầy Mạnh Tử ( Chiếu trên máy hình ảnh Mạnh Tử)
- Ghi bảng trên máy ( Bà mẹ, Mạnh Tử)
? Truyện ?)P$ kể theo ngôi thứ mấy?ý nghĩa?
- Ngôi thứ 3
5 Bố cục văn bản ( sự việc)
? Truyện gồm mấy sự việc? Dựa vào bảng tóm tắt các sự việc mà các em làm câu hỏi 1 SGK hãy kể lại?
- HS kể.
? Có thể phân mấy sự việc làm một ý? ý chính của nó là gì?
- HS trả lời.
( Chiếu trên máy 5 sự việc)
+ Dạy con bằng cách chuyển nơi ở mới
+ Dạy con bằng cách cư xử hàng ngày.
II Tìm hiểu chi tiết văn bản.
Trang 2Chiếu trên máy chiếu 3 sự việc đầu)
-nói : không ở
được -dọn nhà ra gần trường học.
Bắt chước nô
nghịch,buôn bán
đảo điên
2.Nhà ở gần
chợ
-nói : chỗ này con
ta ở được đây.
Bắt chước học tập
lễ phép,cắp sách
vở
3 Nhà ở gần
trường học
-nói :không ở
được
- dọn nhà ra gần chợ
- Bắt chước đào, chôn, lăn ,khóc
1 Nhà ở gần
nghĩa địa
Bà mẹ Mạnh Tử
Sự việc
? Bà mẹ Mạnh Tử đã mấy lần chuyển chỗ ở ? Đó là những nơi nào ?
-> Bà mẹ thầy Mạnh Tử đó ba lần chuyển nơi ở Đú là:
- Lần 1: Dời nhà gần nghĩa địa.
- Lần 2: Dời nhà gần chợ.
- Lần 3: Định cư ở gần trường học
? Khi ở những nơi này bà đã chứng kiến cảnh con bà làm gì?
- HS dựa vào bảng 5 sự việc trả lời.
- Đây là chỗ con ta không ở ?)2$ hoặc đây là chỗ con ta ở ?)P$!
? Thông qua đó em có nhận xét gì về cách kể truyện và cách xây dựng nhân vật ở 3 sự việc đầu ?
nhà.
- Xây dựng nhân vật ít có tâm lý tâm trạng mà thể hiện chủ yếu qua ngôn ngữ kể, qua hành động, việc làm
và ngôn ngữ nhân vật.
không ở ?)P$’
- không tốt cho tâm lý
( f) hình ảnh về nghĩa địa và bình)
-
Trang 3? Vì sao nhà ở gần chợ, bà mẹ lại nói ‘chỗ này không phải là chỗ con ta ở ?)2$q và dọn nhà đi?
( f) ảnh về chợ và bình)
) duy độc lập $) phát triển các em $) phân biệt ?)P$ cái tốt, cái xấu, cái hay cái dở.
? Việc chuyển chỗ ở của một gia đình đến chỗ khác có khó khăn không?
-> Rất khú khăn vỡ họ phải thay đổi mọi thứ, khụng phải cứ muốn là chuyển ngay được
cái dỏm cái xấu mà lại chon cách dọn nhà tốn kém?
? Khi chuyển đến ở gần trường học bà mẹ đó núi: “Chỗ này là chỗ con ta ở được đõy” Em cú suy nghĩ
gỡ về cõu núi đú?
- Cuộc sống gần trường học đó ảnh hưởng tốt tới tớnh nết thầy Mạnh Tử (Mạnh Tử bắt chước học tập lễ phộp, cắp sỏch vở)
? Biết là khú khăn nhưng bà mẹ thầy Mạnh Tử vẫn quyết định chuyển nhà Mục đớch chuyển nhà của bà
là gỡ?
