-Aûnh hưởng của các yếu tố tự nhiên đến sự phân bố dân cư và đô thị 2/ Kó naêng: - Kĩ năng phân tích bản đồ phân bố dân cư và các đô thị Châu Á , tìm ra đặc điểm phân bố dân cư và các mố[r]
Trang 1THIÊN NHIÊN CON NGệễỉI ễÛ CAÙC CHAÂU LUẽC
XI: châu á
Tuần: 01, Tiết: 01
Ngày soạn: 20/8/2010
Ngày dạy: 24/8/2010
Bài 1
Về TRÍ, ẹềA LÍ, ẹềA HèNH VAỉ KHOAÙNG SAÛN
I Mục tiờu:
1/Kiến thức:
- Biết được vị trớ địa lý, giới hạn của chõu Á trờn bản đồ
- Trỡnh bày được đặc điểm về kớch thước lónh thổ của chõu Á
- Trỡnh bày được đặc điểm về địa hỡnh và khoỏng sản của chõu Á
2/ Kỹ năng:
Củng cố kỹ năng đọc bản đồ tự nhiờn
3/ Thỏi độ:
Cú thỏi độ sử dụng tiết kiệm và bảo vệ khoỏng sản
II Chuẩn bị:
1 Giỏo viờn:
- Giỏo ỏn
- Lược đồ vị trớ địa lớ Chõu ỏ trờn địa cầu
- Bản đồ tửự nhieừn chaừu AÙ
2 Học sinh
SGK, đọc kỹ bài trước ở nhà
III Hoạt động dạy và học :
1 Ổn định lớp (1p)
Kiểm tra sĩ số : Lụựp 8/1: ; Lụựp 8/2:
2 Kiểm tra bài cũ (2p)
Kiểm tra sự chuẩn bị của HS về tập, SGK …
3 Giới thiệu bài mới:
Hóy cho biết nước ta nằm ở chõu nào? Chõu lục của chỳng ta nằm ớ vị trớ nào trờn quả địa cầu cú đặc điểm gỡ về vị trớ địa lớ , hỡnh dạng kớch thước cũng như điều kiện tự nhiờn và để hiểu rừ hơn thỡ hụm nay chỳng ta cựng tỡm hiểu bài đầu tiờn về chõu Á
Hoạt động 1
GV Treo bản đồ và giải thớch cỏc kớ hiệu
GV: Cho HS quan sỏt H1.1 SGK kết hợp với bản
đồ hóy:
15p 1) Vị trí địa lí và kích thước
lãnh thổ
Trang 2? Điểm cực Bắc và cực Nam của chõu lục nằm ở
những vĩ độ nào?
HS: lờn xỏc định trờn bản đồ.
- Điểm cực Bắc của Chõu lục là mũi Chờ – liu –
xkin nằm ở vĩ độ 77044’B
- Điểm cực Nam của Chõu lục là mũi Pi – ai nằm
ở vĩ độ 1016’B
? Điểm cực Tõy và cực Đụng của chõu lục nằm ở
khoảng kinh độ nào?
HS: lờn xỏc định trờn bản đồ.
- Điểm cực Tõy của Chõu lục là mũi Baba nằm ở
kinh độ 2604’T
- Điểm cực Tõy của Chõu lục là mũi Baba nằm ở
kinh độ 2604’T
- Điểm cực Đụng của Chõu lục là mũi Đờ – giơ-
nep nằm ở kinh độ 169040’Đ
? Chiều dài từ điểm cực B -> N chiều rộng từ bờ Đ
-> T là bao nhiờu km ?
HS – Từ B -> N là 8.500km.
- Từ Đ -> T là 9.200km
? Từ cỏc yếu tố trờn em hóy rỳt ra nhận xột về lónh
thổ Chõu ỏ?
HS:
GV: Là chõu lục cú kớch thước rộng lớn, hỡnh khối,
chiếm gần trọn vẹn phần Đụng của nửa cầu Bắc
? Dựa vào bản đồ và H1.1 Em hóy cho biết Chõu
AÙ tiếp giỏp với cỏc Chõu lục và Đại dương nào?