- Ghi :Tạo một mụi trường tốt, cú lợi nhất cho việc hỡnh thành tớnh cỏch con trẻ
? Tìm những câu tục ngữ nói đến ảnh hởng của môi trờng với nhân cách con ng)D
- Gần mực thì đen, gần đèn thị rạng
- ở bầu thì tròn, ở ống thì dài
GV bình: Chúng ta thử hình dung những lần gia đình chuyển chỗ ở Bao nhiêu rắc rối phức tạp diễn ra
định và lo chu đáo 3 lần chuyển nhà m)P qua muôn ngàn khó khăn trong cuộc sống bà mẹ đã làm một công việc magn ý nghĩa GD cao Đó là tranh nơi ở phức tạp, tiêu cực,tìm nơi lành mạnh cho việc hình
2 Dạy con bằng cách ứng xử hằng ngày.
- yêu cầu học sinh đọc phần còn lại.
- Thấy nhà hàng xóm giết lợn, con hỏi mẹ->mẹ nói đừa
- Bà vô cùng ân hận,bà tự nghĩ ‘ Ta nói lỡ mồm rồi
? Vì sao sau câu nói bà lại suy nghĩ lại ?
vậy
biệt Cha mẹ nói đùa con lần thứ nhất rồi quen đi làn thứ hai, lần ba khi sự thật không xảy ra đứa trẻ sẽ mất lòng tin sẽ bắt $)*$ nói đùa, nói dối Nguy hiểm biết bao Bà mẹ MT chỉ một lần đùa mà đã hối hận và kịp thời sửa ngay
? Bà sửa bằng cách nào?
- Mua thịt về cho con mình ăn
?Cú ý kiến cho rằng: bà mẹ thầy Mạnh Tử cầu kỡ, nuụng chiều con qua mức Em cú đồng ý với ý kiến
đú khụng?
Trang 4- Đú khụng phải là bà cầu kỡ, nuụng con Nếu bà núi đựa khụng làm như lời bà núi thỡ sẽ là núi dối Như vậy vụ tỡnh người mẹ đó dạy con tớnh khụng trung thực.
? Nêu ý nghĩa giáo dục của lần thứ tư này?
- HS trả lời
- Ghi: Giáo dục con tính trung thực, thật thà, biết giữ chữ tín
GV:
?)P$ rất nhiều: uy tín với con, tính trung thực sẽ ?)P$ củng cố và phát triển trong tâm hồn con trai Mẹ của Tăng Sâm (là học trò của Khổng Tử ở Văn Miếu HN trong tứ phối- 4 vị thờ cúng có Tăng Sâm) Ngày còn bé một hôm
mẹ di chợ Tăng Sâm đòi đi theo Mẹ dỗ ‘ở nhà, mẹ đi chợ mua cho miếng gan lợn mà ăn) ra chợ không có gan lợn
để mua Về nhà, để giữ chữ tín với con bà đã mổ lợn nhà lấy gan cho con ăn
- Lời nói đi đôi với việc làm
- Nói đâu làm đấy
- Nói một làm một Nói hai làm hai
GV :Mẹ thầy Mạnh Tử không chỉ dạy con về đạo đức mà còn dạy những gì
? Sự việc gì đã xảy ra trong lần cuối cùng ?
- Thầy Mạnh Tử bỏ học về nhà chơi
? Với việc làm của MT bà mẹ đã dạy con bằng cách nào?
- Liền cầm dao cắt đứt tấm vải đang dệt trên khung cửi và nói “ con đứt đi”
- Lần này gay cấn hơn hấp dẫn hơn nhiều
đứt tấm vải và so sánh với việc bỏ học của con cái
?Hành động và lời núi của bà mẹ đó thể hiện thỏi độ và mong muốn và tính cách gì của bà mẹ khi dạy con?
+ Mong muốn: con nờn người
+ Thỏi độ kiờn quyết, dứt khoỏt, khụng một chỳt nương nhẹ
+ Tính cách: Quyết liệt, mạnh mẽ, thẳng thắn
? Tác dụng của hành động và lời nói đó?