HS Lờn xỏc định trờn bản đồ:
- Phớa Bắc giỏp BBD
- Phớa Nam giỏp Chõu Âu và ĐTH
- Là châu lục rộng lớn nhất thế giới với diện tích 41,5 triệu
km2 (kể cả đảo là 44,4 triệu
km2)
- Trải dài từ vùng cực Bắc đến tận vùng xích đạo với 3 mặt giáp biển và đại dương
Trang 3- Phớa Tõy giỏp Chõu Phi.
- Phớa Nam giỏp ÂĐD
- Phớa Đụng giỏp TBD
GV Vậy Chõu A chỉ tiếp giỏp với hai Chõu lục là
Chõu Âu và chõu Phi đối với Chõu Đại Dương,
Chõu A Ùchỉ tiếp cận chứ khụng tiếp giỏp, phần
tõy đảo Niughine thuộc lónh thổ In- đụ-nờ-xi-a
song đảo này lại thuộc phạm vi Chõu Đại Dương
GV chuyển ý
? Với đặc điểm vị trớ, kớch thước và hỡnh dạng đú
nú cú ảnh hưởng như thế nào đến cảnh quan của
Chõu ỏ?
? Hỡnh dạng rộng lớn vậy địa hỡnh và cảnh quan
chõu lục này cú đặc điểm gỡ?
Hoạt động 2
GV : Treo bản đồ tự nhiờn lờn bảng và giải thớch
cỏc kớ hiệu
GV: Cho HS quan sỏt bản đồ tự nhiờn và H 1.1,
cho biết:
GV: Chớa lớp thành 3 nhúm thảo luận (3p)
HS: Thảo luận rồi đại diện cỏc nhúm lờn bỏo cỏo,
bổ sung
* Nhoựm 1: Tỡm và kể tờn cỏc dóy nỳi chớnh?
HS Xỏc định trờn bản đồ Cỏc dóy nỳi lớn: La blụ
nụ vụi ; Xai an; An tai ; Thiờn sơn ; Nam sơn ; Hin
đu cỏc ; Cụn luõn ; Hi ma lay a …
* Nhoựm 2: Tỡm và kể tờn cỏc SN chớnh?
20p
2 Đặc điểm địa hình và
khoáng sản
a Địa hình
Trang 4HS Xỏc định trờn bản đồ Cỏc SN : Tõy Tạng ; I ran
;AÛ Rập ; Đờ Can…
* Nhoựm 3: Tỡm và kể tờn cỏc ẹB lụựn?
HS Xỏc định trờn bản đồ Cỏc ĐB lớn : Hoa Bắc ;
Hoa Trung ; Tõy Xi bia ; ĐB sụng Cửu Long ; AÁn -
Hằng ; Lưỡng Hà …
GV: Nhaọn xeựt vaứ boồ sung.
GV Trong cỏc dóy nỳi này lớn nhất là dóy Hi ma
lay a - núc nhà Chõu AÙ và thế giới trong đú cú
đỉnh cao nhất là ấ vờ rột cao 8848 m
? Cho biết cỏc dóy nỳi, SN và đồng bằng thường
phõn bố ở đõu? Dạng địa hỡnh nào chiếm diện tớch
lớn hơn?
HS Nỳi tập trung nhiều ở Trung và Nam AÙ
Đồng bằng phõn bố rải rỏc từ Bắc->Đụng ->Nam
? Cho biết hướng chớnh của cỏc dóy nỳi?
HS Chõu AÙ cú diện tớch nỳi chiếm 2/3 cũn 1/3 là
đồng bằng
+ Hướng nỳi chớnh là hướng : Đụng - Tõy và
hướng ĐB – TN
? Em hóy nờu đặc điểm chớnh của Địa hỡnh Chõu
AÙ?
HS:
Gv Với đặc điểm địa hỡnh như vậy nú ảnh hưởng
rất lớn đến khớ hậu ( Tieỏt sau seừ tỡm hieồu)
? Quan sỏt cỏc kớ hiệu trờn bản đồ và cho biết: Em
cú nhận xột gỡ về khoỏng sản ở Chõu AÙ, Chõu
AÙ cú những tài nguyờn khoỏng sản nào?
HS:
? Khoỏng sản nào là chủ yếu? Cho biết giỏ trị kinh
tế của dầu mỏ và khớ đốt, hai loại khoỏng sản này
tập trung nhiều nhất ở đõu? ( xỏc định trờn bản đồ)
HS Dầu mỏ và khớ đốt là cỏc loại khoỏng sản cú
giỏ trị kinh tế lớn nhất hiện nay của Chõu Á, hai
- Châu AÙ có nhiều hệ thống núi, SN đồ sộ nhất thế giới
- Các dãy núi chạy theo hai hướng chính: Đông - Tây và
TB - ĐN
- có nhiều đồng bằng rộng lớn nằm xen kẽ với nhau
=> Địa hình Châu AÙ bị chia cắt rất phức tạp
b Khoáng sản
Châu á có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú quan trọng nhất là dầu mỏ, khí đốt than…và kim loại
Trang 5loại khoỏng sản này tập trung nhiều ở khu vực Tõy
Nam A
? Cỏc loại khoỏng sản khụng phải là vụ tận, nếu sử
dụng khụng hợp lớ thỡ cỏc tài nguyờn khoỏng sản sẽ
càng ngày càng cạn kiệt, vậy chỳng ta phải sử dụng
cỏc loại khoỏng sản trờn như thế nào?
HS: Phải sử dụng tiết kiệm, đỳng mục đớch khụng
lóng phớ và cú ý thức bảo vệ tài nguyờn khoỏng
sản
4 Củng cố (6p)
- Hóy nờu cỏc đặc điểm về vị trớ địa lớ, kớch thứoc của lónh thổ của Chõu ỏ (Xỏc định trờn bản đồ)
- Địa hỡnh của Chõu ỏ cú đặc điểm gỡ? ( Xỏc định trờn bản đồ cỏc dóy nỳi, sơn nguyờn, đụng bằng lớn….)
5 Hướng dẫn, dặn dũ (1p)
Học bài và làm bài tập 3 T6, đọc trứoc bài 2
********************
Tuần: 02, Tiết: 02
Ngày soạn: 28/8/2010
Ngày dạy: 31/8/2010
Bài 2 KHÍ HẬU CHÂU Á
I Mục tiêu
1/ Kiến thức:
- Trỡnh bày và giải thớch được đặc điểm của khớ hậu chõu Á
- Nờu và giải thớch được sự khỏc nhau giữa kiểu khớ hậu giú mựa và kiểu khớ hậu lục địa ở chõu Á
2/ Kỹ năng:
Củng cố và nõng cao kỹ năng phõn tớch, vẽ biểu đồ và đọc lược đồ khớ hậu
3/ Thỏi độ:
Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường
II Chuẩn bị
1 Gớao viờn:
- Giỏo ỏn
- Bản đồ cỏc đới khớ hậu, cảnh quan Chõu Á
2 Học sinh:
Đọc và tỡm hiểu kỹ bài trước ở nhà
III Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp (1p)
Kiểm tra sĩ số : Lớp 8/1: ; Lớp 8/2:
2 Kiểm tra bài cũ (5p)
Trang 6- Em hóy nờu đặc điểm vị trớ địa lớ, hỡnh dạng và kớch thước của Chõu AÙ?
- Địa hỡnh Chõu Á cú đặc điểm gỡ? Đọc và chỉ trờn bản đồ cỏc dóy nỳi, sơn nguyờn đồ sộ
của Chõu Á?
3 Giới thiệu bài mới:
Châu AÙ nằm trải dài từ vùng cực Bắc đến xích đạo có kích thước rộng lớn và cấu tạo
địa hình phức tạp.Đó là những diều kiện tạo ra sự phân hoá khí hậu đa dạng và mang tính lục
địa cao của châu lục.Vậy khí hậu Châu AÙ có đặc điểm gì bà học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu
Hoạt động 1 GV: Treo bản đồ khớ haọu chaõu AÙ lên và giải
thích các kí hiệu
GV: Cho HS quan sát bản đồ và H2.1: Lược đồ
các đới khí hậu Châu AÙ SGK/T7 hãy cho biết:
? Đi dọc kinh tuyến 80 Đ của Châu AÙ ta sẽ gặp
những đới khí hậu nào?
HS -> Đới khí hậu cực và cận cực-> đới khí hậu
ôn đới -> đới khí` hậu cận nhiệt-> đới khí hậu nhiệt
đới -> đới khí hậu xích đạo
? Em có nhận xét gì về đặc điểm nổi bật của khí hậu
Châu á?
HS
? Tại sao khí hậu Châu AÙ lại có sự phân hóa đa
dạng như thế?