-D ạy con đức tớnh kiờn trỡ, siờng năng, kiờn định.
Thật đúng là có công mài sắt có ngày nên kim Bên cạnh năng khiếu bẩm sinh thì đức tính cần cù học hành
là điều kiện rất cần thiết để thành đạt trong sự nghiệp
? Nhận xét cách dạy con của bà mẹ Mạnh Tử ở sự việc này?
- Dạy con bằng cách so sánh, ẩn dụ chứ không hề nói thẳng
? Những câu hỏi vừa trỗi dậy trong đầu con thì mẹ đã trả lời ngay “Con đang ” so sánh của bà thật mạnh mẽ, dứt khoát
? Cảm nhận của em về mẹ thầy MT?
? Nếu em là MT lúc đó em sẽ có tâm trạng gì?
- Đau đớn, tủi hổ, nhận lỗi
- MT rất chuyên cần trở thành bậc đại hiền
f) tranh
? Bức tranh này minh hoạ cho sự việc nào?Em thấy đặc điểm gì ở 2 nhân vật? Tại sao tác gỉa lại chọn sự việc ấy để minh hoạ?
- Sự việc 5 Vì đây là cách dạy con hay nhất vừa cụ thể dễ hiểu, vừa kiên quyết khiến con thấm thía lâu
không chỉ tỏ thái độ kiên quyết phủ định việc bỏ học đi chơi bằng hành động cắt đứt tấm vải đang dệt mà nó còn không quên, thành bài học nhớ đời cho thầy Mạnh Tử và “từ hôm đó cần” để sau này trở thành bậc đại hiền ở
? Toàn bộ câu chuyên ?)P$ kể theo ngôi thứ 3 Vây câu cuối cung “ Thế sao” là lời nói của ai có tính chất gì?
- Lời bình của tác giả
III Tổng kết.
Trang 5- HS trả lời
- Ghi :Ngụn ngữ kể chuyện xen lời bỡnh
- Cốt chuyện đơn giản
- Mang tớnh giỏo huấn, gần thể loại ký, sử
2 Nội dung
- HS dựa vào nội dung ghi nhớ trả lời
* Ghi nhớ SGK/115
IV Luyện tập.
1 Bài tập 1.
?Từ câu chuyện mẹ thầy MT g) em có suy nghĩ gì về đạo làm con ?
4 Củng cố.
minh nhanh nhẹn
5 Dặn dò.
- Về nhà : + kể tóm tắt lại câu chuyện
+ Học nắm vững phần ghi nhớ
- Chuẩn bị : Tính từ và cum tính từ
+ Yêu cầu : Hiểu tính từ là gì ?Khả năng kết hợp của tính từ ? hoạt động của tính từ trong câu.các loại tính
từ ?
Cụm tính từ là gì ? Mô hình cụm tính từ ( Dựa vào cánh tìm hiểu bài ở Động từ và cụm động từ để chuẩn bị)
D Rút kinh nghiệm.
... nghiệp? Nhận xét cách dạy bà mẹ Mạnh Tử việc này?
- Dạy cách so sánh, ẩn dụ khơng nói thẳng
? Những câu hỏi vừa trỗi dậy đầu mẹ trả lời ? ?Con ” so sánh bà thật mạnh mẽ, dứt khoát... Ghi: Giáo dục tính trung thực, thật thà, biết giữ chữ tín
GV:
?)P$ nhiều: uy tín với con, tính trung thực ?)P$ củng cố phát triển tâm hồn trai Mẹ Tăng Sâm (là học trò Khổng Tử Văn. .. hai làm hai
GV :Mẹ thầy Mạnh Tử không dạy đạo đức mà cịn dạy
? Sự việc xảy lần cuối ?
- Thầy Mạnh Tử bỏ học nhà chơi
? Với việc làm MT bà mẹ dạy cách nào?
-