HS Do lãnh thổ Châu AÙ trải dài trên nhiều vĩ độ
từ vùng cực Bắc đến tận vùng xích đạo
? Quan sát bản đồ và H 2.1 cho biết từ vùng
duyên hải vào sâu trong nội địa các kiểu khí hậu
thay đổi như thế nào?
18p 1 Khí hậu Châu á phân hoá rất đa dạng
- Là châu lục có đầy đủ các đới khí hậu trên trái đất đó là: + Ôn đới
+ Cận nhiệt + Nhiệt đới + Xích đạo
- Khí hậu Châu AÙ phân hoá rất
đa dạng từ B -> N ;
từ Đông -> Tây (từ duyên hải vào nội địa)
Trang 7HS * Khí hậu ôn đới: Ôn đới hảI dương -> ôn đới
gió mùa -> ôn đới lục địa
* Khí hậu cận nhiệt: Cận nhiệt gió mùa -> cận
nhiệt lục địa -> cận nhiệt núi cao - > cận nhiệt ĐTH
* Khí hậu nhiệt đới: Nhiệt đới gió mùa ->
nhiệt đới khô
? Hãy giải thích tại sao Trong một đới khí hậu lại
có nhiều khí hậu như vậy?
HS - Giải thích: Do lãnh thổ rộng tới 9200 km
nên
+ Khu vực ven biển chịu ảnh hưởng của
biển
+ Khu vực núi cao chắn những ảnh hưởng
của TBD và ÂĐD ăn sâu vào đất liền
+ Khu vực sâu trong nội địa chịu ảnh
hưởng của khí hậu lục địa sâu sắc
? Hãy cho biết Việt Nam nằm trong đới khí hậu
nào, thuộc kiểu khí hậu nào?
HS Thuộc kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa nằm
trong khí hậu nhiệt đới
GV Khí hậu Châu AÙ phân hóa như thế nhưng chỉ
có kiểu khí gió mùa và khí hậu lục địa là phổ biến
nhất Vậy khí hậu gió mùa và khí hậu lục địa có đặc
điểm gì?
Hoạt động 2 GV: chia lụựp thaứnh 4 nhoựm cho HS thaỷo luaọn (6p)
HS: Thaỷo luaọn roài ủaùi dieọn caực nhoựm leõn baựo caựo
keỏt quaỷ, boồ sung
* Nhóm 1,3:
? Dựa vào bản đồ và H 2.1,.em hãy chỉ các khu vực
thuộc các kiểu KH gió mùa?
? Nêu đặc điểm chung của các kiểu KH gió mùa?
* Nhóm 2,4:
? Dựa vào bản đồ và H 2.1, em hãy chỉ ra các khu
vực thuộc các kiểu KH lục địa?
? Nêu đặc điểm chung của các kiểu KH lục địa?
GV nhận xét, bổ sung, chốt ý.
15p 2 Khí hậu Châu á phổ biến là
các kiểu khí hậu gió mùa và các kiểu khí hậu lục địa:
a Đặc điểm của khí hậu gió mùa
+ Mùa đông: lạnh khô
+ Mùa hạ: nóng ẩm, mưa nhiều
+ Phân bố ở khu vực Đông á,
Trang 8Đông Nam á và Nam á
b Đặc điểm các kiểu khí hậu lục địa
+ Mùa đông: lạnh khô
+ Mùa hạ: nóng khô
.+ Phân bố ở khu vực trong nội
địavà Tây Nam AÙ
4 Củng cố (4p)
- Nói khí hậu Châu á phân hoá rất đa dạng từ B ->N ; từ Đ ->T em hãy chứng minh?
- Hãy nêu đặc điểm nổi bật kiểu khí hậu gió mùa và kiểu khí hậu lục địa?
5 Hướng dẫn, dặn dò ( 2p)
- GV hướng dẫn học sinh làm bài tập số1 và 2 SGK/9
- Về nhà làm bài tập 1,2 và đọc trước bài số 3SGK/10
***************************
Tuần: 03, Tiết: 03
Ngày soạn: 02/9/2010
SÔNG NGOỉI CHAÂU AÙ
I Mục tiêu
1/ Kieỏn thửực: HS caàn
- Trỡnh baứy ủửụùc caực ủaởc ủieồm chung cuỷa soõng ngoứi chaõu AÙ
- Neõu vaứ giaỷi thớch ủửụùc sửù khaực nhau veà cheỏ ủoọ nửụực; giaự trũ kinh teỏ cuỷa caực heọ thụựng soõng lụựn
- Trỡnh baứy ủửụùc caực caỷnh quan tửù nhieõn ụỷ chaõu AÙ vaứ giaỷi thựich ủửụùc sửù phaõn boỏ cuỷa moọt soỏ caỷnh quan
2/ Kyừ naờng:
- Reứn kyừ naờng ủoùc vaứ phaõn tớch lửụùc ủoà
- Kyừ naờng lieõn heọ thửùc teỏ
3/ Thaựi ủoọ.
- Coự yự thửực baỷo veọ taứi nguyeõn, moõi trửụứng
- Hieồu ủửụùc moỏi quan heọ chaởc cheừ giửừa moõi trửụứng soỏng cuỷa con ngửụứi vụựi thieõn nhieõn
II Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Giáo án
- Bản đồ tự nhiên Châu AÙ
- Một số tranh ảnh về cảnh quan tự nhiên của CA
2 Học sinh
Đọc kỹ bài trước ở nhà
III Hoạt động dạy và học
Trang 91 ổn định lớp (1p)
Kiểm tra sĩ số : Lụựp 8/1: ; Lụựp 8/2:
2 Kiểm tra bài cũ (4p)
- Nói sự phân hóa khí hậu ở Châu AÙ là rất đa dạng,em hãy chứng minh?
- Nêu đặc điểm 2 loại khí hậu phổ biến ở Châu AÙ?
3 Giới thiệu vào bài mới:
Sông ngòi và cảnh quan Châu AÙ rất phức tạp và đa dạng đó là do ảnh hửụỷng cuỷa địa hình, khí hậu đến sự hình thành chúng qua bài học hôm nay chúmng ta sẽ nghiên cứu kỹ hơn những vân đề đó
Hoạt động 1
GV Treo bản đồ, giả thích các kí hiệu
GV: Chia lụựp thaứnh 5 nhoựm thaỷo luaọn (5p)
HS: Thaỷo luaọn roài ủaùi dieọn caực nhoựm leõn baựo caựo,
boồ sung
* Nhoựm 1: Quan sát bản đồ và H1 2 em có nhận xét
gì về sự phân bố mạng lưới sông ngòi ở CA? Chế độ
nước của sông ngòi ở mỗi khu vực ra sao?
TL: Sông ngòi CA khá phát trieồn có nhiều hệ thống
sông lớn, chế độ sông phụ thuộc vào chế độ mưa và chế
độ nhịêt ở từng khu vực
* Nhoựm 2: Các sông ngòi của BắcAÙ và Đông AÙ bắt
nguồn từ khu vực nào đổ ra biển và đại dương nào?
15p 1) Đặc điểm sông ngòi
- Đặc điểm Sông ngòi Châu á khá phức tạp, các sông lớn đều bắt nguồn từ những núi cao ở trung tâm và đổ ra các Đại dương
Trang 10TL: Các sông lớn ở Bắc á và Đông á hầu như đều bắt
nguồn từ vùng núi cao và cao nguyên Trung á đổ ra
BBD và TBD
* Nhoựm 3: Sông Mê Công bắt nguồn từ sơn nguyên
nào, chảy qua những quốc gia nào,chảy về VN chia
làm mấy nhánh và còn có tên gọi khác là gì?
TL: Sông Mê Công bắt nguồn từ sơn nguyên Tây Tạng
Trung Quoỏc, chảy qua caực nửụực: Mi-an-ma, Laứo, Thaựi
Lan, Cam-pu-chia vaứ về VN chia làm chín nhánh ủoồ
ra bieồn và có tên gọi khác là sông Cửu Long
* Nhoựm 4: Dựa vào H2.1 cho biết sông Ôbi chảy theo
hướng nào? Tại sao về mùa xuân vùng trung và hạ lưu
sông Ôbi lại có lũ băng lớn ?
TL: Sông Ôbi chảy theo hướng N-B qua đới khí hậu ôn
đới đến cực và cận cực, về màu xuân băng tuyết tan
nhanh chảy về hạ nguồn -> sông ngòi có nhiều lũ băng
* Nhoựm 5: Nêu giá trị kinh tế của sông ngòi CA?
TL: Giá trị kinh tế: cung cấp thuỷ điện, nứoc, giao
thông, thuỷ sản
GV nhận xét và boồ sung.
GV: Với sự đa dạng về địa hình và khí hậu -> cảnh
quan thiên nhiên của Châu AÙ như thế
Hoạt động 2
GV Quan sát H2.1 và H3.1 hãy cho biết:
? Giả sử ta đi từ B -> N dọc theo kinh tuyến số 800Đ ta
sẽ gặp những cảnh quan nào của Châu AÙ?
HS Nếu đi dọc kinh tuyến 80 độ Đông ta sẽ gặp
những cảnh quan sau
Đài nguyên -> Rừng lá kim (tai ga) ->Thảo nguyên ->
hoang mạc và bán hoang mạc -> Cảnh quan núi cao - >
Xa van và cây bụi - > Rừng nhiệt đới ẩm
? Đọc tên các cảnh quan phân bố ở khu vực khí hậu gió
mùa và cảnh quan ở khu vực khí hậu lục địa khô hạn? ( xác
định trên bản đồ)
HS + khu vực gió mùa ta có các cảnh quan tự nhiên
sau:
13p
- Phân bố + Các sông Bắc á chảy vào BBD, mùa xuân đóng băng, mùa hạ có lũ do tuyết tan
+ Đông á, ĐNA và Nam
á chảy vào ÂĐD và TBD, nhiều nước ,chế độ nước theo mùa có lũ lơn vào mùa hạ
+ Tây Nam á và trung á sông ngòi thưa thớt, nguồn nước sông do tuyết và băng tan cung cấp
+ Giá trị kinh tế của sông: cung cấp nước thuỷ
điện, giao thông , thuỷ sản
2.Các đới cảnh quan
Trang 11- Rừng lá kim
- Rừng hỗn giao và rừng lá rộng
- Rừng cận nhiệt đới ẩm
- Rừng nhiệt đới ẩm
+ Khu vực lục địa khô hạn có các cảnh quan tự
nhiên sau
- Đài nguyên
- Rừng lá kim (tai ga)
- Thảo nguyên
- Hoang mạc và bán hoang mạc
? Em có nhận xét gì về sự phân bố cảnh quan tự nhiên
ở Châu á?
HS Cảnh quan tự nhiên Châu á phân hoá rất đa dạng
? Vì sao có sự phân hóa như thế?
HS Do ảnh hưởng của địa hình và khí hậu.
GV Cho HS quan sát một số tranh ảnh để chứng minh
sự đa dạng của cảnh quan tự nhiên Châu á
? Cảnh quan tự nhiên Việt Nam chủ yếu là những đới
cảnh quan nào?
HS Chủ yếu là rừng nhiệt đới ẩm
? Tình hình cảnh quan nguyên sinh ở Châu á hiện nay
như thế nào?
HS :
? Những hậu quả của việc khai phá rừng?
HS Ô nhiễm không khí, Xói mòn, lũ lụt ….
GV Thiên nhiên Châu á rất đa dạng và phong phú , như
vậy nó có những thuận lợi và khó khăn gì?
Hoạt động 3
? Dựa vào bản đồ tự nhiên Châu á và vốn hiểu biết
của bản thân, hãy cho biết Châu á có nhưng thuậ lợi và
khó khăn gì về tự nhiên đối với sản xuất và đời sống?
HS + Có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú,
khoáng sản có trữ lượng lớn
+ Tài nguyên: khí hậu, đất, nước, động thực vật
đa dạng và phong phú
Gv Tài nguyên Châu á nhiều và đa dạng
Khoáng sản có trữ lượng lớn ( than đá, dầu mỏ,
7p
- Cảnh quan thiên nhiên phân hoá rất đa dạng (do
địa hình và khí hậu đa dạng)
- Ngày nay cảnh quan nguyên sinh đã bị con người khai phá, biến thành
đồng ruộng, các khu dân cư, khu CN
3 Những thuận lợi và khó khăn của tự nhiên Châu á
* Thuận lợi:
+ Nhiều khoáng sản có trữ lượng lớn
+ Thiên nhiên đa dạng
* Khó khăn:
+ Địa hình núi non hiểm